Input:
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2014/42/UE
z dnia 3 kwietnia 2014 r.
w sprawie zabezpieczenia i konfiskaty narzędzi służących do popełnienia przestępstwa i korzyści pochodzących z przestępstwa w Unii Europejskiej
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 82 ust. 2 i art. 83 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (3),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Głównym motywem transgranicznej przestępczości zorganizowanej, w tym organizacji przestępczych typu mafijnego, jest uzyskiwanie korzyści finansowych. W związku z tym właściwe organy powinny dysponować środkami pozwalającymi na wykrywanie, zabezpieczanie i konfiskatę korzyści pochodzących z przestępstwa, jak i na zarządzanie tymi korzyściami. Skuteczne zapobieganie przestępczości zorganizowanej i zwalczanie jej powinno jednak polegać na neutralizacji korzyści pochodzących z przestępstwa i powinno zostać rozszerzone, w niektórych przypadkach, na wszelkie mienie pochodzące z działalności przestępczej.
(2)
Zorganizowane grupy przestępcze działają niezależnie od istnienia granic i coraz częściej uzyskują mienie w państwach członkowskich innych niż te, w których głównie działają, oraz w państwach trzecich. Coraz potrzebniejsza staje się skuteczna współpraca międzynarodowa w zakresie odzyskiwania mienia i wzajemnej pomocy prawnej.
(3)
Do najskuteczniejszych metod walki z przestępczością zorganizowaną należy wprowadzenie surowych konsekwencji prawnych popełniania takiego rodzaju przestępstw, jak również skuteczne wykrywanie oraz zabezpieczanie i konfiskata narzędzi służących do popełnienia przestępstwa i korzyści pochodzących z przestępstwa.
(4)
Mimo że danych statystycznych dotyczących tej kwestii jest niewiele, wydaje się, że kwoty odzyskiwane z korzyści pochodzących z przestępstw w Unii nie są wystarczające w porównaniu z szacunkową wysokością takich korzyści. Z przeprowadzonych analiz wynika, że mimo iż procedury konfiskaty są uregulowane przepisami unijnymi i krajowymi, to są one wykorzystywane w zbyt ograniczonym zakresie.
(5)
Przyjęcie minimalnych zasad doprowadzi do zbliżenia systemów zabezpieczania i konfiskaty mienia obowiązujących w państwach członkowskich, a tym samym zwiększy wzajemne zaufanie i ułatwi skuteczną współpracę transgraniczną.
(6)
W programie sztokholmskim oraz w konkluzjach Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych dotyczących konfiskaty i odzyskiwania mienia, które przyjęto w czerwcu 2010 r., podkreślono znaczenie bardziej skutecznej identyfikacji, konfiskaty i ponownego wykorzystywania mienia pochodzącego z przestępstwa.
(7)
Obecne unijne ramy prawne dotyczące zabezpieczania, zajmowania i konfiskaty mienia obejmują wspólne działanie 98/699/WSiSW (4) oraz następujące decyzje: decyzja ramowa Rady 2001/500/WSiSW (5), decyzja ramowa Rady 2003/577/WSiSW (6), decyzja ramowa Rady 2005/212/WSiSW (7) i decyzja ramowa Rady 2006/783/WSiSW (8).
(8)
Ze sprawozdań Komisji dotyczących wykonania decyzji ramowych 2003/577/WSiSW, 2005/212/WSiSW i 2006/783/WSiSW wynika, że istniejące systemy służące konfiskacie rozszerzonej oraz wzajemnemu uznawania nakazów zabezpieczenia i nakazów konfiskaty nie są w pełni skuteczne. Konfiskata jest utrudniona z powodu różnic w prawie poszczególnych państw członkowskich.
(9)
Celem niniejszej dyrektywy jest zmiana i rozszerzenie zakresu decyzji ramowych 2001/500/WSiSW i 2005/212/WSiSW. Te decyzje ramowe powinny zostać częściowo zastąpione w odniesieniu do państw członkowskich związanych niniejszą dyrektywą.
(10)
Państwa członkowskie zachowują swobodę w wyborze sądu właściwego do prowadzenia postępowań dotyczących konfiskaty związanych ze sprawą karną.
(11)
Konieczne jest doprecyzowanie istniejącego pojęcia korzyści z przestępstwa, tak aby objęło ono bezpośrednie korzyści z działalności przestępczej i wszystkie korzyści pośrednie, w tym uzyskane poprzez ponowne zainwestowanie lub przekształcanie korzyści bezpośrednich. Korzyści mogą zatem obejmować wszelkie mienie, w tym mienie, które zostało przekształcone lub zamienione - w całości lub w części - w inne mienie, oraz mienie, które zostało połączone z mieniem uzyskanym z legalnych źródeł - do wysokości szacowanej wartości włączonych do niego korzyści. Korzyści z przestępstwa mogą też obejmować dochody lub inne wpływy wynikające z korzyści z przestępstwa lub z mienia będącego wynikiem takiego przekształcenia, zamiany lub połączenia.
(12)
Niniejsza dyrektywa wprowadza szeroką definicję mienia, które może zostać poddane zabezpieczeniu i konfiskacie. Definicja ta obejmuje dokumenty lub instrumenty prawne potwierdzające prawo do takiego mienia lub prawo z nim związane. Do takich dokumentów lub instrumentów zaliczyć można na przykład instrumenty finansowe lub dokumenty, które mogą stanowić podstawę roszczeń wierzycieli i które z reguły znajdują się w posiadaniu osób objętych stosownym postępowaniem. Niniejsza dyrektywa nie narusza istniejących krajowych procedur dotyczących zachowywania dokumentów prawnych lub instrumentów potwierdzających prawo do mienia lub prawo z nim związane, ponieważ procedury te są stosowane przez właściwe organy krajowe lub organy publiczne zgodnie z prawem krajowym.
(13)
Zabezpieczenie i konfiskata w rozumieniu niniejszej dyrektywy są niezależnymi pojęciami, co nie powinno uniemożliwić państwom członkowskim wykonywania przepisów niniejszej dyrektywy przy wykorzystaniu instrumentów, które zgodnie z prawem krajowym zostałyby uznane za kary lub środki innego rodzaju.
(14)
Przy konfiskacie narzędzi służących do popełnienia przestępstwa i korzyści pochodzących z przestępstwa na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego oraz przy konfiskacie mienia stanowiącego równowartość takich narzędzi oraz korzyści powinno być stosowane szerokie rozumienie przestępstw objętych niniejszą dyrektywą. Decyzja ramowa 2001/500/WSiSW nałożyła na państwa członkowskie obowiązek umożliwienia konfiskaty narzędzi służących do popełnienia przestępstwa i korzyści pochodzących z przestępstwa w następstwie prawomocnego wyroku skazującego oraz obowiązek umożliwienia konfiskaty mienia stanowiącego równowartość takich narzędzi oraz korzyści. W odniesieniu do przestępstw nieobjętych niniejszą dyrektywą takie obowiązki należy utrzymać, a pojęcie korzyści - zgodnie z definicją zawartą w niniejszej dyrektywie - należy interpretować w podobny sposób. W stosownych przypadkach i zgodnie z prawem krajowym państwa członkowskie mogą zdefiniować konfiskatę mienia o równej wartości jako uzupełniającą lub zastępczą względem konfiskaty bezpośredniej.
(15)
Należy wprowadzić możliwość konfiskowania narzędzi służących do popełnienia przestępstwa i korzyści pochodzących z przestępstwa lub mienia, którego wartość odpowiada wartości takich narzędzi lub korzyści, pod warunkiem że w odniesieniu do danego przestępstwa wydany zostanie prawomocny wyrok skazujący. Taki prawomocny wyrok skazujący może również zostać wydany w wyniku postępowania zaocznego. Jeżeli konfiskata nie jest możliwa na podstawie prawomocnego wyroku skazującego, w określonych okolicznościach powinno nadal być możliwe skonfiskowanie narzędzi i korzyści, przynajmniej w przypadku choroby lub ucieczki podejrzanego lub oskarżonego. Jednakże w odniesieniu do przypadków choroby oraz ucieczki możliwość przeprowadzenia w państwach członkowskich postępowania zaocznego byłaby wystarczająca dla spełnienia tego obowiązku. W przypadku ucieczki podejrzanego lub oskarżonego państwa członkowskie powinny podjąć wszelkie uzasadnione działania i mogą wprowadzić obowiązek wezwania danej osoby w związku z postępowaniem w sprawie konfiskaty lub obowiązek powiadomienia jej o takim postępowaniu.
(16)
Na użytek niniejszej dyrektywy za chorobę należy uznać przedłużającą się niezdolność podejrzanego lub oskarżonego do uczestniczenia w postępowaniu karnym, w wyniku czego postępowanie to nie może się dalej toczyć w normalnych warunkach. Podejrzani lub oskarżeni mogą zostać wezwani do przedstawienia dowodu choroby, którym może być na przykład zaświadczenie lekarskie, a sąd powinien mieć możliwość odmowy uznania takiego dowodu, jeżeli uzna go za niewystarczający. Nie powinno to mieć wpływu na prawo danej osoby do bycia reprezentowaną w postępowaniu przez pełnomocnika.
(17)
Przy wykonywaniu niniejszej dyrektywy w odniesieniu do konfiskaty mienia, którego wartość odpowiada wartości narzędzi, jej odpowiednie przepisy mogłyby mieć zastosowanie, jeżeli w związku ze szczególnymi okolicznościami rozpatrywanej sprawy środek w postaci takiej konfiskaty jest proporcjonalny, mając na uwadze w szczególności wartość danych narzędzi. Państwa członkowskie mogą również uwzględnić, czy i w jakim zakresie skazany ponosi odpowiedzialność za niemożność konfiskaty narzędzi.
(18)
Wykonując niniejszą dyrektywę, państwa członkowskie mogą postanowić, że w wyjątkowych okolicznościach należy odstąpić od zarządzania konfiskaty, w przypadku gdyby zgodnie z prawem krajowym stanowiła ona nadmierne obciążenie dla osoby, której dotyczy, na podstawie okoliczności danej sprawy, które powinny odgrywać decydującą rolę. Państwa członkowskie powinny korzystać z tej możliwości w bardzo ograniczonym zakresie i powinny mieć możliwość dopuszczenia odstąpienia od orzeczenia konfiskaty wyłącznie w przypadkach, w których konfiskata prowadziłaby do postawienia osoby, której dotyczy, w sytuacji w bardzo dużym stopniu utrudniającej jej przeżycie.
(19)
Grupy przestępcze angażują się w różnoraką działalność przestępczą. Aby zapewnić skuteczne zwalczanie przestępczości zorganizowanej, w niektórych sytuacjach właściwe może być dokonanie w następstwie wyroku skazującego konfiskaty nie tylko mienia powiązanego z danym przestępstwem, lecz także dodatkowego mienia, jeżeli sąd ustali, że stanowi ono korzyść z innych przestępstw. Takie podejście nazywa się „konfiskatą rozszerzoną”. W decyzji ramowej 2005/212/WSiSW przewidziano trzy różne zestawy minimalnych wymogów, spośród których państwa członkowskie mogą wybrać w celu zastosowania konfiskaty rozszerzonej. W rezultacie podczas transpozycji tej decyzji ramowej państwa członkowskie wybrały różne warianty, co doprowadziło do rozbieżnych koncepcji konfiskaty rozszerzonej w krajowych systemach jurysdykcji. Rozbieżności te utrudniają współpracę transgraniczną w odniesieniu do przypadków konfiskaty. Dlatego też konieczne jest dalsze ujednolicenie przepisów dotyczących konfiskaty rozszerzonej poprzez określenie jednego minimalnego standardu.
(20)
Przy ustalaniu, czy z danym przestępstwem mogą być związane korzyści majątkowe, państwa członkowskie mogą brać pod uwagę sposób działania, na przykład to, czy warunkiem uznania danego czynu za przestępstwo jest jego popełnienie w ramach przestępczości zorganizowanej lub z zamiarem uzyskiwania stałych dochodów z przestępstw. Nie powinno to jednak co do zasady naruszać możliwości konfiskaty rozszerzonej.
(21)
Konfiskata rozszerzona powinna być możliwa, jeżeli sąd jest przekonany, że dane mienie pochodzi z działalności przestępczej. Nie oznacza to konieczności ustalenia, że dane mienie pochodzi z działalności przestępczej. Państwa członkowskie mogą przewidzieć, że wystarczające może być na przykład stwierdzenie przez sąd, w oparciu o ocenę prawdopodobieństwa, lub w racjonalny sposób założy, że znacznie bardziej prawdopodobne jest, że dane mienie uzyskano z działalności przestępczej niż z działalności innego rodzaju. W tym kontekście sąd musi rozważyć szczególne okoliczności sprawy, w tym fakty i dostępne dowody, w oparciu o które można wydać decyzję o konfiskacie rozszerzonej. Nieproporcjonalność mienia danej osoby do jej legalnych dochodów może stanowić jedną z okoliczności stanowiących podstawę stwierdzenia przez sąd, iż mienie to pochodzi z działalności przestępczej. Państwa członkowskie mogą również wprowadzić wymóg określonego przedziału czasowego, w trakcie którego mienie można uznać za pochodzące z działalności przestępczej.
(22)
Niniejsza dyrektywa określa zasady minimalne. Nie uniemożliwia państwom członkowskim wprowadzenia szerszych uprawnień w ich prawie krajowym, na przykład w odniesieniu do ich zasad dotyczących dowodów.
(23)
Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do przestępstw, które objęte są zakresem stosowania wymienionych w niej aktów prawnych. W ramach zakresu stosowania tych aktów prawnych państwa członkowskie powinny stosować rozszerzoną konfiskatę przynajmniej w odniesieniu do niektórych przestępstw określonych w niniejszej dyrektywie.
(24)
Powszechną i coraz częściej stosowaną praktyką służącą uniknięciu konfiskaty jest przekazywanie mienia przez podejrzanego lub oskarżonego świadomej tego osobie trzeciej. Obowiązujące unijne ramy prawne nie zawierają wiążących przepisów dotyczących konfiskaty mienia przekazanego osobom trzecim. W związku z tym coraz bardziej konieczne staje się umożliwienie konfiskaty mienia przekazanego osobom trzecim lub nabytego przez te osoby. Nabycie przez osobę trzecią odnosi się na przykład do sytuacji, w których osoba trzecia nabyła mienie - bezpośrednio lub pośrednio, na przykład przez pośrednika - od podejrzanego lub oskarżonego, w tym w przypadku sprawstwa polecającego lub kierowniczego lub popełnienia przestępstwa na rzecz podejrzanego lub oskarżonego, oraz jeżeli oskarżony nie posiada mienia, które można skonfiskować. Konfiskata taka powinna być możliwa przynajmniej w przypadkach, w których osoby trzecie wiedziały lub powinny były wiedzieć - na podstawie konkretnych faktów i okoliczności, takich jak przekazanie nieodpłatne lub przekazanie w zamian za kwotę o wiele niższą niż wartość rynkowa danego mienia - że celem przekazania lub nabycia mienia było uniknięcie konfiskaty. Przepisy dotyczące konfiskaty w stosunku do osób trzecich powinny dotyczyć zarówno osób fizycznych, jak i osób prawnych. W żadnym przypadku nie powinny być naruszane prawa osób trzecich działających w dobrej wierze.
(25)
W stosownych przypadkach i zgodnie z prawem krajowym państwa członkowskie mogą zdefiniować konfiskatę w stosunku do osób trzecich jako uzupełniającą lub zastępczą względem konfiskaty bezpośredniej.
(26)
Konfiskata prowadzi do ostatecznego pozbawienia mienia. Warunkiem wstępnym konfiskaty i ważnym elementem wykonania nakazu konfiskaty może być zajęcie mienia. Mienie jest zabezpieczane poprzez jego zajęcie. Aby zapobiec wyzbywaniu się mienia przed wydaniem nakazu zabezpieczenia, należy przyznać właściwym organom w państwach członkowskich uprawnienia do podjęcia natychmiastowego działania w celu zabezpieczenia tego mienia.
(27)
Ponieważ mienie jest często zajmowane do celów konfiskaty, zabezpieczenie i konfiskata są ze sobą ściśle powiązane. W niektórych systemach prawnych zabezpieczenie do celów konfiskaty jest uznawane za odrębny środek proceduralny o tymczasowym charakterze, poprzedzający ewentualny nakaz konfiskaty. Bez uszczerbku dla różnych krajowych systemów prawnych i decyzji ramowej 2003/577/WSiSW niniejsza dyrektywa powinna doprowadzić do zbliżenia niektórych aspektów krajowych systemów zabezpieczania mienia do celów konfiskaty.
(28)
Zabezpieczenie mienia nie narusza możliwości uznania danej rzeczy za dowód w trakcie postępowania, pod warunkiem że zostanie ona następnie udostępniona w celu skutecznego wykonania nakazu konfiskaty.
(29)
Mienie może zostać zabezpieczone w związku z postępowaniem karnym również w celu ewentualnej późniejszej restytucji lub w celu zapewnienia środków na pokrycie szkody powstałej w wyniku przestępstwa.
(30)
Podejrzani lub oskarżeni często ukrywają mienie przez cały okres trwania postępowania karnego. W rezultacie nie można wykonać nakazów konfiskaty, a osoby, których nakaz ten dotyczy, mogą nadal korzystać ze swojego mienia po odbyciu kary. Konieczne jest zatem umożliwienie określenia dokładnego zakresu mienia, które ma zostać poddane konfiskacie nawet po wydaniu prawomocnego wyroku skazującego, w celu umożliwienia pełnego wykonania nakazów konfiskaty w sytuacji, gdy na początkowym etapie postępowania nie wykryto żadnego mienia lub wykryte mienie nie było wystarczające, a nakaz konfiskaty pozostaje niewykonany.
(31)
Mając na uwadze ograniczenie prawa własności wynikające z nakazów zabezpieczenia, takie tymczasowe środki należy utrzymywać nie dłużej niż jest to konieczne do zapewnienia dostępności mienia na wypadek ewentualnej późniejszej konfiskaty. Może to wymagać kontroli sądowej, która powinna zagwarantować, że cel tych środków, jakim jest zapobieżenie wyzbywaniu się mienia, nadal pozostaje aktualny.
(32)
Mieniem zabezpieczonym do celów przeprowadzenia ewentualnej późniejszej konfiskaty należy odpowiednio zarządzać, tak aby nie doprowadzić do utraty jego wartości ekonomicznej. W celu zminimalizowania takich strat państwa członkowskie powinny podjąć konieczne środki, w tym środki obejmujące możliwość sprzedaży lub przekazania mienia. W celu skutecznego zarządzania zabezpieczonym mieniem przed konfiskatą oraz zachowania jego wartości podczas oczekiwania na decyzję sądu państwa członkowskie powinny podjąć stosowne środki, na przykład ustanowienie krajowych scentralizowanych urzędów ds. zarządzania mieniem, grupy wyspecjalizowanych urzędów lub równoważnych mechanizmów.
(33)
Niniejsza dyrektywa wywiera znaczący wpływ na prawa przysługujące nie tylko podejrzanym lub oskarżonym, lecz także osobom trzecim nieobjętym postępowaniem karnym. W związku z tym, aby zagwarantować przestrzeganie praw podstawowych tych osób podczas wykonywania niniejszej dyrektywy, konieczne jest ustanowienie szczególnych środków zabezpieczających oraz środków zaskarżenia. Obejmują one prawo do bycia wysłuchanym przysługujące osobom trzecim, które twierdzą, że są właścicielem danego mienia lub że przysługują im inne prawa rzeczowe („ius in re”), takie jak prawo użytkowania. Po wykonaniu nakazu zabezpieczenia należy o jego wydaniu możliwie jak najszybciej powiadomić osobę, której nakaz ten dotyczy. Właściwe organy mogą jednak opóźnić powiadomienie osoby, której dotyczy nakaz zabezpieczenia, o takim nakazie, jeśli wymaga tego interes prowadzonego dochodzenia.
(34)
Celem powiadomienia o nakazie zabezpieczenia mienia jest, między innymi, umożliwienie zaskarżenia go. W powiadomieniu o takim nakazie należy zatem wskazać, przynajmniej pokrótce, podstawę lub podstawy jego wydania, przy czym wskazanie takie może być bardzo zwięzłe.
(35)
Państwa członkowskie powinny rozważyć zasadność podjęcia środków, które umożliwią wykorzystanie skonfiskowanego mienia w interesie publicznym lub do celów społecznych. Środki takie mogłyby między innymi obejmować przeznaczanie mienia na rzecz inicjatyw z zakresu egzekwowania prawa i zapobiegania przestępczości, a także na rzecz innych inicjatyw interesu publicznego i użyteczności społecznej. Ten obowiązek rozważenia zasadności podjęcia takich środków oznacza nałożenie na państwa członkowskie obowiązku proceduralnego, takiego jak przeprowadzanie analiz prawnych lub omawianie zalet i wad wprowadzenia środków. Zarządzając zabezpieczonym mieniem i podejmując środki dotyczące wykorzystania skonfiskowanego mienia, państwa członkowskie powinny podjąć odpowiednie działania w celu zapobieżenia infiltracji przez środowisko przestępcze lub innej nielegalnej infiltracji.
(36)
Niewiele jest wiarygodnych źródeł danych dotyczących zabezpieczenia i konfiskaty korzyści pochodzących z przestępstwa. Do przeprowadzenia oceny niniejszej dyrektywy konieczne jest zebranie minimalnego zestawu stosownych porównywalnych danych statystycznych dotyczących zabezpieczania i konfiskaty mienia, wykrywania mienia, działań sądowych oraz rozporządzania mieniem.
(37)
Państwa członkowskie powinny starać się gromadzić na szczeblu centralnym dane potrzebne do niektórych statystyk, by móc następnie przesyłać je Komisji. Oznacza to, że państwa członkowskie powinny podejmować uzasadnione starania w celu gromadzenia takich danych. Nie oznacza to jednak, że państwa członkowskie mają obowiązek rzeczywistego zgromadzenia danych, jeżeli wiązałoby się to z nieproporcjonalnym obciążeniem administracyjnym lub z koniecznością poniesienia przez dane państwo członkowskie wysokich kosztów.
(38)
Niniejsza dyrektywa nie narusza praw podstawowych i jest zgodna z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) i w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (zwaną dalej „EKPCz”), zgodnie z wykładnią zawartą w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Niniejsza dyrektywa powinna być wykonywana zgodnie z tymi prawami i zasadami. Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać przepisów prawa krajowego odnoszących się do pomocy prawnej i nie nakłada żadnych obowiązków na istniejące w państwach członkowskich systemy pomocy prawnej, które należy stosować zgodnie z Kartą i EKPCz.
(39)
Należy opracować szczegółowe środki zabezpieczające w celu zapewnienia, by co do zasady nakazy konfiskaty były uzasadniane, chyba że w uproszczonym postępowaniu karnym dotyczącym spraw niewielkiej wagi osoba, której taki nakaz dotyczy, zrezygnowała ze swojego prawa do otrzymania uzasadnienia.
(40)
Przy wykonywaniu niniejszej dyrektywy, należy uwzględnić przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/64/UE (9), dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE (10) oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE (11) dotyczących praw w postępowaniu karnym.
(41)
Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie ułatwienie konfiskaty mienia w sprawach karnych, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodne z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(42)
Zgodnie z art. 3 i art. 4a ust. 1 Protokołu (nr 21) w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do TUE i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), Irlandia powiadomiła o zamiarze uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszej dyrektywy. Zgodnie z tym protokołem Irlandia jest związana niniejszą dyrektywą wyłącznie w odniesieniu do przestępstw objętych aktami prawnymi, którymi jest związana.
(43)
Zgodnie z art. 1 i 2 oraz art. 4a ust. 1 Protokołu (nr 21) w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do TUE i do TFUE, bez uszczerbku dla art. 4 tego protokołu, Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej dyrektywy, nie jest nią związane ani jej nie stosuje. Z zastrzeżeniem możliwości włączenia się Zjednoczonego Królestwa na mocy art. 4 tego protokołu, Zjednoczone Królestwo jest związane niniejszą dyrektywą wyłącznie w odniesieniu do przestępstw objętych aktami prawnymi, którymi jest związane.
(44)
Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu (nr 22) w sprawie stanowiska Danii, załączonego do TUE i do TFUE, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej dyrektywy, nie jest nią związana ani jej nie stosuje,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
Przedmiot
1. Niniejsza dyrektywa określa minimalne zasady dotyczące zabezpieczania mienia w celu ewentualnej późniejszej konfiskaty oraz zasady dotyczące konfiskaty mienia w sprawach karnych.
2. Niniejsza dyrektywa nie narusza procedur, które państwa członkowskie mogą stosować w celu konfiskaty tego mienia.
Artykuł 2
Definicje
Na użytek niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:
1)
„korzyści” oznaczają wszelkie korzyści majątkowe pochodzące, bezpośrednio lub pośrednio, z przestępstwa; mogą one przybierać dowolną formę mienia i obejmują wszelkie korzyści wynikające z ponownego zainwestowania lub przekształcania korzyści bezpośrednich oraz wszelkie wpływy mające wartość;
2)
„mienie” oznacza mienie każdego rodzaju, materialne lub niematerialne, ruchome lub nieruchome, oraz dokumenty lub instrumenty prawne potwierdzające prawo do takiego mienia lub prawo z nim związane;
3)
„narzędzia” oznaczają każde mienie użyte lub które ma zostać użyte w jakikolwiek sposób, w całości lub w części, do popełnienia przestępstwa lub przestępstw;
4)
„konfiskata” oznacza ostateczne pozbawienie mienia orzeczone przez sąd w związku z przestępstwem;
5)
„zabezpieczenie” oznacza tymczasowy zakaz przekazywania, niszczenia, przetwarzania, przemieszczania mienia lub rozporządzania nim lub tymczasowe przejęcie pieczy lub kontroli nad mieniem;
6)
„przestępstwo” oznacza przestępstwo objęte jednym z aktów prawnych wymienionych w art. 3.
Artykuł 3
Zakres stosowania
Niniejszą dyrektywę stosuje się do przestępstw objętych następującymi aktami prawnymi:
a)
Konwencja, sporządzona na podstawie artykułu K.3 ust. 2 lit. c) Traktatu o Unii Europejskiej, w sprawie zwalczania korupcji urzędników Wspólnot Europejskich i urzędników państw członkowskich Unii Europejskiej (12) (zwana dalej „Konwencją w sprawie zwalczania korupcji urzędników”);
b)
decyzja ramowa Rady 2000/383/WSiSW z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie zwiększenia ochrony poprzez sankcje karne i inne sankcje za fałszowanie w związku z wprowadzeniem euro (13);
c)
decyzja ramowa Rady 2001/413/WSiSW z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie zwalczania fałszowania i oszustw związanych z bezgotówkowymi środkami płatniczymi (14);
d)
decyzja ramowa Rady 2001/500/WSiSW z dnia 26 czerwca 2001 r. w sprawie prania brudnych pieniędzy oraz identyfikacji, wykrywania, zamrożenia, zajęcia i konfiskaty narzędzi oraz dochodów pochodzących z przestępstwa (15);
e)
decyzja ramowa Rady 2002/475/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie zwalczania terroryzmu (16);
f)
decyzja ramowa Rady 2003/568/WSISW z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym (17);
g)
decyzja ramowa Rady 2004/757/WSiSW z dnia 25 października 2004 r. ustanawiająca minimalne przepisy określające znamiona przestępstw i kar w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami (18);
h)
decyzja ramowa Rady 2008/841/WSiSW z dnia 24 października 2008 r. w sprawie zwalczania przestępczości zorganizowanej (19);
i)
dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/36/UE z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, zastępująca decyzję ramową Rady 2002/629/WSiSW (20),
j)
dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/93/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz pornografii dziecięcej, zastępująca decyzję ramową Rady 2004/68/WSiSW (21);
k)
dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/40/UE z dnia 12 sierpnia 2013 r. dotycząca ataków na systemy informatyczne i zastępująca decyzję ramową Rady 2005/222/WSiSW (22),
a także innymi aktami prawnymi, o ile stanowią one wyraźnie, że niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do przestępstw w nich wymienionych.
Artykuł 4
Konfiskata
1. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu umożliwienia konfiskaty, w całości lub w części, narzędzi i korzyści lub mienia, którego wartość odpowiada takim narzędziom lub korzyściom, w przypadku wydania prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo, przy czym może być to również wyrok wydany w wyniku postępowania zaocznego.
2. Jeżeli nie jest możliwe przeprowadzenie konfiskaty na podstawie ust. 1, przynajmniej w sytuacji, gdy niemożność ta wynika z choroby lub ucieczki podejrzanego lub oskarżonego, państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu umożliwienia konfiskaty narzędzi i korzyści w przypadkach gdy wszczęte zostało postępowanie karne w odniesieniu do przestępstwa, które może być źródłem - w sposób bezpośredni lub pośredni - korzyści majątkowych, i takie postępowanie mogło doprowadzić do wydania wyroku skazującego, gdyby podejrzany lub oskarżony był w stanie stanąć przed sądem.
Artykuł 5
Konfiskata rozszerzona
1. Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu umożliwienia konfiskaty, w całości lub w części, mienia należącego do osoby skazanej za popełnienie przestępstwa, które może być źródłem - w sposób bezpośredni lub pośredni - korzyści majątkowych, w przypadku gdy sąd na podstawie okoliczności sprawy, w tym konkretnych faktów i dostępnych dowodów, takich jak nieproporcjonalna do legalnego dochodu skazanego wartość jego mienia, jest przekonany, że przedmiotowe mienie pochodzi z działalności przestępczej.
2. Na użytek ust. 1 niniejszego artykułu pojęcie „przestępstwo” obejmuje co najmniej następujące przestępstwa:
a)
czynna i bierna korupcja w sektorze prywatnym, przewidziana w art. 2 decyzji ramowej 2003/568/WSiSW, a także czynna i bierna korupcja z udziałem urzędników instytucji Unii lub urzędników państw członkowskich, przewidziana odpowiednio w art. 2 i 3 Konwencji w sprawie zwalczania korupcji urzędników;
b)
przestępstwa związane z udziałem w organizacji przestępczej, o których mowa w art. 2 decyzji ramowej 2008/841/WSiSW, przynajmniej w przypadkach, gdy dane przestępstwo było źródłem korzyści majątkowych;
c)
doprowadzenie lub nakłanianie dziecka do udziału w przedstawieniach pornograficznych lub czerpanie z tego korzyści, bądź inne wykorzystywanie dziecka do takich celów, jeżeli dziecko osiągnęło wiek przyzwolenia, przewidziane w art. 4 ust. 2 dyrektywy 2011/93/UE; dystrybucja, rozpowszechnianie lub przesyłanie pornografii dziecięcej, o których to przestępstwach mowa w art. 5 ust. 4 tej dyrektywy; oferowanie, dostarczanie lub udostępnianie pornografii dziecięcej, przewidziane w art. 5 ust. 5 tej dyrektywy; produkcja pornografii dziecięcej, przewidziana w art. 5 ust. 6 tej dyrektywy;
d)
niezgodna z prawem ingerencja w systemy i niezgodna z prawem ingerencja w dane, przewidziana odpowiednio w art. 4 i 5 dyrektywy 2013/40/UE, w przypadku gdy działaniem przy wykorzystaniu jednego z narzędzi, wymienionych w art. 7 tej dyrektywy, zaprojektowanego lub dostosowanego głównie do tego celu, dotknięta została znaczna liczba systemów informatycznych; umyślne wytwarzanie, sprzedaż, dostarczanie w celu użycia, przywóz, rozpowszechnianie lub udostępnianie w inny sposób narzędzi do popełniania przestępstw, przynajmniej w przypadkach, które nie są przypadkami mniejszej wagi, przewidzianymi w art. 7 tej dyrektywy;
e)
przestępstwo zagrożone - zgodnie z odpowiednim aktem prawnym wymienionym w art. 3, lub w przypadku gdy dany akt prawny nie określa zagrożenia karą, zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa krajowego - maksymalną karą pozbawienia wolności na okres co najmniej czterech lat.
Artykuł 6
Konfiskata w stosunku do osób trzecich
1. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu umożliwienia konfiskaty korzyści lub innego mienia, którego wartość odpowiada korzyściom, jeżeli takie korzyści lub inne mienie podejrzany lub oskarżony przekazał, bezpośrednio lub pośrednio, osobom trzecim lub jeżeli osoby trzecie nabyły je od podejrzanego lub oskarżonego, przynajmniej w przypadkach, gdy te osoby trzecie wiedziały lub powinny były wiedzieć - na podstawie konkretnych faktów i okoliczności, takich jak przekazanie lub nabycie nieodpłatne lub za kwotę znacznie niższą niż wartość rynkowa danego mienia - że celem przekazania lub nabycia było uniknięcie konfiskaty.
2. Ust. 1 nie narusza praw osób trzecich działających w dobrej wierze.
Artykuł 7
Zabezpieczenie
1. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu umożliwienia zabezpieczenia mienia w celu ewentualnej późniejszej konfiskaty. Środki takie, o których zastosowaniu decyduje właściwy organ, obejmują pilne działanie, które w razie konieczności należy podjąć w celu zabezpieczenia mienia.
2. Mienie będące w posiadaniu osoby trzeciej, o którym mowa w art. 6, może podlegać środkom zabezpieczającym do celów ewentualnej późniejszej konfiskaty.
Artykuł 8
Środki zabezpieczające
1. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia osobom, w odniesieniu do których stosuje się środki przewidziane w niniejszej dyrektywie, prawa do wniesienia skutecznego środka zaskarżenia oraz do rzetelnego procesu sądowego w celu umożliwienia im korzystania z przysługujących im praw.
2. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, by jak najszybciej po wykonaniu nakazu zabezpieczenia powiadomić o nim osobę, której nakaz ten dotyczy. W powiadomieniu należy uzasadnić, przynajmniej pokrótce, wydanie takiego nakazu. Jeżeli jest to konieczne dla właściwego przebiegu postępowania karnego, właściwe organy mogą opóźnić powiadomienie o nakazie zabezpieczenia mienia osoby, której nakaz ten dotyczy.
3. Nakaz zabezpieczenia mienia obowiązuje tylko przez okres konieczny do zabezpieczenia mienia ze względu na możliwość późniejszej konfiskaty.
4. Państwa członkowskie zapewniają osobie, której mienia dotyczy nakaz zabezpieczenia, skuteczną możliwość zaskarżenia go przed sądem zgodnie z procedurami przewidzianymi w prawie krajowym. Procedury takie mogą przewidywać, że w przypadku gdy wstępny nakaz zabezpieczenia mienia został wydany przez właściwy organ inny niż organ sądowy, nakaz taki musi najpierw zostać przedłożony organowi sądowemu w celu jego zatwierdzenia lub kontroli, zanim będzie mógł zostać zaskarżony przed sądem.
5. Zabezpieczone mienie, które nie ulega późniejszej konfiskacie, jest niezwłocznie zwracane. Warunki lub zasady proceduralne regulujące zwrot takiego mienia określane są przez prawo krajowe.
6. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, by każdy nakaz konfiskaty zawierał uzasadnienie oraz by o takim nakazie powiadamiać osobę, której on dotyczy. Państwa członkowskie zapewniają osobie, w odniesieniu do której nakazano konfiskatę, możliwość zaskarżenia nakazu konfiskaty przed sądem.
7. Bez uszczerbku dla dyrektywy 2012/13/UE i dyrektywy 2013/48/UE, w trakcie całego postępowania w sprawie konfiskaty dotyczącego określenia korzyści i narzędzi, osobom, których mienia dotyczy nakaz konfiskaty, zapewnia się prawo dostępu do adwokata, tak by mogły korzystać z przysługujących im praw. Osoby takie są powiadamiane o tym prawie.
8. W postępowaniu, o którym mowa w art. 5, osobie, której dotyczy konfiskata, musi przysługiwać rzeczywista możliwość zakwestionowania okoliczności sprawy, w tym konkretnych faktów i dostępnych dowodów, na podstawie których dane mienie uznano za mienie pochodzące z działalności przestępczej.
9. Osoby trzecie mają prawo wystąpić z roszczeniami wynikającymi z przysługującego im prawa własności lub innych praw rzeczowych, w tym również w przypadkach, o których mowa w art. 6.
10. Jeżeli w związku z popełnieniem przestępstwa ofiary przestępstwa zgłaszają roszczenia w stosunku do osoby, która objęta jest przewidzianym w niniejszej dyrektywie środkiem dotyczącym konfiskaty, państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, by zastosowanie takiego środka nie spowodowało pozbawienia ofiar przestępstwa możliwości wystąpienia o zaspokojenie tych roszczeń.
Artykuł 9
Skuteczna konfiskata i wykonanie
Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu umożliwienia wykrycia i śledzenia mienia, które ma być objęte zabezpieczeniem i konfiskatą, również po wydaniu prawomocnego wyroku skazującego lub po przeprowadzeniu postępowania w ramach stosowania art. 4 ust. 2, oraz w celu zapewnienia skutecznego wykonania nakazu konfiskaty, jeśli taki nakaz został już wydany.
Artykuł 10
Zarządzanie mieniem zabezpieczonym i mieniem skonfiskowanym
1. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki, na przykład poprzez utworzenie scentralizowanych urzędów, grupy wyspecjalizowanych urzędów lub równoważnych mechanizmów, w celu zapewnienia należytego zarządzania zabezpieczonym mieniem, z myślą o możliwej późniejszej konfiskacie.
2. Państwa członkowskie zapewniają, by środki, o których mowa w ust. 1, obejmowały w razie konieczności możliwość sprzedaży lub przekazania mienia.
3. Państwa członkowskie rozważają zasadność podjęcia środków, które umożliwią wykorzystanie skonfiskowanego mienia w interesie publicznym lub do celów społecznych.
Artykuł 11
Dane statystyczne
1. Państwa członkowskie systematycznie gromadzą i utrzymują kompleksowe dane statystyczne uzyskiwane od stosownych organów. Co roku zgromadzone dane statystyczne przesyłane są Komisji i obejmują:
a)
liczbę wykonanych nakazów zabezpieczenia;
b)
liczbę wykonanych nakazów konfiskaty;
c)
szacowaną wartość zabezpieczonego mienia, przynajmniej mienia zabezpieczonego, w momencie zabezpieczenia, z myślą o możliwej późniejszej konfiskacie;
d)
szacowaną wartość skonfiskowanego mienia w momencie konfiskaty.
2. Państwa członkowskie przesyłają również Komisji co roku następujące dane statystyczne, jeżeli takie dane są dostępne na szczeblu centralnym w danym państwie członkowskim:
a)
liczba wniosków o wydanie nakazu zabezpieczenia, który ma zostać wykonany w innym państwie członkowskim;
b)
liczba wniosków o wydanie nakazu konfiskaty, który ma zostać wykonany w innym państwie członkowskim;
c)
wartość lub szacowana wartość mienia skonfiskowanego na skutek wykonania w innym państwie członkowskim.
3. Dane, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie starają się gromadzić na szczeblu centralnym.
Artykuł 12
Transpozycja
1. Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 4 października 2015 r. Państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów.
2. Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.
3. Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
Artykuł 13
Sprawozdawczość
Do dnia 4 października 2018 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniające wpływ obowiązujących przepisów krajowych dotyczących konfiskaty i odzyskiwania mienia, któremu, w razie potrzeby, towarzyszą stosowne wnioski.
W sprawozdaniu tym Komisja ocenia również, czy konieczne jest zweryfikowanie wykazu przestępstw zamieszczonego w art. 5 ust. 2.
Artykuł 14
Zastąpienie wspólnego działania 98/699/WSiSW oraz niektórych przepisów decyzji ramowych 2001/500/WSiSW i 2005/212/WSiSW
1. Wspólne działanie 98/699/WSiSW, art. 1 lit. a), art. 3 i 4 decyzji ramowej 2001/500/WSiSW oraz art. 1 pierwsze cztery tiret, oraz art. 3 decyzji ramowej 2005/212/WSiSW zostają zastąpione niniejszą dyrektywą w odniesieniu do związanych nią państw członkowskich, bez uszczerbku dla obowiązków tych państw członkowskich dotyczących terminu transpozycji tych decyzji ramowych do prawa krajowego.
2. W odniesieniu do państw członkowskich związanych niniejszą dyrektywą odesłania do wspólnego działania 98/699/WSiSW i przepisów decyzji ramowych 2001/500/WSiSW i 2005/2012/WSiSW, o których mowa w ust. 1, traktuje się jako odesłania do niniejszej dyrektywy.
Artykuł 15
Wejście w życie
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 16
Adresaci
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich zgodnie z Traktatami.
Sporządzono w Brukseli dnia 3 kwietnia 2014 r.


Input:
UREDBA (EU) št. 98/2013 EVROPSKEGA PARLAMENTA IN SVETA
z dne 15. januarja 2013
o trženju in uporabi predhodnih sestavin za eksplozive
(Besedilo velja za EGP)
EVROPSKI PARLAMENT IN SVET EVROPSKE UNIJE STA -
ob upoštevanju Pogodbe o delovanju Evropske unije in zlasti člena 114 Pogodbe,
ob upoštevanju predloga Evropske komisije,
po posredovanju osnutka zakonodajnega akta nacionalnim parlamentom,
ob upoštevanju mnenja Evropskega ekonomsko-socialnega odbora (1),
v skladu z rednim zakonodajnim postopkom (2),
ob upoštevanju naslednjega:
(1)
Nekatere snovi in zmesi so predhodne sestavine in se lahko zlorabijo za nezakonito proizvodnjo eksplozivov. V Akcijskem načrtu Evropske unije za okrepitev varnosti eksplozivov, ki ga je Svet sprejel 18. aprila 2008, je bila Komisija pozvana, da ustanovi stalni odbor za predhodne sestavine, ki bo preučil ukrepe in pripravil priporočila v zvezi z ureditvijo predhodnih sestavin za eksplozive, ki so dostopne na trgu, in sicer ob upoštevanju stroškovne učinkovitosti.
(2)
Stalni odbor za predhodne sestavine, ki ga je Komisija ustanovila leta 2008, je določil več predhodnih sestavin za eksplozive, ki bi se lahko uporabile za teroristične napade, in priporočil ustrezno ukrepanje na ravni Unije.
(3)
Nekatere države članice so že sprejele zakone in druge predpise, ki urejajo dajanje v promet, dajanje na voljo in posedovanje nekaterih predhodnih sestavin za eksplozive.
(4)
Te zakone in druge predpise, ki se razlikujejo in bi lahko ovirali trgovanje v Uniji, bi bilo treba harmonizirati, da bi se izboljšal prosti pretok kemičnih snovi in zmesi na notranjem trgu ter, kolikor je mogoče, preprečilo izkrivljanje konkurence, hkrati pa zagotovila visoka raven zaščite varnosti splošne javnosti. Na nacionalni ravni in ravni Unije so bila določena tudi druga pravila o nekaterih snoveh, ki jih zajema ta uredba, glede varnosti delavcev in varstvu okolja. Na ta druga pravila ta uredba ne vpliva.
(5)
Da bi za gospodarske subjekte zagotovili kar največjo stopnjo poenotenja, je uredba najprimernejši pravni instrument za ureditev trženja in uporabe predhodnih sestavin za eksplozive.
(6)
Uredba (ES) št. 1272/2008 Evropskega parlamenta in Sveta z dne 16. decembra 2008 o razvrščanju, označevanju in pakiranju snovi ter zmesi (3) določa, da bi morale biti snovi in zmesi, ki so razvrščene kot nevarne, pravilno označene, preden se dajo v promet. Določa tudi, da gospodarski subjekti, tudi trgovci na drobno, bodisi razvrstijo in označijo takšne snovi bodisi uporabijo razvrstitev predhodnega udeleženca dobavne verige. Zato je primerno, da se v tej uredbi določi, da vsi gospodarski subjekti, vključno s trgovci na drobno, ki splošnemu uporabniku dajejo na voljo snovi, do katerih je dostop omejen s to uredbo, zagotovijo, da je na embalaži navedeno, da za pridobitev, posedovanje ali uporabo snovi ali zmesi velja omejitev za splošne uporabnike.
(7)
Da bi na nacionalni ravni poskrbele za zaščito pred nezakonito uporabo predhodnih sestavin za eksplozive, ki je primerljiva ali boljša, kot se želi doseči s to uredbo na ravni Unije, so v nekaterih državah članicah že v veljavi zakoni in drugi predpisi v zvezi z nekaterimi snovmi, ki jih je mogoče preusmeriti v nezakonito uporabo. Nekatere od teh snovi so že vključene v tej uredbi, dostop do drugih pa bo na ravni Unije morda omejen pozneje. Ker bi bilo v nasprotju s cilji te uredbe, da se zaščita z ukrepi na ravni Unije zmanjša, je primerno, da se v zaščitni klavzuli določi mehanizem, po katerem bi lahko takšni nacionalni ukrepi ostali v veljavi.
(8)
Nezakonito proizvodnjo eksplozivov bi bilo treba otežiti z določitvijo mejnih koncentracijskih vrednosti v zvezi z določenimi predhodnimi sestavinami za eksplozive. Pod temi mejnimi vrednostmi je zagotovljen prost pretok teh predhodnih sestavin za eksplozive, ob upoštevanju zaščitnega mehanizma; nad temi mejnimi vrednostmi pa bi bilo treba dostop do teh predhodnih sestavin za eksplozive splošnim uporabnikom omejiti.
(9)
Splošni uporabniki torej ne bi smeli imeti možnosti pridobiti, vnesti, posedovati ali uporabljati teh predhodnih sestavin za eksplozive nad mejnimi koncentracijskimi vrednostmi. Vendar je primerno, da se splošnim uporabnikom omogoči pridobivanje, vnos, posedovanje ali uporabo takih predhodnih sestavin za eksplozive v legitimne namene, če imajo za to dovoljenje.
(10)
Poleg tega, glede na dejstvo, da imajo nekatere države članice že dobro uveljavljene sisteme registracije, ki se uporabljajo za nadzor nad dajanjem na voljo na trgu nekaterih ali vseh snovi, omejenih s to uredbo, ki se ne bi smele dajati na voljo splošnim uporabnikom, je primerno v tej uredbi določiti sistem registracije, ki se uporabi za nekatere ali vse te snovi.
(11)
Vodikov peroksid, nitrometan in dušikovo kislino splošni uporabniki široko uporabljajo v zakonite namene. Zato bi morale države članice imeti možnost, da za dostop do teh snovi v določenem razponu koncentracij namesto sistema dovoljenj uporabljajo sistem evidentiranja iz te uredbe.
(12)
Glede na zelo posebno vsebino te uredbe se njeni cilji lahko dosežejo, pri čemer države članice v skladu z načeloma subsidiarnosti in sorazmernosti ohranijo možnost, da same odločijo, ali splošnim uporabnikom v skladu s to uredbo dovolijo omejen dostop.
(13)
Da bi poglobili legitimne cilje javne varnosti in hkrati še vedno zagotavljali čim manjše oviranje pravilnega delovanja notranjega trga, je primerno predvideti sistem dovoljenj, ki bi omogočil splošnemu uporabniku, ki je pridobil snov, ki je omejena s to uredbo in ki se ne sme dajati na voljo splošnim uporabnikom, ali zmes ali snov, ki vsebuje takšno snov, v koncentraciji, ki je višja od mejne vrednosti, da jo iz druge države članice ali iz tretje države vnese v državo članico, ki omogoča dostop do te snovi v skladu s katerim koli sistemom, določenim v tej uredbi.
(14)
Da bi učinkovito izvajale določbe o vnosu predhodnih sestavin za eksplozive, se države članice spodbuja, da so mednarodni potniki seznanjeni z omejitvami, ki veljajo za vnos snovi, ki so omejene s to uredbo in ki se jih ne sme dajati na voljo splošnim uporabnikom. Iz enakega razloga se države članice spodbuja tudi za to, da so splošni uporabniki seznanjeni s tem, da se te omejitve uporabljajo tudi za majhne pošiljke posameznikom in za pošiljke, ki jih končni uporabniki naročijo na daljavo.
(15)
Glede na pomen zmanjšanja upravnega bremena za mala in srednja podjetja (MSP) bi lahko države članice z obveščanjem industrije, zlasti MSP, zelo pripomogle k olajšanju izpolnjevanja te uredbe.
(16)
Ker bi bilo nesorazmerno prepovedati uporabo predhodnih sestavin za eksplozive v poklicnih dejavnostih, bi morale omejitve v zvezi z dajanjem na voljo, vnosom, posedovanjem in uporabo predhodnih sestavin za eksplozive veljati le za splošne uporabnike. Kljub temu pa je glede na splošne cilje te uredbe primerno, da se določi mehanizem prijave transakcij, v katerega bodo vključeni tako poklicni uporabniki v celotni dobavni verigi, kot tudi splošni uporabniki, ki so vključeni v transakcije, ki bi zaradi vrste ali obsega posla lahko veljale za sumljive. Države članice bi morale v ta namen vzpostaviti nacionalne kontaktne točke za prijavo sumljivih transakcij.
(17)
Različne transakcije v zvezi s predhodnimi sestavinami za eksplozive bi se lahko štele za sumljive in bi torej lahko bile predmet prijave. Na primer, kadar se zdi, da morebitna stranka (poklicna ali nepoklicna) ni gotova glede nameravane uporabe, se zdi, da ni seznanjena z nameravano uporabo ali je ne more prepričljivo razložiti, namerava kupiti neobičajne količine, neobičajne koncentracije ali neobičajne kombinacije snovi, ne želi predložiti dokazila o identiteti ali prebivališču ali vztraja pri uporabi neobičajnih metod plačila, vključno z večjimi količinami gotovine. Gospodarski subjekti bi morali biti zmožni pridržati si pravico, da zavrnejo takšno transakcijo.
(18)
Glede na splošne cilje te uredbe se pristojne organe spodbuja, da zadevno nacionalno kontaktno točko obvestijo o vsaki zavrnitvi vloge za izdajo dovoljenja, kadar se izdaja zavrne na podlagi utemeljenega suma glede zakonitosti namena uporabe ali glede namenov uporabnika. Prav tako se pristojne organe spodbuja, da nacionalne kontaktne točke obvestijo o začasnem odvzemu ali preklicu dovoljenja.
(19)
Zaradi preprečevanja in odkrivanja morebitne nezakonite uporabe predhodnih sestavin za eksplozive je zaželeno, da nacionalne kontaktne točke vodijo evidenco o prijavljenih sumljivih transakcijah in da pristojni organi sprejmejo potrebne ukrepe za preiskavo konkretnih okoliščin, vključno s preverjanjem, ali poklicni uporabnik, vpleten v sumljivo transakcijo, dejansko izvaja zadevno gospodarsko dejavnost.
(20)
Kadar je mogoče, bi morale biti določene mejne koncentracijske vrednosti, nad katerimi je dostop do nekaterih predhodnih sestavin za eksplozive omejen, medtem ko bi morala biti za nekatere druge predhodne sestavine za eksplozive predvidena le prijava sumljivih transakcij. Merila za določitev, kateri ukrepi bi se morali uporabiti za katere predhodne sestavine za eksplozive, vključujejo stopnjo tveganja, povezano z zadevno predhodno sestavino za eksplozive, obseg trgovine z zadevno predhodno sestavino za eksplozive ter možnost, da se določi raven koncentracije, pod katero bi se predhodna sestavina za eksplozive lahko še vedno uporabljala za legitimne namene, za katere je bila dana na voljo. Ta merila bi morala še naprej usmerjati nadaljnje ukrepe, ki bi se lahko sprejeli v zvezi s predhodnimi sestavinami za eksplozive, ki trenutno niso zajete v področje uporabe te uredbe.
(21)
Mejnih koncentracijskih vrednosti heksamina v gorivnih tabletah tehnično ni mogoče določiti. Poleg tega se žveplova kislina, aceton, kalijev nitrat, natrijev nitrat, kalcijev nitrat in kalcij-amonijev nitrat uporabljajo v številne zakonite namene. Uredba na ravni Unije, ki bi omejevala prodajo navedenih snovi splošnim uporabnikom, bi potrošnikom, državnim organom in podjetjem povzročila nesorazmerno visoke upravne stroške in stroške zaradi izpolnjevanja obveznosti. Kljub temu bi bilo treba glede na cilje te uredbe sprejeti ukrepe, da se spodbudi prijava sumljivih transakcij v zvezi s heksaminom v gorivnih tabletah in v zvezi s temi drugimi predhodnimi sestavinami za eksplozive, za katere ni ustreznih in varnih nadomestkov.
(22)
Kraja predhodnih sestavin za eksplozive je eden od načinov za pridobitev vhodnih materialov za nezakonito proizvodnjo eksplozivov. Zato bi bilo primerno predpisati prijavo večjih kraj in izginotij snovi, ki so predmet ukrepov v skladu s to uredbo. Da bi lažje odkrili storilce in pristojne organe drugih držav članic opozorili na morebitne grožnje, se nacionalne kontaktne točke spodbuja, da kadar je primerno, uporabijo sistem Europola za zgodnje opozarjanje.
(23)
Države članice bi zato morale sprejeti pravila o kaznih, ki se uporabijo za kršitve te uredbe. Te kazni bi morale biti učinkovite, sorazmerne in odvračilne.
(24)
V skladu s Prilogo XVII k Uredbi (ES) št. 1907/2006 Evropskega parlamenta in Sveta z dne 18. decembra 2006 o registraciji, evalvaciji, avtorizaciji in omejevanju kemikalij (REACH) (4) je splošnim uporabnikom prepovedana dobava amonijevega nitrata, ki bi se lahko zlahka zlorabil kot predhodna sestavina za eksplozive. Vendar je dobava amonijevega nitrata nekaterim poklicnim uporabnikom, zlasti kmetom, dovoljena. Zato bi morala ta dobava biti vključena v mehanizem prijave sumljivih transakcij, vzpostavljenim s to uredbo, saj v Uredbi (ES) št. 1907/2006 ni nobene enakovredne zahteve.
(25)
Ta uredba zahteva obdelavo osebnih podatkov in njihovo nadaljnje razkritje tretjim osebam v primerih sumljivih transakcij. Ta obdelava in razkritje pomeni resen poseg v temeljno pravico do zasebnosti in pravico do varstva osebnih podatkov. Obdelavo osebnih podatkov v okviru uporabe te uredbe ureja Direktiva 95/46/ES Evropskega parlamenta in Sveta z dne 24. oktobra 1995 o varstvu posameznikov pri obdelavi osebnih podatkov in o prostem pretoku takih podatkov (5). V skladu s tem bi bilo treba zagotoviti ustrezno varstvo temeljne pravice posameznikov do varstva osebnih podatkov, ki se obdelujejo pri uporabi te uredbe. Zlasti obdelava osebnih podatkov v zvezi z dovoljenji, evidentiranjem transakcij in prijavami sumljivih transakcij bi morala biti izvedena v skladu z Direktivo 95/46/ES, pri čemer bi morala biti upoštevana splošna načela varstva podatkov v zvezi z zmanjšanjem količine podatkov, omejitvijo namena, sorazmernosti in nujnosti ter zahteva po spoštovanju pravice posameznika, na katerega se podatki nanašajo, da ima vpogled vanje, jih popravlja in izbriše.
(26)
Teroristi in drugi storilci kaznivih dejanj lahko izbiro snovi, ki jih uporabljajo za nezakonito proizvodnjo eksplozivov, hitro spremenijo. Zato bi moralo biti mogoče tudi za dodatne snovi uveljaviti ureditev iz te uredbe, po potrebi po nujnem postopku.
(27)
Da bi upoštevali spremembe pri načinih zlorab snovi kot predhodnih sestavin za eksplozive in pod pogojem, da bi bilo opravljeno ustrezno posvetovanje z zadevnimi zainteresiranimi stranmi, da bi bili upoštevani morebitni znatni učinki na gospodarske subjekte, bi bilo treba na Komisijo prenesti pooblastilo, da v skladu s členom 290 Pogodbe o delovanju Evropske unije sprejme akte za spremembo mejnih koncentracijskih vrednosti, nad katerimi nekatere snovi, ki so omejene s to uredbo, ne smejo biti dostopne splošnim uporabnikom, ter uvrsti na seznam dodatne snovi, glede katerih je treba prijaviti sumljive transakcije. Zlasti je pomembno, da Komisija pri svojem pripravljalnem delu opravi ustrezna posvetovanja, vključno na ravni strokovnjakov. Komisija bi morala pri pripravi in oblikovanju delegiranih aktov zagotoviti, da so ustrezni dokumenti predloženi Evropskemu parlamentu in Svetu istočasno, pravočasno in na ustrezen način.
(28)
Komisija bi morala poskrbeti za reden pregled seznama snovi, do katerih dostop splošnim uporabnikom ne bi smel biti omogočen nad določeno mejno vrednostjo koncentracije, in seznam snovi, katerih sumljive transakcije je treba prijaviti. Komisija bi morala zaradi prilagajanja na spremembe pri načinih zlorabe snovi kot predhodnih sestavin za eksplozive, kjer je to upravičeno, pripraviti zakonodajne predloge, v skladu z rednim zakonodajnim postopkom, da se dodajo ali črtajo vnosi s prvega seznama ali da se črtajo vnosi s slednjega seznama.
(29)
Da bi se zajele snovi, ki niso že omejene s to uredbo, toda glede katerih država članica utemeljeno sumi, da bi se lahko uporabile za nezakonito proizvodnjo eksplozivov, bi bilo treba vnesti zaščitno klavzulo, v kateri bi bil določen ustrezen postopek na ravni Unije.
(30)
Glede na to, da se v tej uredbi obravnavajo posebna tveganja, je primerno, da se dovoli, da države članice v nekaterih okoliščinah sprejmejo zaščitne ukrepe, vključno v zvezi s snovmi, ki so že predmet ukrepov v skladu s to uredbo.
(31)
Glede na zahteve iz te uredbe v zvezi z informacijami, ki jih je treba posredovati Komisiji in državam članicam bi bilo neprimerno, da bi za takšne nove zaščitne ukrepe veljala ureditev iz Direktive 98/34/ES Evropskega parlamenta in Sveta z dne 22. junija 1998 o določitvi postopka za zbiranje informacij na področju tehničnih standardov in tehničnih predpisov o storitvah informacijske družbe (6), ne glede na to, ali se nanašajo na snovi, ki so že predmet ukrepov v skladu s to uredbo, ali na snovi, ki niso omejene na takšen način.
(32)
Glede na namene te uredbe in morebitne posledice, ki jih ima lahko za varnost državljanov in notranji trg, bi morala Komisija, ob upoštevanju sprotne razprave v Stalnem odboru za predhodne sestavine, Evropskemu parlamentu in Svetu predložiti poročilo, v katerem bi preučila morebitne težave zaradi izvajanja te uredbe, pa tudi zaželenost in izvedljivost razširitve njenega področja uporabe; tako zaradi vključitve poklicnih uporabnikov kot zaradi vključitve v določbe o prijavi sumljivih transakcij, izginotij in kraj snovi, ki sicer niso predmet ukrepov v skladu s to uredbo, je pa bilo ugotovljeno, da so bile že uporabljene za nezakonito proizvodnjo eksplozivov (predhodne sestavine za eksplozive, ki niso na seznamu). Poleg tega bi morala Komisija predložiti poročilo, v katerem preveri zaželenost in izvedljivost dodatne okrepitve in harmonizacije sistema zaradi groženj javni varnosti, v njem pa upošteva ustrezne izkušnje držav članic ter stroške in koristi. Komisija bi morala v okviru tega pregleda Evropskemu parlamentu in Svetu predložiti poročilo, v katerem preuči možnost prenosa določb o amonijevem nitratu iz Uredbe (ES) št. 1907/2006 v to uredbo.
(33)
Ker cilja te uredbe, torej omejitve dostopa splošne javnosti do predhodnih sestavin za eksplozive, države članice same ne morejo zadovoljivo doseči in ker se ta cilj zaradi obsega omejitve lažje doseže na ravni Unije, lahko Unija sprejme ukrepe v skladu z načelom subsidiarnosti iz člena 5 Pogodbe o Evropski uniji. V skladu z načelom sorazmernosti iz navedenega člena ta uredba ne presega tistega, kar je potrebno za uresničitev navedenega cilja.
(34)
Evropski nadzornik za varstvo podatkov je v skladu s členom 28(2) Uredbe (ES) št. 45/2001 Evropskega parlamenta in Sveta z dne 18. decembra 2000 o varstvu posameznikov pri obdelavi osebnih podatkov v institucijah in organih Skupnosti in o prostem pretoku takih podatkov (7) predložil mnenje (8).
(35)
Ta uredba spoštuje temeljne pravice in načela, priznane predvsem z Listino Evropske unije o temeljnih pravicah, zlasti varstvo osebnih podatkov, svobodo gospodarske pobude, lastninsko pravico in načelo nediskriminacije. Države članice bi morale to uredbo uporabljati v skladu s temi pravicami in načeli -
SPREJELA NASLEDNJO UREDBO:
Člen 1
Vsebina
Ta uredba določa harmonizirana pravila za dajanje na voljo, vnos, posedovanje in uporabo snovi ali zmesi, ki bi se lahko zlorabile za nezakonito proizvodnjo eksplozivov, z namenom, da bi splošni javnosti omejila dostop in zagotovila ustrezno prijavo sumljivih transakcij v celotni dobavni verigi.
Ta uredba ne posega v druge strožje predpise prava Unije v zvezi s snovmi iz prilog.
Člen 2
Področje uporabe
1. Ta uredba se uporablja za snovi iz prilog in za zmesi in snovi, ki jih vsebujejo.
2. Ta uredba se ne uporablja za:
(a)
izdelke, kot so opredeljeni v členu 3(3) Uredbe (ES) št. 1907/2006;
(b)
pirotehnične izdelke, kot so opredeljeni v členu 2(1) Direktive 2007/23/ES Evropskega parlamenta in Sveta z dne 23. maja 2007 o dajanju pirotehničnih izdelkov v promet (9), pirotehnične izdelke, ki so po nacionalnem pravu namenjeni za nekomercialno uporabo v oboroženih silah, organih pregona ali gasilski službi, pirotehnično opremo s področja uporabe Direktive Sveta 96/98/ES z dne 20. decembra 1996 o pomorski opremi (10), pirotehnične izdelke, namenjene za uporabo v vesoljski industriji ali vžigalne kapice, namenjene za igrače;
(c)
zdravila, ki so splošnemu uporabniku zakonito dostopna na podlagi zdravniških receptov v skladu z nacionalnim pravom, ki se uporablja.
Člen 3
Opredelitev pojmov
Za namene te uredbe se uporabljajo naslednje opredelitve pojmov:
1.
„snov“ pomeni snov v smislu točke 1 člena 3 Uredbe (ES) št. 1907/2006;
2.
„zmes“ pomeni zmes v smislu točke 2 člena 3 Uredbe (ES) št. 1907/2006;
3.
„člen“ pomeni člen v smislu točke 3 člena 3 Uredbe (ES) št. 1907/2006;
4.
„dajanje na voljo“ pomeni vsako odplačno ali neodplačno dobavo;
5.
„vnos“ pomeni prenos snovi na ozemlje države članice bodisi iz druge države članice bodisi iz tretje države;
6.
„uporaba“ pomeni kakršno koli predelavo, formulacijo, hrambo, obdelavo ali mešanje, vključno med proizvodnjo izdelka ali katero koli drugo uporabo;
7.
„splošni uporabnik“ pomeni katero koli fizično osebo, ki deluje z namenom, ki ni povezan z njeno trgovsko, poslovno ali poklicno dejavnostjo;
8.
„sumljiva transakcija“ pomeni katero koli transakcijo v zvezi s snovmi iz prilog, ali zmesmi ali snovmi, ki jih vsebujejo, vključno s transakcijami s poklicnimi uporabniki, kadar obstaja utemeljen sum, da je snov ali zmes namenjena za nezakonito proizvodnjo eksplozivov;
9.
„gospodarski subjekt“ pomeni katero koli fizično ali pravno osebo ali osebo javnega prava ali skupino takšnih oseb in/ali organov, ki na trgu zagotavlja blago ali storitve.
10.
„omejena predhodna sestavina za eksplozive“ pomeni snov iz Priloge I v koncentraciji, višji od pripadajoče mejne vrednosti, ki je določena v navedeni prilogi in zajema zmes ali drugo snov, v kateri je takšna navedena snov prisotna v koncentraciji, ki je višja od pripadajoče mejne vrednosti.
Člen 4
Dajanje na voljo, vnos, posedovanje in uporaba
1. Splošnim uporabnikom se onemogoči dostopnost, ali vnos, posedovanje ali uporaba omejenih predhodnih snovi za eksplozive.
2. Ne glede na odstavek 1 lahko država članica ohrani ali vzpostavi ureditev dovoljenj, ki omogoča, da se omejene predhodne sestavine za eksplozive splošnim uporabnikom dajo na voljo, ali v posedovanje ali uporabo, pod pogojem, da ti splošni uporabniki pridobijo in na zahtevo predložijo dovoljenje za pridobitev, posedovanje ali uporabo teh omejenih predhodnih snovi za eksplozive, ki jih je v skladu s členom 7 izdal pristojni organ države članice, v kateri se bodo te omejene predhodne snovi za eksplozive pridobile, posedovale ali uporabljale.
3. Ne glede na odstavek 1 in 2 lahko država članica ohrani ali vzpostavi ureditev dovoljenj, ki omogoča, da je treba naslednje omejene predhodne sestavine za eksplozive splošnim uporabnikom dati na voljo, v posedovanje ali uporabo, če gospodarski subjekt, ki jih da na voljo, evidentira vsako transakcijo v skladu s podrobno ureditvijo iz člena 8:
(a)
vodikovega peroksida (CAS RN 7722-84-1) v koncentracijah, ki presegajo mejno vrednost iz Priloge I, vendar ne presegajo 35 masnih odstotkov;
(b)
nitrometana (CAS RN 75-52-5) v koncentracijah, ki presegajo mejno vrednost iz Priloge I, vendar ne presegajo 40 masnih odstotkov;
(c)
dušikove kisline (CAS RN 7697-37-2) v koncentracijah, ki presegajo mejno vrednost iz Priloge I, vendar ne presegajo 10 masnih odstotkov;
4. Države članice uradno obvestijo Komisijo o vseh ukrepih, ki jih sprejmejo za vzpostavitev ureditev, predvidenih v odstavkih 2 in 3. V uradnem obvestilu navedejo omejene predhodne sestavine za eksplozive, za katere država članica predvideva izjemo.
5. Komisija objavi seznam ukrepov, ki so jih države članice v skladu z odstavkom 4 uradno priglasile.
6. Če namerava splošni uporabnik vnesti omejene predhodne sestavine za eksplozive, na ozemlje države članice, ki se je odločila za odstopanje od odstavka 1 in uporablja ureditev dovoljenj v skladu z odstavkom 2 in/ali ureditev evidentiranja v skladu z odstavkom 3 ali členom 17, ta oseba pridobi in pristojnemu organu na zahtevo predloži dovoljenje, izdano v skladu s pravili iz člena 7, ki je veljavno v tej državi članici.
7. Gospodarski subjekt, ki v skladu z odstavkom 2 splošnemu uporabniku da na voljo omejeno predhodno sestavino za eksplozive, zahteva za vsako transakcijo predložitev dovoljenja, ali, če predhodno sestavino za eksplozive da na voljo v skladu z odstavkom 3, hrani evidenco o transakciji v skladu z ureditvijo, ki jo vzpostavi država članica, v kateri je na voljo omejena predhodna sestavina za eksplozive.
Člen 5
Označevanje
Gospodarski subjekt, ki namerava splošnemu uporabniku dati na voljo omejene predhodne sestavine za eksplozive, poskrbi, bodisi tako, da namesti ustrezno oznako, bodisi tako, da preveri, ali je ustrezna oznaka nameščena, da je na embalaži jasno označeno, da za splošne uporabnike za pridobitev, posedovanje ali uporabo teh omejenih predhodnih sestavin za eksplozive velja omejitev iz člena 4(1), (2) in (3).
Člen 6
Prosti pretok
Če v tej uredbi ali v drugih pravnih aktih Unije ni drugače določeno in brez poseganja v drugi odstavek člena 1 in člen 13, države članice ne prepovejo, omejijo ali preprečijo dajanja na voljo naslednjih snovi iz razlogov, povezanih s preprečevanjem nezakonite proizvodnje eksplozivov:
(a)
snovi iz Priloge I v koncentracijah, ki ne presegajo v njej določenih mejnih vrednosti, ali
(b)
snovi iz Priloge II.
Člen 7
Dovoljenja
1. Vsaka država članica, ki izdaja dovoljenja splošnim uporabnikom, ki imajo zakonit interes za pridobitev, vnos, posedovanje ali uporabo omejenih predhodnih sestavin za eksplozive, določi pravila za izdajo dovoljenja iz člena 4(2) in (6). Pri presoji vloge za izdajo dovoljenja pristojni organ države članice upošteva vse pomembne okoliščine in zlasti zakonitost namena uporabe snovi. Vloga za izdajo dovoljenja se zavrne, če obstaja utemeljen sum za dvom glede zakonitosti namena uporabe ali glede namenov uporabnika, da snov zakonito uporabi.
2. Pristojni organ lahko odloči o omejitvi veljavnosti dovoljenja z izdajo dovoljenja za enkratno ali večkratno uporabo za obdobje, ki ni daljše od treh let. Pristojni organ lahko imetniku dovoljenja do določenega izteka dovoljenja naloži, da dokaže, da so pogoji, pod katerimi je bilo dovoljenje izdano, še vedno izpolnjeni. V dovoljenju se navedejo omejene predhodne sestavine za eksplozive, v zvezi s katerimi je dovoljenje izdano.
3. Pristojni organi lahko od vlagateljev zahtevajo plačilo takse za vlogo za dovoljenje. Takšna taksa ne presega stroškov obravnave vloge.
4. Pristojni organ lahko dovoljenje začasno odvzame ali prekliče, če obstaja utemeljen sum, da pogoji, pod katerimi je bilo dovoljenje izdano, niso več izpolnjeni.
5. Pritožbe zoper katero koli odločitev pristojnega organa in spori glede izpolnjevanja pogojev za dovoljenje obravnava ustrezni organ, ki je po nacionalnem pravu za to pristojen.
6. Dovoljenja, ki jih izdajo pristojni organi ene države članice, se lahko priznajo v drugih državah članicah. Komisija do 2. septembra 2014 po posvetovanju s Stalnim odborom za predhodne sestavine pripravi smernice glede tehničnih podrobnosti dovoljenj, da bi olajšala njihovo vzajemno priznavanje. Te smernice vsebujejo tudi informacije o tem, katere podatke morajo vsebovati dovoljenja, veljavna za vnos omejenih predhodnih sestavin za eksplozive, in vzorce takih dovoljenj.
Člen 8
Evidentiranje transakcij
1. Za namene evidentiranja v skladu s členom 4(3) se splošni uporabniki identificirajo z uradnim identifikacijskim dokumentom.
2. Evidenca vsebuje vsaj naslednje podatke:
(a)
ime, naslov in, če je možno, bodisi identifikacijsko številko splošnega uporabnika bodisi vrsto in številko njegovega uradnega identifikacijskega dokumenta;
(b)
ime snovi ali zmesi, vključno z njeno koncentracijo;
(c)
količino snovi ali zmesi;
(d)
namen uporabe snovi ali zmesi, kot ga je navedel splošni uporabnik;
(e)
datum in kraj transakcije;
(f)
podpis splošnega uporabnika.
3. Evidenca se hrani pet let od datuma transakcije. V tem obdobju je evidenca na zahtevo pristojnih organov na voljo za pregled.
4. Evidenca se hrani na papirju ali na drugem trajnem nosilcu podatkov ter je v celotnem obdobju iz odstavka 3 vedno na voljo za pregled. Vsi elektronsko shranjeni podatki:
(a)
ustrezajo obliki in vsebini ustreznih dokumentov na papirju in
(b)
so v celotnem obdobju iz odstavka 3 vedno takoj na voljo.
Člen 9
Poročanje o sumljivih transakcijah, izginotjih in tatvinah
1. Sumljive transakcije s snovmi iz prilog, ali z zmesmi ali snovmi, ki jih vsebujejo, se prijavijo v skladu s tem členom.
2. Vsaka država članica za prijavo sumljivih pravnih poslov vzpostavi eno ali več nacionalnih kontaktnih točk z jasno določeno telefonsko številko in naslovom elektronske pošte.
3. Gospodarski subjekti si lahko pridržijo pravico do zavrnitve sumljive transakcije in transakcijo ali poizkus transakcije, vključno z identiteto stranke, če je to mogoče, brez nepotrebnega odlašanja prijavijo nacionalni kontaktni točki države članice, v kateri je bila transakcija sklenjena ali se je izvedel poizkus njene sklenitve, če gospodarski subjekti utemeljeno sumijo, da je predlagana transakcija v zvezi z eno ali več snovmi iz prilog ali v zvezi z zmesmi ali snovmi, ki jih vsebujejo, sumljiva transakcija, pri čemer upoštevajo vse okoliščine in zlasti primere, ko morebitna stranka:
(a)
daje videz, da ni gotova glede namenov uporabe snovi ali zmesi;
(b)
daje videz, da ni seznanjena z namenom uporabe snovi ali zmesi, ali ga ne zna prepričljivo razložiti;
(c)
namerava kupiti količine, kombinacije ali koncentracije snovi, ki so za zasebno uporabo neobičajne;
(d)
ne želi predložiti dokazila o identiteti ali prebivališču; ali
(e)
vztraja pri uporabi neobičajnih metod plačila, vključno z večjimi količinami gotovine.
4. Gospodarski subjekti prijavijo tudi večja izginotja in kraje snovi iz prilog, in zmesi ali snovi, ki jih vsebujejo, in sicer nacionalni kontaktni točki države članice, v kateri je prišlo do izginotja ali je bila storjena kraja.
5. Da bi olajšala sodelovanje med pristojnimi organi in gospodarskimi subjekti, Komisija po posvetovanju s Stalnim odborom za predhodne sestavine do 2. septembra 2014 pripravi smernice v pomoč dobavni verigi za kemikalije in, kjer je to ustrezno, pristojnim organom. V teh smernicah se navedejo zlasti:
(a)
informacije, kako prepoznati in prijaviti sumljive transakcije, zlasti glede koncentracij in/ali količin snovi iz Priloge II, pod katerimi ukrepanje običajno ni potrebno;
(b)
informacije, kako prepoznati in prijaviti večja izginotja in tatvine;
(c)
druge informacije, ki bi bile lahko koristne.
Komisija smernice redno posodablja.
6. Pristojni organi zagotovijo, da se smernice iz odstavka 5 redno razpošiljajo na način, ki se zdi pristojnim organom primeren glede na cilje smernic.
Člen 10
Varstvo podatkov
Države članice zagotovijo, da se pri izvajanju te uredbe osebni podatki obdelujejo v skladu z Direktivo 95/46/ES. Države članice zlasti zagotovijo, da se obdelava osebnih podatkov, potrebna v zvezi z dovoljenji v skladu s členom 4(2) in (6) in členom 7 te uredbe ali za evidentiranje transakcij v skladu s členom 4(3) in členoma 8 in 17 te uredbe, in prijava sumljivih transakcij v skladu s členom 9 te uredbe izvajata v skladu z Direktivo 95/46/ES.
Člen 11
Kazni
Države članice določijo pravila glede kazni, ki se uporabljajo za kršitve te uredbe, in sprejmejo vse potrebne ukrepe za zagotavljanje njihovega izvajanja. Predvidene kazni so učinkovite, sorazmerne in odvračilne.
Člen 12
Sprememba prilog
1. Komisija je pooblaščena za sprejemanje delegiranih aktov v skladu s členom 14 v zvezi s spremembami mejnih vrednosti iz Priloge I, kadar je to potrebno zaradi upoštevanja sprememb pri zlorabi snovi kot predhodnih sestavin za eksplozive ali je utemeljeno z raziskavami in preskusi, in v zvezi z dodajanjem snovi v Prilogo II, kadar je to potrebno zaradi upoštevanja sprememb pri zlorabi snovi kot predhodnih sestavin za eksplozive. Komisija si ob pripravi delegiranih aktov prizadeva za posvetovanje z ustreznimi zainteresiranimi stranmi, zlasti s kemično industrijo in maloprodajnim sektorjem.
Če je pri nenadni spremembi ocene tveganja glede zlorabe snovi za nezakonito proizvodnjo eksplozivov zaradi nujnosti potrebno, se za delegirane akte, sprejete v skladu s tem členom, uporabi postopek, predviden v členu 15.
2. Komisija za vsako spremembo mejnih vrednosti iz Priloge I in za vsako novo snov, dodano Prilogi II, sprejme poseben delegirani akt. Vsak delegirani akt temelji na analizi, ki dokazuje, da sprememba verjetno ne bo nesorazmerno obremenila gospodarskih subjektov ali potrošnikov, pri čemer se ustrezno upoštevajo cilji, ki naj bi bili doseženi.
Člen 13
Zaščitna klavzula
1. Če država članica upravičeno meni, da bi določena snov, ki ni navedena v prilogah, lahko bila uporabljena za nezakonito proizvodnjo eksplozivov, lahko omeji ali prepove dajanje na voljo, posedovanje in uporabo te snovi ali katere koli zmesi ali snovi, ki jo vsebujejo, ali pa lahko določi, da je treba sumljive transakcije s to snovjo prijaviti v skladu s členom 9.
2. Če država članica upravičeno meni, da bi določena snov iz Priloge I, lahko bila uporabljena za nezakonito proizvodnjo eksplozivov pri koncentracijah, ki so nižje od mejnih vrednosti iz Priloge I, lahko z določitvijo nižje mejne koncentracije dodatno omeji ali prepove dajanje na voljo, posedovanje in uporabo te snovi.
3. Če država članica upravičeno meni, da bi bilo treba določiti mejno vrednost koncentracije, nad katero bi se morale za snov iz Priloge II, uporabljati omejitve, ki se uporabljajo za omejene predhodne snovi za eksplozive, lahko z določitvijo najvišje dovoljene koncentracije omeji ali prepove dajanje na voljo, posedovanje in uporabo te snovi.
4. Država članica, ki v skladu z odstavki 1, 2 ali 3 omeji ali prepove snovi, o tem takoj obvesti Komisijo in druge države članice, in to utemelji.
5. Komisija na podlagi informacij, ki so ji bile sporočene v skladu z odstavkom 4, takoj preuči, ali je treba v skladu s členom 12(1) pripraviti spremembe prilog ali pripraviti zakonodajni predlog za spremembo prilog. Zadevna država članica po potrebi spremeni ali razveljavi svoje nacionalne ukrepe, da tako upošteva vse takšne spremembe prilog.
6. Države članice do 2. junija 2013 uradno obvestijo Komisijo o vseh obstoječih nacionalnih ukrepih, ki omejujejo ali prepovedujejo dajanje na voljo, posedovanje in uporabo snovi ali katere koli zmesi ali snovi, ki jo vsebuje, ker bi lahko bila uporabljena za nezakonito proizvodnjo eksplozivov.
Člen 14
Izvajanje pooblastila
1. Pooblastilo za sprejemanje delegiranih aktov je preneseno na Komisijo pod pogoji, določenimi v tem členu.
2. Pooblastilo za sprejemanje delegiranih aktov iz člena 12 se prenese na Komisijo za obdobje pet let od 1. marca 2013. Komisija pripravi poročilo o prenesenem pooblastilu najpozneje devet mesecev pred koncem petletnega obdobja. Prenos pooblastila se samodejno podaljša za enako obdobje, razen če Evropski parlament ali Svet ne nasprotuje temu podaljšanju najpozneje tri mesece pred koncem vsakega obdobja.
3. Pooblastilo iz člena 12 lahko kadar koli prekliče Evropski parlament ali Svet. Z odločitvijo o preklicu preneha veljati prenos pooblastila, naveden v tej odločitvi. Odločitev začne učinkovati dan po njeni objavi v Uradnem listu Evropske unije ali na poznejši dan, ki je v njej določen. Odločitev ne vpliva na veljavnost že veljavnih delegiranih aktov.
4. Takoj ko Komisija sprejme delegirani akt, o tem istočasno uradno obvesti Evropski parlament in Svet.
5. Delegirani akt, sprejet v skladu s členom 12, začne veljati le, če niti Evropski parlament niti Svet ne nasprotuje delegiranemu aktu v roku dveh mesecev od uradnega obvestila Evropskemu parlamentu in Svetu o tem aktu, ali če sta pred iztekom tega roka tako Evropski parlament kot Svet uradno obvestila Komisijo, da mu ne bosta nasprotovala. Ta rok se na pobudo Evropskega parlamenta ali Sveta podaljša za dva meseca.
Člen 15
Postopek v nujnih primerih
1. Delegirani akti, sprejeti na podlagi tega člena, začnejo veljati takoj in se uporabljajo, dokler ni nasprotovanja v skladu z odstavkom 2. V uradnem obvestilu Evropskemu parlamentu in Svetu o delegiranem aktu se navedejo razlogi za uporabo nujnega postopka.
2. Evropski parlament ali Svet lahko nasprotuje delegiranemu aktu v skladu s postopkom iz člena 14(5). V takem primeru Komisija takoj po prejemu uradnega obvestila o odločitvi Evropskega parlamenta ali Sveta o nasprotovanju aktu akt razveljavi.
Člen 16
Prehodna določba
Splošni uporabniki lahko do 2. marca 2016 posedujejo in uporabljajo omejene predhodne sestavine za eksplozive.
Člen 17
Obstoječe ureditve evidentiranja
Država članica, v kateri je 1. marca 2013 vzpostavljena ureditev, ki od gospodarskih subjektov zahteva evidentiranje transakcij, ki splošnim uporabnikom dajejo na voljo eno ali več omejenih predhodnih sestavin za eksplozive, lahko z uporabo te ureditve evidentiranja v skladu s členom 8 glede nekaterih ali vseh snovi iz Priloge I, odstopajo od člena 4(1) ali (2). Smiselno se uporabljajo pravila iz člena 4(4) do (7).
Člen 18
Pregled
1. Komisija do 2. septembra 2017 predloži poročilo Evropskemu parlamentu in Svetu, v katerem preuči:
(a)
kakršne koli težave zaradi uporabe te uredbe;
(b)
ali je glede na grožnje javni varnosti zaradi terorizma in drugih hudih kaznivih dejanj zaželeno in izvedljivo dodatno okrepiti in uskladiti sistem, ob upoštevanju izkušenj, ki so jih pridobile države članice na podlagi te uredbe, vključno z morebitnimi ugotovljenimi varnostnimi vrzelmi, ob upoštevanju stroškov in koristi za države članice, gospodarske subjekte in druge zainteresirane strani;
(c)
zaželenost in izvedljivost razširitve področja uporabe te uredbe na poklicne uporabnike, pri čemer se upoštevajo obremenitve za gospodarske subjekte in cilji te uredbe;
(d)
zaželenost in izvedljivost vključitve predhodnih sestavin za eksplozive, ki niso na seznamu, v določbe o prijavi sumljivih transakcij, izginotij in kraj.
2. Komisija do 2. marca 2015 predloži poročilo Evropskemu parlamentu in Svetu, v katerem preuči možnost prenosa ustreznih določb o amonijevem nitratu iz Uredbe (ES) št. 1907/2006 v to uredbo.
3. Komisija na podlagi poročil iz odstavkov 1 in 2 Evropskemu parlamentu in Svetu po potrebi predloži zakonodajni predlog za ustrezno spremembo te uredbe.
Člen 19
Začetek veljavnosti
Ta uredba začne veljati dvajseti dan po objavi v Uradnem listu Evropske unije.
Uporablja se od 2. septembra 2014.
Ta uredba je v celoti zavezujoča in se neposredno uporablja v vseh državah članicah.
V Strasbourgu, 15. januarja 2013


Input:
РЕГЛАМЕНТ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ (ЕС) 2015/306 НА КОМИСИЯТА
от 26 февруари 2015 година
за подновяване на одобрението на активното вещество Isaria fumosorosea щам Apopka 97 в съответствие с Регламент (ЕО) № 1107/2009 на Европейския парламент и на Съвета относно пускането на пазара на продукти за растителна защита, и за изменение на приложението към Регламент за изпълнение (ЕС) № 540/2011 на Комисията
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент (ЕО) № 1107/2009 на Европейския парламент и на Съвета от 21 октомври 2009 г. относно пускането на пазара на продукти за растителна защита и за отмяна на директиви 79/117/ЕИО и 91/414/ЕИО на Съвета (1), и по-специално член 20, параграф 1 от него,
като има предвид, че:
(1)
Срокът на одобрението на активното вещество Isaria fumosorosea щам Apopka 97, по-рано наричано „Paecilomyces fumosoroseus разновидност Apopka 97, PFR 97 или CG 170, ATCC20874“, както е посочено в част А от приложението към Регламент за изпълнение (ЕС) № 540/2011 на Комисията (2), изтича на 31 декември 2015 г.
(2)
В съответствие с член 4 от Регламент (ЕС) № 1141/2010 на Комисията (3) и в предвидения в посочения член срок бе подадено заявление за подновяване на включването на Isaria fumosorosea щам Apopka 97 в приложение I към Директива 91/414ЕИО на Съвета (4).
(3)
Заявителят подаде допълнителните досиета, изисквани съгласно член 9 от Регламент (ЕС) № 1141/2010. Докладващата държава членка счете заявлението за пълно.
(4)
Докладващата държава членка подготви доклад за оценка във връзка с подновяването, като се консултира със съдокладващата държава членка, и на 3 юни 2013 г. го предостави на Европейския орган по безопасност на храните (наричан по-долу „Органът“) и на Комисията.
(5)
Органът изпрати доклада за оценка във връзка с подновяването на заявителя и на държавите членки за коментар и препрати получените коментари на Комисията. Освен това Oрганът осигури публичната достъпност на допълнителното обобщаващо досие.
(6)
На 28 април 2014 г. (5) Органът предаде на Комисията заключението си относно това дали може да се очаква Isaria fumosorosea щам Apopka 97 да отговаря на критериите за одобрение, предвидени в член 4 от Регламент (ЕО) № 1107/2009. На 12 декември 2014 г. Комисията представи проекта на доклад за преразглеждане относно Isaria fumosorosea щам Apopka 97 на Постоянния комитет по растенията, животните, храните и фуражите.
(7)
По отношение на един или повече представителни начини на употреба на най-малко един продукт за растителна защита бе установено, че предвидените в член 4 критерии за одобрение са изпълнени. Следователно посочените критерии за одобрение се считат за изпълнени.
(8)
Освен това Комисията счете, че Isaria fumosorosea щам Apopka 97 представлява активно вещество с нисък риск по смисъла на член 22 от Регламент (ЕО) № 1107/2009. Isaria fumosorosea щам Apopka 97 не е рисково вещество и отговаря на условията, посочени в точка 5 от приложение II към Регламент (ЕО) № 1107/2009. Isaria fumosorosea щам Apopka 97 представлява микроорганизъм, който съгласно оценката на докладващата държава членка и Органа вероятно представлява ниско ниво на риск за хората, животните и околната среда, с оглед на предвидените видове употреба. Първо, не са намерени никакви микотоксини, а произвежданите от щама вещества са ясно определени и не представляват токсикологичен проблем. Поради това се счита, че рискът за операторите, работниците, потребителите и околната среда е нисък. Второ, щамът е с ниска жизнеспособност във водна среда и не е свързан с познатите патогени по рибите или водните бълхи. Поради това се счита, че рискът за нецелевите водни организми е нисък. И накрая, в рамките на видовете употреба не се изпускат високи концентрации на микроорганизмите в канализацията, което показва нисък риск за биологичните методи за пречистване на отпадъчните води.
(9)
Поради това е целесъобразно одобрението на Isaria fumosorosea щам Apopka 97 да бъде подновено и да бъде включено в приложението към Регламент за изпълнение (ЕС) № 540/2011 като активно вещество с нисък риск.
(10)
В съответствие с член 22, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1107/2009 веществата с нисък риск се съдържат в отделен списък в регламента, посочен в член 13, параграф 4 от Регламент (ЕО) № 1107/2009. Следователно е целесъобразно в приложението към Регламент за изпълнение (ЕС) № 540/2011 да се добави част Г. Поради това посоченият регламент следва да бъде съответно изменен.
(11)
Настоящият регламент следва да се прилага от деня след деня на изтичането на срока на одобрението на активното вещество Isaria fumosorosea щам Apopka 97.
(12)
Мерките, предвидени в настоящия регламент, са в съответствие със становището на Постоянния комитет по растенията, животните, храните и фуражите,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Подновяване на одобрението на активно вещество
Одобрението на активното вещество Isaria fumosorosea щам Apopka 97, посочено в приложение I, се подновява при предвидените в същото приложение условия.
Член 2
Изменения на Регламент за изпълнение (ЕС) № 540/2011
1. В член 1 от Регламент за изпълнение (ЕС) № 540/2011 втора алинея се заменя със следната алинея:
„Активните вещества, които са одобрени съгласно Регламент (ЕО) № 1107/2009, са включени в част Б от приложението към настоящия регламент. Основните вещества, които са одобрени съгласно Регламент (ЕО) № 1107/2009, са включени в част В от приложението към настоящия регламент. Активните вещества с нисък риск, които са одобрени съгласно Регламент (ЕО) № 1107/2009, са включени в част Г от приложението към настоящия регламент.“
2. Приложението към Регламент за изпълнение (ЕС) № 540/2011 се изменя в съответствие с приложение II към настоящия регламент.
Член 3
Влизане в сила и начална дата на прилагане
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след деня на публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Той се прилага от 1 януари 2016 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Брюксел на 26 февруари 2015 година.


Input:
SMĚRNICE KOMISE V PŘENESENÉ PRAVOMOCI 2014/109/EU
ze dne 10. října 2014,
kterou se mění příloha II směrnice Evropského parlamentu a Rady 2014/40/EU vytvořením knihovny obrazových varování pro použití na tabákových výrobcích
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2014/40/EU ze dne 3. dubna 2014 o sbližování právních a správních předpisů členských států týkajících se výroby, obchodní úpravy a prodeje tabákových a souvisejících výrobků a o zrušení směrnice 2001/37/ES (1), a zejména na čl. 10 odst. 3 písm. b) uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Článek 10 směrnice 2014/40/EU stanoví, že na každém jednotkovém balení tabákového výrobku ke kouření a jakémkoliv vnějším balení musí být uvedena kombinovaná zdravotní varování, ledaže jsou uvedené výrobky od uvedené povinnosti osvobozeny v souladu s článkem 11. Tato kombinovaná zdravotní varování mají obsahovat mimo jiné jedno textových varování uvedených v příloze I a odpovídající barevnou fotografii uvedenou v knihovně obrazových varování v příloze II uvedené směrnice.
(2)
Směrnicí 2014/40/EU je také Komisi svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci za účelem vytvoření a přizpůsobení knihovny obrazových varování v příloze II s ohledem na vědecký a tržní vývoj.
(3)
Příloha II směrnice 2014/40/EU by proto měla být odpovídajícím způsobem změněna,
PŘIJALA TUTO SMĚRNICI:
Článek 1
Příloha II směrnice 2014/40/EU se nahrazuje v souladu s přílohou této směrnice.
Článek 2
1. Členské státy uvedou v účinnost právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s touto směrnicí do 20. května 2016. Neprodleně sdělí Komisi jejich znění.
Použijí tyto předpisy ode dne 20. května 2016.
2. Členské státy sdělí Komisi znění hlavních ustanovení vnitrostátních právních předpisů, které přijmou v oblasti působnosti této směrnice.
Článek 3
Tato směrnice vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 4
Tato směrnice je určena členským státům.
V Bruselu dne 10. října 2014.


Input:
UREDBA VIJEĆA (EU) br. 729/2014
od 24. lipnja 2014.
o apoenima i tehničkim specifikacijama eurokovanica namijenjenih za optjecaj
(preinaka)
VIJEĆE EUROPSKE UNIJE,
uzimajući u obzir Ugovor o funkcioniranju Europske unije, a posebno njegov članak 128. stavak 2.,
uzimajući u obzir prijedlog Europske komisije,
uzimajući u obzir mišljenje Europskog parlamenta,
uzimajući u obzir mišljenje Europske središnje banke,
budući da:
(1)
Uredba Vijeća (EZ) br. 975/98 od 3. svibnja 1998. o apoenima i tehničkim specifikacijama kovanica eura namijenjenih za optjecaj (1) nekoliko je puta bitno izmijenjena (2). Budući da su potrebne daljnje izmjene, trebalo bi je preinačiti radi jasnoće.
(2)
U skladu s člankom 128. stavkom 2. Ugovora, države članice mogu izdavati eurokovanice uz odobrenje Europske središnje banke (ESB) u pogledu opsega izdanja. Vijeće, na prijedlog Komisije i nakon savjetovanja s Europskim parlamentom i ESB-om, može usvojiti mjere za usklađivanje apoena i tehničkih specifikacija svih kovanica koje se namjeravaju staviti u optjecaj u mjeri koja omogućuje njihovo neometano kolanje unutar Unije.
(3)
Novčanice eura kreću se u rasponu od 5 do 500 eura. Apoenima novčanica i kovanica treba se osigurati jednostavno obavljanje gotovinskih plaćanja iznosa u eurima i centima.
(4)
Jedinstveni sustav kovanica Unije trebao bi poticati povjerenje javnosti i sadržavati tehničke inovacije kojima se osigurava siguran, pouzdan i učinkovit sustav.
(5)
Prihvaćanje tog sustava od strane javnosti jedan je od glavnih ciljeva sustava kovanica Unije. Povjerenje javnosti u sustav ovisi o fizičkim karakteristikama eurokovanica, koje bi trebale biti što jednostavnije za korištenje.
(6)
Obavljena su savjetovanja s udruženjima potrošača, Europskom unijom slijepih i predstavnicima industrije prodajnih automata, kako bi se vodilo računa o posebnim potrebama važnih kategorija korisnika kovanica. Kako bi se osigurao nesmetan prijelaz na euro i olakšalo prihvaćanje sustava kovanica od strane korisnika, trebalo je zajamčiti lako razlikovanje među kovanicama po vizualnim i taktilnim karakteristikama.
(7)
Eurokovanice lakše se razlikuju i na njih se jednostavnije priviknuti zbog povezanosti njihova promjera i nominalne vrijednosti.
(8)
Potrebne su određene posebne sigurnosne značajke kako bi se smanjila mogućnost krivotvorenja za kovanice od 1 i 2 eura zbog njihove velike vrijednosti. Kovanice izrađene u tri sloja i kombinacija dviju različitih boja na kovanici smatraju se najučinkovitijom sigurnosnom značajkom kojom se raspolaže.
(9)
Direktivom Europskog parlamenta i Vijeća 94/27/EZ (3) ograničuje se uporaba nikla u određenim proizvodima zbog spoznaje da bi nikal pod određenim uvjetima mogao prouzročiti alergije. Kovanice nisu obuhvaćene tom direktivom. Zbog javnog zdravlja čini se poželjnim smanjiti količinu nikla u kovanicama.
(10)
Oblikovanje kovanica s jednom zajedničkom europskom i posebnom nacionalnom stranom primjereni je izraz ideje Europske monetarne unije među državama članicama. Zajedničke europske strane eurokovanica imaju na sebi naziv jedinstvene valute i apoen kovanice. Na nacionalnoj se strani ne bi trebao ponavljati ni naziv jedinstvene valute ni apoen kovanice.
(11)
Jasnu oznaku imena države članice izdavateljice trebalo bi staviti na nacionalnu stranu kovanice kako bi se zainteresiranim korisnicima kovanica omogućilo lako utvrđivanje države članice izdavateljice.
(12)
Natpis na rubu eurokovanica trebalo bi smatrati dijelom nacionalne strane te stoga ne bi trebalo ponavljati oznaku apoena, osim u slučaju kovanica od 2 eura i to pod uvjetom da se upotrebljavaju samo brojka „2” ili izraz „euro”, ili oboje, pisano relevantnim pismom.
(13)
O dizajnu na nacionalnoj strani eurokovanica odlučuje svaka država članica čija je valuta euro te bi trebalo voditi računa o činjenici da su eurokovanice u optjecaju na cijelom europodručju, a ne samo u državi članici izdavateljici. Kako bi se osiguralo da su kovanice i s njihove nacionalne strane odmah prepoznatljive kao eurokovanice, dizajn bi trebao biti u potpunosti okružen s 12 zvijezda zastave Unije.
(14)
Kako bi se olakšalo prepoznavanje optjecajnih kovanica i osigurao odgovarajući kontinuitet u kovanju, državama članicama trebalo bi dopustiti promjene dizajna koji se upotrebljavaju za nacionalne strane redovitih optjecajnih kovanica jednom u 15 godina, osim ako se promijeni šef države naveden na kovanici. Međutim, to ne bi trebalo dovesti u pitanje promjene koje su potrebne kako bi se spriječilo krivotvorenje valute. O promjenama dizajna zajedničke europske strane optjecajnih kovanica trebalo bi odlučivati Vijeće, a prava glasa trebalo bi ograničiti na države članice čija je valuta euro.
(15)
Pojedinim bi državama članicama trebalo dopustiti izdavanje prigodnih kovanica u čast događaja od velikog nacionalnog ili europskog značaja, dok bi prigodne kovanice koje zajednički izdaju sve države članice čija je valuta euro trebale ostati rezervirane za događaje od najvećeg europskog značaja. Kovanica od 2 eura najprikladniji je apoen za tu svrhu, ponajprije zbog velikog promjera kovanice i njezinih tehničkih karakteristika koje pružaju odgovarajuću zaštitu od krivotvorenja.
(16)
Uzimajući u obzir da su eurokovanice u optjecaju u cijelom europodručju, države članice izdavateljice trebale bi se međusobno obavijestiti i obavijestiti Komisiju o nacrtima dizajna za nacionalnu stranu eurokovanica prije planiranog dana izdavanja kako bi se izbjegli neprikladni dizajni. Komisija bi trebala provjeriti usklađenost dizajna s tehničkim zahtjevima ove Uredbe. Nacrti dizajna trebali bi se dostaviti Komisiji dovoljno prije planiranog datuma izdavanja kako bi države članice izdavateljice mogle izmijeniti dizajn ako je to potrebno.
(17)
Nadalje, trebalo bi utvrditi jedinstvene uvjete za odobravanje dizajna nacionalnih strana eurokovanica kako bi se izbjegao odabir dizajna koji bi se u nekim državama članicama mogli smatrati neprimjerenima. S obzirom na činjenicu da nadležnost za tako osjetljivo pitanje kao što je dizajn nacionalnih strana eurokovanica pripada državama članicama izdavateljicama, provedbene ovlasti trebalo bi dodijeliti Vijeću. Sve provedbene odluke koje na toj osnovi donosi Vijeće bile bi usko povezane s aktima koje Vijeće donosi na temelju članka 128. stavka 2. Ugovora. Stoga bi se, kada Vijeće donosi te odluke, suspenzija prava glasa članova Vijeća koji predstavljaju države članice čija valuta nije euro trebala primjenjivati kako je navedeno u članku 139. stavku 4. Ugovora. Postupak bi trebao državama članicama izdavateljicama omogućiti pravodobnu izmjenu dizajna, ako je potrebno,
DONIJELO JE OVU UREDBU:
Članak 1.
Serija eurokovanica uključuje osam apoena u rasponu od 1 centa do 2 eura koji zadovoljavaju tehničke specifikacije navedene u Prilogu I.
Članak 2.
Za potrebe ove Uredbe primjenjuju se sljedeće definicije:
(1)
„optjecajne kovanice” znači eurokovanice namijenjene optjecaju čiji su apoeni i tehničke specifikacije utvrđeni u članku 1.;
(2)
„redovite kovanice” znači optjecajne kovanice isključujući prigodne kovanice;
(3)
„prigodne kovanice” znači optjecajne kovanice koje su namijenjene sjećanju na posebne događaje kako je navedeno u članku 9.
Članak 3.
Optjecajne kovanice imaju zajedničku europsku stranu i posebnu nacionalnu stranu.
Članak 4.
1. Na nacionalnoj strani optjecajnih kovanica ne ponavlja se nikakva oznaka apoena kovanice ili bilo kojeg njegova dijela. Ne ponavlja se naziv jedinstvene valute ili njezina dijela, osim ako takva oznaka proizlazi iz upotrebe drugačijeg pisma.
2. Odstupajući od odredaba stavka 1., natpis na rubu kovanice od 2 eura može uključivati oznaku apoena, pod uvjetom da se upotrebljavaju samo brojka „2” ili izraz „euro” ili oboje pisano relevantnim pismom.
Članak 5.
Nacionalna strana svih apoena optjecajnih kovanica ima na sebi oznaku države članice izdavateljice u obliku imena države članice ili njegove kratice.
Članak 6.
1. Nacionalna strana optjecajnih kovanica ima na sebi krug od 12 zvijezda koje u potpunosti okružuju nacionalni dizajn, uključujući oznaku godine i oznaku imena države članice izdavateljice. To ne sprečava da se neki elementi dizajna prošire na krug zvijezda, pod uvjetom da su sve zvijezde jasno i potpuno vidljive. Dvanaest zvijezda prikazuje se kao na zastavi Unije.
2. Dizajni za nacionalne strane optjecajnih kovanica odabiru se uzimajući u obzir da su eurokovanice u optjecaju u svim državama članicama čija je valuta euro.
Članak 7.
1. Dizajni koji se upotrebljavaju za nacionalne strane redovitih kovanica smiju se mijenjati samo jednom u 15 godina, ne dovodeći u pitanje promjene koje su potrebne kako bi se spriječilo krivotvorenje valute.
2. Ne dovodeći u pitanje stavak 1., promjene dizajna koji se upotrebljavaju za nacionalne strane redovitih kovanica moguće su ako se promijeni šef države naveden na kovanici. Međutim, privremeno upražnjeno mjesto šefa države ili privremeno obavljanje funkcije šefa države ne daje dodatno pravo na takvu promjenu.
Članak 8.
Države članice izdavateljice ažuriraju nacionalne strane redovitih kovanica kako bi se u potpunosti uskladile s ovom Uredbom do 20. lipnja 2062.
Članak 9.
1. Prigodne kovanice imaju različit nacionalni dizajn od dizajna koji je na redovitim kovanicama i izdaju se samo u čast događaja od velikog nacionalnog ili europskog značaja. Prigodne kovanice koje zajednički izdaju sve države članice čija je valuta euro izdaju se samo u čast događaja od najvećeg europskog značaja i njihov dizajn ne dovodi u pitanje moguće ustavne zahtjeve tih država članica.
2. Natpis na rubu prigodnih kovanica jednak je natpisu na rubu redovitih kovanica.
3. Nominalna vrijednost prigodnih kovanica može biti samo 2 eura.
Članak 10.
1. Države članice se prije službenog odobrenja dizajna međusobno obavješćuju o nacrtima dizajna novih nacionalnih strana optjecajnih kovanica, uključujući natpis na rubu, a za prigodne kovanice obavješćuju se o procijenjenom opsegu izdanja.
2. Ovlast za odobravanje dizajna za nove ili izmijenjene nacionalne strane optjecajnih kovanica dodjeljuje se Vijeću koje odlučuje kvalificiranom većinom u skladu s postupkom utvrđenom u stavcima od 3. do 7.
Prava glasa država članica čija valuta nije euro suspendiraju se pri donošenju odluka iz ovog članka.
3. Za potrebe stavka 1. država članica izdavateljica podnosi nacrte dizajna optjecajnih kovanica Vijeću, Komisiji i ostalim državama članicama čija je valuta euro u načelu najmanje tri mjeseca prije planiranog datuma izdavanja.
4. U roku od sedam dana od podnošenja iz stavka 3. svaka država članica čija je valuta euro može obrazloženim mišljenjem upućenim Vijeću i Komisiji uložiti prigovor na nacrt dizajna koji je predložila država članica izdavateljica ako bi nacrt dizajna vjerojatno izazvao nepovoljne reakcije njezinih građana.
5. Ako Komisija smatra da nacrt dizajna ne poštuje tehničke zahtjeve navedene u ovoj Uredbi, dostavlja negativnu ocjenu Vijeću u roku od sedam dana od podnošenja iz stavka 3.
6. Ako u roku navedenom u stavku 4., odnosno stavku 5. Vijeću nije dostavljeno obrazloženo mišljenje ili negativna ocjena, smatra se da je Vijeće donijelo odluku o odobrenju dizajna sljedećeg dana od dana isteka roka iz stavka 5.
7. U svim ostalim slučajevima Vijeće odlučuje bez odgode o odobrenju nacrta dizajna, osim ako u roku od sedam dana od dostave obrazloženog mišljenja ili negativne ocjene država članica izdavateljica povuče svoj predloženi dizajn i obavijesti Vijeće o namjeri podnošenja novog nacrta dizajna.
8. Komisija objavljuje sve relevantne informacije o novim nacionalnim dizajnima optjecajnih kovanica u Službenom listu Europske unije.
Članak 11.
Članci 4., 5. i 6. te članak 9. stavak 2.:
(a)
ne primjenjuju se na optjecajne kovanice koje su izdane ili proizvedene prije 19. lipnja 2012.;
(b)
tijekom prijelaznog razdoblja koje završava 20. lipnja 2062. ne primjenjuju se na dizajne koji su 19. lipnja 2012. već zakonito bili u upotrebi na optjecajnim kovanicama.
Optjecajne kovanice koje su izdane ili proizvedene tijekom tog prijelaznog razdoblja mogu ostati zakonsko sredstvo plaćanja bez vremenskog ograničenja.
Članak 12.
Uredba (EZ) br. 975/98 stavlja se izvan snage.
Upućivanja na uredbu stavljenu izvan snage smatraju se upućivanjima na ovu Uredbu i čitaju se u skladu s korelacijskom tablicom u Prilogu III.
Članak 13.
Ova Uredba stupa na snagu dvadesetog dana od dana objave u Službenom listu Europske unije.
Ova je Uredba u cijelosti obvezujuća i izravno se primjenjuje u državama članicama u skladu s Ugovorima.
Sastavljeno u Luxembourgu 24. lipnja 2014.