"ኣብ ደገ ዝሕተሙ ጽሑፋት መርኣያ ናጻ ምመያ'ዮም ክብል እደፍር"
ኤርትራ፡ ሓንቲ ብመንግሰቲ እትውነን ቴሌቪዥንን ሓንቲ ብቛንቛ ትግርኛ፣ ዓረብ፣ ትግረ ከምኡ'ዉን ኢንግሊዘኛ እትሕተም ጋዜጣ ጥራይ እዩ ዘለዋ።
በዚ ዝተላዕለ ኣብ ዓለም ሓሳብካ ናይ ምግላጽ ናጽነት ካብ ዘይብለን ሃገራት ተባሂላ ብተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ወትሩ'ያ እትሕመ። ቅዋም መንግስቲ ኤርትራ ሓሳብካ ናይ ምግላጽ ነጽንትን ሕትመትን ዝፈቅድ'ኳ እንተኾነ ክሳብ ሕጂ ግና ግብራዊ ኣይኮነን። እተን 1996 ዝጀመራ ናይ ውልቂ ጋዜጣታት ኣብ 2001 ተዓጽየን ጋዜጠኛታተንን ተሓጋገዝተንን ድማ ድሕሪ ምእሳሮም፡ ናብ ሕትመት ዝበቕዑ ጽሑፋት ብደቒቕ እናተፈተሹን እናተመመዩን ናብ ህዝቢ ክቐርቡ ጀሚሮም። እንተኾነ ግን፡ ካብ'ቲ ተምምዩ ዝሓልፍ እቲ ዝኽልከል ከምዝዛይድ'ዩ ዝዝረብ። ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ድሕሪ መስርሕ ምምማይ መጻሕፍቲ ምትራሩ፡ ብዝተፈላለየ መንገዲ ካብ ኤርትራ ዝወጹ ጽሓፍቲ ኣብ ደገ ኣሕቲሞም ክዝርግሑ ይርኣዩ'ዮም። እዚ ኣብ ደገ ዝሕተም ዘሎ መጻሕፍቲ'ኸ ካብ መስርሕ ምመያ ናጻ'ዶ ይኸውን? ሚኪኤል ተኽለ ( ማይኮ ተኽለ ) ኣብ ኣሰመራ ተወሊዱ ኣብ 2006 ናብ ስድት ድሕሪ ምውጻእ ሃገራት ድቡበ ሱዳን፡ ኡጋንዳ፡ ኬንያን ድቡብ ኣፍሪቓን ኣቋሪጹ ኣብ'ዚ ሕጂ እዋን ኣብ ኣሜሪካ ዝነብር ዘሎ ኤርትራዊ'ዩ። ኣብ መጀመርታ ናይ 2018 "ጽቡቕ ዕድል" ኢሉ ዝሰመያ 102 ግጥምታት ዝሓቖፈት መጽሓፍ የሕቲሙ ዘርጊሑ'ሎ። ብድሆታት ምሕታምን ምዝርጋሕን መጽሓፍ ሚኪኤል ተኽለ ኣብ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራን ኣብ ድምጺ ሓፋሽን ዝቐርቡ ዝነበሩ ግጥምታት ብብዝሒ ይከታተል ምንባሩን ናብ ስደት ምስ ወጸ በፍላይ ከኣ ካብ 2009 ጅሚሩ ኣብ ማሕብራዊ ሚዲያ ብብዝሒ ግጥምታት ከፈሪ ከምዝጅመረ ይዛረብ። ሓደ ግጥሚ ወይ ጽሑፍ ምስ ውሃብቲ ርኢቶታትካ ፊት ንፊት ኮንካ ክትዛተይሉን ብዓይኒ ማዕዶ ክትተኣረምን ሰማይን ምድርን'ዩ። እዚ ናይ ቴክኖሎጂ ነገር እንተዘይህሉ መጽሓፍ ኣብ ምሕታም ዓቢ ጸገም ምኾነ ኔይሩ ይብል ደራሲ መጽሓፍ ጽቡቕ ዕድል ሚኪኤል ተኽለ። "ናይ ግጥሚ መጽሓፍ ክህልውኒ ሕልሚ ኔሩኒ። ማሕበራዊ ሚድያ ብዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ናይ ስነ ጹሑፋት ፍርያትን ጸሓፍትን የላልየካ'ዩ፡ እዚ ከኣ ንዓይ ሓጋዚ ኔሩ ንኣብነት ከም ዛራ ገጠምቲ ዝኣመስላ ጉጅልታት ኣብ ፌስቡክ ግጥምታት ምጥቓዕ ጥራይ ዘይኮነ ዋላ ውድድር ናይ ግጥሚ'ውን ይግብራ እየን" ይብል። "ምሕታምን ምዝርጋሕን ነብሱ ዝከኣለ ካልእ ዓቢ ጸገም'ዩ። ምሕታምን ምዝርጋሕን ከኽውን ዝነበሮ ጽሓፋይ ጽሒፉ ንዘርጋሕቲ ምርካብ'ዩ።፡ እዚ ኩነታት ናይ ስደት ግን ጸልዩና'ዩ፡ ኣብ ምሕታም ብወጻኢታትካ ምተገበረ፡ ምዝርጋሕ ግን ዓቢ ብድሆ'ዩ" ይብል። ካብዚ ሓሊፉ ይብል ሚኪኤለ፡ ቅድመይ ኣብ ስደት ኮይኖም መጻሕፍቲ ካብ ዘሐተሙ ተመኩሮ ብምውካስ ኣብ ምዝርጋሕ እንታይ ኣገባብ ክጥቀም ከምዘለኒ በዙሕ ነገር ሓሲብ፡ እቲ ዝርገሐ ናይ ኣንባቢ ኣገባብ ኣነባብርኡን ኣብ ግምት ኣእትየ ኣማራጺ'ውን ውሑድ ብምዃኑ ኣብ ማሕበራዊ ሚዲያታት ምስ ዝፈልጦም ሰባት ብምዝርራብ መጽሓፍቲ ንሸይጥ ነይርና ክብል ይገልጽ። ከምዚ ዓይነት ቃልሲ'ዩ ክግበር ጸኒሑ። ከም ሶይራ ዶት ኔት (soyra.net) ኤርትራውያን ብኦንላይን መጻሕፈቲ ዝዝርግሑ ኣለዉ፡ ብሚእታዊት እንተሪኢኻዮ ግን ክንድይ ዝኣከል ካብ ኣንባባይ እዩ ቪዛካርድ ሃልይዎ ገዚኡ ዘንብብ በምባል ከም ኣማራጺ ኣይራኣኽዎን፡ ይብል ደራሲ ሚኪኤል ተኽለ። ስየ በብሓደ ምስ በረሩ ተቋደስቲ ጽላልካ ንቑጽ ምስ ወለደ ልሙዕ ጨናፍርካ። እቲ ላዕላይ ንታሕቲ እቲ ታሕታይ ንላዕሊ ጠገለ ምስ ተሳኣኖ ዘለኻዮ ምስሊ፡ ብጽምዋ'ኳ ኣይብሎን ክሳድካ ደኒኑ ኣብ እግርኻ ዘሕሾኽሹኽ መኣስ ተሳኢኑ። ግጥሚ ሚኪኤል ተኽለካብ መጽሓፍ 'ጽቡቕ ዕድል' "ኣብኡ ክትህሉ ትኽእል ኢኻ" "ብመደብ ተረዲእካ ዘይኽኸውን ይኽእል'ዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ካብቲ ዝነበርካዮ ዝወጻእኻ ይሰምዓካሞ ኣብኡ ክትህሉ ግን ትኽእል ኢኻ፡ እዚ ኣብ ግጥምታትካ ክንጸባርቕ ይኽእል'ዩ። ኮይኑ ግና ሕጂ፡ ኣብ ደገ ካብ ሓሳብ ጀሚርካ ክሳብ እበሃሃል ካብ ውልቃዊ ቀይዲ ናጻ ዝኾነ ጽሑፋት'ዩ ዝሕተም ዘሎ። እዚ ዋላ ነቲ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያትት ዝወጽእ ጽሑፋት'ውን ዘጠቃልል'ዩ። ኩሉ እዚታት ተደማሚሩ ኣብ ደገ ዝሕተሙ ዘለዉ ጽሑፋት መርኣያ ናጻ ካብ ምመያ'ዩ ክብል እደፍር" ኢሉ መደምደምታ ይህብ ደራሲ መጽሓፍ ጽቡቕ ዕድል ሚኪኤል ተኽለ። ኣንበብቲኽ እንታይ ትብሉ?