ንዋሕዚ ስደተኛታት ዝዓግት መንደቕ ትራምፕ
ዋይት ሃውስ (ቤተ መንግስቲ ኣሜሪካ) ነቲ ኣካታዒ ዝኾነ ኣብ ዶብ ኣሜሪካን ሜክሲኮን መንደቕ ናይ ምንዳቕ መደብ ንምትግባር መደባት ሰሪዑ።
ደገፍቲ ሓላሞ ኣብ ኣፍደገ ህንጻ ትራምፕ ኣብ ኒው ዮርክ ተቓውሞ እናስምዑ ፕረሲደንት ዶናልድ ትራምፕ ድማ እቲ ትግባረ ናይቲ መደብ: ክፋል ናይቲ ዘይሕጋውያን ትሕተ ዕድመ ስደተኛታት ሕጋውያን ናይ ምግባር ውዕል ክኸውን ኣለዎ ይብል። ፕረዚደንት ትራምፕ፡ ምስጓግ ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ክቀላጠፍን ኣሽሓት ሓደስቲ ሰራሕተኛታት ኢሚግሬሽን ክቑጸሩን ይጠልብ። እቲ ፕረሲደንት ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ነቲ ብኣሕጽሮት ዳካ ተባሂሉ ዝጽዋዕ፡ ንትሕተ ዕድመ ስደተኛታት ዝተፈልየ ኣተሓሕዛ ክግበረሎም ዘፍቅድ (Deferred Action for Childhood Arrivals) ንኣስታት 800,000 ስደኛታት ከይጥረዙ ጠጠው ኣቢሉ ዝነበረ ፕሮግራም ኣልጊስዎ ነይሩ። ዓበይቲ መራሕቲ ሰልፊ ዲሞክራሲ ኣብ ኮንግረስ ኣሜሪካ ግን ነቲ ውጥን ቀልጢፎም ነጺጎሞ። እቲ ብሰንበት ናብ ኮንግረስ ዝቐረበ ዝርዝር (ሊስታ) ናይ "መትከላት" ነዞም ዝስዕቡ ጠለባት የጠቓልል፥ ምህናጽ መንደቕ ኣብ ዶብ ሜክሲኮ ምቑጻር 10,000 ተወሰኽቲ ሰራሕተኛታት ኢሚግሬሽንን ጉምሩክን 1,000 ጠበቓታትን ተወሰኽቲ 370 ናይ ኢሚግሬሽን ደያኑን300 ፈደራል መርመርትን ንስደተኛታት ናይ ርሑቕ ቤተሰቦም ናብ ኣሜሪካ ከየምጽኡ ምኽልካል ትካላት ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ከይቆጽራ ንምቁጽጻር ዝሕግዘን ኢ-ቨሪፋይ (E-Verify) ዝተባህለ ሲስተም ክጥቀማ ምግዳድ። መርኣዪ'ቲ ኣብ ሞንጎ ኣሜሪካን ሜክሲኮን ሓፁር ዝስርሓሉ መንደቕ ጥቃ ሳን ዲያጎ ዳይረክተር ፓርላመንታዊ ጉዳያት ፕረሲደንት ትራምፕ ማርክ ሾርት "እዘን መትከላት እዚኤን ሕጋውን ቁጠባውን ሳዕቤናት ንህጻናት ስደኛታት ዝዋሃብ ዑቕባ ንምፍዃስጠቐምቲ እዮም" ኢሉ። ዳካ ኣብ እዋን ፕረሲደንትነት ኦባማ ብ2012 ነቶም "ሓለምቲ" ተባሂሎም ዝፍለጡ መብዛሕትኦም ሜክሲካውያን ዝኾኑ ዘይሕጋውያን ህጻናት ንኸይስጎጉ ንምክልኻል ዝወጽአ ውጥን'ዩ። ኣብ ትሕቲ'ዚ መደብ'ዚ ንሳቶም ንትምህርትን ስራሕን ከመልክቱ ተፈቒዱሎም ነይሩ። ተቓወምቲ ናይቲ መደብ ግን ንዘይሕጋውያን ስደተኛታት ምሕረት ከም ምሃብ እዮም ዝቖጽርዎ። ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም ፕረሲደንት ትራምፕ ኮንግረስ ኣሜሪካ ነዞም ሓለምቲ ንምሕጋዝ ዝጠቅም ሓድሽ ሕጊ ንኸርቅቕ ናይ ሽዱሽተ ወርሒ ናይ ጊዜ ገደብ ሂብዎ ነይሩ። "እዚ መንግስቲ እንተደኣ በቶም ሓለምቲ ይኹን ንቤተሰብ ስደተኛታትን ንመብዛሕትኡ ህዝቢ ኣሜሪካን ተጸላኢ ዝኾነ ጠለባት ክሓትት ጀሚሩ ሕድገታት ክገብር ወይ ንዐኦም ንምሕጋዝ ዕቱብ እዩ ክብሃል ኣይካኣልን እዩ" ኢሎም መራሕቲ ሰልፊ ደሞክራቲክ ኣብ ባይቶ ኣሜሪካ ናንሲ ፐሎሲን መራሒ ሰልፊ ደሞክራቲክ ኣብ ሰኔት ቻክ ሹመርን ብሓባር ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ። "እቲ ሊስታ ነቲ ኣብ ጊዜ ዝርርብ ብቕሉዕ ዝተነጽገ መደብ ምንዳቕ መንደቕ የጠቓልል። እቲ ፕረሲደንት ብዛዕባ'ዞም ሓለምቲ ዕቱብ እንተኾይኑ እቶም ኣብ ትሕቲኡ ዘለዉ ሰባት ግን ቅንዕና ዘለዎ ጻዕሪ ኣየርኣዩን" ድማ ኢሎም ንሳቶም። ትራምፕ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ምስ ዴሞክራት ዘይምስምመዖም ኣፍሊጦም ንምኻኑ ዳካ እንታይ እዩ? ዳካ ንብግምት 750,000 ዝኾኑ ድሮ ኣብ ኣሜሪካ ዘለዉ ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ካብ ምስጓግ ዘድሕን መደብ ኮይኑ ግዜያዊ ናይ ትምህርትን ስራሕን ፍቓድ ይህብ። ነዚ ንኽበቕዑ ግን እቶም ትሕቲ 30 ዓመት ዕድመ ዝኾኑ ኣመልከትቲ ውልቃዊ ሓበሬታኦም ናብ ትካል ሃገራዊ ድሕነት (ደፓርትመንት ኦፍ ሆም ላንድ ሰኩሪቲ) ከቕርቡ ኣለዎም። ከምኡውን ብመንገዲ ትካል ጸጥታ ማለት ኤፍ ቢ ኣይ ዝካየድ መጽናዕቲ ድሕረ-ባይታን ካብ ገበን ነጻ ምዃኖም ንምጽራይ መጽናዕቲ ይግበረሎም። ከምኡ እውን ኣብ ትምህርቲ ክህልዉ ኣለዎም ወይ እውን ሓደሽቲ ምሩቓት ወይ ከኣ ካብ ሰራዊት ብኽብሪ ዝተፋነዉ ክኾኑ ኣለዎም። ነቲ ዘርእይዎ ምትሕብባር ድማ መንግስቲ ኣሜሪካ ብዛዕባ ኩነታቶም ዝምልከት ክወስዶ ሓሲብዎ ዝነበረ ስጉምቲ ንኽልተ ዓመት ደው ከብሎ ተሰማሚዑ። መብዛሕትኦም እቶም ሓለምቲ ተባሂሎም ዝፍለጡ ስደተኛታት መክሲካውያን ወይ ከኣ ካብ ሃገራት ላቲን ኣሜሪካ ዝመጹ እዮም።