ትምህርቲ መሰረት ዕብየት ሓንቲ ሃገር
ዕድል ትምህርቲ ዘይረኸቡ ህጻናት ካምቦድያ ሓደ ፕሮጀክት ናብ ከባቢኦም ብምኻድ እናምሃሮም ይርከብ።
ህጻዉንቲ ካምቦድያ እተምህር ተንቀሳቓሲት ክፍሊ "Book Book Tuk-Tuk" ዝብል ስያመ ዝተውሃቦ እዚ ፕሮጀክት መጽሓፍትን መምሃሪ ሓገዛትን ዘበጻጽሓ ተሽከርከርቲ ተጠቒሙ'ዩ ኣብ መላእ ምብራቕ ኤስያ ንዝርከቡ እሞ ድማ ብቐሊሉ ዕድል ትምህርቲ ክረኽቡ ኣብ ዘይኽእሉ ከባቢታት ትምህርቲ ዘምህር ዘሎ። ኣብ ካምቦድያ ቤት ትምህርቲ ታክማሁ ህጻናት ዕድል ትምህርቲ ንኽረኽቡ ከቢድ ጥራይ እንተይኮነስ ኣዝዩ ክባር'ውን እዩ። ነዚ ጸገም ዝተረድአ እዚ ፕሮጀክት እምበኣር ብቐጥታ መጽሓፍትን መምሃራንን ናብ ከባቢኦም ሒዙ ብምኻድ ከምህሮም ጀሚሩ ዘሎ። ቤት ትምህርቲ ኩማ ካምቦድያ፡ ኣብ ውልቀ ማሕበራዊ ጉዳያት ኣድሂቡ ብዝሰርሕ ትካል ኖርወይ ኣብ 2012 ዘተጣየሸ ክኸውን እንከሎ መጽሓፍቲ ብተሽከርከርቲ ኣጽዒኑ ናብ ህልም ዝበለ ሃገረሰባት ብምኻድ ህጻናት ትምህርቲ ዝረኽብሉ ዕድል እናጣጥሐ ይርከብ። ፕሮጀክት "ቡክ ቡክ ቱክ ቱክ" ምስ ኣመሓደርቲ እተን ጣብያታት ብሓበራ ብምስራሕ ሽውሃት ትምህርቲ እቲ ኸባቢ ክኽፈት ኣብ ምግባር ልዑል ተራ ይጻወት'ሎ። ኣብ ትሕዚ እዚ ትካል ድማ ብወለንትኦም ዝሰርሑ ደቂ እቲ ዓዲ ኣብ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ይርከቡ። እቶም ብወለንትኦም ዝሰርሑ ሰባት ረብሓታት ትምህርቲ ኢሉ'ውን ኣብ ዓርሰ ምክልኻል ኤች ኣይቪ ኤድስ ዝተሞርከሰ ግንዛበ ይምህርዎም። ሕሱም ድኽነት "ኣብ ብድኽነት ዝነብር ማሕበረሰብ ደቅኻ ናብ ኣብያተ ትምህርቲ ዘይምልኣኽ ልሙድ ተርእዩ'ዩ" ካምቦድያዊት ጓል 21 ዓመት ፕሪንግ ሚን ከም ኣገላልጻ ፕሪንግ ሚን ወለዲ እቲ ከባቢ ዋጋ ትምህርቲ ብዝግባእ ዘርድኡ ኣይኮኑን ኣብ ርእሲኡ ድማ እቶት ስድራ ኣዝዩ ትሑት እዩ። ብሰንኪ እዚ ድማ ህጻናት ወለዶም ክሕግዙ መእንታ ናብ ሰቕሊ ይወፍሩ። ድኽነት ዝወለዶ ወለዲ እቶም ህጻናት ናይ መስተን ወልፍታትን ግዙኣት እዮም። ህጻዉንቲ መጽሓፍ ዝረኽብሉ ኣጋጣሚ ህጻናት ናብ ኣብያተ ትምህርቲ እንተዘይከይዶም ንምዝመዛ ጉልበትን ወልፍን ተሳጣሕቲ እዮም። ሰኣን ዕድል ትምህርቲ ድማ ዕድመ ልክዖም ኣብ ሕሱም ድኽነት ክነብሩ ይግደዱ። ኣብ ትሕቲ ፕሮጀክት 'ቱክ ቱክ' ብወለንትኦም ዝሰርሑ መናእሰይ ነቶም ህጻዉንቲ ብዛዕባ ስእሊ፣ ሒሳብን ደርፍታትን ይምህርዎም። መዓልታዊ ዕማም እዚ ፕሮጀክት ዋላ እኳ ቀረብ መጽሓፍትን ማዕዳን እንተኾነ ቀንዲ ስራሑ ግና ወለዲ፡ ደቆም ናብ ኣብያተ ትምህርቲ ክሰዱ ምግባር'ዩ። ጓል 10 ዓመት ካምቦድያዊት ህጻን ሲቨሰን፡ ኣብ ወረዳ ካንዳይ ምስ ወለዳን ሓደ ሓዋን ኣብ ቴንዳ ትንብር። ኣቦኣ እቶት ናይቲ ገዛ ቁማር እናተጻወተ ይውድኦ ኣዲኣ ድማ ለይቲ ለይቲ ናብ ናይ ሩዝ ሕርሻ ወፊራ ደቃ ክትምግብ ላዕልን ታሕትን ትብል። ህጻዉንቲ ኣብ ንባብ ክፍለ ግዜ ፕሮጀክት "ቡክ ቡክ ቱክ ቱክ" ኣብቲ ከባቢ ግንዛበ ናይ ምዕታር ስራሕቲ ምስጀመረ ግና ኣቦ ሲቨሰን መስተ ኣቑሙ ስራሕ ስለዝጀመረ ኣብ መንደቕ ገዛ ምንባር ጀሚሮም። ሲቨሰን እውን ኣብ ቤት ትምህርቲ ኩማ ካምቦድያ ምሁሮኣ ክትከታተል ጀሚራ ኣላ። " ወለዲ ዝሓሸ ፍልጠት ክቐስሙ ኢሉ'ውን ከም እኒ ወልፍታትን መስተን ዝኣመሰሉ ጎዳእቲ ነገራት ሓዲጎም ናብ ስራሕ ክወፍሩን ደቆም ናብ ኣብያተ ትምህርቲ ክልእኹን ኢና እነምህሮም" ብወለንትኣ ኣብቲ ፕሮጀክት ተሓቝፋ እትሰርሕ ፕሪን ሚን። እንተኾነ ግና ትብል ፕሪንግ ሚን "ቡክ ቡክ ቱክ ቱክ ጥራሕ ኣማራጺ ትምህርቲ ክኸውን የብሉን" ክፍለ ግዜ ቋንቋ ኢንግሊሽ ብቪድዮ መምህራን ካብ ዓዲ ኣሜሪካ ንህጻናት ቋንቋ ኢንግሊሽ እናምሃሩ ኣብ ኢንዶኖዥያ ሕጽረት ብቑዓት መምሀራን ኢንግሊሽ ኣሎ ማለት ህጻናት ደቂ እቲ ዓዲ ምስ ዓበዩ ኣብ ዝተፈላለዩ ትካላት ተቖጺርካ ናይ ምስራሕ ዕድል ይመናመን'ሎ ማለት እዩ። ኣብ ትሑት መነባብሮ ዝርከቡ ህጻናት ቋንቋ ኢንግሊሽ ናይ ምምሃር ዕድሎም ኣዝዩ ዝወሓደ'ዩ። ነጺ ጸገም እዚ ንምፍታሕ ድማ ሰለስተ ዓበይቲ ትካላት ዓዲ እንግሊዝን ኣሜሪካን ብሳተላይት ዝተሓገዘ ፈነወ ትምህርቲ ቋንቋ ኢንግሊሽ ኣብ ምሃብ ይርከቡ። "ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት፡ ቋንቋ ኢንግሊሽ ኣቀላጢፍካ ምዝራብ ጠቓምነቱ እናዓዘዘ ይመጽእ ከምዘሎ ዘየተሓትት ጉዳይ እናኾነ'ዩ" ጆሴፍ ኖብል። ብፍላይ ይብል ጆሴፍ " ኣብ ኢንዶኖዥያ ብፍላይ ኣገዳስነት ቋንቋ ኢንግሊሽ እናዓዘዘ ይመጽእ እንተሎ ቁጽሮም ዘይነዓቕ ህጻናት ግን ሎሚ'ውን እንተኾነ እቲ ቋንቋ ናይ ምምሃር ዕድል ኣይረኸቡን"። እቲ ብሳተላይት ዝተሓገዘ ትምህርቲ ኢንግሊሽ ዛጊድ ኣብ 15 ክፍልታት ዘምህሮም ሓደ ሽሕ ህጻናት ክኾኑ እንከለዉ ኣብ ከይዲ ግና ቁጽሪ ክፍልታት ናብ ሓሙሽተ ሚኢቲ ንምዕባይ ይሰርሕ ከምዘሎ ተፈሊጡ። ውሑጅ ጠንቂ ምሁሮ መብዛሕቲኡ ክፋል ባንግላድሽ ንሓደጋ ውሑጅ ዝተሳጥሐ ስለዝኾነ ኣብ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ናይ ባዕሉ ኣሉታዊ ጽልዋ ኣለዎ። ኣብታ ሃገር ኣስታት ኣርባዕተ ሚልዮን ህጻናት ዕድል ትምህርቲ ከምዘይረኸቡ ዝገልጽ ሓላፊ ዘይመንግስታዊ ትካላት ባንግላድሽ መሓመድ ሬዝዋን ኣብያተ ትምህርቲ ባንግላድሽ ምስ ውሑጅ ኣብ ቃልሲ ከምዘርከባ ገሊጹ። ህጻዉንቲ ኣብ ጀልባዊት ክፍሎም ትምህርቲ እናተኸታተሉ እዚ ብመሓመድ ሬዝዋን ዝምራሕ ዘይመንግስታዊ ትካል ክልተ ሽሕ ተመሃሮ ዘተኣናግኣ ጀላቡ ኣብያተ ትምህርቲ ይውንን። እዞም ተመሃሮ ከካብ ሃገረሰቡ ዝተውጻእጽኡ ህጻናት'ዮም። እታ ጀልባዊት ክላስ ኣብቲ ናይ መወዳእታ ጠጠው መበሊኣ ደው ምስበለት ስሩዕ ምሁሮ ይጅመር። ሕድሕድ ጀልባ ድማ ካብ ሓይሊ ብርሃን ዝምንጩ ግልጋሎት ልቺ፣ ላፕቶፕ ከምኡ'ውን ን30 ተመሃሮ ዝኣክል ክፍሊ ዘማልአት እያ። ካብ ሃገረሰብ ፓብና እትመጽእ ጓል 7 ዓመት ሱራይያ ካቱን እዚ ተንቀሳቐሲ ናይ ትምህርቲ ግልጋሎት ፈትያቶ እያ። " ምስዓበኹ ከምቶም ዘምህሩና ዘለዉ መምህራን ኮይነ ኣብ ዓድና ንዘለዉ ህጻዉንቲ ከምህር እየ ዝደሊ"።