Question: Je,Nigeria ilipata Uhuru mwaka upi?

Nigeria

Kwa ujumla kaskazini ya nchi ina historia ndefu ya Uislamu na wakazi ni Waislamu, hasa Wahausa.


Question: Je,Nigeria ilipata Uhuru mwaka upi?

Nigeria

Kusini kuna Wakristo wengi, Waigbo ni zaidi Wakatoliki na Wayoruba zaidi Waprotestanti.


Question: Je,Nigeria ilipata Uhuru mwaka upi?

Nigeria

Wengi wanasema ya kwamba idadi za Wakristo na za Waislamu zinalingana - wengine wanaona Waislamu ni wengi kidogo labda 50%, Wakristo 40% na wafuasi wa dini asilia za Kiafrika takriban 10%, lakini hawa wa mwisho kwa sasa wamepungua sana, labda wamebaki 1.4%.


Question: Je,Nigeria ilipata Uhuru mwaka upi?

Nigeria

Kati ya Waislamu, wengi ni Wasuni.


Question: Je,Nigeria ilipata Uhuru mwaka upi?

Nigeria

Kati ya Wakristo, 74% ni Waprotestanti na 25% ni Wakatoliki.


Question: Je,Nigeria ilipata Uhuru mwaka upi?

Nigeria

Tangu mwaka 1999 suala la sharia au sheria za Kiislamu limeleta utata na mapambano katika majimbo kadhaa.


Question: Je,Nigeria ilipata Uhuru mwaka upi?

Nigeria

Jimbo la Zamfara linalokaliwa hasa na Wahausa ambao ni Waislamu liliamua kuwa na sharia kama sheria ya kijimbo mwaka 1999 na majimbo mengine yalifuata.


Question: Je,Nigeria ilipata Uhuru mwaka upi?

Nigeria

Kwa sasa ni Kano, Katsina, Niger, Bauchi, Borno, Kaduna, Gombe, Sokoto, Jigawa, Yobe na Kebbi.


Question: Je,Nigeria ilipata Uhuru mwaka upi?

Nigeria

Kanuni za sharia hazitumiwi kwa namna moja kati ya majimbo haya; mapambano yalitokea juu ya jinsi gani sharia inaathiri raia wasio Waislamu.


Question: Je,Nigeria ilipata Uhuru mwaka upi?

Nigeria

Lugha rasmi ya nchi ni Kiingereza, ingawa wakazi wengi wanatumia zaidi lugha za makabila yao, ambayo ni zaidi ya 500.


Question: Je,Nigeria ilipata Uhuru mwaka upi?

Nigeria

Muhimu zaidi ni Kihausa, Kiigbo na Kiyoruba.


Question: Je,Nigeria ilipata Uhuru mwaka upi?

Nigeria

Tazama pia Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika Orodha ya lugha za Nigeria Marejeo   Viungo vya nje   Wikimedia Atlas of Nigeria  Media related to Banknotes of Nigeria at Wikimedia Commons      Jamii:Nigeria Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Jumuiya ya Madola


Question: Je, fisi iko katika spishi gani ya wanyama?

Fisi-maji

Fisi-maji ni wanyama wa maji baridi au wa bahari (spishi mbili) wa nusufamilia Lutrinae katika familia Mustelidae.


Question: Je, fisi iko katika spishi gani ya wanyama?

Fisi-maji

Wanyawa hawa wana mwili mrefu na mwembamba wenye mkia mrefu na manyoyo laini.


Question: Je, fisi iko katika spishi gani ya wanyama?

Fisi-maji

Fisi-maji hushinda takriban maisha yao yote majini au baharini.


Question: Je, fisi iko katika spishi gani ya wanyama?

Fisi-maji

Huogelea kwa kutumia miguu yao yenye ngozi kati ya vidole.


Question: Je, fisi iko katika spishi gani ya wanyama?

Fisi-maji

Mkia hutumika kwa kupiga mbio umbali mdogo.


Question: Je, fisi iko katika spishi gani ya wanyama?

Fisi-maji

Spishi za maji baridi hula samaki hasa lakini pia vyura, kasa wa maji baridi, mabata wadogo, panya na wadudu iwapo hakuna samaki wengi.


Question: Je, fisi iko katika spishi gani ya wanyama?

Fisi-maji

Fisi-bahari wanastahabu invertebrata wa bahari kama kaa, kamba, uduvi, samakigamba, konokono wa bahari na chani, lakini samaki pengine pia.


Question: Je, fisi iko katika spishi gani ya wanyama?

Fisi-maji

Huzaa watoto 1-5.


Question: Je, fisi iko katika spishi gani ya wanyama?

Fisi-maji

Spishi za maji baridi huchimba au hutafuta tundu au mti uliobopa mara nyingi lakini fisi-bahari huzaa majini.


Question: Je, fisi iko katika spishi gani ya wanyama?

Fisi-maji

Spishi za Afrika Aonyx capensis, Fisi-maji Mkubwa wa Afrika au Fisi-maji Kijivu (African Clawless Otter) Aonyx congicus, Fisi-maji wa Kongo (Cameroon Clawless Otter) Hydrictis maculicollis, Fisi-maji Koo-madoa (Spotted-necked Otter) Lutra lutra, Fisi-maji wa Ulaya (Eurasian Otter) Spishi za mabara mengine Aonyx cinerea, Fisi-maji Mashariki (Oriental Small-clawed Otter) Enhydra lutris, Fisi-bahari Kaskazi (Sea Otter) Lontra canadensis, Fisi-maji wa Amerika ya Kaskazini (Northern River Otter) Lontra felina, Fisi-bahari Kusi (Marine Otter) Lontra longicaudis, Fisi-maji wa Amerika ya Kusini (Neotropical River Otter) Lontra provocax, Fisi-maji wa Argentina (Southern River Otter) Lutra nippon, Fisi-maji wa Japani (Japanese Otter) Lutra sumatrana, Fisi-maji wa Sumatra (Hairy-nosed Otter) Lutrogale perspicillata, Fisi-maji Manyoya-laini (Smooth-coated Otter) Pteronura brasiliensis, Fisi-maji Mkubwa wa Amerika (Smooth-coated Otter) Spishi za kabla ya historia Algarolutra majori (Pleistocene ya Korsika na Sardinia) Sardolutra ichnusae (Mwisho wa Pleistocene ya Sardinia) Megalenhydris barbaricina (Mwisho wa Pleistocene ya Sardinia) Picha  Fisi-maji mkubwa wa Afrika Fisi-maji wa Ulaya   Fisi-maji mashariki Fisi-bahari kaskazi Fisi-maji wa Amerika ya Kaskazini Fisi-bahari kusi Fisi-maji wa Amerika ya Kusini Fisi-maji manyoya-laini Fisi-maji mkubwa wa Amerika  Jamii:Mbwa na jamaa Jamii:Wanyama wa Afrika        en:Otter


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kwa maana mengine ya neno hili angalia Mali (maana)   Mali (kwa Kifaransa République du Mali = Jamhuri ya Mali) ni nchi ya Afrika ya Magharibi.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Imepakana na Algeria, Mauretania, Niger, Burkina Faso, Cote d'Ivoire na Senegal.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Haina pwani kwenye bahari yoyote.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Sehemu ya juu ni mlima wa Hombori Tondo (mita 1155 juu ya UB) ulioko katikati ya nchi.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kaskazini sehemu kubwa ya eneo la Mali ni jangwa la Sahara.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Wakazi walio wengi huishi kusini, karibu na mito ya Senegal na Niger.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Jiografia Theluthi mbili za eneo la Niger ni jangwa.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Maeneo mengine ni ya Sahel na kanda la Sudan.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Sehemu za kusini ni hasa tambarare za bonde la mto Niger.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Hali ya hewa ni tofautitofauti, kulingana na eneo.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kuna kanda tatu: Kanda la jangwani kaskazini - usimbishaji chini ya mm 100 kwa mwaka, yabisi na yabisi sana.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Hapa wanaishi wafugaji pekee.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kanda la Sahel: mbuga nusu yabisi inayobadilika kuwa savana kusini kwenye mvua zaidi.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kuna kilimo kando ya mto Niger.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kanda la Sudan lina usimbishaji wa mm 1400 .


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Lina savana ilhali miti inaongezeka hadi kufika hali ya misitu kabisa kusini.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kuna malighafi kama vile dhahabu, urani, fosfati, kaolini, chumvi na chokaa.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Historia Mali ina historia ndefu ambayo ni historia ya pamoja ya nchi za kanda la Sahel na kanda la Sudan.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Zamani za Wafinisia na za Waroma palikuwa na mawasiliano ya biashara na nchi za Mediteranea kupitia wanafayabiashara Waberberi walioelewa njia za Sahara.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Uvamizi wa Wavandali katika Afrika ya Kaskazini ulivuruga mawasiliano hayo.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Baada ya uvamizi wa Waarabu na uenezaji wa Uislamu biashara ilianza upya.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Ndio Waberberi Waislamu walioingiza dini mpya hata kusini ya Sahara.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Katika eneo la Mali ya leo pamoja na nchi jirani ni hasa madola matatu makubwa yaliyotawala upande wa kusini wa njia za biashara iliyovuka Sahara.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Dola la Ghana Dola la kwanza lilikuwa Dola la Ghana.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kuanzia karne ya 8 BK hadi mwaka 1076 lilitawala biashara ya dhahabu, pembe za ndovu na chumvi.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Mji mkuu ulikuwa Kumbi Sale wenye wakazi 30,000 katika Mauretania ya leo.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Taarifa za wanahistoria Waarabu zimeonyesha ufalme tajiri.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Utamaduni wake haukuwa wa Kiislamu bali wa Kiafrika asilia.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Mwisho wake ulianza wakati jeshi la Wamurabitun kutoka Moroko lilivuka jangwa na kuvamia Kumbi Sale.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Dola la Mali thumbnail|Eneo la Dola la Mali Mali ilianza kama ufalme mdogo wa Wamalinke kando ya Ghana.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Wakati wa karne ya 13 ilianza kupanuka chini ya mfalme Sundiata Keita.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Sundiata mwenyewe alipokea Uislamu mnamo 1240 BK na wafalme baada yake waliendela kuwa Waislamu.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Mfalme wa Mali aliyejulikana zaidi ndiye Mansa Kankan Musa I (1312–1337).


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Miaka 1324-1325 alihiji kwenda Makka.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Alisafiri na dhahabu nyingi sana.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Huku Misri alitoa zawadi kiasi cha kuharibu thamani ya dhahabu kwa miaka 12 iliyofuata.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Wakati ule mji wa Timbuktu ulikuwa kitovu cha biashara na elimu iliyojulikana kote katika umma wa Kiislamu hata Ulaya.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Katika karne ya 14 BK uwezo na utawala wa Mali ulipungua na Songhai ilichukua nafasi yake.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Dola la Songhai thumbnail|Eneo la Dola la Songhai Asili ya Wasonghai ilikuwa Nigeria ya Kaskazini ya leo.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Walipanua utawala wao kuelekea magharibi wakapokea Uislamu wakati wa uvamizi wa Almurabitun.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Mnamo mwaka 1250 walikuwa chini ya Mali lakini katika karne ya 14 walijipatia uhuru tena, wakaanza kushika maeneo ya Mali yenyewe.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kilele cha nguvu yake ilikuwa wakati wa mfalme Askia Mohammad I katika karne ya 16 walipotawala eneo kubwa kutoka Kano (Nigeria) hadi pwani ya Atlantiki.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Wakati wake mji wa Timbuktu ilitembelewa na msafiri Leo Africanus aliyeleta baadaye habari za nchi hadi Ulaya.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Utawala wao uliporomoka baada ya mashumbulizi kutoka Moroko mwaka 1591.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Wakati ule mataifa ya Ulaya yameshaanza kufika kwenye mwambao wa Afrika ya Magharibi wakifungua biashara ya moja kwa moja na Ulaya.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Umuhimu wa biashara ya kuvuka Sahara ulipungua vikali pamoja na faida iliyopatikana kwa watawala katika maeneo ya Sahel.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kipindi cha madola madogo na jihadi Kilichofuata kilikuwa kipindi cha madola madogo.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Viongozi Waislamu walijaribu mara kadhaa kujenga utawala juu ya eneo lote.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Anayejulikana zaidi alikuwa Alhaj Omar aliyepiga vita kwa jina la dini ya Kiislamu dhidi ya Wabambara waliofuata utamaduni na dini asilia za Kiafrika.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Mtoto wa Alhaj Omar aliyeitwa Ahmadu alijaribu kuendeleza jihadi yake.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Lakini wakati ule Wafaransa walianza kuenea katika Afrika ya Magharibi wakamshinda.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Mali ikawa koloni la Ufaransa kuanzia mwaka 1895.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Ilikuwa sehemu ya Afrika ya Magharibi ya Kifaransa, na kuanzia 1920 ya Sudan ya Kifaransa.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Uhuru Mwaka 1960 Mali pamoja na Senegal zilipata uhuru kama "Shirikisho la Mali".


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Baada ya Senegal kuacha umoja huo, Jamhuri ya Mali chini ya rais wa kwanza Modibo Keïta ikawa nchi ya kujitegemea.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Keita alipinduliwa mwaka 1968 na wanajeshi akishtakiwa kuwa ameharibu uchumi na kujitajirisha.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kiongozi mpya Moussa Traoré alitawala kama dikteta wa kijeshi, baadaye kwa msaada wa katiba ya chama kimoja.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Mabadiliko yaliyotokea kote Afrika tangu mwisho wa Ukomunisti kuanzia miaka ya 1990 yalisababisha kupinduliwa kwa Traoré katika Machi 1991 na kamati ya kijeshi iliyoongozwa na Amadou Toumani Touré.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Katiba mpya ya mwaka 1992 iliunda kipindi cha kura huru alimoshinda Amadou.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Watu Katika maeneo makubwa ya kaskazini wanaishi makabila ya Waberberi, hasa Mauri na Watuareg ambao ni wahamaji.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Ndio 10% ya wakazi wa nchi wakikalia asilimia kubwa za eneo.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kikundi kikubwa ndio Wabamana (30%) katika eneo la mji mkuu Bamako, halafu wako Wamandinka, Wafula, Wadogon, Wasonghai na wengineo.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Lugha Kutokana na ukoloni, Kifaransa kimekuwa lugha rasmi.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kibambara kinaeleweka na takriban 60% za wakazi.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Kwa ujumla kuna lugha 56 nchini Mali.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Dini Uislamu ni dini kubwa nchini (90 % za wakazi).


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Wakristo wanafikia 5% (Wakatoliki 3.3% na Waprotestanti 1.7%).


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Wengine wanafuata dini asilia za Kiafrika (5%).


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Ibada na desturi asilia zinapatikana pia katika mazingira ya Waislamu.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

Tazama pia Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika Marejeo  A student-translated  is also available.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

This article incorporates text from this source, which is in the public domain.


Question: Rais wa kwanza nchini Senegal aliitwa nani?

Mali

CS1 maint: multiple names: authors list (link)  Viungo vya nje  Wikimedia Atlas of Mali  (in French)  (in French)     from UCB Libraries GovPubs  at Curlie  from the BBC News    Jamii:Mali Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa


Question: Je,gereza kubwa zaidi nchini Afrika Kusini ni ipi?

Robben Island

Robben Island ni kisiwa kidogo 12 km mbele ya mji wa Cape Town (Afrika Kusini) katika Atlantiki.


Question: Je,gereza kubwa zaidi nchini Afrika Kusini ni ipi?

Robben Island

Kisiwa kina eneo la hektari 547, urefu ni 4.5 km na upana hadi 1.5 km. Kisiwa kimejulikana kutokana na gereza lake na mfungwa mashuhuri Nelson Mandela.


Question: Je,gereza kubwa zaidi nchini Afrika Kusini ni ipi?

Robben Island

Wafungwa pamoja naye walikuwa Walter Sisulu, Govan Mbeki na Robert Sobukwe.


Question: Je,gereza kubwa zaidi nchini Afrika Kusini ni ipi?

Robben Island

Siku hizi kisiwa ni makumbusho na hifadhi la kimazingira.


Question: Je,gereza kubwa zaidi nchini Afrika Kusini ni ipi?

Robben Island

Watimishi wanaoongoza wageni ni wafungwa wa zamani.


Question: Je,gereza kubwa zaidi nchini Afrika Kusini ni ipi?

Robben Island

Kipo kwenye orodha ya UNESCO ya Urithi wa Dunia.


Question: Je,gereza kubwa zaidi nchini Afrika Kusini ni ipi?

Robben Island

Jamii:Afrika Kusini


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Vipepeo ni ndumili (hali ya mwisho ya metamofosisi) za wadudu wa oda ya Lepidoptera.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Jinsi ilivyo kwa wadudu wengi maisha ya kipepeo huanza kama yai.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Anatoka kwenye yai kwa umbo la kiwavi.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Baada ya miambuo minne kiwavi huwa bundo.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Ndani ya bundo hugeuka kuwa kipepeo anayetoka na kutaga mayai tena.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Mzunguko huu kwa jumla unaitwa metamofosisi.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Vipepeo huishi kwa muda mfupi.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Hula kiowevu pekee, hasa cha mbochi wa maua.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Utangulizi  Vipepeo wa kweli ni wadudu wa nusuoda Glossata.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Wana wengine wa Lepidoptera huitwa nondo.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Kama ilivyo kwa wadudu wengi mzunguko wa maisha wa vipepeo huwa na sehemu nne: yai, lava (kiwavi), bundo na ndumili (imago).


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Spishi nyingi zaidi huruka wakati wa mchana.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Rangi zao za kupendeza na miruko yao ya mbwembwe hufanya kuangalia vipepeo kuwa miongoni mwa tabia za kupendeza kwa baadhi ya watu.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Vipepeo wengi kiasili wamepitia mabadiliko makubwa.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Wengine wametoka na na mabadiliko kutoka kwa wadudu kama vile mchwa.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Vipepeo ni muhimu sana kwa kusaidia uchavushaji kwa binadamu, sababu zinapelekea mharibifu wa mazao hasa katika hatua ya lava ya ukuaji nao kitamaduni, vipepeo ni motifu maarufu katika sanaa ya maandishi na maonesho.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Vipepeo na nondo Spishi nyingi zaidi za Lepidoptera ni nondo.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Tofauti kati ya nondo na vipepeo ni kama ifuatavyo.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Vipapasio vya vipepeo ni kama nyuzi zenye kinundu mwishoni kwao.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Nondo wana vipapasio vyenye maumbo mbalimbali lakini abadani nyuzi zenye kinundu.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Juu ya hayo takriban nondo wote hukiakia wakati wa usiku na vipepeo hukiakia wakati wa mchana.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Mzunguko wa maisha  Ni imani iliyoweleka kwamba vipepeo maisha kwa muda mdogo sana.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Hata hivyo, kulingana na aina zao, vipepeo kisha kuishi kwa wiki moja mpaka hata takriban mwaka mmoja.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Vipepeo wana kizazi kimoja au vizazi kadhaa kwa mwaka.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Hutofautiana kutoka sehemu moja mpaka nyingine, huku maeneo ya tropiki yakionekana kuchochea uzazi kwa kiasi kikubwa.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Mayai  Mayai ya vipepeo huwa na gamba gumu liitwalo korioni (chorion).


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Gamba hili limezungukwa na nta inayozuia yai lisikauke kabla ya lava hajakua vizuri.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Kila yai huwa na tunau dogo, kwa ajili ya kuruhusu manii kuingia na kurutubiha yai.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Mayai ya vipepeo na nondo hutofautiana sana kwa ukubwa kwenye spishi zao, lakini yote huwa ya miduara au dharadufu.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Mayai ya kipepeo hushikizwa kwenye majani kwa gunai maalumu inayokauka haraka.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Inavyokauka husinyaa, hivyo kuharibu kidogo umbo la yai.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Gundi hii huonekana kuwa urahisi chini ya yai.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Asili ya gundi hii haijafahamika bado, hivyo utatiti unatakiwa kufanyika.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Mayai mava zote hutasuwa kwenye mimea.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Kila spishi ya kipepeo huwa na mimea yake inayopendelea kutaga mayai yake humo, huku baadhi yao wakiwa na uwezo wa kutaga kwenye mimea mingi zaidi.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Mayai hudumu kwa siku kadhaa, lakini mayai mengi hutagwa msimu wa kipupwe na kuanguliwa nyakati za kuchipua.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Vipepeo wengine hutaga mayai yao nyakati za kuchupua na kunyaangua msimu wa kiangazi.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Kiwavi  Lava wa vipepeo au viwavi hula majani kwa wingi, na hutumia muda wao mwingi wa siku wakitafuta chakula japokuwa asilimia kuowa ya viwavi hula nyasi (majani), wachache hula wadudu.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Baadhi ya viwavi huishi maisha ya kutesemeana na sisimizi.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Huwasiliana na sisimizi kwa kutumia mitikisiko maalumu na kemikali.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Sisimizi hutoa ulinzi kwa lava hawa ambao nao huwapatia mchwa utamuu wa asali.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Viwavi wengine pia wana uwezo wa kuzitokeza sehemu za vichwa vyao na kuonekana kama nyoka.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Pia wana madoa kama macho ya uongo kuongezea muonekano huo.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Pia, huwa na uwezo wa kutoa kemikali fulani na kuitumia kama ulinzi.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Bundo  Kiwavi anapokuwa na kukamilika, homoni kadhaa huanza kuzalishwa wakati huu, kiwavi huacha kula na kuanza kutafuta sehemu ya kutulia, na mara nyingi huwa chini ya majani.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Hatimaye kiwavi hubadirika na kuwa bundo, baada ya kuambua ngozi yake kwa mara ya mwisho.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Bundo kwa kawaida huwa hajongei, isipokuwa huweza kujitikisa/kujinyonga ny’onga na kutoa milio kadhaa kuwatishia madui.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Baadae bundo hukua na kupitia mabadiliko katika mfumo wa metamofosisi na kuwa kipepeo kamili.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Ndumili  Katika hatua hii kipepeo huitwa ndumili.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Jinsi yake pia hutambulika kwa mara ya kwanza.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Huwana mbawa za mbele na nyuma, hukuza mbele zikiwa hazijajishikiza pamoja.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Huwa na miguu sita.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Kisha kutoka nje mara ya kwanza, vipepeo huanza kujifunza kuvuka, nani muda huu ambapo huwa hatari sana kwani huweza vamiwa na maadui.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Zoezi hili huchukua saa 1 mpaka 3.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Maumbile  Vipepeo huwa na mabawa manne, bawa la mbele na nyuma kwa upande na kuliana kushota mwili wao umegawanyika katika sehemu kuu tatu, kichwa, kifua, na fumbatio.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Wana vipapasio viwili, macho ya kampaundi na ulimi (mdomo) maalumu, proboscis.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Tabia Vipepeo hujilisha kwa mbochi wa maua.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Wengine hujipatia virutubisho kutoka kwenye mbelewele, matunda yaliyooza, utomvu wa miti, kinyesi cha wanyama (20), miili iliyooza (21), madini yaliyozama mchangani na kwenye taka.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Vipepeo ni wachavushaji mahiri, na huweza kuleeba mbelewele kwa umbali mrefu, hata kilomita moja.


Question: Je kipepeo huishi miaka ngapi?

Kipepeo

Picha  Hedyloidea/Hedylidae (Macrosoma heliconiaria) Hesperioidea/Hesperiidae (Hesperia comma) Papilionoidea/Papilionidae (Papilio demodocus) Papilionoidea/Lycaenidae (Polyommatus icarus) Papilionoidea/Lycaenidae (Lycaena dispar) Papilionoidea/Nymphalidae (Morpho menelaus)  Viungo vya nje  Jamii:Kipepeo na jamaa


Question: Je, Kenya ina idadi ya watu wangapi?

Vivumishi vya idadi

Examples Watu 'wanne wamepotea, idadi halisi/kamili Wanafunzi saba wamefaulu, idadi halisi/kamili Nyumba nyingi hazina umeme, idadi ya jumla Simba wachache wamevamia kijiji, idadi ya jumla Vivumishi vya idadi (pia" Vivumishi vya kiasi) ni neno/maneno yanatoa taarifa ya idadi ihusuyo nomino au kiwakilishi cha nomino.


Question: Je, Kenya ina idadi ya watu wangapi?

Vivumishi vya idadi

Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi kamili au halisi.


Question: Je, Kenya ina idadi ya watu wangapi?

Vivumishi vya idadi

Mifano Wanafunzi  wawili wamelala darasani Wajumbe sita wamesimamishwa Nyoka wengi wana sumu kali Maembe machache yameiva Wananchi wengi wameandamana Tazama pia Lango:Lugha Vivumishi Viwakilishi  Jamii:Isimu Jamii:Sarufi


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Malaria ni ugonjwa wa kuambukiza ambao unaambukizwa na mbu wa jenasi Anopheles na kusababishwa na kidubini aina ya protisti Plasmodium.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mara nyingi ugonjwa huo huitwa "homa" tu, ingawa homa ni dalili yake mojawapo tu, pia kuna magonjwa mengi yanayosababisha homa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Malaria inatokea katika maeneo ya kitropiki na yanayokaribia tropiki ikiwa ni pamoja na sehemu za Amerika, Asia na Afrika.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mwaka 2015 duniani kulikuwa na maambukizi milioni 214 ya malaria, [1] na watu 438,000 walikufa, wengi wao (90%) wakiwa barani Afrika, hasa watoto wachanga katika mataifa ya kusini kwa jangwa la Sahara. [2]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Malaria ni mojawapo ya magonjwa yaliyoenea sana na ni tatizo kuu la afya ya umma.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa kawaida huhusishwa na umaskini, lakini pia ni sababu ya umaskini [3] na kikwazo kikubwa kwa maendeleo ya uchumi.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Spishi tano za vimelea vya Plasmodium huweza kumwambukiza binadamu; aina iliyo mbaya zaidi husababishwa na Plasmodium falciparum.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Malaria inayosababishwa na Plasmodium vivax, Plasmodium ovale na Plasmodium malariae husababisha ugonjwa usio shadidi sana kwa binadamu na aghalabu haijui.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Spishi ya tano, Plasmodium knowlesi, husababisha malaria kwa nyani aina ya makaku lakini inaweza pia kumwambukiza binadamu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kundi hili la spishi ya Plasmodium linalosababisha ugonjwa kwa binadamu kwa kawaida hujulikana kama vimelea vya malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kawaida, watu hupata ugonjwa wa malaria kwa kung'atwa na mbu wa kike wa jamii ya Anopheles aliyeambukizwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbu aina ya Anopheles pekee ndio wanaoweza kusambaza malaria, na ni lazima wawe wameambukizwa kupitia damu waliyofyonza kutoka kwa mtu aliyeambukizwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbu akimng'ata mtu aliyeambukizwa, kiasi kidogo cha damu huchukuliwa, damu hiyo huwa na vimelea vya malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Wiki moja baadaye, wakati mbu anapofyonza mlo wake mwingine wa damu, vimelea hivyo huchanganyika na mate ya mbu na kuingia katika mfumo wa damu ya anayeng'atwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vimelea hivyo huzaa ndani ya seli nyekundu za damu, na kusababisha dalili kama vile anemia, maumivu kidogo ya kichwa, shida ya kupumua, takikadia, n.k., aidha kuna dalili nyingine za jumla kama vile homa, baridi, kichefuchefu, ugonjwa kama mafua, na katika hali mbaya zaidi kupoteza fahamu na hata kifo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Maambukizi ya malaria yanaweza kupunguzwa kwa kuzuia kung'atwa na mbu kutumia vyandarua, dawa za kuzuia wadudu, au hatua za kudhibiti maenezi ya mbu kama vile kunyunyizia dawa za kuua wadudu ndani ya nyumba na kupiga mifereji kuondoa maji yaliyosimama ambapo mbu hutaga mayai yao.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Majaribio yamefanywa kuibuka na chanjo ya malaria bila mafanikio makuu, pamoja na kuibua mbinu za udhibiti wa kiajabu zaidi, kama vile kubadili viini tete vya mbu ili kuwafanya sugu kwa vimelea pia umefikiriwa. [4]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ingawa utafiti unaendelea, hakuna chanjo inayopatikana sasa inayotoa ulinzi wa hali ya juu dhidi ya malaria [5]; mwaka 2015 ile pekee iliyoruhusiwa kutumika nje ya majaribio ni RTS,S, ambayo inatolewa kwa kudunga sindano mara nne, na hata hivyo ina ufanisi mdogo (26%-50%) kulingana na chanjo nyingine.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hivyo dawa za kuzuia lazima zitumiwe bila kukoma ili kupunguza hatari ya kuambukizwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Madawa haya ya kuzuia maambukizi mara nyingi huwa ghali mno kwa watu wengi wanaoishi katika maeneo ambapo ugonjwa huu hupatikana kwa wingi.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Watu wazima wengi wanaoishi katika maeneo ambayo ugonjwa huo umeenea huwa na maambukizi ya muda mrefu ambayo hujitokeza mara kwa mara, na pia huwa na kinga kidogo; kinga hiyo hupunguka kadri muda unavyosonga, watu wazima kama hao wanaweza kuambukizwa malaria kali ikiwa wameishi muda mrefu katika maeneo ambapo ugonjwa huo haujaenea.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Wanashauriwa kuchukua tahadhari kamili wanaporejea katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Maambukizi ya malaria hutibiwa kwa kutumia dawa ya malaria, kama vile kwinini au vizalika vya atemisinin.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hata hivyo, vimelea vimekuwa sugu kwa nyingi ya dawa hizo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa hivyo, katika baadhi ya maeneo ya dunia, dawa chache tu ndizo zilizo na uwezo wa kutibu malaria kwa ufanisi.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ishara na dalili  Dalili za malaria ni pamoja na homa, kutetemeka, athralgia (maumivu ya kifundo), kutapika, anemia (inayosababishwa na kuachana kwa chembechembe nyekundu za damu), hemoglobinuria, kuharibika kwa retina, [7] na mtukutiko wa maungo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Dalili tambulika za malaria hutokea kwa namna ya mzunguko wa baridi ya ghafla ikifuatiwa na kutetemeka kisha homa na kutokwa jasho kunakodumu kwa masaa manne hadi sita, dalili hizi hujitokeza kila baada ya siku mbili kwa maambukizi ya P. vivax  na P. ovale , huku ikijitokeza kila baada ya siku tatu kwa P. malariae. [8]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

P. falciparum yaweza kuwa na homa inayojitokeza kila kati ya saa 36-48 au homa isiyoshadidi lakini inayoendelea.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa sababu zisizofahamika vyema, lakini ambazo zinaweza kuhusiana na shinikizo ya hali ya juu katika fuvu la kichwa, watoto walio na malaria mara nyingi hudhihirisha mkao usiokuwa wa kawaida, ishara ya uharibifu wa ubongo. [9]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Imegunduliwa kuwa malaria husababisha matatizo ya kutambua, hasa kwa watoto.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Husababisha kuenea sana kwa anemia katika kipindi cha kukua haraka kwa ubongo na pia uharibufu wa moja kwa moja wa ubongo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Uharibifu huu wa kinurolojia hutokana na malaria ya ubongo ambayo ni hatari mno kwa  watoto.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

[10] [11] malaria ya ubongo huhusishwa na uweupe wa retina, [12] ambayo inaweza kuwa na manufaa kama ishara ya kutofautisha malaria na visababishi vingine vya homa. [13]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Malaria kali husababishwa takriban kipekee na maambukizi ya P. falciparum kwa kawaida hujitokeza kati ya siku 6-14 baada ya kuambukizwa. [14]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Madhara ya ugonjwa wa malaria kali ni pamoja na kukosa fahamu na kifo ikiwa haitatibiwa-watoto wachanga na wanawake wajawazito hasa wamo hatarini.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Splenomegali (kupanuka kwa wengu), maumivu makali ya kichwa, iskemia ya ubongo, hepatomegali (kupanuka kwa ini), hypoglisimia, na hemoglobinuria na kufeli kwa figo huweza kutokea.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kufeli kwa figo kunaweza kusababisha homa ya mkojo wa damu, ambapo hemoglobin kutoka katika chembechembe nyekundu za damu zilizosambaratika huvuja na kuingia katika mkojo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Malaria kali inaweza kuendelea kwa kasi na kusababisha kifo katika mudaa wa masaa  kadhaa au masiku. [14]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Katika hali mbaya zaidi ya ugonjwa huo viwango vya vifo vinaweza kuzidi 20%, hata kuwe na utunzi wa hali ya juu na matibabu. [15]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea, mara nyingi matibabu si ya kuridhisha na kiwango cha jumla cha vifo vinavyosababishwa na malaria huwa kimoja kati visa kumi. [16]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Baada ya muda mrefu, matatizo ya kukua yamerekodiwa kwa watoto ambao wameugua malaria kali. [17]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Malaria ya muda mrefu hutokana na P. vivax na P. ovale, lakini si katika P. falciparum.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hapa, ugonjwa huo unaweza kujitokeza tena miezi au miaka baada ya kuambukizwa kutokana na uwepo wa vimelea fiche katika ini.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa hivyo, kueleza kuwa malaria imetibiwa kwa kutazama kutokuwepo kwa vimelea katika damu kunaweza kupotosha.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kipindi kirefu zaidi kati ya kuambukizwa vimelea na kujitokeza kwa dalili za ugonjwa kimeripotiwa kwa P. vivax kuwa miaka 30. [14]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Inakadiriwa kuwa moja kati ya visa vitano vya malaria vinavyosababishwa na P. vivax katika maeneo ya hari huhusiana na kujihifadhi kwa vijimelea vya hipnoziti (yaani, dalili hujitokeza mwaka unaofuata kung'atwa na mbu). [18]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Sababu  Vimelea vya malaria Vimelea vya malaria ni wa jenasi ya Plasmodium (Faila Apicomplexa).


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Katika binadamu malaria husababishwa na P. falciparum, P. malariae, P. ovale, P. vivax na P. knowlesi.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

[19] [20] P. falciparum ndiyo iliyoenea zaidi na huchangia takriban 80% ya maambukizi yote ya malaria, na pia inahusishwa na karibu 90% ya vifo vinavyotokana na malaria. [21]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vimelea vya spishi ya Plasmodium  huambukiza pia ndege, mitambaazi, nyani, sokwe na panya. [22]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kumedhibitishwa maambukizi kadhaa ya wanadamu na spishi zinazoambukiza nyani malaria, yaani P. knowlesi, P. inui, P. cynomolgi, [23] P. simiovale, P. brazilianum, P. schwetzi na P. simium, hata hivyo, isipokuwa kwa P. knowlesi, hizo nyingine hazina umuhimu  kwa afya ya umma. [24]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ingawa malaria ya ndege inaweza kuua kuku na batamzinga, ugonjwa huu hausababishi hasara kubwa kiuchumi kwa wafugaji wa kuku. [25]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hata hivyo, tangu kuingizwa kiajali na binadamu imeeneza ugonjwa na kuua idadi kubwa ya  ndege wa Hawaii, ambao walikuwa wamekua katika mazingira bila kimelea hicho na kwa hivyo hawakuwa na kinga yoyote dhidi yake. [26]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Taratibu Mzunguko wa maisha ya Plasmodium na vekta wa mbu Kimelewa cha msingi (mahsusi) cha kimelea hicho na njia ya uenezi na vekta zake ni mbu jike wa jenasi ya Anopheles, binadamu na wanyama wengine wenye uti wa mgongo ni vimelewa wa ziada.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwanza mbu wachanga  humeza vimelea kwa kufyonza damu ya mwanadamu aliyeambukizwa kisha mbu huyo wa aina ya<i data-parsoid='{"dsr":[17423,17436,2,2]}'>Anopheles hubeba mbegu za vimilea za Plasmodium katika matezi ya mate yao.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbu huambukizwa baada ya kufyonza damu kutoka kwa binadamu aliyeambukizwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Baada ya kumezwa, gameti za vimelea viliyofyonzwa pamoja na damu hujigawanya kwa msingi wa mbegu za kiume au za kike na kisha kuungana katika utumbo wa mbu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hii hubuni ukineti inayopenya wambo wa utumbo wa mbu na kuzalisha uusisi katika ukuta wa utumbo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Uusisi inapopasuka, inatoa spora(sporozoites)vinayohama katika mwili wa mbu kuelekea katika matezi ya mate ya mbu, ambapo huwa tayari kumwambukiza binadamu mwingine.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Aina hii ya maambukizi wakati mwingine hujulikana kama uhamisho kituo wa kabla(anterior station transfer).


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Spora huingizwa ndani ya ngozi, pamoja na mate, wakati mbu anapofyonza mlo wake mwingine wa damu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbu jike tu ndio hufyonza damu, hivyo mbu wa kiume hawasambazi ugonjwa huo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbu jike wa jenasi ya Anopheles  hupendelea kutafuta mlo usiku.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Huanza kutafuta mlo giza linapoanza kuingia na kuendelea usiku kucha mpaka watakapopata mlo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vimelea vya malaria pia vinaweza kuambukizwa kupitia kuongezwa damu, ingawa hii ni nadra.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Pathojenesisi  Malaria katika binadamu hupevuka katika awamu mbili: awamu ya eksoirithasitika na erithrasiti.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Awamu ya eksoirithasitika inahusisha maambukizi ya mfumo wa ini, huku awamu ya erithrasiti inahusisha maambukizo ya seli nyekundu za damu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbu aliyeambukizwa anapodunga ngozi ya binadamu kufyonza mlo wa  damu, spora katika mate ya mbu huingia katika mfumo wa damu ya binadamu na kuhamia katika ini.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Katika muda wa dakika 30 ya kuwa mwilini mwa binadamu, spora huambukiza seli za ini, kujizidisha kwa uzazi nafsi na bila kusababisha dalili za ugonjwa kwa muda wa kati ya siku 6 na 15.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mara zinapoingia katika ini viumbe hivyo huzaana kwa maelfu ya merozoiti, ambazo, baada ya kupasuka kwa seli ya kimelewa wao, hujipenyeza ndani ya damu na kuambukiza chembechembe nyekundu za damu, na hivyo kuanza awamu ya erithrasiti katika mzunguko wa maisha. [27]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vimelea hutoka katika ini bila kutambulika  kwa kujizungusha kwenye kiwambo cha seli ya ini ya kimelewa aliyeambukizwa. [28]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ndani ya chembechembe nyekundu za damu, vimelea huendelea kuongezeka, kwa uzazi nafsi, mara nyingine hujipenyeza nje ya chembe wenyeji na kuvamia chembechembe nyekundu zilizokuwa hazijaambukizwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mizunguko kadhaa kama hiyo ya kujiongezea nguvu hutokea.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa hivyo, maelezo yanayofahamika ya kukumbwa na homa ya ghafla hutokea wakati merozoiti wanapojipenyeza na kuambukiza chembechembe nyekundu za damu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Baadhi ya spora za P. vivax  na P. ovale  hazikui moja kwa moja kuwa merozoiti katika awamu ya eksoirithasitika, badala yake huzalisha hipnozoiti zinazobakia bwete kwa kipindi cha kati ya miezi kadhaa (aghalabu miezi 6-12) hadi urefu wa mpaka miaka mitatu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Baada ya kipindi cha kuwa bwete, vimelea hivyo hujiamilisha na kuzalisha merozoiti.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hipnozoiti zanahusika na kipindi kirefu cha kati ya kuambukizwa na cha maradhi, na kurejea tena kwa ugonjwa katika aina hizi mbili za malaria. [29]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kimelea cha malaria kwa kiwango fulani hulindwa dhidi ya kushambuliwa na mfumo wa kinga mwili kwa sababu katika kipindi cha mzunguko wa maisha kinapoishi katika mwili wa mwanadamu, hukaa ndani ya ini na chembechembe nyekundu za damu na haionekani kwa urahisi kwa ufuatiliaji wa kinga mwili.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hata hivyo, chembechembe za damu zilizoambukizwa na zilizo katika mzunguko wa damu huharibiwa katika wengu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ili kuepuka hali hii vimelea vya P. falciparum hutandaza protini inayonata juu ya chembechembe za damu zilizoambukizwa, hii husababisha chembechembe hizo kukwama kwenye kuta za mishipa ndogo ya damu, hivyo basi kutenga vimelea hivyo na mzunguko wa jumla na wengu. [30]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hali hii ya "kunata" ni sababu kuu inayochangia matizo ya kutokwa damuwakati wa malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vena ndogo za endotheliumu (matawi madogo kabisa katika mzunguko wa damu) zinaweza kuzibwa na mkusanyiko wa chembechembe hizo za damu zilizoambukizwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kuzibwa kwa mishipa hii husababisha dalili kama zinazohusishwa na malaria ya kondo ya nyuma na malaria ya ubongo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Katika malaria ya ubongo chembechembe nyekundu za damu zilizotengwa zinaweza kuvunja kizuizi cha damu na ubongo hali inayoweza kupelekea kukosa fahamu. [31]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ingawa protini gandishi ya uso wa chembechebe nyekundu za damu (iitwayo PfEMP1, yaani Plasmodium falciparum erythrocyte membrane protini 1) ziko wazi kwa mfumo wa kinga, hazisaidii kama kinga nzuri kwa minajili ya chanjo kwa sababu ya utofauti wao uliokithiri; kuna angalau aina 60 za protini ndani ya kimelea kimoja na ina tofauti zaidi katika jamii ya vimelea. [30]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kimelea hicho hujigeuza kati ya mchanganyiko mkubwa wa protini gandishi za uso PfEMP1, hivyo basi kuwa hatua moja mbele ya mfumo wa kinga unaoitafuta.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Baadhi ya merozoiti hugeuka kuwa gameti za kiume au za kike .


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbu anapong'ata ngozi ya mtu aliyeambukizwa, mara moja huwa na uwezo kufyonza gameti zilizo damuni.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Muunganiko wa mbegu za kiume na kike za vimelea hutokea katika utumbo wa mbu, na hivyo kumfanya mbu kuwa kimelea cha msingi wa ugonjwa huo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Spora mpya hukua na kusafiri kuelekekea katika tezi ya mate ya mbu, na hivyo kukamilisha mzunguko.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Wanawake wajawazito hasa huwa kivutio kwa mbu, [32] malaria kwa wanawake wajawazito ni kisababishi kikuu cha uzazimfu, vifo vya watoto wachanga na uzaaji wa watoto wasio na uzito unaostahili, [33] hasa katika maambukizi ya P. falciparum, lakini pia kutokana na maambukizi ya spishi nyingine, kama vile P. vivax. [34]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Uaguzi  Tangu Charles Laveran alipokiona kwa mara ya kwanza kimelea cha malaria katika damu mwaka wa 1880, [35] msingi wa uaguzi wa malaria umekuwa uchunguzi wa damu kwa hadubini.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Homa na mshtuko wa mwili huchukuliwa kimakosa kama aina ya malaria kali sana barani Afrika kiasi cha kutoshughulikia magonjwa mengine hatari.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Katika maeneo ambapo malaria imeenea uwepo wa vimelea damuni hakutoshi kutoa uaguzi wa malaria kali kwa sababu uwepo wa vimelea unaweza kusababishwa na maradhi mengine yanayolingana na malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Uchunguzi wa hivi karibuni unapendekeza kuwa upimaji mwanga katika retina ni njia bora ya kuagua malaria (uwezo wa kijumla wa kupitisha mwangaza wa 95% na uwezo wa bainifu wa 90%) zaidi ya mbinu za kutegemea dalili au maabara katika utofautishaji baina ya malaria na magonjwa mengine.{ {1/} Ingawa damu ni sampuli inayotumiwa  mara nyingi kufanya uaguzi, mate na mkojo vimechunguzwa kama sampuli mbadala, inayoingiwa na vimelea chache. [35]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Uaguzi wa dalili Maeneo yasiyoweza kumudu angaa vipimo sahili vya kimaabara aghalabu hutegemea historia ya dalili za homa ambazo mgonjwa ataeleza kuamua kutoa tiba ya malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa kutumia damu iliyopakwa Gemsa kutoka kwa watoto nchini Malawi, utafiti ulionyesha kwamba wakati uaguzi wa dalili (joto la mjiko, weupe wa shina la ukucha, na kupanuka kwa wengu) zilipotumika kama ishara ya tiba, badala ya kutumia dalili anazoeleza mgonjwa,kiwango cha  uaguzi sahihi kiliongezeka kutoka 21 % hadi 41% na kutoa matibabu ya  malaria kusikohitajika kukapungua vikubwa. [36]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Uchunguzi hadubini wa filmu za damu  Njia ya kiiktisadi zaidi, inayopendelewa, na ya kuaminika kwa uaguzi wa malaria ni uchunguzi hadubini wa filmu za damu kwa sababu kila moja ya spishi nne za vimelea huwa na sifa bainifu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa kawaida, aina mbili za filmu ya damu hutumika.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Filmu nyembamba ni sawa na filmu ya damu za kawaida na huruhusu utambulisho wa spishi kwa sababu mwonekano wa vimelea huhifadhiwa vyema katika maandalizi hayo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Filmu nzito humruhusu mhadubini kuchunguza kiasi kikubwa cha damu na ni karibu mara kumi na moja rahisi kuonekana kuliko filmu nyembamba, kwa hivyo kutambua viwango vya chini ya maambukizi ni rahisi kwa kutumia filmu nzito, lakini mwonekano wa vimelea huwa umepotoa zaidi na hivyo kutofautisha kati ya spishi mbalimbali kunaweza kuwa vigumu zaidi.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa kuzingatia faida na mapungufu ya filmu nzito na nyembamba, ni muhimu kutumia filmu hizi mbili wakati wa kutafuta uaguzi bainifu. [37]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kutoka kwa filamu nzito, mhadubini anaweza kuchunguza viwango vya vimelea (au uwepo wa vimelea) hadi kiwango cha chini cha 0.0000001% cha chembechembe nyekundu za damu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Utambuzi wa spishi unaweza kuwa vigumu kwa sababu trofozoiti ("umbo pete") za mapema maishani mwa vimelea zote hufanana na kamwe haiwezekani kutambua spishi kwa msingi wa umbo pete moja; utambulisho wa spishi hutegemea trofozoiti kadhaa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Uchunguzi nyanjani Katika maeneo ambapo uchunguzi hadubini haupatikani, au ambapo wafanyakazi wa maabara hawana uzoefu katika uaguzi wa malaria, kuna vipimo antijeni ambavyo vinahitaji tone tu la damu. [38]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vipimo vya imunokromatografia (pia huitwa: Uaguzi Haraka wa Malaria, Uchanganuzi wa Kukamata Antijeni au "Dipsticks") vimetengenezwa, kusambazwa na kujaribiwa nyanjani.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vipimo hivi hutumia damu inayotolewa  kidoleni au damu ya vena, kipimo kamilufu huchukua jumla ya dakika 15-20, na maabara haihitajiki.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Upeo chini wa vipimo vya uaguzi haraka upo katika vimelea 100 / μl ya damu ikilinganishwa  na uchunguzi hadubini kutumia filmu nzito ambapo upeo huo ni 5.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vipimo vya uaguzi haraka vya kwanza vilitumia P. falciparum glutamate dehydrogenase kama antijeni. [39]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Nafasi ya PGluDH ilichukuliwa na P.falciparum lactate dehydrogenase, aina moja ya 33 kDa oxidoreductase [EC 1.1.1.27].


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ndicho kimeng'enya cha mwisho katika njia ya glaikoliti, na ni muhimu kwa uzalishaji ATP na pia ni mojawapo ya kimeng'enya kinachopatikana kwa wingi katika P.falciparum.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

PLDH haiendelei kuwa katika damu bali humalizika karibu wakati mmoja na vimelea kufuatia matibabu yaliyofanikiwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kutokuwepo kwa antijeni baada ya tiba hufanya upimaji wa pLDH muhimu katika kutabiri ikiwa matibabu hayakufaulu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa jinsi hii, pLDH ni sawa na pGluDH.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Uchanganuzi wa OptiMAL-IT unaweza kutofautisha kati ya P. falciparum na P. vivax kwa sababu ya tofauti ya kiantijeni kati ya kimeng'enya chao pLDH.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbinu za kimolekyuli Mbinu za kimolekyuli hupatikana katika baadhi ya maabara za kimatibabu na asei za uchanganuzi wa papo kwa hapo (kwa mfano, QT-NASBA inayotumia mmenyuko endelevu wa polimeresi ) [40]zinaendelea kuandaliwa kwa matumaini ya kuzisambaza katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vipimo haraka vya antijeni OptiMAL-IT inaweza kuchunguza kwa umadhubuti uwepo wa vimelea vya P. falciparum hadi chini ya 0.01% na vimelea visivyo falciparum hadi 0.1%.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Para check-PF huweza kuchunguza vimelea chini ya 0.002% lakini haiwezi kutofautisha kati  ya malaria inayoambukizwa na falciparum na isiyoambukizwa na falciparum.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Asidi za viiniseli vya vimelea hugunduliwa kutumia mmenyuko endelevu wa polimeresi.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbinu hii ni sahihi zaidi kuliko uchunguzi hadubini.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hata hivyo, ni ghali, na inahitaji maabara maalumu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Pia, uwepo wa vimelea si lazima uwiane na kukua kwa ugonjwa, hasa wakati kimelea kinaweza kujigandisha katika kuta za mishipa ya damu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa hivyo, vifaa zaidi vilivyo na uwezo wa kupima mabadiliko madogo na visivyohitaji teknolojia ya hali ya juu vinafaa kubuniwa ili kugundua uwepo wa vimelea vya viwango vya chini nyanjani. [41]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kuzuia  Mbinu zinazotumiwa kuzuia kuenea kwa ugonjwa, au kulinda watu katika maeneo ambapo malaria imeenea ni pamoja na madawa ya kuzuia ugonjwa, kutokomeza mbu, na uzuiaji kung'atwa na mbu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kuendelea kuwepo kwa malaria katika eneo kunahitaji; mseto wa idadi kubwa ya binadamu, idadi kubwa ya mbu katika eneo moja, na viwango vya juu vya maambukizi kutoka kwa binadamu hadi kwa mbu na  kutoka kwa mbu hadi kwa binadamu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ikiwa hali hizi zote zitapunguzwa kwa viwango vya kutosha, bila shaka kimelea cha malaria kitatoweka kutoka katika eneo hilo, kama ilivyotokea Amerika ya Kaskazini, Ulaya sehemu kubwa ya Mashariki ya Kati.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hata hivyo, vimelea visipotokomezwa kutoka dunia nzima, vinaweza kujisitawisha tena ikiwa hali itarejea kuwa inayofaa kuzaana kwao.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Nchi nyingi zinashuhudia ongezeko la idadi ya maambukizi ya malaria kutokana na usafiri na uhamaji mwingi.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa sasa, hakuna kinga inayozuia malaria lakini utafiti unaendelea.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Watafiti wengi wanasema kuwa kinga ya malaria inaweza kuwa nafuu zaidi kuliko tiba ya ugonjwa huo kwa muda mrefu, lakini mtaji unaohitajika ni wa juu sana kwa watu wengi maskini duniani.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mshauri wa kiuchumi Jeffrey Sachs anakadiria kwamba malaria inaweza kudhibitiwa kwa msaada wa dola za Amerika bilioni 3  kila mwaka.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Imesemekana kuwa, ili kufikia Malengo ya Maendeleo ya Milenia, pesa lazima zielekezwe kutoka katika juhudi za kutibu VVU / UKIMWI na kuelekezwa kuzuia malaria, ambayo kwa kiasi sawa cha fedha  kutakuwa na manufaa makubwa kwa chumi za Afrika. [42]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Usambazaji wa ufadhili inatofautiana miongoni mwa mataifa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Nchi zenye idadi kubwa ya watu hazipokei kiasi sawa cha msaada.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Nchi 34 zilizopokea msaada wa chini ya $ 1 kwa kila mtu kila mwaka ni baadhi ya mataifa maskini zaidi barani Afrika.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Brazili, Eritrea, India na Vietnam, tofauti na nchi nyingine zinazoendelea, zimefanikiwa kupunguza tatizo la malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Sababu zilizopelekea mafanikio katika mataifa hayo ni pamoja na mazingira mazuri ya nchi, mpangilio mahususi wa kiufundi unaotumia zana faafu kuwafikia walengwa, kufanya uamuzi kwa misingi ya utafiti, uongozi tendaji katika ngazi zote za serikali, kushirikisha jamii, ugatuzi wa utekelezaji na udhibiti wa fedha, wafanyikazi wa kiufundi na wa usimamizi wenye ujuzi katika ngazi ya taifa na nyanjani, kujishughulisha moja kwa moja kiufundi na kivitendo kwa mashirika wafadhili na fedha za kutosha na zinazopatikana kwa urahisi. [43]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Udhibiti Vekta Juhudi za kukomesha malaria na kutokomeza mbu zimefanikiwa katika baadhi ya maeneo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kitambo malaria ilikuwa ugonjwa wa kawaida Amerika na Ulaya kusini lakini juhudi za kudhibiti vekta, pamoja na matibabu na ufuatiliaji wa binadamu walioambukizwa, ulikomesha ugonjwa huo katika maeneo hayo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Katika baadhi ya maeneo, kukomesha mitiririsho kwenye maeneo chepechepe ambapo mbu huzaliana na kuimarisha usafi kuliwezesha hali hiyo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Malaria ilitokomezwa kutoka kaskazini mwa Marekani mapema katika karne ya 20 kwa mbinu kama hizo, na matumizi ya kiuadudu cha DDT yaliutokomeza kutoka Kusini kufikia mwaka wa 1951. [44]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Katika mwaka wa 2002, kuliripotiwa matukio 1059 ya malaria nchini Amerika, ikiwa ni pamoja na vifo vinane, lakini kati ya hayo yote, matukio matano tu ya ugonjwa huo yaliambukizwa ndani ya Amerika.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kabla ya kuvumbuliwa kwa kiuadudu cha DDT,maeneo kadhaa ya kitropiki pia yalitokomeza au kudhibiti  malaria kwa kuondoa au kusumisha maeneo ya mbu kuzaliana au maji ambamo lava huishi, kwa mfano kwa kumwaga au kujaza mafuta mahali maji yamesimama.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbinu hizi hazijatumika vilivyo barani Afrika kwa zaidi ya nusu karne. [45]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Katika miaka ya 1950 na 1960 kulikuwa na juhudi kubwa za afya ya umma kutokomeza ugonjwa wa malaria duniani kwa kulenga maeneo ambako malaria ilikuwa imeenea. [46]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hata hivyo, juhudi hizi hazijafaulu kutokomeza malaria katika sehemu nyingi zinazoendelea duniani, tatizo hilo limeenea zaidi barani Afrika.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbinu ya kutasisha mdudu inajitokeza kama mbinu ya kudhibiti mbu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Maendeleo kuelekea transijeni, au wadudu waliogeuzwa vinasaba, zinaonyesha kwamba mbu mwitu wanaweza kubadilishwa kuwa sugu kwa malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Watafiti katika Imperial College London walibuni mbu wa kwanza wa malaria ulimwenguni aliyegeuzwa vinasaba, [47] huku spishi wa kwanza sugu kwa  Plasmodium akizinduliwa na watafiti kutoka Case Western Reserve University Ohio mwaka wa 2002. [48]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mafanikio ya kubadilisha kizazi cha sasa na kizazi kilicho na vinasaba vipya, yanategemea mfumo kadhaa, kama vile vipengele vinavyoweza kubadilishwa kuruhusu nadharia nyingine za jenetikia mbali na ya Mendel.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hata hivyo, mbinu hii ina matatizo mengi na mafanikio yako mbali mno. [49]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbinu nyingine ya usoni zaidi ya kudhibiti vekta ni uwezekano wa kutumia mwanga wa leza kuua mbu wanaoruka. [50]Pia inadaiwa kuwa harufu ya ndege wafugwao ikiwapo kuku huweza kuwafukuza wadudu warukao ikiwamo mbu wa malaria[51] Madawa ya kuzuia Madawa mengi ambayo hutumiwa kutibu malaria, yanaweza kutumika kuzuia.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa ujumla, dawa hizi hutumiwa kila siku au kila wiki, katika kipimo cha chini kuliko inavyofaa kutumiwa kutibabu mtu ambaye kweli ameambukizwa ugonjwa huo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Matumizi ya madawa ya kuzuia ni nadra kwa wakazi wa maeneo ambapo malaria imeenea, matumizi hayo kawaida huwa kwa wageni wa muda mfupi na wasafiri wanaotembelea maeneo ya malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hii ni kutokana na gharama ya madawa hayo, athari mbaya kutokana na matumizi ya muda mrefu, na kwa sababu baadhi ya madawa madhubuti ya kupambana na malaria hayapatikani kwa rahisi  nje ya mataifa tajiri.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwinini ilianza kutumika kama dawa ya kuzuia malaria (profilaksis) katika karne ya 17.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kubuniwa kwa madawa mbadala fanisi zaidi kama vile kwinakrini, klorokwini na primakwini katika karne ya 20, kulipunguza kutegemewa kwa kwinini.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Siku hizi, kwinini bado inatumiwa katika kutibu malaria sugu inayoambukizwa na Plasmodium falciparum pamoja na kutibu malaria ya ubongo, lakini kwa kawaida haitumiki kama kizuia malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Madawa ya kisasa yanayotumiwa kuzuia ni pamoja na mefloqine (Lariam),  [[doxycycline/0} (inapatikana kwa urahisi), na mchanganyiko wa atovaquone na proguanil hydrochloride ya {0{/0} (Malarone).|doxycycline/0} (inapatikana kwa urahisi), na mchanganyiko wa atovaquone na proguanil hydrochloride ya {0{/0} (Malarone).


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Chaguo la dawa gani litumike hutegemea vimelea vilivyo sugu katika eneo hilo, athari ya dawa hiyo na maswala mengine.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Dawa ya prophylactic haianzi kufanya kazi mara moja baada ya kumezwa, kwa hivyo watu wanaopanga kutembelea maeneo ambapo malaria imeenea kawaida huanza kutumia dawa hiyo wiki moja au mbili kabla ya kutembelea sehemu hizo na ni lazima waendeleae kuzitumia kwa wiki 4 baada ya kuondoka (isipokuwa atovaquone proguanil inayohitaji kuanza kutumiwa siku 2 kabla ya kusafiri na kuendelea siku 7 baadaye ya kuondoka).


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Matumizi ya madawa ya kuzuia malaria katika maeneo ambapo mbu wanaoambukiza malaria wanapatikana yanaweza kufanya mwili kuwa sugu katika kupata malaria. [52]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Unyunyizaji majumbani Unyunyizaji majumbani (IRS) ni hali ya kunyunyizia viuadudu kwenye kuta za ndani ya nyumba katika maeneo yaliyoathirika na malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Baada ya kufyonza, spishi nyingi za mbu hupumzika juu ya kitu kilicho karibu huku akimeng'enya mlo wake wa damu, kwa hivyo iwapo kuta za majumba zitanyunyuziwa viuadudu, mbu wanaopumzika huenda wakauawa kabla kumng'ata mhasiriwa mwingine, na kumhamishia vimelea vya malaria Kiuadudu cha kwanza kilichotumika katika unyunyizaji majumbani (IRS) kilikuwa DDT. [44]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ingawa awali kilitumika kupambana na malaria pekee, matumizi yake yalienea kwa haraka na kuingia katika kilimo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Baada ya muda, dawa ya DDT ilianza kutumika hasa kwa lengo la kudhibiti wadudu kuliko kama dawa ya kuzuia ugonjwa kuenea na kutokana na matumizi haya makubwa katika kilimo kulizuka mbu sugu katika maeneo mengi.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Usugu wa mbu wa aina ya Anopheles dhidi ya  DDT unaweza kufananishwa na usugu wa bakteria kwa viuavijasumu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Matumizi ya kupindukia ya sabuni za kuua bakteria na viuavijasumu dhidi ya bakteria yalisabisha usugu kwa bakteria kwa viuavijasumu, sawa na jinsi unyunyizaj wa DDT wa kupundukia kwa mimea  ulipelekea usugu wa mbu wa Anopheles kwa DDT.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Katika miaka ya 1960, uenezaji wa habari kuhusu madhara ya matumizi ya kiholela ya DDT uliongezeka, jambo ambalo lilipelekea matumizi ya DDT katika kilimo kupigwa marufuku katika nchi nyingi katika miaka ya 1970.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa kuwa matumizi ya DDT katika kilimo yamepungua au kupigwa marufuku kwa muda, DDT sasa inaweza kuwa njia ya kufaa kama hatua ya kudhibiti ugonjwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ingawa matumizi ya DDT kudhibiti malaria hayajawahi kupigwa marufuku na kwamba kuna viuadudu vingine vingi vinavyoweza kutumika kunyunyiza, baadhi ya wanaharakati wamedai kwamba marufuku haya yamesababisha vifo vya mamilioni ya watu katika nchi za kitropiki ambapo DDT iliwahi kuwa madhubuti katika kudhibiti malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Fauka ya hayo, matatizo mengi yanayokurubishwa na matumizi ya DDT yanatokana na matumizi yake kwa viwango pana katika kilimo, wala si matumizi yake katika afya ya umma. [53]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Shirika la Afya Duniani (WHO) kwa sasa linashauri matumizi ya aina 12 tofauti za viuadudu katika operesheni za kunyunyiza.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hizi ni pamoja na matumizi ya DDT na msururu wa vibadala (kama vile pyrethroids Permethrin na deltamethrin), ili kupambana na malaria katika maeneo ambapo mbu wamekuwa sugu kwa DDT  ili kupunguza kasi ya mabadiliko kuelekea usugu. [54]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Matumizi haya ya viwango vidogo vya DDT katika afya ya umma yanaruhusiwa chini ya Mkataba wa Stolckholm wa Usimamizi wa Taka za Kemikali Zinazodumu katika Mazingira kwa Muda Mrefu (POPs), ambao unapiga marufuku matumizi ya DDT katika kilimo. [55]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hata hivyo, kwa sababu ya historia yake, nchi nyingi zilizoendelea zimewekea vikwazo matumizi ya DDT hata kwa viwango vidogo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

[56] [57] Tatizo mojawapo la aina zote za unyunyizaji wa viuadudu majumbani ni usugu unaotokana na mabadiliko ya mbu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kulingana na utafiti uliochapishwa kuhusu  Mosquito Behavior and Vector Control, spishi wa mbu wanaoathiriwa na IRS ni wale wanaopumzika na kuishi majumbani (endophilic), kutokana na mwasho unasababishwa na dawa za kunyunyizia, vizazi vyao wanabadilika kuelekea spishi wanaopumzika na kuishi nje (exophilic), kumaanisha hawaathiriki - ikiwa wanaathirika kwa vyovyote - na IRS, na kufanya mbinu hii kuwa isiyofaa kwa kiasi fulani katika kujilinda.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vyandarua vya mbu na matandiko  Vyandarua vya mbu husaidia kutenga watu na mbu na kupunguza maambukizi na usambazaji wa malaria kwa kiwango kikubwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vyandarua si vizuizi kamilifu na mara nyingi hutiwa kiuadudu kilichotengenezwa kuua mbu kabla apate muda wa kutafuta upenyu wa kuingia ndani ya chandarua.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vyandarua vilivyotiwa dawa (Insectcide-Treated-Neta;ITN) vinakadiriwa kuwa na ufanisi mara mbili zaidi ya vyandarua visivyotiwa dawa, [42] na hutoa ulinzi zaidi ya 70% ikilinganishwa na kutotumia chandarua. [58].


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ingawa vyandarua vilivyotiwa dawa, ITN vimedhibitishwa kuwa na ufanisi dhidi ya malaria, chini ya 2% ya watoto katika miji ya mataifa ya Afrika iliyo Kusini kwa Sahara wanalindwa na ITN.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa sababu mbu wa Anopheles hufyonza damu usiku, njia inayopendekezwa ni kuning'iniza  neti katikati ya kitanda hivi kwamba inafunika kitanda chote.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Usambazaji wa vyandarua vilivyotiwa viuadudu kama vile Pamethrin au deltamethrin umeonyesha kuwa ni mbinu madhubuti mno katika kuzuia malaria, na pia ni mojawapo ya mbinu yenye gharama nafuu zaidi.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vyandarua hivi vinaweza kupatikana kwa dola zipatazo 2,50-$ 3,50 (kati ya euro 2-3 ) kutoka kwa Umoja wa Mataifa, Shirika la Afya Duniani (WHO) na mashirika mengine.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vyandarua vilivyotiwa dawa (ITN) vimedhibitishwa kuwa mbinu yenye gharama nafuu zaidi katika kuzuia malaria na ni sehemu ya Malengo ya Maendeleo ya Milenia (Millennium Development Goals;MDGs) za WHO.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa ufanisi zaidi, vyandarua lazima vitiwe viuadudu kila baada ya miezi sita.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mchakato huu hukumbwa na tatizo la ukosefu wa vifaa muhimu katika maeneo ya vijijini.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kuna teknolojia mpya kama Olyset au DawaPlus inayowezesha neti kudumu kwa muda mrefu(Long- Lasting Insecticide nets;LLIN),ambapo vyandarua hivyo hutoa viuadudu kwa takriban miaka 5, [59] na hugharimu takribani US $ 5.50.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vyandarua hivi huwalinda wanaovotumia na kuua mbu wanaogusa chandarua hicho.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Watu wanaolala katika chumba kimoja na hawajajifunika kwa chandarua pia hupata ulinzi wa kiasi fulani.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Huku usambazaji wa vyandarua vya mbu ukiwa sehemu muhimu ya mbinu za kuzuia malaria, uelimishaji na uhamasishaji wa jamii kuhusu hatari za ugonjwa wa malaria huambatanishwa na kampeni za usambazaji ili kuhakikisha kuwa watu wanaopokea vyandarua wanajua jinsi ya kuvitumia.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kampeni za "Hang Up" kama zinazofanywa na wanaojitolea kuhudumu na shirika la Kimataifa la Red Cross na la Red Crescent Movement hushirikisha kutembelea miji ambayo ilipokea vyandarua ifikapo mwisho wa kampeni au kabla tu ya msimu wa mvua kuhakikisha kwamba chandarua kinatumika vizuri na kwamba watu walio hatarini zaidi ya kuambukizwa, kama watoto wachanga na wazee, wanalala chini neti.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Utafiti uliofanywa na CDC nchini Sierra Leone ulionyesha ongezeko la asilimia 22 katika utumiaji wa chandarua kufuatia kutembelewa kibinafsi na mtu wa kujitolea anayeishi katika jamii hiyo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Utafiti nchini Togo ulionyesha hali bora sawa  na hukSierra Leoneo. [60]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Gharama ya kutibu malaria huwa juu ikilinganishwa na mapato ya mgonjwa,na basi ugonjwa huo husababisha hali ya mtu kupoteza riziki yake.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mara nyingi vyandarua huwa ghali kwa watu katika nchi zinazoendelea, hasa kwa wengi walio hatari ya kuambukizwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mtu 1 tu katiya watu 20 huwa na chandarua cha mbu barani Afrika. [42]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vyandarua pia husambazwa wakati wa kampeni za kutoa chanjo kwa kutumia vocha za ruzuku, kama vile wakati wa kampeni za kuwachanja watoto dhidi ya surua.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Utafiti uliofanywa miongoni mwa wakimbizi wa Afghanistani  nchini Pakistan ulibainisha kuwa kutia dawa ya permethrin kwenye matandiko na buibui (pamoja na hijabu) huwa na athari sawa na hali ya kutumia chandarua kilichotiwa dawa, lakini bei yake ni nafuu. [61]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbinu nyingine mbadala hutumia spora za kuvu  Beauveria bassiana kunyunyizia kuta na vyandarua ili kuua mbu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Japo baadhi ya mbu wamekua sugu kwa kemikali, haijapatikana kuwa wamekuwa sugu kwa maambukizi ya kuvu. [62]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Chanjo  Kingamaradhi (au, kwa usahihi zaidi, kuhimili malaria) hutokea kawaida, lakini baada ya maambukizi yaliyorudiwarudiwa na aina nyingi za malaria. [63]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Chanjo ya malaria inaendelea kufanyiwa utafiti na, hakuna chanjo madhubuti iliyopatikana hadi sasa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ufafiti wa kwanza ulioonyesha uwezekano wa kupatikana kwa chanjo ya malaria ulifanyika mwaka wa 1967 kwa kumchanja panya na spora hai zilizodhoofishwa kwa mnunurisho, na ilitoa kinga kwa takriban 60% ya panya baadaye walipodungwa kwa spora hai zinazoweza kuambukiza. [64]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Tangu 1970, kumekuwa na juhudi za kubuni chanjo kwa binadamu kutumia mikakati sawa na hiyo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ilibainishwa kwamba mtu anaweza kupata kinga dhidi ya maambukizo ya P. falciparum ikiwa atang'atwa zaidi ya mara 1,000 na mbu walioambukizwa, ambao pia wamenunurishwa. [65]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Imekubaliwa kwa ujumla kwamba ni vigumu kutumia mkakati kama huo kutoa chanjo kwa watu walio hatarini kuambukizwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Badala yake, kazi nyingi zimefanywa kujaribu kuelewa michakato ya kiimyunolojia inayotoa kinga baada ya kuchanjwa kwa spora iliyonunurishwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Baada ya utafiti wa chanjo kwa panya mwaka wa 1967, [64] ilichukuliwa kinadharia kwamba spora zilizodungwa zilikuwa zikitambuliwa na mfumo wa kingamwili, ambao kwa upande wake ulikuwa ukiunda mazindikomwili (antibodies) dhidi ya vimelea.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ilidhibitishwa kwamba mfumo wa kingamwili ulikuwa ukibuni mazindikomwili dhidi ya protini ya circumsporozoite (CSP) iliyokuwa imeizunguka spora. [66]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Aidha, mazindikomwili dhidi ya CSP yalizuia spora kuzivamia seli za ini (hepatocytes). [67]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hivyo basi CSP ilichaguliwa kama protini iliyokuwa na uwezekano zaidi wa kubuni chanjo dhidi ya spora ya malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ni kwa sababu hizi za kihistoria ambapo chanjo zilizo na msingi katika CSP ni nyingi miongoni mwa chanjo za malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa sasa, kuna aina tofauti za chanjo zinazokaguliwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Chanjo inayolenga vimelea kabla havijafikia damu (pre-erythrocytic), hasa chanjo ambazo misingi yake ni CSP, huchangia pakubwa la tafiti za chanjo ya malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Aina nyingine za tafiti za chanjo zinajumuisha: zile zinazotafuta kuweka kinga katika awamu ya kuambukizwa kwa damu; zinazotafuta kuepuka pathologia kali zaidi ya malaria kwa kuzuia kushikamana kwa vimelea katika mishipa ya damu au na chanjo dhidi ya uenezi utakaokomesha kukua kwa vimelea mwilini mwa mbu baada ya mbu kufyonza damu ya mtu aliyeambukizwa. [68]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Inatarajiwa kwamba matokeo ya utafiti wa mpangilio wa jinomu ya P. falciparum uliomalizika mwaka wa 2002 [69], yatatoa mwelekeo kuhusu dawa au chanjo mpya. [70]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Chanjo ya kwanza ambayo imebuniwa na kufanyiwa majaribio nyanjani, ni SPf66, iliyoandaliwa na Manuel Elkin Patarroyo mwaka 1987.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Inatoa mchanganyiko wa mazindikomwili chanjo kutoka kwa spora (kutumia marudio ya CS) na vimelea vya merozoiti.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Katika awamu ya kwanza ya majaribio umadhubuti wa 75% ulipatikana na chanjo ikaonekana kuhimiliwa vizuri na watafitiwa na ilikuwa na uwezo wa kuanzisha kingamwili.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Awamu za IIb na III ya majaribio haikuridhisha sana, umadhubuti ulishuka kwa kiwango cha kati ya 38.8% na 60.2%.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Jaribio lilifanyika Tanzania mwaka wa 1993 na kuonyesha umadhubuti wa 31% baada ya kufuatilia wahusika kwa mwaka, hata hivyo hivi karibuni (ingawa kuna utata) utafiti uliofanywa nchini Gambia haukuonyesha madhara yoyote.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Licha ya muda mrefu na tafiti nyingi zilizofanywa, bado haijulikani jinsi chanjo ya SPf66 hutoa kinga; kwa hivyo inawezekana isiwe ufumbuzi wa tatizo la malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

CSP ndiyo chanjo nyingine iliyobuniwa na ilionekana kuwa ingepitia  majaribio.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Pia msingi wake ni protini inayozunguka spora (circumsporoziote), lakini zaidi ya hivyo imeunganika na  protini (Asn-Ala-Pro15Asn-Val-ASP-Pro) 2-Leu-arg (R32LR)  kwa kufungamanisha elekroni pamoja na Pseudomonas aeruginosa  tovin(A9) iliyosafishwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hata hivyo katika hatua za awali ukosefu kamili wa kinga kwa waliochanjwa ulidhihirika miongoni mwa waliochanjwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kundi la watafitiwa lililopewa dawa ya majaribio nchini Kenya lilikuwa na kiwango cha matukio ya maambukizi cha 82% huku kundi ambalo halikupewa chanjo likiwa na kiwango cha  maambukizi cha 89%.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Chanjo hiyo ililenga kuongeza seli za limfosayti T kwa waliochanjwa, hali ambayo haikutokea.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Umadhubuti wa chanjo ya Patarroyo umetiliwa shaka huku baadhi ya wanasayansi wa Marekani wakiandika katika The Lancet (1997) kwamba "chanjo hiyo si madhubuti na ni lazima itupiliwe mbali" huku raia huyo wa Kolombia akiwatuhumu kuwa na "kiburi" na kupuuzilia mbali madai yao na kuongeza kuwa wanafanya hivyo kwa sababu yeye anatoka katika taifa linaloendelea.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

RTS, S/AS02A ni chanjo ambayo imebuniwa kwa ubia kati ya Mchakato wa PATH wa kutafuta Chanjo ya Malaria (PATH Malaria Vaccine Initiative) (unaofadhiliwa na Wakfu wa Gates, kampuni ya GlaxoSmithKline, na Walter Reed Army Institute of Research [71] Katika chanjo hiyo, sehemu ya CSP imeunganishwa na "S antigen" ya Virusi vya homa ya manjano B; {0   protini hii ya {0} mseto hudungwa pamoja na ajuvanti AS02A. [68]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mnamo Oktoba 2004, watafiti wa RTS, S/AS02A  walitangaza matokeo ya Awamu ya majaribio ya IIb, iliyoonyesha chanjo hiyo ilipunguza hatari ya maambukizi kwa takribani 30% na ukali wa maambukizi kwa zaidi ya 50%.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Utafiti huo uliwahusisha zaidi ya watoto 2,000 wa Msumbiji. [72]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Majaribio yaliyofuata ya chanjo ya RTS, S/AS02A yalilenga usalama na umadhubuti wa kutoa chanjo hiyo kwa watoto.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Katika mwezi wa Oktoba 2007, watafiti walitangaza matokeo ya awamu ya majaribio ya I / IIb yaliofanywa kwa watoto 214 wa Msumbiji wa kati ya umri wa miezi 10 na miezi 18 ambao walipokea vipimo kamili vitatu vya chanjo iliyopunguza maambukizi kwa 62% bila madhara makubwa isipokuwa tu uchungu wa kudungwa sindano. [73]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Njia nyinginezo Elimu kuhusu utambuaji dalili za malaria umepunguza idadi ya maambukizi katika baadhi ya maeneo ya nchi zinazoendelea kwa hadi kiasi cha 20%.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kutambua ugonjwa huo katika hatua za mapema pia kunaweza kuondoa hatari ya ungonjwa huo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Elimu pia inaweza kuwafundisha watu kufunika maeneo ambapo maji yamesimama, kwa mfano tangi ya maji ambayo ni sehemu bora ya kuzaliana kwa vimelea na mbu, hivyo kupunguza hatari ya maambukizi kwa watu.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hii hasa hutekelezwa katika maeneo ya miji ambako kuna sehemu kubwa zilizo na idadi ya watu wengi wanaoishi pamoja, kuna uwezekano wa maambukizi kutokea katika maeneo hayo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mradi wa Kudhibiti Malaria sasa unatumia muda ambapo watu hujitolea kote duniani wanapokuwa hawafanyi kazi (tazama Volunteer computing and BOINC) ili kujaribu modeli za madhara ya kiafya na mienendo ya maambukizi ili kupata njia bora au mchanganyiko wa mbinu kudhibiti malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mbinu hii ya kuchanganua modeli hutegemea utumizi mpana wa kompyuta kwa sababu ya idadi kubwa ya watu kutoka sehemu mbalimbali walio na vigezo anuwai vya kibayolojia na sababu za kijamii zinazoathiri kuenea kwa ugonjwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Inatarajiwa kuwa itachukua miezi michache kutumia nguvu za waliojitolea wanaotumia kompyuta ikilinganishwa na miaka 40 ambayo ingechukua kutumia rasilimali walizonazo sasa wanasayasi waliobuni mpango huo. [74]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mfano wa umuhimu wa modeli za kompyuta katika kupangilia michakato ya kutokomeza ugonjwa wa malaria ni ulio katika chapisho la Aguas na wengine.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Walibainisha kuwa kutokomeza malaria kunategemea sana kupata na kutibu idadi kubwa ya watu katika maeneo ambapo malaria imeenea na malaria isiyoonyesha dalili za ugonjwa (asymptomatic), ambayo huwa kama hifadhi ya maambukizi. [75]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vimelea vya malaria haviathiri wanyama na hivyo kutokomeza ugonjwa huo kutoka kwa binadamu kunatarajiwa kufanikiwa .


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hatua nyingine kwa ajili ya kudhibiti ugonjwa wa malaria ni pamoja na kutoa dawa kwa waathiriwa wengi na kinga ya muda.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Tiba Maambukizi ya P. falciparum hai ni hali ya dharura ya kiafya inayomhitaji muathiriwa kulazwa hospitalini.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Maambukizi ya P. vivax, P. ovale  au P. malariae mara nyingi huweza kutibiwa huku mgonjwa akiruhusiwa kurudi nyumbani.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Matibabu ya malaria hujumlisha utoaji wa huduma za kiusaidizi pamoja na madawa maalum ya malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Mgonjwa wa malaria akitibiwa vizuri, anaweza kupata afueni kamili. [76]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Madawa ya malaria  Kuna aina kadhaa ya madawa yanayotumika kutibu malaria. {0Aina ya Chloroquine{/0} ina bei nafuu sana, hadi hivi majuzi, ilikuwa madhubuti sana, jambo lililoifanya kuwa dawa ya malaria iliyopendelewa na wengi kwa miaka mingi katika sehemu nyingi za dunia.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hata hivyo, usugu wa Plasmodium falciparum kwa dawa ya Chloroquine kumeenea hivi karibuni kutoka Asia hadi Afrika, na kuifanya isiweze kutibu aina nyingi za Plasmodium hatari katika maeneo mengi ya dunia yaliyoathirika. {1/ Katika maeneo ambapo klorokwini bado ni madhubuti kuponyesha inabakia kuwa chaguzi ya kwanza.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa bahati mbaya, usugu dhidi ya chloroquine unahusishwa na usugu kwa madawa mengine kama quinine na amodaquine. [77]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kuna dutu nyingine kadhaa zinatumiwa kutibu, na kwa kiasi, kuzuia (Prophylaxis).


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Madawa mengi yanaweza kutumiwa kwa madhumuni hayo mawili; dozi kubwa hutumiwa kutibu malaria.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kutolewa kwao kunategemea sana marudio ya matukio ya vimelea kuwa sugu katika eneo ambapo dawa inatumika.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Dawa moja inayochunguzwa kwa madhumuni ya kutumiwa kama dawa ya malaria, hasa kutibu vimelea sugu ni beta blocker propranolol.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Propranolol imepatikana kuwa na uwezo wa kuzuia Plasmodium kuingia katika chembechembe nyekundu za damu na kuanzisha maambukizi, vilevile huzuia vimelea kuzaana.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Utafiti wa Desemba 2006 uliofanywa na Chuo Kikuu cha Northwestern ulipendekeza kuwa propranolol inaweza kupunguza dozi za dawa zinazotumika sasa kuwa na udhibiti mkuu dhidi ya P. falciparum kwa kiwango cha 5 - hadi 10, na kupendekeza jukumu la dawa mchanganyiko. [78]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Madawa ya malaria yanayopatikana kwa sasa ni pamoja na: [79] Artemether - lumefantrine (Kutibu tu, majina ya kibiashara ni Coartem na Riamet) Artesunate - amodiaquine (Kutibu tu) Artesunate - mefloquine (Kutibu tu) Artesunate - Sulfadoxine / pyrimethamine (Kutibu tu) Atovaquone - proguanil, jina la kibiashara Malarone (Kutibu na kuzuia) Quinine (Kutibu tu) Chloroquine (Kutibu na kukinga; manufaa sasa yamepunguzwa kutokana na usugu) Cotrifazid (Kutibu na kuzuia) Doxycycline (Kutibu na kuzuia) Mefloquine, jina la kibiashara Lariam (Kutibu na kuzuia) Primaquine (Tiba kwa P. vivax  na P. ovale  tu, si ya kuzuia) Proguanil (Kuzuia tu) Sulfadoxine - pyrimethamine (Kutibu; hutumika kuzuia kwa wanawake wajawazito walio na nusu-kinga katika nchi ambazo ugonjwa umeenea huitwa "Intermittent Preventive Treatment" - IPT) Hydroxychloroquine, jina la kibiashara Plaquenil (Kutibu na kuzuia) Utengenezaji wa madawa uliwezeshwa na kufanikiwa kwa ukuzaji wa vimelea vya Plasmodium falciparum. [80]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hii ilifanikisha kujaribiwa kwa madawa mapya maabarani.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Dutu kutoka katika mmea Artemisia annua, ulio na msombo wa artemisinin au vizalika sanisi vyake (dutu isiyohusiana na kwinini), hutoa umadhubuti wa zaidi ya 90%, lakini kutolewa kwao hakutimizi mahitaji. [81]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Utafiti mmoja nchini Rwanda ulionyesha kuwa watoto waliokuwa na maambukizi yasiyo kali ya P. falciparum walionyesha dalili na ishara chache za kuwa na vimelea katika siku ya 28 ya baada ya matibabu wakati walipopewa mchanganyiko wa amodiaquine na artesunate, badala ya kutolewa pekee (AU = 0.34).


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hata hivyo, kuongezeka kwa usugu dhidi ya amodiaquine katika kipindi hiki cha utafiti pia ulibainisha. [82]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kuanzia mwaka wa 2001, Shirika la Afya Duniani limependekeza kutumiwa kwa dawa mseto ya artemisinin combination therapy (ACT) kama tiba ya kwanza kwa malaria isiyo kali katika maeneo ambapo kuna usugu kwa madawa ya awali.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hivi karibuni WHO imetoa  inayopendekeza aina nne tofauti za ACT.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ijapokuwa nchi nyingi, zikiwa ni pamoja na mataifa mengi ya Afrika, zimejumuisha mabadiliko hayo katika sera zao rasmi kuhusu matibabu ya malaria, gharama kubwa bado ni kikwazo katika utekelezaji wa ACT.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa sababu ACT hugharamu hadi mara ishirini ya dawa za zamani, zimebakia ghali kwa nchi nyingi ambako maleria imeenea.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kuna utata kuhusu sehemu ambayo artemisisn hulenga, ingawa tafiti za hivi karibuni zinadokeza kwamba SERCA, aina ya kalsiamu ambayo huelekezwa katika endoplasmic reticulum inaweza kuhusishwa na usugu wa artemisinin. [83]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vimelea vya malaria vinaweza kuwa sugu dhidi ya artemisinin na usugu unaweza kuletwa na mgeuko palepale wa SERCA. [84]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hata hivyo, tafiti nyingine zinadokeza kuwa  mitokondria ndiyo inayolengwa sana na artemisinin na analogi zake. [85]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ingawa kuna dawa madhubuti za malaria, ugonjwa huo unaendelea kuwa tishio kwa watu wanaoishi katika maeneo ambapo umeenea na wasioweza kupata dawa hizo madhubuti vyema mapema.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Upatikanaji wa madawa na vituo vya afya, pamoja na gharama ya madawa, ni pingamizi kubwa.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Médecins Sans Frontières inakadiria kwamba gharama ya kutibu mtu aliyeambukizwa malaria katika nchi ambapo ugonjwa huo umeenea ilikuwa kati ya $ 0.25 na 2.40 $ kwa kila dozi katika mwaka 2002. [86]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Karibu watu milioni moja hufa kila mwaka kwa sababu ya kutoweza kununua dawa sahihi za malaria. [87]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Madawa ghushi Madawa ghushi changamano yamepatikana katika nchi kadhaa za Asia kama vile Kambodia, [88] Uchina, [89] Indonesia, Laos, Thailand, Vietnam na yametuhumiwa kusababisha vifo vingi ambavyo vingeepukwa katika nchi hizo. {3/ WHO imesema kwamba tafiti zimeonyesha kuwa hadi 40% ya madawa ya malaria yaliyo na msingi wa artesunate ni bandia, hasa katika kanda ya Greater Mekong na kuanzisha mpango wa kutoa onyo haraka kupitia habari kuhusu madawa ghushi kuripotiwa kwa kasi kwa mamlaka husika katika nchi shiriki. [90]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hakuna njia ya kuaminika kwa madaktari au watu wa kawaida kugundua dawa bandia bila msaada wa maabara.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Makampuni yanajaribu kukabiliana na kuendelea kuwepo kwa dawa ghushi kwa kutumia teknolojia mpya kutoa usalama kutoka uzalishaji hadi usambazaji.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Uenezi   Malaria husababisha karibu visa milioni 250 vya homa na takriban vifo nusu milioni kila mwaka. [91]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Idadi kubwa ya visa hutokea kwa watoto chini ya umri wa miaka 5; [92] wanawake wajawazito hasa pia huwa hatarini.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Licha ya jitihada za kupunguza maambukizi na kuongeza matibabu, kumekuwa na mabadiliko madogo katika maeneo ambapo hatari ya ungojwa huu upo tangu mwaka 1992. [93]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa hakika, ikiwa maambukizi ya malaria yataendelea kuongezeka kama ilivyo sasa, kiwango cha vifo kinaweza kuongezeka mara mbili katika miaka ishirini ijayo. [94]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Takwimu sahihi hazijulikani kwa sababu kesi nyingi hutokea katika maeneo ya vijijini ambako watu hawana huduma za hospitali au pesa za kuwawezesha kupata  huduma za afya.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa sababu hiyo, visa vingi havijarekodiwa..


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

[94] Ingawa maambukizi ya pamoja ya VVU na malaria husababisha ongezeko la vifo, hili si tatizo kuu likilinganishwa na maambukizi ya pamoja ya VVU/kifua kikuu, kwa sababu magonjwa hayo mawili huathiri rika mbili tofauti, huku malaria ikiwa imeenea miongoni mwa watoto ,kifua kikuu kimeenea miongoni mwa watu wazima. [95]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Ingawa maambukizi ya pamoja ya VVU/malaria huleta dalili zisizo kali zaidi zikilinganishwa na maambukizi ya pamoja ya VVU na TB, VVU na malaria huchangia kuenea kwa kila mmojawapo.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Athari hii hutokana na malaria kuongeza wingi wa virusi mwilini huku VVU ikiongeza uwezekano wa mtu kuambukizwa malaria. [96]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa sasa malaria imeenea katika ukanda wote wa ikweta, katika maeneo ya Amerika, sehemu nyingi za Asia, na sehemu kubwa ya Afrika, hata hivyo, ni katika mataifa ya Afrika kusini kwa Sahara ambapo 90% ya vifo vya malaria hutokea. [97]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Usambaaji kijiografia wa malaria ndani ya maeneo makubwa ni changamano, maeneo yaliyo na malaria na yasiyo na malaria aghalabu hupakana.[98]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Katika maeneo kame, mikurupuko ya malaria inaweza kutabiriwa kwa kiasi cha usahihi kwa kutazama ramani ya mvua. [99]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Malaria imeenea zaidi katika maeneo ya vijijini kuliko miji; hii ni tofauti na homa ya kidingapopo ambayo  inaenea zaidi katika mijini.[100]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Kwa mfano, miji ya Vietnam, Laos na Kambodia kimsingi haina malaria, lakini ugonjwa huo upo katika maeneo mengi vijijini. [101]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Tofauti na hivyo,katika  Afrika malaria ipo katika maeneo ya mijini na vijijini, ingawa hatari yake ni ndogo katika miji. [102]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Uenezi wa malaria duniani haujakadiriwa tangu miaka ya 1960.


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Hata hivyo, wakfu wa Wellcome Trust, ya Uingereza, umefadhili mradi waMalaria Atlas Project [103] kurekebisha hili, inatoa njia ya kisasa na imara zaidi ya kutathmini [[]]madhara/0} ya ugonjwa wa malaria sasa na baadaye .


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Historia  Malaria imewaambukiza binadamu kwa zaidi ya miaka 50,000, na Plasmodium huenda imekuwa kijasumu kwa binadamu tangu spishi hiyo ilipoanza kuishi. [104]


Question: Je,mti mrefu zaidi nchini Kenya inapatikana sehemu gani?

Malaria

Vimelea vinavyohusiana kwa karibu na vimelea vya malaria kwa binadamu vinapatikana miongoni mwa sokwe kwa wingi. [105]