Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kuna wasouti wachache sana ambao bongo zao zimetafitiwa kwa makini.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Babaje mkubwa wa bahari wa Aplisia  alichaguliwa na mshinda wa Tuzo Nobel mwanafiziolojia Eric Kandel, kwa sababu ya usahili na upatikanaji wa mfumo wake wa neva, kama mfano wa kutafiti chembe kama msingi wa kujifunza na kumbukumbu, na ukafanyiwa mamia ya majaribio.[12]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Bongo za wasouti zilizotafitiwa kwa undani zaidi, hata hivyo, ni za nzi-tunda Drosofila  na minyoo wadogo sana Caenorhabditis elegans (C. elegans).


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa sababu ya aina nyingi ya mbinu za kutafiti jenetiki zao, nzi-tunda wamekuwa watafitiwa asili katika majukumu ya kutafiti jeni na ukuaji wa ubongo.[13]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Inashangaza kuwa, vipengele vingi vya nyurojenetiki ya Drosofila  yametambuliwa kuwa muhimu kwa binadamu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Jeni za kwanza za majira ya kibayolojoa, kwa mfano, yalitambuliwa kwa kuchunguza Drosofila  zilizobadilika zilioonyesha kuvurugwa kwa mpangilio wa shughuli za kila siku.[14]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Uchunguzi katika jinomu za wauti uligundua jozi linganifu za jeni, zilizopatikana kutekeleza majukumu sawa katika majira ya kibayolojia ya panya-na hiyo kwa uhakika wa kiwango kikubwa katika majira ya kibayolojia ya binadamu pia.[15]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Sawa na Drosofila,  mnyoo nematoda C. elegans  umechunguzwa kwa kiasi kikubwa kwa sababu ya umuhimu wake katika jenetiki.[16]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mapema miaka ya 1970, Sydney Brenner aliuchagua kama mfano elekezi kwa kuchunguzia jinsi jeni hudhibiti ukuaji.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Moja ya faida za kufanya kazi na mnyoo huu ni kwamba mpangilio wa mwili wake ni wa kawaida: mfumo wa neva wenye umbo huntha una neuroni 302 kamili, neuroni kila mara huwa katika sehemu sawa, na hufanya miungano yakufanana ya sinapsi katika kila mnyoo.[17]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika mradi wa kishujaa, kikosi cha Brenner kilimpasua mnyoo kuwa maelfu ya sehemu nyembamba zaidi na kupiga picha kila sehemu ya chini ya hadubini meme, kisha kwa kutazama akalinganisha fumwele kutoka sehemu moja na sehemu nyingi, ili kuonyesha kila neuroni na sinapsi katika mwili mzima.[18]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hakuna kinachokaribia ngazi hii ya utondoti kuhusu viumbe wengine wowote, na ujumbe huo umetumika kuwezesha tafiti kadhaa ambayo haingewezekana bila utafiti huo. wauti  Bongo za wauti zimeundwa kwa tishu laini sana, ikiwa na na texture ambao imelinganishwa na Jell-O.[19] Tishu ya ubongo hai ni ya rangi waridi kwa nje na nyeupe kwa wingi ndani, huku kukia na mabadiliko utofauti mdogo wa rangi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Bongo za wauti zimezungukwa kwa mfumo wa tandu za tishu unganishi ziitwazo meninji zinazo tofautisha fuvu na ubongo.[20]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kifuniko hiki chenye safu tatu kinajumuisha (kutoka nje) dura mama ("mama mgumu"), mama araknoida ("mama mwembamba"), na mama pia ("mama laini ").


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Araknoida na pia zimeshikana kimaumbo na hivyo huchukuliwa kuwa safu moja, ya pia-araknoida.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Chini ya araknoida kuna nafasi ya araknoida ndogo ambayo ina ugiligili wa ubongo na uti wa mgongo (CSF), ambayo huzunguka katika nafasi nyembamba kati ya chembechembe na penyu ziitwazo ventrikali, jukumu lake ni kurutubisha, kukimu, na kulinda tishu za ubongo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mishipa ya damu huingia mfumo mkuu wa neva kupitia nafasi isiyo na mishipa juu ya mama pia.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Chembe katika kuta za mishipa ya damu zimeshikana kwa nguvu sana, na hivyo kuunda mpaka wa damu na ubongo ambayo huilinda ubongo dhidi ya sumu inayoweza kuingia kupitia damu. wauti wa kwanza walionekana zaidi ya miaka milioni 500 iliyopita  (mmi ), katika kipindi cha Kambri, na huenda walifanana kwa kiasi fulani na umbo la kisasa la samaki balika (hagfish).[21]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Papa walionekana takribani miaka milioni 450 iliyopita, amfibia yapata miaka milioni 400 iliyopita, reptilia yapata miaka milioni 350 iliyopita, na mamalia yapata miaka milioni 200 iliyopita.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hakuna spishi ya kisasa inayoweza kuelezewa kuwa "isiyositawi" zaidi ikilinganishwa na nyingine, kwa kuwa zote zina historia ndefu ya mageuko, lakini bongo za samaki balika wa kisasa, mikunga, papa, amfibia, reptilia na mamalia huonyesha tofauti katika ukubwa na uchangamani ambayo kwa kiasi fulani hufuata utaratibu wa mageuko.[22]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Bongo hizo zote zina mkusanyiko sawa wa vipengele muhimu vya kianatomia, lakini nyingi hazijakamilika katika balika, ambapo katika mamalia sehemu za kwanza kabisa zimesitawika na kupanuka sana.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Bongo zote za wauti huwa na umbo moja la kimsingi, ambayo inaweza kuelewekwa kwa urahisi zaidi kwa kuchunguza jinsi zilivyokua.[23]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Dalili ya kwanza ya mfumo wa neva hujitokeza kama utepe mwembamba wa tishu unaoonekana katika mgongo wa kiinitete.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Utepe huo hunenepa na kisha kujikunja kuunda neli tupu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Upande wa mbele wa neli hiyo hukua kuwa ubongo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika muumdo wake wa kwanza, ubongo huonekana kama vivimbe vitatu, ambayo hatimaye huwa ubongombele, ubongokati, na ubongonyuma.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika aina nyingi za wauti sehemu hizi tatu hubakia sawa kwa ukubwa katika mnyama mzima, lakini katika mamalia ubongombele hukua kubwa zaidi kuliko sehemu nyingine, na ubongokati mdogo kabisa.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Uhusiano kati ya ukubwa wa ubongo, ukubwa wa mwili na vipengee vingine vya kubadilika vimetafitiwa miongoni mwa aina mbalimbali za wauti.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ukubwa wa ubongo huongezeka na ongezeko la ukubwa wa mwili lakini si Proportionellt sett.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ikifanyiwa wastani katika aina zote za mamalia, inafuata sheria nguvu, ikiwa na kipeo husisho cha takribani 0.75.[24]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Fomyula hii inatumika katika bongo wastani ya mamalia lakini kila jamii hujitofautisha kutokana nayo, kuonyesha tabia zao changamno.[25]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa mfano, jamii ya nyani ina bongo zilizo mara 5-10 kubwa zaidi ya jinsi fomyula inavyotabiri.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Wanyama wa kuwinda aghalabu huwa na bongo kubwa.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Wakati ubongo wa mamalia unapoongezeka kwa ukubwa, si sehemu zote zinazoongezeka kwa kiwango sawa.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kadri ubongo wa spishi unavyokuwa mkubwa, ndivyo gamba la ubongo linavyokuwa na jukumu kubwa.[26]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Sehemu za ubongo wa wauti Wana-anatomia wa neva kawaida huchukulia ubongo kuwa na sehemu sita kuu: gamba-nje la ubongo (vizio vya ubongo), gamba-ndani la ubongo (thelamasi na haipothelamasi), gamba-kati la ubongo (ubongokati), ubongonyuma, ponsi, na medula oblongata.[27]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kila moja ya sehemu hizi vilevile zina muundo changamani ndani.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Baadhi ya sehemu, kama vile gamba na ubongonyuma, huwa na safu, zilizokunjwa au zilizoviringishwa kutoshea katika nafasi iliyopo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Sehemu zingine huwa na mikusanyiko ya  viini vingi vidogo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ikiwa utofautishaji wa kina ungefanywa kwa msingi wa muundo wa neva, kemia, na miunganiko, maelfu ya maeneo tofauti yanaweza kutambuliwa ndani ya ubongo wa wauti.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Baadhi ya matawi ya mageuzi ya wauti yameleta mabadiliko makubwa katika sura za ubongo, hasa katika ubongombele.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ubongo wa papa unaonyesha sehemu za kimsingi katika njia ya moja kwa moja, lakini katika samaki wenye mifupa (wengi wa kisana ni wa aina hii), ubongombele "umepiduliwa", kama soksi imepinduliwa ndani nje.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika ndege, pia kuna mabadiliko makubwa katika umbo.[28]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Moja ya miundo mikuu katika ubongombele wa nedege, kigongo cha ventrikali ya nyuma, kwa muda mrefu kilidhaniwa kulingana na ganglia ya msingi kwa wanyama, lakini sasa inadhaniwa kulingana na zaidi na gamba la nje.[29]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Sehemu kadhaa za ubongo zimehifadhiwa maumbo zao katika aina zote za wauti, kutoka kwa balika hadi kwa binadamu.[1]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hii ni orodha ya baadhi ya sehemu muhimu, pamoja na maelezo mafupi sana ya kazi zao jinsi inavyoeleweka sasa (lakini kumbuka kuwa kazi za nyingi yazo bado zina utata kwa kiasi fulani): Medula, pamoja na uti wa mgongo, ina viini vingi vodogo vinavyohusika katika aina nyingi za hisia na usogevu wa misuli.[30]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Haipothelamasi ni eneo dogo katika shina la ubongombele, ambao uchangamani na umuhimu wake haulingani na ukubwa wake.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Inajumuisha viini vingi vidogo, kila mmoja ikiwa na viunganisha tofauti na nyurokemia tofauti.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Haipothelamasi ndio kituo kuu cha kudhibiti mzunguko wa usingizi/kuamka, udhibiti wa kula na kunywa, udhibiti wa kutolewa kwa homoni, na majukumu mengine mengi muhimu ya kibayolojia.[31]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Sawa na haipothelamasi, thelamasi ni mkusanyiko wa viini vilivyo na kazi mbalimbali.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Baadhi yavyo vinahusika katika kupitisha habari kutoka na kuelekea vizio vya ubongo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Vingine vinashiriki katika kutia motisha.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Eneo lilo chini ya thelamasi (zona insarta) inaonekana kuwa na mifumo ya kuzalisha utendaji wa aina mbalimbali za tabia "kamilishi", ikiwa ni pamoja na kula, kunywa, kunya, na kujamiiana.[32]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ubongonyuma unadhibiti utendaji wa mifumo mingine ya ubongo ili kuzifanya sahihi zaidi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kuondolewa kwa ubongonyuma hakumzuii mnyama kufanya kitu chochote hasa, lakini hufanya matendo kuchelewa na isiyo elekevu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Usahihi huu si wa kuzaliwa, bali ni wa kujifunza kwa majaribio na makosa.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kujifunza jinsi ya kuendesha baiskeli ni mfano wa aina ya unyumbufu wa neva unaoweza kufanyika kwa kiasi kikubwa ndani ya ubongonyuma.[33]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Tektama, mara nyingi huitwa "ganda la uonaji", unaruhusu vitendo kuelekezwa katika meneo hewani.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika mamalia inaitwa "kolikyulasi kuu", na kazi yake iliyotafitiwa sana ni kuelekeza mielekeo ya macho.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Pia anaongoza mielekeo ya kufikia vitu pia.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hupoke vichangamshi vikuu vya kuonekana, pia hupokea vichangamshi kutoka katika hisi nyigine ambayo ni muhimu katika kuongoza vitendo, kama vile vichangamshi vya kusikia katika bundi, vichangamshi kutoka katika viungo vya kutambua joto katika nyoka, n.k katika baadhi ya samaki, kama vile mkunga, ndio sehemu kubwa ya ubongo.[34]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Paliamu ni safu ya dutu kijivu unao kaa juu ya ubongombele.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika reptilia na mamalia inaitwa gamba.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Paliamu hushiriki katika kazi mbalimbali, ikiwa ni pamoja na unusaji na kumbukumbu ya anga.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika mamalia, inapo anza kutawala ubongo, hujumuisha majukumu kutoka katika maeneo yaliyo chini ya gamba la ubongo.[35]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hipokampasi, kwa hakika, inapatikana kwa mamalia tu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hata hivyo, sehemu ambapo inatoka, paliamu ya kati, ipo katika wauti wote.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kuna ushahidi kwamba sehemu hii ya ubongo hushiriki katika kumbukumbu za masuala yasiyoshikika na uongozaji katika samaki, ndege, reptilia, na mamalia.[36]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ganglia ya chini ni kundi la viungo vinayoshikana katika ubongombele, ambavyo uelewa wetu kuvihusu umeongezeka pakubwa sana zaidi katika miaka michache iliyopita.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Jukumu la msingi ganglia ya chini inaonekana kuwa uteuzi wa vitendo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ganglia ya chini hutuma onyo zuizi kwa sehemu zote za ubongo zinazoweza kuanzisha utendaji, na katika hali ya nzuri inaweza kuzuia tendo lenyewe, hivyi kwamba mifumo ya kuanzisha utendaji viweze kushughulikia majukumu mengine.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Utuzaji na adhabu hutekeleza zaidi athari zao muhimu katika neva ndani ganglia ya chini.[37]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kivimbe cha unusaji ni kiungo maalum kinachochakata hisia kutoka katika hisi za unusaji, na kuelekeza matokeo yake katka sehemu ya paliamu inayohusika na hisi harufu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ni sehemu kubwa ya ubongo katika wauti wengi, lakini imepunguzwa sana katika jamii ya nyani.[38]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mamalia Gamba la ubongondio ni sehemu ya ubongo inayotofautisha tofauti kati ya mamalia na wauti wengine, jamii ya nyani kutoka kwa wanyama wengine, na binadamu na wanyama wengine wa jamii ya nyani.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ubongonyuma na ubongokati wa mamalia kijumla huwa sawa na yale ya wauti wengine, lakini tofauti kubwa hutokea katika ubongombele, ambao haujakuwa kwa ukubwa tu, bali pia umebadilika katika umbo.[39]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Miongoni mwa wauti wasio mamalia , sehemu ya juu ya ubongonyuma imefunikwa kwa safu zisizo tete kwa ulinganisho ziitwazo paliamu.[40]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika mamalia, paliamu hugeuka na kuwa katika muundo moja changamani wa safu 6 iitwaye gamba-jipya au gamba-sawa.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika jamii ya nyani, gamba-jipya imekuwa kubwa sana, hasa sehemu iitwayo ndewe ya mbele.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa binadamu, upanukaji huu wa ndewe ya mbele hukithiri, na sehemu nyingine za gamba pia huwa kubwa kabisa na changamani.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Haipokampasi ya mamalia pia ina muundo tofauti.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa bahati mbaya, historia ya mabadiliko ya sehemu hizi katika mamalia, hasa gamba lenye safu sita, ni vigumu kufuatilia.[41]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hii kwa kiasi kikubwa ni kutokana na tatizo la kukosa kiungo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Wahenga wa mamalia, waitwao sinapsidi, waligawanyika kutoka kwa wahenga wa wanyama watambaao na ndege wa kisasa yapata miaka milioni 350 iliyopita.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hata hivyo, mgawanyiko wa hivi karibuni ulio na mabadiliko dhahiri miongoni mwa mamalia ulikuwa mgawanyiko kati ya monotrimata (kinyamadege na ekidna), wambeleko (panya opusu, kangaruu, n.k) na wanyamakondo (wengi mamalia wanaoishi), ambayo ilifanyika takribani miaka milioni 120 iliyopita.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Bongo za  monotrimata na wambeleko ni tofauti na zile za wanyamakondo kwa namna fulani, lakini zina gamba na haipokampasi zenye umbo la kimamali.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa hivyo, maumbo haya lazima yaligeuka kati ya miaka milioni 350 na 120 iliyopita, kipindi ambacho hakijaacha ushahidi wowote ila visukuku ambavyo havihifadi tishu laini kama ubongo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Jamaa ya nyani  Bongo za binadamu na jamaa wengine wa nyani huwa na miundo sawa na bongo za mamalia wengine, lakini ni kubwa ikilinganishwa na ukubwa wa mwili.[26]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Wingi wa ukubwa huu hutokana na upaukaji mkubwa wa gamba, ukilenga hasa katika maeneo yanayohudumia kuona na mawazo ya awali.[42]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mtandao wa mchakato wa kuona katika jamaa ya nyani ni chanagamano sana, ikijumuisha angalau maeneo 30 yanayoweza kutofautika, ikiwa na miunganiko ya mitandao ya kuajabia.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Haya yote yakichukuliwa pamoja, uchakataji wa hisi za kuona hutumia zaidi ya nusu ya gamba-jipya ya wanyama jamaa ya nyani.[43]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Sehemu nyingine ya ubongo ambayo imekuwa kubwa zaidi ni gamba-mbele ya ubongombele, ambayo kazi ni vigumu kueleza kwa maneno machache, lakini inayohusika na upangaji, kumbukumbu inayotumika, motisha, tahadhari, na udhibiti utendaji.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Muundo hadubini  Ubongo unajumuisha aina mbili kuu za chembechembe: neuroni na glia.[44]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Aina hizi mbili kijumla ni nyingi katika ubongo, ingawa chembe glia zinazidi neuroni kwa uwiano wa 4 kwa 1 katika gamba la ubongo.[45]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Glia huwa katika aina mbalimbali, ambazo hufanya kazi kadhaa muhimu, ikiwa ni pamoja na kuhimili mwili, kudhibiti metaboli kudhibiti halijoto, na uongozaji wa kukua.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kipengee kinachofanya neuroni kuwa muhimu sana ni kwamba, tofauti na glia, zina uwezo wa kutuma vichocheo kwa nyingine zilizo hatua ya mbali.[46]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Glia hutuma vichocheo hizi kwa njia ya akzoni, fumwele nyembamba ya protoplazimu inayotoka katika mwili wa chembe na kuelekea, kwa kawaida ikiwa na matawi kadhaa, maeneo mengine, wakati mwingine ya karibu na wakati mwingine katika sehemu mbali ya ubongo au mwili.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Umbali ambao akzoni inaweza kwenda ni ya kustaajabisha: kwa mfano, ikiwa chembechembe yenye umbo haram za gamba-jipya zikikuzwa ili mwili wa chembe hiyo iwe sawa kwa ukubwa na binadamu, akzoni yake, ikikuzwa kwa kiwango sawa, inaweza kuwa kebo yenye sentimita kadhaa katika kipenyo wenye urefu wa zaidi ya kilomita.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Akzoni hizi husambaza vichacheo katika umbo la mipigo ya kemikali-meme  aitwaye vtendo tarajiwa, vinayodumu muda usiozidi kipande kimoja cha  mmoja juu ya sehemu moja ya sekunde na kusafiri katika akzon katika kasi ya kati ya mita 1-100 kwa sekunde.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Baadhi neuroni huzua vitendo tarajiwa kila wakati, katika viwango vya 10-100 kwa kiala sekunde, kwa kawaida katika mifumo isiyotabirika na isiyo ya kudumu; neuroni nyingine huwa tulivu wakati mwingi, lakini mara chache kwa ghafla huzua vitendo tarajiwa ya uwezo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Akzoni huelekeza vichocheo kwa neuroni nyingine, au kwa chembe nyingine zisizo za neuroni, kwa njia ya makutano maalumu yaitwayo sinapsi.[47]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Akzoni moja inaweza kuwa na mikutano ya sinapsi elfu kadhaa.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Wakati kitendo tarajiwa, kinachosafiri kupitia akzoni, kinapofika katika sinapsi, kinasababisha kutolewa kwa kemikali itwayo niurotransmita.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Niurotransmita hujifungamanisha katika molekyuli pokezi iliyo katika utando wa chembe inayolengwa.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Baadhi ya neuroni pokeza ni sisimuzi,  kumaanisha kwamba zinaongeza kiwango cha vitendo tarajiwa katika chembe inayolengwa; vipokezi vingine ni zuizi,  kumaanisha kwamba vinapunguza viwango vya vitendo tarajiwa, vingine vina athari changamano ya udhibiti.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa kweli akzoni huchukua nafasi kubwa katika ubongo.[48]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mara nyingi makundi makubwa hukusanyika pamoja katika kile ni kinachoitwaye viungo fumwele vya neva.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Akzoni nyingi zimefunikwa katika vifuniko vyenye maki nene ya mafuta iitwayo miyelini, ambazo huchangia kuongeza kasi ya msukumo kwa vitendo tarajiwa.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Miyelin ni nyeupe, hivyo sehemu za ubongo zilizojazwa kwa fumwele za neva  huonekana kama dutu nyeupe,  tofauti na dutu ya kijivu  vinazoonyesha maeneo yaliyo na idadi kubwa ya miili ya chembe za neuroni.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Urefu wa jumla wa akzoni iliyo na miyelini katika ubongo wa mwanadamu mzima wastani ni zaidi ya 100,000 kilometres (62,000mi).[49]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ukuaji   ubongo haukui tu, bali hustawi kwa njia changamani inayofuata mipangilio ya hatua.[50]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Neuroni nyingi hutengenezwa katika kanda maalum zilizo na chembe tete, na kisha kuhamia kupitia tishu ili kufikia yanapohitajika.[51]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika gamba, kwa mfano, hatua ya kwanza ya ustawi ni kuundwa kwa "dungu" na kundi maalum la chembe za glia, ziitwazo glia ya miali, ambazo huelekeza fumwele kiwima katika gamba.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Neuroni mpya za gamba hutengenezwa chini ya gamba, na kisha "hupanda" kupitia fumwele-miali mpaka zifike katika safu ambamo zinafaa kukaa katika utu uzima.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika wauti, hatua za kwanza za ustawi wa neuroni ni sawa kwa spishi zote.[50]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kadri kiini tete kinavyobadilika kutoka kibonge mviringo cha chembechembe na kuwa na umbo kama la mnyoo, utepe mwembamba wa ngozi ya nje unaoenea katikati ya mgongo inasababishwa kuwa bamba la neuroni, mtangulizi wa mfumo wa neva.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Bamba la neuroni hujikunja na kuunda mfuo wa neuroni, na kisha mikunjo inayofunika mfuo huungana na kufunika neli ya neuroni, mkanda wazi wa chembe ulio na ventrikali uliojaa umajimaji katikakati.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika ncha ya mbele, ventrikali na mkanda hufura kuunda vilengelenge vitatu ambavyo ndivyo mwanzo wa ubongombele, ubongokati, na ubongonyuma.[50]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika hatua nyingine, ubongombele hugawanyika katika vilengelenge viwili viitwavyo ubongomwisho (ambayo ina gamba la ubongo, ganglia ya msingi, na viungo vinavyohusiana navyo) na diencephalon (ambayo ina thalamasi na haipothalamasi).


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Karibu wakati huo huo, ubongokando hugawanyika kuwa ubongometeni (ambayo ina ubongonyuma na ponsi) na ubongomyeleni (ambayo ina medula oblongata).


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kila moja ya maeneo haya yana sehemu za usambaaji ambapo chembe za neuroni na glia huzalishwa; chembechembe zinazopatikana kisha huhama, wakati mwingine kuelekea mbali sana, kufikia sehemu zao ya mwisho.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mara tu neuroni inapofika mahali pake, inaanza kueneza dendraiti na akzoni kuelekea eneo linaloizingira.[52]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa sababu kawaida akzoni huenea mbali sana kutoka katika mwili wa chembe na huhitaji kuungana na viungo maalum, hua zinakua kwa njia changamani.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ncha ya akzoni inayokua huwa na kibonge cha protoplazimu iitwayo "sonobari ya ukuaji", iliyofungwa kwa vipokezi vya kemikali.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Vipokezi hivi huhisi mazingira ya karibu, na kusababisha sonobari ya ukuaji kuvutiwa au kukataliwa na viungo mbalimbali vya chembe, na hivyo kuvutwa kuelekea upande mmoja maalum katika kila njia yake.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Matokeo ya makakati huu wa utafutaji njia ni kwamba sonobari ya ukuaji hujipenyeza kupitia ubongo mpaka ifikie mahali pake pa mwisho, ambapo viashiria vingine vya kikemikali huifanya  kuanza kukuza sinapsi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa kuzingatia ubongo mzima, maelfu kadhaa ya jeni huzalisha  protini zinazoathiri utafutaji wa njia kwa akzoni.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mtandao wa sinapsi ambayo hatimaye hujitokeza huathiriwa kwa kiwango tu na jeni.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika maeneo mengi ya ubongo, akzoni huanza kwa "kukua kupita kiasi", na kisha "kupunguzwa" kwa utaratibu unaotegemea shughuli za kiniuro.[53]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa mfano, katika kuelekeza kutoka machoni hadi ubongokati, , mfumo ulio miongoni mwa watu wazima una ramani sahihi sana, unaounganisha kila sehemu katika uso wa retina na sehemu husika katika safu ya ubongokati.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika hatua za kwanza za ukuaji, kila akzoni kutoka retina huelekezwa katika eneo jirani la kijumla katika ubongokati na viashiria kemikali, lakini hupinduka sana na kugusana kwa awali na rundo pana la neuroni za ubongokati.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kabla ya kuzaliwa, retina huwa na taratibu maalum zinazoifanya kuzalisha mawimbi ya shughuli zinazotokea kwa wakati moja na kisha kujiendeleza polepole kote katika safu ya retina.[54]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mawimbi haya ni muhimu kwa sababu husababisha neuroni jirani  kufanya kazi kwa wakati mmoja: yaani, zinazalisha mifumo ya shughuli za niuro zilizo na taarifa kuhusu mpangilio wa kieneo wa niuro.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Taarifa hii hutumika katika ubongo kati kwa utaratibu ambao husababisha sinapsi kulegea, na hatimaye kutoweka, ikiwa shughuli katika akzoni haifuatiwa na shughuli katika chembe iliyo lengwa.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Matokeo ya utaratibu huu changamani ni uonishaji kitaratibu na imarishaji wa ramani, ili hatimaye kuiacha katika hali yake halisi ya utu uzima.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Vitu sawa na hivyo hufanyika katika maeneo mengine ya ubongo: matriki awali ya sinapsi huzalishwa kutokana na mwongozo wa kikemikali unaoamuliwa kijenetiki, lakini baadaye hatua kwa hatua huboreshwa kwa utaratibu unaotegemea utendaji, kwa kiwango inayotegemea mabadiliko ya kindani, kwa kiwango fulani michango ya nje ya kihisia.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika hali zingine, kwa mfumo katika mifumo ya retina-ubongokati, mipangilio ya matukio hutegemea taratibu zinazotokea tu katika bongo zinazostawi, na yamkini huwepo kwa madhumuni ya kuongoza ustawi pekee.[54]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika binadamu na mamali wengine wengi, neuroni mpya hutengenezwa mara nyingi kabla ya kuzaliwa, na ubongo wa mtoto mchanga kwa hakika huwa na neuroni zaidi kuliko ya ubongo wa watu wazima.[55]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hata hivyo, kuna maeneo machache ambapo neuroni mpya huendelea mwezi kuzalishwa katika maisha yote.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Maeneo mawili ambapo hili limejidhihirisha kikamilifu ni katika ya kilenge cha kunusa, ambacho kinahusika katika hisia za harufu, na jairasi yenye menomeno ya hipokampasi, ambapo kuna ushahidi kwamba neuroni mpya hutekeleza jukumu katika kuhifadhi kumbukumbu mpya zinazopatika.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kando na hali hizi tofauti, hata hivyo, idadi ya neuroni iliyopo mapema utotoni, ndio hiyo hiyo inayopatikana katika maisha yote.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Chembe za glia ni tofauti, kama na aina nyingi za chembe mwilini, hizi huzalishwa katika kipindi chote cha maisha.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ingawa mkusanyiko wa neuroni huwa kwa kiwango kikubwa zipo za ktosha kufikia wakati wa kuzaliwa, miunganiko ya akzoni huendelea kukua kwa muda mrefu baadaye.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika binadamu, ukuaji kamili wa neva hukamiliki wakati wa kubaleghe.[56]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kumekuwa na majadala wa muda mrefu kuhusu ikiwa ubora wa akili, hulka na uwerevu kwa kiwango kikubwa huhusishwa na urathi au malezi; mjadala wa maumbile dhidi ya malezi.[57]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Huu si suala falsafa tu: una umuhimu mkubwa wa kuvitendo kwa wazazi na waalimu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ingawa maelezo mengi hayajakamilishwa, wanaelimu neva wanaonyesha waziwazi kwamba sababu zote mbili ni muhimu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Jeni huamua hali ya kijumla ya ubongo, na jeni huamua jinsi ubongo unavyoitikia uzoefu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Uzoefu, hata hivyo, unahitajika kuboresha matriksi ya miunganiko ya sinapsi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Wakati mwingine huwa kwa suala la kuwepo au kutokuwepo kwa uzoefu katika vipindi muhimu vya ukuaji.[58]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Wakati mwingine, wingi na ubora wa uzoefu unaweza kuwa muhimu zaidi; kwa mfano, kuna ushahidi mkubwa kuwa wanyama waliokua katika mazingira  mazuri huwa na magamba manene, kuonyesha idadi kubwa ya miungano ya sinapsi, kuliko wanyama ambao viwango vyao vya kusisimka ni mdogo.[59]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Majukumu Kwa mtazamo wa kiviumbe, kazi ya msingi ya ubongo ni kudhibiti utendaji wa mnyama.[60]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ili kufanya hivyo, huwa inachuja taarifa muhimu za kutosha kutoka katika viungo vya hisi ili kuboresha vitendo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Vichocheo vya hisia vinaweza kuamsha majibu ya papo kwa papo kwa mfano wakati mfumo wa kunusa wa kulungu unaponusa harufu ya mbwa mwitu; pia zinaweza kudhibiti tendo linaloendelea kwa mfano katika athari ya mzunguko wa mwanga-giza kwa tabia ya kulala na kuamka kwa viumbe, au taarifa zao zinaweza kuhifadhiwa kwa madhumuni ya umuhimu baadaye.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ubongo husimamia kazi zake changamani kwa kuanzisha  mifumo ya utendaji, ambazo zinaweza kuanishwa katika njia nne: kimaubile, kikemikali, na kiutendakazi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mifumo tendakazi Njia rahisi zaidi ya kuainisha sehemu za ubongo ni kuzingatia maumbile, lakini pia kuna njia kadhaa kuianisha zaidi kutegemea utendakazi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Moja wa njia muhimu zaidi kati ya hizo ni kutegemea kemikali za nyurotransmita zinazotumiwa na neuroni kuwasiliana na kila moja.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Nyingine ni katika namna eneo ubongo huchangia uchakataji ujume: maeneo ya hisia huleta taarifa ubongoni na kurekebisha umumbo lake; vichochezi vya matendo ya mwili hutuma ujumbe nje ya ubongo ili kudhibiti misuli na tezi, mifumo sisimuzi hudhibiti utendaji wa ubongo kulingana na muda wa siku na mambo mengine.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mifumo ya nyurotramsita  Isipokuwa katika hali chache, kila neuroni katika ubongo huendelea kutoa kemikali za niurohamishi, isiyobadilika au mchanganyiko wa niurohamishi, katika miunganiko yoyote ya sinapsi inayofanya na neuroni nyingine, kanuni hii inajulikana kama kanuni ya Dale.[61]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa hivyo, niuron anaweza kuainishwa kutegemea niurohamisho iinayotoa.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Niurohamishi mbili zinazoomekana mara nyingi zaidi ni glutamati, ambayo aghalabu huwa sisimuzi,  na sidi ya gama-aminobutri (GABA), ambayo aghalabu huwa pingamizi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Neuroni zinazotumia transmita hizi zinaweza kupatikana katika karibu kila sehemu ya ubongo, zikibuni asilimia kubwa ya mkusanyiko wa sinapsi za ubongo.[62]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hata hivyo, idadi kubwa ya madawa yanayoathiri ubongo huelekeza athari zao kwa  kubadili mfumo wa niurohamishi zisizohusiana moja kwa moja na glutamati au uhamishaji wa GABA.[63]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Madawa kama vile kafeini, nikotini, heroini, kokeini, Prozac, Thorazine, n.k,  huathiri neiurohamishi nyingine.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Nyingi ya transmita hizi hutoka katika neuroni ambazo zinakaa katika sehemu fulani ya ubongo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Serotonini, kwa mfano- lengo la msingi la madawa ya kulevya ya kinza huzuni na viamsha hamu-huja kimahsusi kutoka eneo dogo la shina la ubongo iitwayo kiini Rafe.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Norepainifrini, ambayo hushiriki katika usisimuzi, hutoka kimahsusi kutoka eneo dogo karibu liitwalo lokasi serulesi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Histamini, kama niurohamishi, hutoka katika sehemu ndogo ya hypothelamasi iitwayo kiini tubaromamilari (histamini pia ina kazi zisizo za mfumo kuu wa neva, lakini kjukumu la niurohamishi ndio sababu kwa kinzahisatami kuwa na athari za kutuliza).


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Niurohamishi nyingine kama vile asetilkolini na dopamini huwa na vyanzo mbalimbali katika ubongo, lakini hazijasambazwa kwa wingi kama glutamati na GABA.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mifumo ya hisi  Moja ya majukumu ya kimsingi ya ubongo ni kudondoa ujumbe muhimu kutoka katika viungo vya hisia.[64]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hata katika ubongo wa binadamu, mifumo ya hisi huwa nyingi zaidi ya hisi tano za kawaida zinazojulikana za maono, sauti, ladha, mguso, na harufu: bongo zetu hupokea taarifa kuhusu joto, usawa, mkao wa miguu na mikono, na vijenzi kemikali vya mfumo wa damu, kati ya mambo mengine.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hali hizi zote hutambuliwa na viungo maalum vya hisi vinavyoelekeza vichoche ndani ya ubongo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika wanyama wengine, milango zaidi ya hisi vinaweza kuwepo, kama vile hisi ya miale ya joto isiyoonekana miongoni mwa wanyama wanaoishi shimoni kama nyoka, au "hisi za kawaida" zinaweza kutumika katika njia isiyo ya kawaida, kama jinsi usikiaji unavyotumiwa na katika popo sona.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Haya hapa kanuni chache zinazotumika katika mifumo nyingi ya hisi, ikitumia mfumo sikizi katika mifano maalum.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kila mfumo wa hisi huanza kwa chembechembe mahsusi za "vipokea hisia".


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hizi ni neuroni, lakini tofauti na neuroni nyingi, hazijadhibitiwa na mchango wa sinapsi kutoka katika neuroni nyingine: badala yake zinaamilishwa na vipokezi vilivyofungamana na zinazohisi baadhi ya hisi za mguso, kama vile mwanga, joto, au mikazo ya kimwili.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Akzoni za chembe pokezi-hisia husafiri katika utiwa mgomgo au ubongo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa hisia ya kusikia, vipokezi viko katika sikio la ndani, katika konokono la sikio, na  huamilishwa na mtikiso.[65]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa hisi nyingi, kuna " kiini cha msingi" au seti ya viini, vilivyo katika shina la ubongo, zinazokusanya vichocheo kutoka katika chembe pokezi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika hisia sikizi, hizi ni viini vya konokono la sikio.[65]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mara nyingi, kuna maeneo ya mengine yaliyo chini ya ubongo ambayo hudondoa habari maalum ya aina fulani.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa hisi ya kusikia, eneo bora la unusaji na eneo hafifu ya kalikulusi hushiriki katika kulinganisha vichocheo kutoka katika masikio mawili kudondoa kuhusu  ujumbe kuhusu mwelekeo wa chanzo cha sauti, miongoni mwa kazi nyingine.[65]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kila mfumo wa hisi pia ina sehemu maalum ya thelamasi iliyotengwa kwayo, ambayo huhudumu kama kiunganishi na gamba la ubongo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika hisi ya kusikiliza, hii ni kiini kati chenye umbo la goti.[65]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa kila mfumo wa hisi, kuna eneo "msingi" la gamba la ubongo linalopokea ujumbe moja kwa moja kutoka eneo la thelamasi linalopokea na kutuma ujumbe.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika mfumo wa kusikia, huu ni gamba msingi la usikizi, ulio katika sehemu ya juu ya ndewe la ubongo.[65]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kawaida pia huwa kuna seti ya maeneo ya gemba yenye hisi za "ngazi ya juu", zinazochanganua ujumbe wa hisi zinazoingai kwa njia maalum.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa mfumo wa usikiaji, kuna maeneo ambayo huchambua ubora wa sauti, mahadhi, na mielekeo ya mabadiliko kwa muda, miongoni mwa sifa nyingine.[65]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mwisho, kuna maeneo ya hali nyingi  yanayochanganya jumbe kutoka hisi mbalimbali, kwa mfano kusikia na kuona.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika hatua hii, vichocheo huwa vimefikia sehemu za ubongo zinazoweza kuelezeka vizuri kuwa jumuishi  wala si  hisishi  hasa.[65]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kanuni hizi zote zina ukiushi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa mfano, hisi ya mguso (ambayo kwa kweli ni mkusanyiko wa angalau nusu dazeni ya hisi tendi mbalimbali), kichocheo cha hisi kinachoingia humalizika hasa katika uti wa mgongo, katika neuroni ambazo kisha huzielekeza katika shina la ubongo.[66]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa hisi ya harufu, hakuna mawasiliano katika thelamasi; badala yake kichocheo huenda moja kwa moja kutoka eneo msingi la ubongo-kibonge cha kunusa-hadi kwenye gamba.[67]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mifumo ya mwendo  Mifumo ya mwendo ni maeneo ya ubongo ambayo kwa njia moja au nyingine yanahusika moja kwa moja katika kuanzisha mienendo ya mwili, yaani, katika amilisha misuli.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Isipokuwa misuli inayodhibiti macho, misuli yote inayofanya kihiari[68]katika mwili imeunganishwa moja kwa moja na neva za mwendo  katika uti wa mgongo, ambayo ndiyo njia ya mwisho ya pamoja kwa mfumo wa kuzalisha uendaji.[69]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Neva za uti wa mgongo zinadhibitiwa na saketi za neva asili za uti wa mgongo, na kwa michango inayoteremka kutoka ubongoni.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Sakati asili za uti wa mgongo hutekeleza majukumu mengi ya tendohiari na pia huwa na mifumo ya kuanzisha miendo  kama vile kutembea au kuogelea.[70]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Miunganiko inayoshuka kutokana ubongoni hufanikisha udhibiti changamano zaidi .


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ubongo una baadhi ya maeneo ambayo huwasiliana moja kwa moja na uti wamgongo.[71]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika ngazi ya chini kabisa ni maeneo ya mienendo katika medula na ponsi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika ngazi za juu ni maeneo ya ubongokati, kama vile viini vyekundu, ambayo inawajibikia kuratibu usogezaji mikono na miguu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika ngazi ya juu zaidi ambayo ni  gamba msingi la mwendo, utepe wa tishu ulioupande wa nyuma wa ndewe la mbele ya ubongo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Gamba msingi la mwendo hituma ujumbe katika ameneo chini ya gamba yanayohusika na mwendo, lakini pia hutuma jumbe kubwa moja kwa moja katika uti wa mgongo, kupitia kinachojulikana kama njia piramidi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Uelekezaji huu wa moja kwa moja kati ya gamba na uti wa mgongo huruhusu udhibiti sahihi wa hiari wa miendo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Maeneo mengine ya "upili" ya ubongo yanayohusiana na mwendo  hayawasiliani moja kwa moja na uti wa mgongo, na badala yake hugusa maeneo ya mwendo katika gamba au maeneo ya msingi chini ya gamba.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Miongoni mwa maeneo muhimu ya upili ni gamba linaloshughulikia mwendo, ganglia ya msingi, na ubongonyuma: Gamba-awali ya mwendo (ambayo kwa kweli ni maeneo kubwa changamani) inakaribiana na gamba msingi la mwendo, na kuielekeza.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Huku vitengo vya gamba msingi ya mwendo hulingana na sehemu maalum ya mwili, vitengo vya gamba-awali ya mwendo mara nyingi hushirikishwa katika usogezwaji wa sehemu nyingi za mwili kwa wakati moja.[72]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ganglia ya msingi ni mkusanyiko wa viungo vya chini ya ubongembele zinazoelekeza katika maeneo mengine yanayohusiana na mwendo.[73]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kazi zao imekuwa vigumu kuelewa, lakini mmoja ya nadharia maarufu ya sasa ni kuwa yanatekeleza jukumu muhimu uteuzi wa utendaji.[74]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mara nyingi, huwa zinazuia vitendo kwa kutumamara k wa mara vichochezi vizuizi kwa mifumo ya kuzalisha mwendo, lakini katika hali nzuri, huwa zinatoa vizuizi hivyo na kuruhusu maeneo yaliyolengwa kudhibiti tabia.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ubongonyuma una muundo tofauti sana na upo katika sehemu ya nyuma ya ubongo.[33]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Haidhibiti au kuanzisha tabia, bali huzalisha vichocheo rekebishi kufanya miendo iwe sahihi zaidi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Watu walio na bongonyuma zilizo haribika hawapoozi kwa njia yoyote, bali miili yao huwa na miendo isiyokuwa na uhakika na isiyo ratibika.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Pamoja na hayo yote hapo juu, ubongo na uti wa mgongo zina mitandao pana ya kudhibiti mfumo wa neva wa kujiendesha, ambayo hufanya kazi kwa kunyunyiza homoni na kwa kurekebisha " misuli laini" ya tumbo.[75]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mfumo wa neva wa kujiendesha huathiri mipigo ya moyo, mmeng'enyo;, kiwango cha kupumua, kutoa mate, jasho; kukojoa, na hisia za ngono japo majukumu yake mengi hayako chini ya udhibiti wa hiari moja kwa moja.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mifumo ya kusisimua  Labda kipengele cha wazi zaidi cha tabia ya mnyama yoyote yule ni mzunguko wa kila siku kati ya kulala na kuamka.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Usisimuaji na utahadhari pia huongozwa kwa kiwango sahishi zaidi cha muda, ingawa, kwa mtandao mkubwa wa maeneo ya ubongo.[76]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Sehemu muhimu ya mifumo ya kusisimua ni kiini suprakiasmatiki (SCN), sehemu ndogo ya haipothelamasi iliyo juu ya sehemu ambapo neva ya kuona kutoka macho mawili inapopitia.[77]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

SCN ina majira kuu ya kibayolojia ya mwili.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Neuroni hapa huonyesha kupanda na kushuka kwa viwango vya shughuli katika kipindi cha saa 24, mipigo ya moyo: mabadiliko katika shughuli hizi yanaendeshwa na mabadiliko ya kiurari katika maelezo kwa mkusanyiko wa jeni za saa".


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

SCN huendelea kupima saa hata ikikatwa kutoka ubongoni na kuwekwa katika bakuli lililo na myeyusho wa madini fuvutende, hata hivyo kwa kawaida huwa inapokea ujumbe kutoka katika neva ya kuona, kupitia njia ya retinohaipothelamiki (RHT), ambayo huruhusu mzunguko wa kila siku wa mwanga-giza kunakiliwa katika saa hiyo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

SCN huwasiliana na seti ya maeneo katika haipothelamasi, na shina la ubongo, na ubongokati zinazohusika katika utekelezaji wa mzunguko usingizi- na kuamka.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kiungo muhimu katika mfumo huo ni kile kinachoitwa muundo menomeno, kundi la neva zilizosambazwa kwa usawa kote katika shina la ubongochini.[76]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Neva menomeno hutuma vichocheo kwa thelamasi, ambayo kwa upande wake hutuma vichocheo vya ngazi ya kudhibiti kwa kila sehemu ya gamba la ubongo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kuharibika kwa muundo menomeno kunaweza kusababisha hali ya kudumu ya kukosa fahamu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Usingizi huhusisha mabadiliko makubwa katika utendakazi wa ubongo.[78]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hadi miaka 1950 iliaminika kijumla kwamba ubongo kimsingi huacha kufanya kazi wakati wa kulala[79], lakini hii sasa inajulikana kuwa si kweli: shughuli huendelea lakini mwelekeo huwa tofauti sana.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa hakika, kuna aina mbili ya usingizi, usingizi REM  (ulio na ndoto) na usingizi NREM  (usio-REM, kwa kawaida bila ndoto), ambao hujirudia katika mifumo tofauti kidogo katika kipindi chote cha kulala.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Aina tatu tofauti za mwelekeo mpana wa shughuli za ubongo zinaweza kupimika: REM, NREM nyepesi na NREM nzito.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Wakati wa usingizi mzito wa NREM, ambao pia hujulikana kama usingizi wenye wimbi pole, shughuli katika gamba huchukua mfumo wa mawimbi makubwa yenye urari, ambapo katika hali ya kuamka huwa na kelele na bila urari.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Viwango vya niurohamishi norepainefrini na serotonini hupungua wakati wa usingizi wenye wimbi pole, hupungua hadi kukaribia sufuri wakati wa usingizi wa REM; viwango vya asetilikolini huonyesha mfumo ulio kinyume na huu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Utumiaji nishati kwa ubongo  Ingawa ubongo wa binadamu unawakilisha 2% tu ya uzito wa mwili, unapokea 15% cha kinachozalishwa na moyo, 20% ya jumla ya matumizi ya oksijeni mwilini, na 25% ya jumla ya matumizi ya glukosi mwilini.[80]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Haja ya kupunguza uzito wa mwili ili, kwa mfano, kuweza kuruka, imesababisha uamuzi wa kupunguza ukubwa wa ubongo katika spishi fulani, kama vile popo.[81]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ubongo sanasana hutumia glukosi kupata nguvu, na kuinyima glukosi, kama inavyoweza kutokea katika haipoglukemia, unaweza kusababisha kupoteza fahamu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Matumizi ya nishati katika ubongo haubadiliki sana katika muda, lakini maeneo ya gamba yanayofanya kazi hutumia nishati zaidi kuliko maeneo yasiyoshughulika: ukweli huu ndio msingi wa mbinu za upigaji picha akisi wa ubongo kama vile PET na fMRI.[82]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hizi ni mbinu za matibabu nyuklia  ya upigaji picha zinazotoa picha zenye pande olwa tatu kwa shughuli za kimetaboli.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ubongo na akili  Kuelewa uhusiano kati ya ubongo na akili ni changamoto inayotatiza kifalsafa na kisayansi.[83]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ushahidi wa kisayansi wa moja kwa moja kwamba kuna uhusiano kati ya kiungo ubongo na akili ni kiwango cha athari kinachojidhihirisha baada ya ubongo kubadilishwa, kama vile maumivi ya ubongo yanayosababisha kiwewe na matumizi ya madawa yanayoathiri ubongo.[84]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Tatizo la uhusiano wa akili-mwili ni moja kati masuala ya ndani ya historia ya falsafa,[85] inayotuliza kufikiria ikiwa ubongo na akili ni kitu kimoja, kinachotofautiana kidogo, au kinachohusiana kwa njia fulani isiyojulikana.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kuna mitazamo mitatu mikubwa tatu kuhusu jibu hili: uwili, uyakinifu, na udhanifu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Uwili unashikilia kwamba akili inajisimami kivyake bila kutegemea ubongo,[86] uyakinifu unashikilia kwamba matukio ya akili yanafanana na matukio la neva[87] na udhanifu unashikilia kwamba matukio ya akili tu ndio zipo.[87]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Pamoja na maswali ya kifalsafa, uhusiano kati ya akili na ubongo unahusisha idadi kubwa ya maswali ya kisayansi, ikiwa ni pamoja na uelewa wa uhusiano kati ya shughuli za kiakili na shughuli ubongo, taratibu kamili ambazo kwazo dawa huathiri ufahamu, na mahusiano ya neva kwa dhamira.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika kipindi kingi cha historia wanafalsafa waliliona jambo la kutofikirika kwamba ufahamu unaweza kutekelezwa na kitu dutu ye umbile kama vile tishu ya ubongo (yaani neuroni na sinapsi).[88]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Wanafalsafa kama vile Patricia Churchland wanadai kuwa mwingiliano wa akili na dawa ni dalili ya uhusiano wa karibu sana kati ya ubongo na akili, si kwamba hivi viwili ni kitu kimoja.[89]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Descartes, aliyewazia sana kuhusu uhusiano wa ubongo-  akili, aliweza kuelezea matendohiari na tabia nyingine sahili katika mtazamo wa kimekaniki, ingawa hakuamini kuwa mawazo tata, na hasa lugha, inaweza kuelezwa kwa rejelea za umbo la ubongo pekee.[90]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Utafiti Fani ya taaluma ya elimuneva inajumuisha mbinu zote zinazotafuta kuelewa ubongo na mifumo nyinginezo za neva.[117]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Elimunafsia hutaka kuelewa akili na tabia, na nyurorojia ni fani ya matibabu inayotibu magonjwa ya mfumo wa neva.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ubongo pia ni kiungo muhimu sana kinachotafitiwa na tiba-akili, tawi la matibabu inayofanya kazi ya kutafiti, kuzuia na kutibu magonjwa ya akili.[91]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Sayansi ya ufahamu hutaka kuunganisha elimuneva na elimunafsia pamoja na fani nyingine zinazojuhusisha na ubongo, kama vile sayansi ya tarakilishi (akili ya kuundwa na mwanadamu na mashamba sawa) na falsafa.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mbinu kongwe kabisa ya kuutafiti ubongo ni kianatomial, na hadi katikati ya karne ya 20, sehemu kubwa ya maendeleo katika elimuneva ilitokana na kutengenezwa kwa rangi bora na hadibuni bora -mwana elimuveva Floyd Bloomni maarufu kwa kutania kuwa "ufanisi katika utafiti wa ubongo unategemea zaidi rangi."[92]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Wana-anatomia wa elimuneva hutafiti muundo wa ubongo kwa kiwango pamoja na muundo wake wa kimaikroskopu wa neuroni na vijenzi vyao, hasa sinapsi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Pamoja na zana nyingine, wao hutumia rangi nyingi sana zinazodhihirisha muundo wa neva, kemia, na miunganisho.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika miaka ya hivi karibuni, ukuaji katika mbinu za elimu kingamaradhi inayotumia rangi imeruhusiwa kutiwa rangi kwa neuroni zinazoonyesha aina fulani maalum ya jeni.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Pia, uchunguzi amilifu wa neva  unatumia mbinu za upigaji picha wa kimatibabu kuhusisha tofauti katika muundo wa ubongo wa binadamu na tofauti katika ufahamu au tabia.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Wanafiziolojia hutafiti vipengee vya kemikali, famakolojia, na mienendo ya meme ya ubongo: zana zao za msingi ni dawa na vifaa vya kunakili.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Maelfu nyingi ya dawa za zilizoundwa kimajaribio huathiri mfumo wa neva, baadhi ya njia ya juu mahsusi sana.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kurekodi shughuli za ubongo unaweza kufanywa kwa kutumia elektrodi, ikiwa imeshikiliwa kwenye fuvu kama katika uchunguzi wa EEG, au uliodungwa ndani ya bongo za wanyama kwa ajili ya kurekodi nje ya chembe, ambayo inaweza kuchunguza uwezekano wa utendaji unaotokana na kila niurni kibifansi.[93]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa sababu ubongo hauna vipokezi vya maumivu, inawezekana kutumia mbinu hizi kunakili kutoka katika wanyama walio macho huku wanaendelea na tabia zao kama kawaida bila kuwasababishia kuwasumbua.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mbinu sawa na hiyo zimetumika mara nyingine kuchunguza utendakazi wa ubongo katika wagonjwa binadamu wanaougua na kifafa isoyokamili, katika matukio ambapo kulikuwa na haja ya kimatibabu kuiweka elektrodi ili kubaini eneo la ubongo ulioathirika na  kifafa s.[94]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Pia inawezekana kuchunguza utendaji wa ubongo bila kutumia mbinu za kuingilia binadamu kwa mibu amilifu za kupiga picha kama vile MRI uwanda huu umepanuka sana katika kipindi cha miongo miwili iliyopita.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Njia tofauti ya kubaini kazi ya ubongo ni kuchunguza madhara ya kuharibu maeneo maalum ya ubongo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Inagawa umelindwa kwa fuvu na utando ukizungukwa na ugiligili wa ubongo na uti wa mgongo, nakutengwa na mfumo wa damu kwa kizuizi cha kati ya ubongo na damu, ulaini wa ubongo unaufanya kuwa rahisi kuvamiwa na magonjwa mbalimbali na aina tofauti za maumivu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa binadamu, athari za kupooza na aina nyingine ya uharibifu wa ubongo zimekuwa chanzo muhimu cha habari kuhusu majukumu ya ubongo.[95]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa sababu hakuna uwezo wa kudhibiti hali ya uharibifu kimajaribio, hata hivyo, habari hii aghalabu huwa vigumu kufafanua.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika tafiti zinazowahusisha wanyama, kwa kawaida panya, inawezekana kutumia elektrodi au kudunga kemikali katika mahali maalum ili kuleta uharibifu kwa mfumo unaohitajika na kisha kuchunguza matokeo ya tabia.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Nyurosayansi ya kitarakilishi inajumuisha njia mbili: kwanza, matumizi ya tarakilishi kuuchunguza ubongo, pili, utafiti wa jinsi ubongo hutarakilisha.[96]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa upande mmoja, inawezekana kuandika programu ya tarakilishi kuigiza kazi ya kundi la neva kwa kutumia mifumo ya milinganyo yanayoeleza shunguli zao kielektrokemikali; miigizo kama hiyo hujulikana kama mitandao ya neuroni amilifu kibayalojia.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa upande mwingine, inawezekana kuchunguza algorithimi ili kukokotoa neva kwa uigizaji, au kuchanganua kihesisabati, utendakazi wa  vitengo vilivyosahilishwa vilivyo na baadhi ya sifa za neuroni lakini vimetoa nyingi ya uchangamani wao wa kibayolojia.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Majukumu ya ukokotooaji wa ubongo huchunguzwa na wanaelimuneva na wanasayansi wa tarakilishi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Miaka ya hivi karibuni imeshuhudia utumizi wa kwanza wa mbinu za uhandisi wa kijenetiki kutafitia ubongo.[97]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Utafiti mwingi kwa kawaida hufanywa kwa panya, kwa sababu zana za kiufundi zimeimarika zaidi kwa spishi hawa zaidi ya wengine wowote.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Sasa inawezekana kwa urahisi wa kiwango cha haja "kuchambua" au kugeuza aina mbalimbali za jeni, na kisha kuchunguza athari katika utendakazi wa ubongo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mbinu changamani zaidi pia zina anza kutumika: kwa mfano, kutumia mbinu ya uchanganyishaji upya wa Cre-Lox inawezekana kusisimua au kituliza jeni katika sehemu maalumu ya ubongo, kwa wakati maalumu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Historia  Maoni ya awali yaligawanyika ikiwa makao makuu ya nafsi yako katika ubongo au moyo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa upande mmoja, ilikuwa vigumu kutoona ukweli kwamba ufahamu unahisiwa kuwa katika kichwa, na kwamba kupigwa kwa kishindo kikubwa katika kichwa kunaweza kusababisha kupoteza fahamu kwa urahisi zaidi kuliko kupigwa kifuani, na kwamba kichwa kutikisa kichwa husababisha kizunguzungu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa upande mwingine, uchunguzi wa juujuu wa ubongo unadhihirisha kiungo ajizi, ukilinganishwa na moyo ambao hupigapiga kila wakati.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kukoma kwa mpigo wa moyo unamaanisha kifo; hisia kali huleta mabadiliko katika mpigo wa moyo, na mara nyingi hisia za huzuni husababisha hisia ya maumivu katika sehemu za moyo ("maumivu ya moyo").


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Aristotle alipendelea moyo, na kudhania kwamba kazi ya ubongo ilikuwa tu kupoesha damu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Democritus, mvumbuzi wa nadharia ya atomiki ya dutu, alipendelea nafsi yenye sehemu tatu, akili ikiwa katika kichwa, hisia katika moyo, na tamaa katika sehemu karibu na ini.[98]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Haipokrates,  "baba wa matibabu" , alikuwa aliupendelea ubongo kabisa.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika On the Sacred Disease,  maelezo yake kuhusu kifafa, aliandika:  Wanadamu wanapaswa kujua kwamba furaha, nderemo, kicheko na michezo, masikitiko, utegemezi, na maombolezo hayatoki kwingine ila tu katika ubongo. ...


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Na kwa kiungo hicho hicho tunakuwa wendawazimu na kupagawa, na woga na hofu kubwa hutuandama, wakati mwingine mchana na wakati mwingine usiku, na ndoto na wasiwasi isiyotarajiwa, na majukumu yasiyo mazuri, na kutojua hali za kisasa, kutoaminika, na kutokuwa na ujuzi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mambo haya yote tunayavumilia kutoka kwenye ubongo, wakati hauna afya ...


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

- Hippocrates, On the Sacred Disease [99] Daktari maarufu wa Roma Galen pia alitetea umuhimu wa ubongo, na akatunga dhahania kwa kina kuhusu jinsi inavyo weza kufanya kazi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hata baada ya madaktari na wanafalsafa kukubaliwa kuhusu ukuu wa ubongo, haidhuru, dhana ya moyo kuwa makao makuu ya ufahamu uliendelea kudumu katika nahau maarufu, kama vile "kujitolea kwa moyo".[100]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Galen alifanya kazi kubwa ya kueleza uhusiano wa kianotomi baina ya ubongo, neva na misuli, na kuonyesha kwamba misuli yote katika mwili imeshikana na ubongo kwa njia ya mtandao wa matawi ya neva.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Alidai kwamba neva huamsha misuli moja kwa moja, kwa kubeba dutu ya ajabu aliyoita pneumata psychikon,  ambayo kwa kawaida hutafsiriwa kuwa "mazimwi ya wanyama".


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Mawazo yake yalijulikana pakubwa wakati wa Zama ya Kati, lakini mafanikio mengi zaidi hayakuja hadi katika kipindi cha Mvuvumko, wakati utafiti wa kina wa kianatomia uliporejea, pamoja na makadirio ya kinadharia ya Descartes na wafuasi wake.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Descartes, kama Galen, aliwazia mfumo wa neva katika msingi wa kihadroliki.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Aliamini kwamba kazi kubwa za kiutambuzi- hasa lugha- hufanywa na viungo visiyoonekana res cogitans   lakini kwamba nyingi ya tabia za binadamu na wanyama zinaweza kuelezeka kwa mambo yanayoshikika.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hatua ya kwanza kuelekea uelewa wa kisasawa kazi wa neva, hata hivyo, ulitokana na uchunguzi wa Luigi Galvani, aliyegundua kwamba wimbi la umeme tuli ukielekezwa katika neva iliyo wazi ya chura aliyekufa inaweza kusababisha mguu wake kujikunja.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kila uelewa mpana umefuatia moja kwa moja au kidogo kutoka kwa uundwaji wa mbinu mpya ya uchunguzi.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Hadi miaka ya mapema ya karne ya 20, maendeleo muhimu zaidi yalitokana na rangi mipya.[101]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Muhimu hasa ulikuwa uvumbuzi wa rangi Golgi, ambayo (ikitumika kiusahihi) hupaka sehemu ndogo tu, na kwa usahihi bila kubagua, baadhi ya neuroni, huzipaka kikamilifu, ikiwa ni pamoja na mwili wa chembe, dendraiti, na akzoni.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Bila rangi kama hiyo, tishu ya ubongo chini ya hadubini huonekana kama mshikamano wa fumwele ya protoplazimu isiyopenyeka, ambayo ni vigumu kubaini muundo wowote.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika mikono ya Camillo Golgi, na hasa kwa mwana-antomia wa neva wa Kihispania Santiago Ramon y Cajal, rangi hiyo mpya ilifichua mamia ya aina tofauti za neuroni, kila mmoja ikiwa na muundo wa kipekee wa dendriti na mtindo wa mwunganisho.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Katika karne ya 20, maendeleo katika uwanda wa elektroniki yaliwezesha uchunguzi wa sifa za kielektroniki za chembe za neva, kilele kilikuwa kazi za Alan Hodgkin, Andrew Huxley, na wengi kuhusu bayofizikia ya  tendo tarajiwa, na kazi ya Bernard Katz na wengine kuhusu uelektrokemia wa sinapsi.[102]


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Chunguzi za awali zilitumia maandalizi maalum, kama vile mfumo wa "mwitikio wa kutorika haraka" wa ngisi, ambayo inahusisha akzoni kubwa wewe unene kama kaa la penseli, na sinapsi kubwa inayoungana na akzoni hii.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Maboresho thabiti katika elekrodi na vifaameme viliwezesha umadhubuti wa hali ya juu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Chunguzi hizi zilichangia picha ya kianatomia wa ubongo kukiwa na mtazamo kuwa ubongo ni kiungo kinachobadilika.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Akiangazia uelewa mpya, mnamo 1942 Charles Sherrington alielezea kufanya kazi kwa ubongo katika hatua kwa maelezo ya kushangaza:  Sehemu kuu ya juu ya umbo, kwamba sehemu ambapo ni nadra mwanga imewahi kumulika au kugusa, sasa inakuwa sasa kitengo cha uangavu unaorindima kwa urari kukiwa idadi kubwa ya vimulimuli vinavyosafiri hapa na huko. ...


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Ni kana kwamba Kilimia ilianza kwa namna fulani ya kucheza kwanulimwengu.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Kwa haraka kichwa kizima kinakuwa na maliwazo ambapo mamilioni ya vipisha uzi vinashona mtindo usioonekana, kila mara mtindo wenye maana ingawa si wa kudumu; na mwingiliano mtulivu wa vijimiundo.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

-Sherrington, 1942, Man on his Nature [103]  Miaka ya 1990 ilijulikana katika Marekani kuwa "Muongo wa Ubongo" ili kuadhimisha maendeleo yaliyopigwa katika utafiti wa ubongo, na ili kuendeleza ufadhili kwa ajili ya tafiti kama hizo.[104][105] Tazama Pia  Uhusiano wa ubongo-tarakilishi Kufanyisha kicha Maelezo  Marejeo   Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)  CS1 maint: multiple names: authors list (link)       Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help) CS1 maint: uses editors parameter (link) CS1 maint: uses editors parameter (link)      Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)CS1 maint: multiple names: editors list (link)  Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help) CS1 maint: uses editors parameter (link)           Check date values in: |year= (help)  |contribution= ignored (help)    Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)   Check date values in: |year= (help)  Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)     Explicit use of et al. in: |editor= (help)     Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)  Attention: This template ({{cite pmid}}) is deprecated.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

To cite the publication identified by , please use {{cite journal}} with |pmid=17544173 instead.


Question: Maskio ya mtoto akiwa tumboni huchukua muda gani kukua?

Ubongo

Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)            CS1 maint: multiple names: authors list (link)    Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)   Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)   Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)      Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)    Marejeo zaidi Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)       Yameandikwa kwa ajili ya watoto wa zaidi ya miaka 8:  Viungo vya nje     at       , atlasi yenye mwingiliano na yenye umadhubuti wa juu wa kidititali wa ubongo ulioundwa kwa msururu wa picha zilochunguliwa za bongo za wanyama wa jamii ya nyani wa wasio wa jamii ya nyani  The Department of Neuroscience  at Wikiversity   History of the Brain from PBS  3D animations of brain regions - click through from "Click for copyright"    Jamii:Ubongo Jamii:Neva Jamii:Anatomia Jamii:Kichwa


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Google ni tovuti kwenye mtandao inayotumika kutafuta kurasa na habari za kila aina.


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Inatumia programu inayoitwa "mashine ya kutafuta" (search engine).


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Jina Google limetokana na neno Googol linalomaanisha tarakimu 1 inayofuatwa na sifuri 100.


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Imepata mafanikio makubwa kati ya tovuti za aina hii, na kila siku takriban watu milioni 200,000 wanaitumia.[6]


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Tovuti ni mali ya kampuni Google Inc. ya Marekani, lakini kampuni mama ni Alphabet Inc..


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Kampuni ilianzishwa na Larry Page and Sergey Brin mwaka 1998, wakati walipokuwa wanafunzi wa chuo kikuu.


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Matumizi ya Google ni bure, lakini kampuni ina mapato makubwa kutokana na matangazo ya biashara kwenye kurasa zake na thamani ya kampuni imekadiriwa kuwa bilioni za dolar 130 hivi.[7]


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Umaarufu wa mashine ya kutafuta ya Google umetokana na sababu mbalimbali ikiwemo kanuni zinazotumika kuzipa ukurasa daraja la mtandaoni kwa kutumia mfumo uliopewa jina la PageRank kutokana na jina la mmoja wa waanzilishi wa Google, Larry Page.[8]  watangazaji wengi hujitahidi kutumia mbinu mbalimbali ili kuwa na daraja la juu kwenye mashine yake ya kutafuta.[9]


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Kiasili Google ilitengenezwa kwa kutafuta maneno kwenye tovuti na hadi leo hii matumizi yake ni makubwa.


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Lakini Google imeendelea kuongeza huduma nyingine kama kutafuta picha (Google Images), kutafuta mahali kwenye ramani ya dunia (Google Maps), kutafuta habari kwenye wavuti ya magazeti (Google News), video (YouTube) na mengine mengi.


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Nje ya huduma za kutafuta, google imeanzisha pia huduma nyingine kama 'Google Mail' (huduma ya barua pepe) au huduma za kutunza kalenda (Google Calendar) na maandishi ya binafsi ya akaunti kwenye seva za google.


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Huduma nyingine ni ile ya kutafsiri (Google Translate) yenye nafasi ya kupakia matini kutoka moja ya lugha 60 na programu inajaribu kuitafsiri kwa lugha nyingine.


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Kati ya lugha kubwa kama Kiingereza, Kihispania au Kifaransa matokeo ni mazuri kiasi, lakini lugha ndogo kama Kiswahili bado hayajaridhisha ingawa inaendelea kuboreka polepole.


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Kuna pia jaribio la kutoa google kwa lugha ya Kiswahili lakini hii inaleta tu ukurasa wa kuingia katika tovuti iliyotafsiriwa kisehemu.[10].


Question: Je,makao makuu ya kampuni ya Google inapatikana wapi?

Google

Marejeo  Viungo vya nje  Jamii:Intaneti


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Nairobi ni mji mkuu wa jamhuri ya Kenya na vilevile mojawapo ya kaunti za Kenya.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Kulingana na sensa ya mwaka 2009, Nairobi ina wakaaji 3,138,295 katika eneo la km2 696 (sq mi 269).


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Pamoja na vitongoji vyake, Nairobi ni mji wa 12 kwa ukubwa barani Afrika.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Jina Nairobi limetokana na neno la Kimaasai, Enkarenairobi, linalomaanisha "mahali penye maji baridi."


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Lugha zote za Kenya huzungumzwa Nairobi, lakini hasa ni Kiingereza na Kiswahili pamoja na Sheng.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Eneo la jiji la Nairobi  Nairobi yenyewe iko ndani ya Eneo la jiji la Nairobi (kwa Kiingereza: Greater Nairobi Metropolitan region) lililoundwa na kaunti 4 kati ya jumla ya 47 za Kenya.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Eneo hili linazalisha asilimia 60 za pato la taifa.[1][2] Wilaya hizi ni  Source: /  Mazingira yake, hali ya hewa Nairobi iko kilomita 150 upande wa kusini ya ikweta kwenye nyanda za juu za Kenya kando la mto Nairobi.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Nairobi imeanzishwa mahali ambako nchi tambarare ya mto Athi inaanza kupanda juu hadi milima ya Ngong na vilima vingina vinyvyofanya ukuta wa mashariki wa Bonde la Ufa.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Kitovu cha Nairobi kiko zipatao m 1624 juu ya UB.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Sehemu za mashariki za jiji ziko bado kwenye tambarare, na sehemu za magharibi ziko kwenye mtelemko unaopanda hadi mita 1800 kwenye mpaka wa jiji na mita 2000 juu ya UB kwenye nje ya jiji huko Limuru.[3]


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Hali ya hewa haina joto kali.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Halijoto ya wastani ni 20,5°C mwezi wa Machi, na 16,8°C mwezi wa Julai.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Wakati wa Juni na Julai usiku unaweza kuwa baridi halijoto ikishuka chini ya sentigredi 10.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mvua nyingi hunyesha mwezi Machi (mm 199), kiangazi kina mm 14 tu wakati wa Julai.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mitaa ya Nairobi Ndani ya jiji la Nairobi kuna mitaa mbalimbali kama vile Dandora, Eastleigh, Embakasi, Highridge, Huruma, Jericho, Karen, Kariobangi, Kiambiu, Kibera, Langata, Lavington, Mathare, Parklands, South C, Westlands, Kawangware Karen Historia ya Nairobi Chanzo kwenye kambi la reli Nairobi ilianzishwa na Waingereza mwaka 1899 kama kambi ya kujenga Reli ya Uganda.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Njia ya reli ilikuwa imefika kutoka Mombasa ikaonekana ya kwamba kuanzia hapa kasi ya ujenzi itachelewa kutokana na ugumo na eneo la Bonde la Ufa na mitelemko yake mikali.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mahali palikuwa karibu katikati ya Mombasa na Kampala, palikuwa na maji pakaonekana panafaa kwa kituo njiani.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Hasahasa ilionekana tabianchi ya nyanda za juu ilifaa kiafya kwa Waingereza walioteswa na joto la pwani na kwenye nyanda za chini.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Kitangulizi cha Nairobi kilikuwa kituo kidogo kilichoanzishwa mwaka 1896 kando ya mto Nairobi na wakala Mwingereza wa reli kwa kusudi la kuajiri wafanyakazi wazalendo kwa ujenzi wa reli.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mwaka uliofuata 1897 wakaguzi walioandaa njia ya reli walipiga kambi karibu naye. [4].


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mji mkuu wa koloni Njia ya reli ilifika kwenye kambi tarehe 30 Mei 1899.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Hapo idadi ya wafanyakazi - hasa Wahindi - iliongezeka sana na kambi lilikuwa kubwa ya mahema na ghala za vifaa vya ujenzi.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mwezi wa Juni mizigo ya mabati ilifika kutoka Mombasa - tayari kwa reli - na majengo ya kudumu yalianza kutengenezwa katika mazingira ya eneo la kituo cha reli cha leo.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mwezi wa Agosti kamishna Mwingereza wa jimbo la Ukamba[5] aliamuliwa kuhamisha makao makuu yake Nairobi kutoka Machakos akajenga boma lake kwenye eneo la Moi Avenue, mbali na reli jinsi inavyoonekana hadi leo kwenye majengo ya polisi ya kihistoria yanayotazama Bustani ya Jivanji[6].


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Barabara kuu ya kwanza ilikuwa "Station Road" [7] kandokando ya Mtaa wa Tom Mboya wa leo iliyoitwa Victoria Street ikawa mahali pa maduka na hoteli za kwanza zilizoendeshwa na Wazungu na baadaye pia na Wahindi kadhaa.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Soko la Wahindi maskini likuwa kando.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Kwenye sehemu kati ya mitaa ya Haile Selassie na Harambee kulikuwa na makazi ya kwanza ya wafanyakazi.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mwaka uleule wa 1899 ofisi kuu ya reli ikapelekwa huko kutoka Mombasa kwa shabaha ya kurahisisha mawasiliano.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Pale mwanzoni kulikuwa na wasiwasi kuhusu chaguo la mahali; baada ya mvua kali sehemu ya mahema na vibanda vilipatikana katikati ya ziwa la matope.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Magonjwa yalisambaa na baada ya epidemia ya tauni soko la Wahindi Lilichomwa na kuhamishwa sehemu nyingine.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Majaribio ya kukausha kinamasi yaliendelea kwa miaka kadhaa hadi kufaulu.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Kutokana na usumbufu wa matope maafisa wa ngazi ya juu walijenga nyumba zao kwenye kilima cha karibu kilichojulikana kama Nairobi Hill.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mwaka 1905 Waingereza walihamisha ofisi kuu ya serikali yao ya kikoloni kutoka Mombasa kwenda Nairobi, ambayo ikawa hivyo makao makuu ya Afrika ya Mashariki ya Kiingereza (British East Africa, baadaye Kenya Colony).


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Uchumi wa mji ulitegemea pale mwanzoni hasahasa mahitaji ya utawala wa serikali na reli na utalii; matajiri wengi kutoka pande zote za dunia waliFIka kwa kusudi la kuwinda wanyama wakubwa [8] wakivutwa na wingi wa wanyama kwenye nyanda za juu na usafiri rahisi kwa reli.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Baadaye ardhi katika mazingira ya mji ilitolewa kwa walowezi Wazungu na kilimo cha biashara kilianza kuchangia.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Kiasili Nairobi ilikuwa imepangwa kwa ajili ya Wazungu wa reli na serikali pamoja na Wahindi; Waafrika hawakupewa makazi isipokuwa mabweni ya wanfanyakazi wa reli na vibanda vya wafanyakazi wasaidizi kandokando ya nyumba za mabwana wao.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Lakini Waingereza waliajiri askari kutoka Sudan na Somalia katika jeshi na polisi, na hao walifuatwa na wafanyabiashara kutoka kwao.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Wapagazi na askari kutoka sehemu mbalimbali za Afrika ya Mashariki walifika Nairobi kikazi na wengine waliamua kubaki.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mitaa ya vibanda iliota haraka nje ya mji wenyewe, mingine ilibomolewa haraka, mingine iliweza kubaki.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mnamo 1921 kulikuwa na Waafrika 12,000 waliokaa katika mitaa ya Waafrika iliyoitwa Mombasa, Masikini, Kaburini, Kariokor, Kibera, Pumwani na Pangani.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Tangu uhuru Mwaka 1963 ikawa mji mkuu wa nchi huru ya Kenya ikaendelea kukua haraka.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Nairobi ya leo   -"Nairobi Skyline"-.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Nairobi imeibuka kuwa mojawapo kati ya miji mikubwa katika bara la Afrika.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mashirika mengi makubwa duniani yamefungua ofisi zao zinazoshuhudia eneo la Afrika ya Mashariki na Afrika ya Kati.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mojawapo ya mashirika haya ni ofisi za tawi la Umoja wa Mataifa (United Nations), UNEP.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Kunazo pia ofisi za mabalozi wa nchi mbalimbali duniani.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Nairobi, kama miji mingi mikubwa, ina matatizo mengi yanayotokea kwa sababu ya ukubwa wake.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Watamaduni walioupanga mji wa Nairobi hawakutegemea kuwa utatanuka hivyo.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Wataalamu wengi wametoa maonyo mengi kuhusu ukubwa wa mji huu na uwezo wake wa kuwahudumia wakazi wote ambao wanazidi kuongezeka kila mwaka.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Nairobi imewavutia wakazi wengi, wote wakiwa na hamu ya kujitafutia riziki yao.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Ijapokuwa wapo wanaofanikiwa, wengi wao hujipata wameangulia patupu wakaachwa bila pesa au hali ya kujikimu.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Jambo hili limepelekea kuwepo kwa wakazi wa maeneo yasiyotengwa wananchi, maarufu kama 'slums' kwa Kimombo.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Eneo kubwa zaidi jijini Nairobi ni Kibera.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Eneo hili lina ukubwa wa kilomita 2 kwa 2 na wakazi takribani milioni moja.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Eneo hili halina mipango yoyote ya kuruhusu binadamu kuishi lakini umaskini umewavutia wengi kuishi kule.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Kunayo pia matatizo ya ujambazi wa kibinafsi, ujambazi wa nyumba na utekaji nyara wa magari.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Matatizo haya yamesababisha watu wengi kutoupendelea mji wa Nairobi.


Question: Mji mkuu wa Kenya unaitwa aje?

Nairobi

Mwaka    Wakazi190611.500191114.000192124.300192629.900192932.900193147.800193961.3001944108.9001948119.0001955186.000                              Mwaka    Wakazi1957221.7001960251.0001962266.8001965380.0001969509.3001979827.77519891.324.57019951.810.00019992.143.25420052.750.56120093.138.369  Tazama pia Jamii:Watu kutoka Nairobi Marejeo  Kujisomea , by Christine Stephanie Nicholls, Timewell Press, 2005 (via google books, imetazamiwa Aprili 2016  Viungo vya nje      Jamii:Miji ya Kenya Jamii:Miji Mikuu Afrika Jamii:Kaunti ya Nairobi Jamii:Kaunti za Kenya


Question: Je,Togo ina makabila ngapi kwa jumla?

Orodha ya makabila ya Kenya

Hii orodha ya makabila ya Kenya inatokana na orodha ya lugha za Kenya .


Question: Je,Togo ina makabila ngapi kwa jumla?

Orodha ya makabila ya Kenya

Ni orodha ya makabila ya watu ambao wamekuwa wanaishi tangu zamani katika eneo ambalo sasa linaitwa Kenya, pamoja na makabila yaliyogawiwa na mipaka baina ya Kenya na nchi za jirani.


Question: Je,Togo ina makabila ngapi kwa jumla?

Orodha ya makabila ya Kenya

Orodha hii haizingatii makabila yanayoishi Kenya kama wakimbizi kutoka vita katika nchi za jirani, wala vikundi vya wahamiaji kutoka nchi za kigeni, kama wahamiaji au wazao wao kutoka Arabia, Uhindi au nchi nyinginezo.


Question: Je,Togo ina makabila ngapi kwa jumla?

Orodha ya makabila ya Kenya

Kuna karibu makabila asilia arubaini nchini Kenya, yakiwemo: Waboni (pia huitwa Waaweer) Waborana Waburji Wachonyi Wachuka Wadaasanach Wadahalo Wadigo Waduruma Waembu Waendo Wagikuyu Wagiryama Wagusii Wakalenjin (wakijumisha Wapokot, Wamarakwet, Waelgeyo, Wanandi, Wasabaot, Wakipsigis, na Watugen) Wakamba Wakuria Waluo Waluhya (au Waluyia, wakijumuisha Wabukusu, Wanyala, Watachoni, Wakabras, Watsotso,Waidakho, Waisukha, Wamaragoli, Wawanga, Watiriki, Wanyore, Wakhayo, Wasamia, Wakisa, Wamarama) Wamaasai Wamalakote (pia huitwa Wailwana) Wameru Wamwimbi Wanyala Wanyore Waokiek Waoromo Wapokomo wa Chini Wapokomo wa Juu Warendille Wasagalla Wasamburu Wasanye Wasomali (au Wariyaahe) Wasuba Waswahili Wataita Wataveta Wateso Watharaka Waturkana Wayaaku Makabila makuu Asilimia inaonyesha mgao wao ukifananishwa na idadi yote ya Wakenya: Wakikuyu (Agĩkũyũ) 20.78% Waluhya 14.38% Wajaluo 12.38% Wakalenjin 15.46% Wakamba 11.42% Wasomali 8% Wakisii 6.15% Wameru (Meru) 5.07% Wamasai 1.76% Waturkana 1.52% Waembu 1.20% Wataita 0.95% Waswahili 0.60% Wasamburu 0.50% Makabila madogo Aweer Bajuni Bukusu Dahalo Isukha Kore Kuria Maragoli Marama Miji Kenda Ogiek Orma Pokomo Rendille Sengwer Suba Tachoni Taveta Watha Yiaku Oromo Makabila mengine yasiyo ya Kenya lakini yamekaa nchini kwa miaka mingi ni: Wagujarati Wabaluchi Wapunjabi Wagoa Waingereza Wahadhrami Waarabu Waitalia Marejeo    * Makabila ya Kenya


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Jamhuri ya Ghana  ni nchi ya Afrika Magharibi inayopakana na Côte d'Ivoire (Ivory Coast) upande wa magharibi, Burkina Faso upande wa kaskazini, Togo upande wa mashariki, na Ghuba ya Guinea upande wa kusini.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Neno Ghana lina maana ya "Shujaa Mfalme",[4] na lilikuwa chimbuko la jina “Guinea” (kupitia kwa Kifaransa Guinoye), ambalo limetumika kurejelea pwani ya Afrika Magharibi (na ambalo linatumika katika Ghuba ya Guinea).


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Kabla ya ukoloni Ghana ilikaliwa na idadi ya watu wa kale, hasa wa Falme za Akan, wakiwemo Waakwamu upande wa mashariki, Himaya ya Ashanti ya bara na falme kadha wa kadha za Kifante, pia falme zisizo za Kiakan kama Waga na Waewe waliokuwa pwani na bara.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Biashara na nchi za Ulaya ilistawi baada ya kukutana kwao na Wareno katika karne ya 15, na Waingereza walianzisha nchi ya Gold Coast, chini ya himaya ya Uingereza mwaka wa 1874.[5]


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Nchi ya Gold Coast ilijinyakulia uhuru kutoka kwa Uingereza mwaka wa 1957, ikawa taifa la kwanza la Afrika Kusini mwa Sahara (Sub-Saharan Africa) kufanya hivyo[6][7][8] Jina “Ghana” lilichaguliwa kwa taifa hili mpya ili kuashiria himaya ya kale ya Ghana, ambayo kwa wakati mmoja ilienea katika sehemu kubwa ya Afrika Magharibi.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Ghana ni mwanachama wa mashirika mbalimbali ya kimataifa yakiwemo Jumuiya ya Madola, Jumuiya ya Kiuchumi ya Afrika Magharibi, Umoja wa Afrika, na Umoja wa Mataifa.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Ghana ni nchi ya pili baina ya nchi zinazozalisha mmea wa kakao ulimwenguni kote, pia ni kiambo cha Ziwa Volta, ambalo ndilo ziwa kubwa zaidi ulimwenguni kuundwa na binadamu[9].


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Vilevile, Ghana ni nchi inayojulikana sana katika ulimwengu wa soka.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Tarehe 16 Oktoba 2009, Ghana lilikuwa taifa la kwanza la Kiafrika kushinda Kombe la Dunia la FIFA kwa walio chini ya umri wa miaka 20 (FIFA U-20 World Cup) kwa kushinda nchi ya Brazil kwa mabao 4 kwa 3 kupitia mikwaju ya penalti[10].


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Asili ya jina   Neno Ghana  lina maana ya Shujaa Mfalme na lilikuwa jina la heshima walilopewa wafalme wa Himaya ya Ghana nyakati za kale za Afrika Magharibi.[11]


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Kijiografia, Himaya ya Ghana inakadiriwa kuwa kilomita 800 500 miles (800km) kaskazini na magharibi mwa Ghana ya kisasa, na ilitawala majimbo katika eneo la Mto Sénégal na mashariki kuelekea Mto wa Niger, katika maeneo ya sasa ya Senegal, Mauritania na Mali.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Ghana lilichaguliwa kuwa jina rasmi la nchi ya Gold Coast nchi hii iliponyakua uhuru mnamo tarehe 6 Machi 1957; hata hivyo, Ghana haikuweza kutangaza uhuru wake kamili kutoka kwa Uingereza hadi tarehe 1 Julai 1960 ambapo pia nchi ilianza kujulikana kama Jamhuri ya Ghana.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Jiografia     Ghana ni nchi ambayo inapatikana katika Ghuba ya Guinea, nyusi chache kaskazini mwa Ikweta, jambo ambalo linaipa nchi hii hali ya joto.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Nchi hii inapatikana katika eneo la kilomita mraba 238,500 (maili mraba 92,085)238,500km2 (92,085sqmi).


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Eneo hili limezungukwa na Togo kwa upande wa mashariki, Cote d’Ivoire upande wa magharibi, Burkina Faso upande wa kaskazini na Ghuba ya Guinea (Bahari ya Atlantiki) upande wa kusini.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Laini ya Greenwich Meridian hupita ndani ya Ghana, katika jiji la viwanda la Tema.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Kijiografia Ghana inapatikana karibu zaidi ya sehemu ya “katikati” mwa ulimwengu kuliko nchi yoyote ile ingawa sehemu halisi ya katikati, (0°, 0°) inapatikana katika Bahari ya Atlantiki kwa makadirio kilomita 614 (maili 382) 614km (382mi) kusini mwa Accra, Ghana, katika Ghuba ya Guinea.[12]


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Nchi hii ina maeneo tambarare, vilima vya chini na mito michache.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Nchi ya Ghana inaweza kugawanywa katika maeneo matano tofauti ya kijiografia.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Eneo la pwani ni sehemu ambayo ni ya chini na iliyo na ufuo wa mchanga huku ikipakana na koko na kukingamana na mito na vijito kadha wa kadha huku sehemu ya kaskazini ikiwa na maeneo ya juu yaliyo tambarare.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Eneo la kusini magharibi na kusini ya kati mwa Ghana ni sehemu iliyoinuka sawa na pana yenye misitu ikiwa na vilima vya Ashanti na eneo sawa na pana (plateau) la Kwahu na safu ya vilima vya Akuapim-Togo vinapatikana kwenye mpaka wa mashariki mwa nchi.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Bonde la Volta linachukua eneo la kati mwa Ghana.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Sehemu ya juu zaidi nchini Ghana ni Mlima Afadjato ulio na urefu wa mita 855 (futi 2,904)885m (2,904ft) na unaopatikana kwenye safu ya vilima vya Akwapim-Togo.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Hali ya hewa ni ya hari.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Kanda ya pwani ya mashariki ni ya joto na iliyokauka (angalia Dahomey Gap); pembe ya kusini magharibi, huwa na joto jingi na unyevu hewani; huku sehemu ya kaskazini ikiwa yenye joto jingi na iliyokauka.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Ziwa Volta, ziwa lisilo la asili kubwa zaidi ulimwenguni, linaenea kupitia katika mafungu makubwa mashariki mwa Ghana na ndicho chanzo kikuu cha vijito vingi kama vile vya Oti na Afram.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Kuna misimu miwili mikuu nchini Ghana, masika na kiangazi.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Kaskazini mwa Ghana huwa na msimu wa masika kutoka Machi hadi Novemba huku sehemu ya kusini, ukiwemo mji mkuu wa Accra, ikiwa na masika kutoka Aprili hadi Novemba katikati.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Kusini mwa Ghana kuna misitu ambayo daima ni ya kijani kibichi na ile ambayo hupoteza majani yake wakati fulani wa mwaka ikiwa na miti kama mikangazi, odumu na mipingo.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Sehemu hii inayo pia mingi ya mitende ya mafuta na mikoko.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Miti ya Shea, mibuyu na mikakaya hupatikana kwa kawaida katika maeneo ya Volta na kaskazini mwa nchi.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Maeneo kiutawala  Ghana imegawiwa katika maeneo ya utawala kumi, ambayo yamegawiwa zaidi katika wilaya 138, kila moja ikiwa na Bunge la Wilaya (District Assembly).


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Chini ya wilaya kuna aina kadhaa za mabaraza, yakiwemo mabaraza 58 ya miji au maeneo, mabaraza 108 ya kanda na mabaraza 626 ya maeneo.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Kamati za vitengo 16,000 huwa katika daraja ya chini zaidi.[13]


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Maeneo hayo 10 ni:       Ashanti, makao makuu Kumasi Brong Ahafo, makao makuu Sunyani Central, makao makuu Cape Coast Eastern, makao makuu Koforidua Greater Accra, makao makuu Accra Northern, makao makuu Tamale Upper East, makao makuu Bolgatanga Upper West, makao makuu Wa Volta, makao makuu Ho Western, makao makuu Sekondi-Takoradi Idadi ya wakazi katika majiji makubwa  Historia  Historia ya kale Kuna ushahidi kutoka kwa maarifa ya mambo ya kale ambao unaonyesha kwamba watu wameishi katika eneo linalojulikana siku hizi kama Ghana kutoka karibu miaka ya 1500 KK (Kabla ya Kristo).[14]


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Licha ya hayo, hakuna ushahidi wa kuonyesha kuwa wakazi hao wana uhusiano na wale wa eneo hili kwa sasa.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Kwa mujibu wa mapokeo simulizi, mengi kati ya makabila ya Ghana, leo kama vile watu wa chimbuko la makabila kadhaa kama Waakan, Waga na Waewe, walifika Ghana mnamo karne ya 13.


Question: Je,nchi kubwa zaidi ya ulimwengu kwa eneo la kijiografia ni gani?

Ghana

Mengi ya maeneo ya Ghana yanajumuisha eneo lililokuwa la Himaya ya Ashanti, mojawapo ya falme zilizokuwa na ushawishi mkubwa katika eneo la Afrika Kusini mwa Sahara kabla ya enzi za ukoloni.