Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Miezi yenye joto ni Juni hadi Agosti ikiwa na wastani wa sentigredi 21 hadi 23,8; ni miezi ya mvua kidogo.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Mwezi baridi zaidi ni Januari ikiwa na wastani wa sentigredi 7,9.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Uchumi Roma ndiyo kitovu kimojawapo cha sekta ya viwanda na sekta ya huduma ya Italia.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Utalii ni pia muhimu sana kiuchumi, kutokana na watalii 26,100,000 wanaoutembelea kila mwaka: 6.5% za Jumla ya Pato la Taifa zinapatikana ndani ya Roma ambazo ni kushinda miji mingine yote ya Italia.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Roma ina makao makuu ya F.A.O. (Food and Agriculture Organisation - Shirika la Chakula na Kilimo) ya Umoja wa Mataifa pamoja na ofisi zote za serikali ya Italia.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Wakazi Roma ilianza kama muungano wa vijiji vidogo vyenye wakazi mia kadhaa.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Katika karne ya 1 BK ilikuwa tayari na wakazi milioni moja.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Tangu kuondoka kwa makao makuu ya Kaisari na kupungua kwa nguvu ya Dola la Roma Magharibi idadi ya wakazi ilipungua hadi kuwa na takriban 100,000 mnamo mwaka 530.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Katika karne zilizofuata Italia pamoja na Ulaya iliona vita na mashambulio ya makabila yasiyostaarabika.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Mnamo mwaka 1000 Roma ilikuwa mji mdogo wenye wakazi 20,000 pekee walioishi ndani ya maghofu ya mji mkubwa wa kale.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Tangu kuimarika kwa utawala wa mapapa mji ulianza kukua tena; mnamo mwaka 1900 ukawa na wakazi 400,000.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Katika karne ya 20 mji ulipanuka sana hadi kufikia idadi ya wakazi wa zamani hata kuipita.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Siku hizi asilimia 7.4 ni wageni.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Orodha inayofuata inaonyesha makadirio hadi 1858, baadaye ni namba za sensa.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Mwaka BKWakazi3301.000.000410400.000530100.00065020.000100020.0001750156.0001800163.0001820139.9001850175.0001853175.8001858182.60031.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

1871212.432                              Mwaka BKWakazi31.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

20072.718.768 Tanbihi  Viungo vya nje   Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

- Info-Rome ni tovuti kuhusu mambo ya kitalii katika mji wa Roma, hasa matukio ya aina mbalimbali, hoteli, maonyesho, nyumba za kumbukumbu na vyakula.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma


Question: Roma ni mji katika nchi gani?

Roma

Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.  at NASA's Earth Observatory  Guide about Rome with touristic informations  360° IPIX PANORAMA   Jamii:Miji Mikuu Ulaya Jamii:Miji ya Italia Jamii:Miji ya Biblia Jamii:Miji ya pwani ya Mediteranea Jamii:Miji ya Olimpiki Jamii:Lazio


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Zuhura (pia: Ng'andu; kwa Kiingereza Venus) ni sayari ya pili katika mfumo wa jua na sayari zake.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Kati ya sayari zote za jua ndiyo inayofanana zaidi na dunia yetu.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Jina la sayari Sayari hii ina majina mawili kwa Kiswahili: Zuhura, kwa matamshi mengine pia "Zuhra", ni jina leye asili ya Kiarabu  زُّهَرَة zuhara lenye maana asilia ya "mwenye kung'aa".


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Ng'andu ni jina lenye asili ya Kibantu.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Tabia za sayari Kwenye anga la usiku inang'aa kushinda nyota zote isipokuwa mwezi.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Kutokana na nguvu ya mwanga wake inaonekana mapema kati ya nyota za kwanza zinazoonekana jioni; vilevile huwa inaonekana kama nyota ya mwisho wakati wa pambazuko.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Zuhura ina umbali wa kati ya kilomita milioni 107.5-108.9 kutoka jua.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Umbali kutoka dunia yetu hutegemea na mahali pa dunia na Zuhura kwenye mizingo yao ya kuzunguka jua: uko kati ya kilomita milioni 38.3-260.9.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Ukubwa wake na pia kemia yake zinafanana sana na dunia ikiwa kipenyo chake ni km 12,103.6 kwenye ikweta.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Haina mwezi wowote.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Mwaka wa Zuhura (ambao ni muda wa kutimiza obiti moja wa kuzunguka dunia) una siku 224.7 za kidunia.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Siku ya Zuhura (ambayo ni muda wa dura moja ya sayari yenyewe) ina siku 243 za kidunia.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Zuhura ni sayari yenye mzunguko kufuatana na mwendo wa saa.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Hali ya hewa ni ya joto sana, kwa wastani sentigredi 500.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Hewa yake ni hasa ya kabonidaioksaidi[1] inayosababisha mawingu mengi yanayozuia sura yake isionekane kwa darubini.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Kutokana na halijoto kali hakuna maji.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Utafiti Warusi na Wamarekani walifaulu kupeleka vipimaanga mbalimbali hadi Zuhura, vingine vilipita na kupima hewa, vingine vilifika kwenye sura ya sayari na kutuma picha za mazingira hadi kuharibika kutokana na joto kali.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Uso wa sayari umefanyiwa utafiti kwa msaada wa rada kutoka vipimaanga Magellan na Pioneer-Venus.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Kutokana na matokeo yake ramani ya kwanza ilitokea.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Sehemu kubwa ya sayari ni tambarare yenye vilima na mabonde yasiyo marefu.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Kutokana na joto kubwa (mnamo 500°C) hakuna maji wala bahari.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Kuna sehemu mbili ambako nyanda za juu zinapanda juu ya uwiano wa kawaida na hizi zilifananishwa na kontinenti za Dunia.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Karibu na ikweta ya Zuhura iko sehemu inayoitwa "Aphrodite Terra" yenye ukubwa kama Amerika Kusini.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Kwenye upande wa mashariki kuna safu za milima na mabonde makubwa pamoja na volkeno.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Sehemu ya pili huitwa "Ishtar Terra" yenye ukubwa sawa na Australia kwenye Dunia.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Hapa kuna milima ya Maxwell yenye urefu wa mita 10.800 juu ya uwiano wa wastani.


Question: Je,nani wa kwanza kupima mlima Kenya?

Zuhura

Tanbihi  Viungo vya nje    at NASA's Solar System Exploration site  and  at the National Space Science Data Center  and  at Mentallandscape.com  at The Nine Planets  at NASA.gov , a search engine for surface features Kuhusu ramani za Zuhura  by the U.S. Geological Survey  by the International Astronomical Union  by the Lunar and Planetary Institute  by Eötvös Loránd University , interactive map of the planet  Jamii:Sayari


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Bob Marley & The Wailers lilikuwa kundi la muziki wa reggae kutoka nchini Jamaika.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Bendi ilianzishwa na Bob Marley.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Kundi liliundwa wakati mwanamuziki aliyejifunza mwenye Hubert Winston McIntosh (Peter Tosh) alivyokutana na Neville Livingston (Bunny Wailer), na Robert Nesta Marley (Bob Marley) mnamo mwaka wa 1963 na kuwafunza namna ya kupiga gitaa, vinanda, na tumba.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Mwishoni mwa miaka ya 1963 Junior Braithwaite, Beverley Kelso, na Cherry Smith wakajiunga na The Wailers.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Baada ya Peter Tosh na Bunny Wailer kuondoka katika bendi mnamo 1974, Bob Marley akaanza kufanya ziara na wanachama wapya wa bendi.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Waitikiaji wake wapya walikuwa ni pamoja na kina ndugu Carlton na Aston "Family Man" Barrett katika upande wa magoma na besi kwa ujumla, Junior Marvin na Al Anderson walipiga gitaa, Tyrone Downie na Earl "Wya" Lindo upande wa vinanda, na Alvin "Seeco" Patterson katika upande wa tumba.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Kina "I Threes", ikiunganishwa na Judy Mowatt, Marcia Griffiths, na mke wa Marley, Rita, walisaidia upande wa sauti za uitikiaji kwa nyuma.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Historia Kundi liliundwa wakati mwanamuziki aliyejifunza mwenye Hubert Winston McIntosh (Peter Tosh) alivyokutana na Neville Livingston (Bunny Wailer), na Robert Nesta Marley (Bob Marley) mnamo mwaka wa 1963 na kuwafunza namna ya kupiga gitaa, vinanda, na tumba.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Awali walifahamika kwa majina tofauti-tofauti kama vile The Teenagers, The Wailing Rudeboys, The Wailing Wailers mwisho kabisa The Wailers.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Mwaka wa 1966 Braithwaite, Kelso na Smith wakaondoka katika bendi, ambapo wakabaki mtu tatu Livingston, Marley na Tosh (Neville Livingston huwa jina la kuzaliwa la Bunny Wailer).


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Miongoni mwa nyimbo kali za The Wailers zilirekodiwa na Lee "Scratch" Perry na bendi yake ya studio The Upsetters.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Mwanzoni mwa miaka ya 1970  wanachama wa The Upsetters Aston "Family Man" Barrett na kaka'ke Carlton (Carlie) Barrett,[1] wakaanzisha Wailers Band, wanatoa ala tupu za kusaidia The Wailers.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

The Wailers wamepata kurekodi kazi kadhaa za reggae na ska kama vile "Simmer Down", "Trenchtown Rock", "Nice Time", "War", "Stir It Up" na "Get Up, Stand Up".


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

The Wailers waliachana mnamo mwaka wa 1974 baada ya Tosh na Livingston kukataa kufanya ziara ya muziki.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Bob Marley akaanzisha Bob Marley & The Wailers akiwa yeye mwenyewe mpiga gitaa, mtunzi wa nyimbo na mwimbaji mkuu, kundi la Wailers Band wakiwa kama wasaidizi, na kina I Threes wakiwa kama waitikiaji.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

The Wailers Band wakiwa pamoja na kina Carlton Barrett na "Family Man" Barrett katika upande wa ngoma na besi, Junior Marvin na Al Anderson wakipiga solo gitaa, Tyrone Downie na Earl "Wya" Lindo wanapiga kinanda, na Alvin "Seeco" Patterson anapiga tumba.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

The I Threes inaunganishwa na mke wa Bob Marley Rita Marley, Judy Mowatt na Marcia Griffiths.


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Wanachama Bob Marley & The Wailers timeline  Diskografia  The Wailing Wailers (1965) Soul Rebels (1970) Soul Revolution (1971) The Best of The Wailers (1971) Catch a Fire (1973) Burnin' (1973) Natty Dread (1974) Rastaman Vibration (1976) Exodus (1977) Kaya (1978) Survival (1979) Uprising (1980) Confrontation (1983) Tazama pia Wailers Band The Original Wailers Marejeo  Soma zaidi Masouri, John (2007) Wailing Blues: The Story of Bob Marley's "Wailers" Wise Publications ISBN 1-84609-689-8 Farley, Christopher (2007).


Question: Je,Peter Tosh ana watoto wangapi?

Bob Marley & The Wailers

Before the Legend: The Rise of Bob Marley, Amistad Press ISBN 0-06-053992-5 Goldman, Vivien (2007) The Book of Exodus: The Making and Meaning of Bob Marley and the Wailers' Album of the Century Three Rivers Press ISBN 1-4000-5286-6 Colin Grant (2011) The Natural Mystics: Marley, Tosh, Wailer, Jonathan Cape 978-0-224-08608-0 (U.K.), W.W. Norton & Company ISBN 978-0-393-08117-6 (U.S.) Viungo vya Nje    Jamii:Wasanii wa Island Records Jamii:Makundi ya muziki wa reggae ya Jamaika


Question: Je,bara kubwa zaidi duniani ni ipi?

Pasifiki

Pasifiki ni bahari kubwa kuliko zote duniani.


Question: Je,bara kubwa zaidi duniani ni ipi?

Pasifiki

Pasifiki iko kati ya Bara la Amerika upande wa mashariki na Bara la Asia / Australia upande wa magharibi.


Question: Je,bara kubwa zaidi duniani ni ipi?

Pasifiki

Eneo lake ni kilometa za mraba milioni 179.7 ambayo si bahari kubwa tu bali pia ni eneo kubwa kuliko nchi kavu yote duniani: ni karibu nusu ya uso wa dunia.


Question: Je,bara kubwa zaidi duniani ni ipi?

Pasifiki

Kuna visiwa zaidi ya 25,000 katika Pasifiki; vingi ni vidogo sana.


Question: Je,bara kubwa zaidi duniani ni ipi?

Pasifiki

Visiwa hivyo huhesabiwa mara nyingi pamoja na Australia kama "Australia na Pasifiki".


Question: Je,bara kubwa zaidi duniani ni ipi?

Pasifiki

Pasifiki ina kina cha wastani wa mita 4,028; kina kirefu katika mfereji wa Mariana kinafikia mita 11,034.


Question: Je,bara kubwa zaidi duniani ni ipi?

Pasifiki

Bahari za pembeni ziko hasa upande wa Asia / Australia.


Question: Je,bara kubwa zaidi duniani ni ipi?

Pasifiki

Kati ya hizo ni: Bahari ya Celebes, Bahari ya Kusini ya China na Bahari ya Mashariki ya China.


Question: Je,bara kubwa zaidi duniani ni ipi?

Pasifiki

Jina la Pasifiki (kwa Kilatini: yenye amani, yaani kimya) limetokana na Wazungu wa kwanza waliovuka bahari hii mwaka 1520 BK kutoka Amerika ya Kusini hadi Ufilipino wakaikuta kuwa ni bahari tulivu. ù Lakini Pasifiki inaweza kuwa na dhoruba kali sana.


Question: Je,bara kubwa zaidi duniani ni ipi?

Pasifiki

Ni eneo lenye matetemeko ya ardhi mengi yanayosababisha mawimbi haribifu ya tsunami ambayo yalimaliza miji na vijiji ufukoni.


Question: Je,bara kubwa zaidi duniani ni ipi?

Pasifiki

Jamii:Bahari Jamii:Pasifiki


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Sudan Kusini (jina rasmi: Jamhuri ya Sudan Kusini, kwa Kiingereza Republic of South Sudan) ni nchi huru iliyojitenga rasmi na Sudan tarehe 9 Julai 2011, ikiwa ni ya 54 katika bara la Afrika na ya 193 duniani.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Hatua hiyo ilitokana na kwamba mwezi wa Januari 2011 wakazi wa Sudan Kusini walipiga kura juu ya swali la kujitenga na Sudan wakaamua karibu kwa kauli moja (98.83%) kuwa nchi huru.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Tofauti kubwa kati ya pande hizo ilikuwa kwamba katika Sudan yenyewe idadi kubwa ya watu wamekuwa Waislamu na utamaduni wao una mchaganyiko wa tabia za Kiarabu na Kiafrika pamoja na usambazaji mkubwa wa lugha ya Kiarabu.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Kumbe kusini kuna Waislamu wachache, wengi ni wafuasi wa dini za jadi au ni Wakristo.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Kiuchumi na kielimu kusini wako nyuma sana kulingana na kaskazini.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Nchi ina muundo wa shirikisho.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Tangu upatikane uhuru, nchi imeendelea kuvurugwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe na kwa sasa inashika nafasi ya kwanza katika orodha ya nchi dhaifu.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Mji mkuu ni Juba, wenye wakazi 1.118.233.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Imepakana na Sudan kaskazini, Ethiopia mashariki, Kenya, Uganda, na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kusini, na Jamhuri ya Afrika ya Kati upande wa magharibi.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Inakadiriwa kwamba Sudan Kusini ina wakazi 12,340,000 (2015), lakini kutokana na ukosefu wa sensa kwa miongo kadhaa, makisio haya yaweza kuwa si sahihi.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Uchumi unategemea kilimo vijijini na cha kujikimu, lakini mwanzoni mwa mwaka 2005, uchumi alianza mpito wa kutoka vijijini na mijini katika Sudan Kusini kumeonekana maendeleo kupindukia.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Mnamo Machi 2016 nchi imefaulu kujiunga na Jumuia ya Afrika Mashariki kama mwanachama wa sita.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Historia   Kuna nyaraka chache sana za historia ya mikoa ya kusini mpaka mwanzo wa utawala wa Misri upande wa kaskazini mapema 1820 na baadaye kuendelezwa kwa biashara ya utumwa kuingia kusini.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Kabla ya wakati huo, habari zote zinapatikana kwa misingi ya historia simulizi.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Kulingana na mila hizo, watu wa Niloti (Wadinka, Nuer, Shilluk) na wengine waliingia kusini mwa Sudan kwa mara ya kwanza wakati fulani kabla ya karne ya 10.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Katika kipindi cha kati ya karne ya 15 na karne ya 19, uhamiaji wa makabila, hasa kutoka eneo la Bahr al Ghazal, ulileta watu hawa katika maeneo yao ya sasa.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Makabila yasiyo Niloti yaani Waazande, ambao waliingia Sudan Kusini katika karne ya 16, waliunda jimbo kubwa zaidi katika kanda hii.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Katika karne ya 18, watu wa Avungara waliingia na kwa haraka wakaweka mamlaka yao juu ya Waazande.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Utawala wa Avungara ulikaa kwa muda bila kupingwa mpaka kuwasili kwa Waingereza  mwishoni mwa karne ya 19.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Vizuizi vya kijiografia viliwalinda watu wa kusini kutokana na kuenea kwa Uislamu, na kuwawezesha kurejesha turathi zao za kijamii na kitamaduni na urithi wao wa kisiasa na taasisi za kidini.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Misri, chini ya utawala wa Khedive Ismail Pasha, ilijaribu kwa mara ya kwanza kuikoloni kanda hiyo katika miaka ya 1870, na kuanzisha jimbo la Equatoria katika sehemu ya kusini.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Gavana wa kwanza wa Misri alikuwa Samwel Baker, aliyeanza kuhudumu mwaka 1869, akifuatiwa na Charles George Gordon mwaka 1874 na Emin Pasha mnamo 1878.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Maasi ya Mahdist ya miaka ya 1880 yaliuyumbisha mkoa huu mchanga, na Equatoria ilikoma kuwepo kama milki ya Misri mwaka 1889.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Makazi muhimu katika Equatoria yalikuwa pamoja na Lado, Gondokoro, Dufile na Wadelai.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Sudan Kusini ilitawaliwa kama eneo la pekee wakati wa ukoloni wa Kiingereza hadi 1947 ilipounganishwa na kaskazini kama nchi moja bila kuwauliza wenyeji.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Wakati wa uhuru wa Sudan mwaka 1956 viongozi wa kusini walidai haki ya kujitawala ndani ya taifa jipya, lakini mapatano yalishindikana na hali hiyo ilisababishwa kutokea kwa vita ya Anyanya kati ya 1956 na 1972.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Baada ya kipindi cha amani, vita vilianza upya mwaka 1983 wakati kanali John Garang alipounda SPLA dhidi ya badiliko la Sudan kutangazwa nchi ya Kiislamu.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Vita hivyo vya pili vilikwisha mwaka 2005 kwa mkataba wa amani ulioacha kusini kama sehemu ya kujitawala ndani ya Sudan hadi ipigwe kura juu ya swali la kujitenga iliyopangwa kwa mwaka 2011.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Nchi imeathiriwa vibaya na vita vya kwanza vya Anya-nya (1) na vya pili Anya (2) na pia Vita vya Pili vya Wenyewe kwa Wenyewe vya Sudan vya SPLA / M kwa karibu miaka 21 tangu historia ya mwanzo wa SPLA / M mwaka wa 1983 - na kupelekea kutelekezwa vibaya, ukosefu wa miundomsingi ya maendeleo, na uharibifu mkubwa na kuhama kutoka makazi yao.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Zaidi ya watu milioni 2.5 wameuawa, zaidi ya milioni 5 kuachwa bila makao na wengine kuwa wahamiaji wa ndani, na kuwa wakimbizi kwa sababu ya vita vya wenyewe kwa wenyewe na sababu zingine zinazohusiana na vita.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Baada ya kifo cha John Garang, majeshi ya Southern Sudan Army na  South Sudan Defense Force (SSDF) yalisitisha uhasama wao na kuungana mnamo Januari 2006, chini ya Azimio la Juba.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

SSDF ilianzishwa na Makamu wa Rais wa sasa wa Sudan Kusini, Dkt.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Riek Machar.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Chini ya Azimio la Juba, Jenerali Matip akawa Naibu Kamanda Mkuu wa Jeshi la Sudan Kusini, na vikosi vyake vya SSDF kuingizwa katika Jeshi la Sudan Kusini, na kuongezea safu yake kutoka 50,000 hadi 309,000.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Jumla ikawa askari 359,000.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Wote sasa ni jeshi moja linalojulikana kama Jeshi la Sudan Kusini.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Jenerali Oyay Deng Ajak aliteuliwa kuwa Ofisa-mkuu-wa-Watumishi wa Jeshi la Sudan Kusini, hadi Mei 2009 wakati alipompisha Meja Jenerali James Hoth Mai[4].


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Mbali na Katiba ya Mpito ya Jamhuri ya Sudan [5], Katiba ya Mpito ya Sudan Kusini ya 2005 iliwekwa kuwa sheria kuu [6] ya Sudan Kusini.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Katiba imeweka Tawi Kuu linaloongozwa na Rais ambaye ni Mkuu wa Nchi, Mkuu wa Serikali, na Kamanda Mkuu wa Sudan People's Liberation Army.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

John Garang, mwanzilishi wa SPLA / M alikuwa Rais wa kwanza hadi kifo chake tarehe 30 Julai 2005.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Salva Kiir Mayardit, naibu wake, aliapishwa kama Makamu wa Kwanza wa Rais wa Sudan na Rais wa Serikali ya Sudan Kusini tarehe 11 Agosti 2005.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Riek Machar aliingia mahala pake kama Makamu wa Rais.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Nguvu za kuunda sheria ziko mikononi mwa serikali na Bunge la pamoja la Sudan Kusini.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Katiba pia imeweka mahakama huru, chombo cha juu kabisa kikiwa Mahakama Kuu.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Jiografia    Mwaka 2015 nchi imegawiwa upya katika majimbo 28 ambayo mipaka yake inafuata ile ya makabila yanayoishi humo.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Kufikia mwaka 2017 yameongezeka 4 tena, hivyo sasa ni 32: Aweil Aweil East Eastern Lakes Gogrial Gok Lol Tonj Twic Wau Western Lakes Amadi Gbudwe Imatong Jubek Maridi Kapoeta Tumbura Terekeka Yei River Boma Central Upper Nile Akobo Northern Upper Nile Jonglei Latjoor Maiwut Northern Liech Ruweng Southern Liech Bieh Fashoda Fangak Maeneo matatu ya Milima ya Nuba, Abyei na Nile ya Buluu kiutamaduni na kisiasa ni sehemu za Sudan Kusini lakini kwa mujibu wa CPA yatakuwa na utawala tofauti mpaka kura ya maoni ambayo ifanyike juu ya kujiunga na Sudan Kusini au kubaki chini ya utawala wa Sudan.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Lakini kuna wasiwasi kama Sudan itaitisha kura za namna hiyo.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Kabla ya hapo, Sudan Kusini ilijumuisha majimbo kumi ambayo kihistoria yalikuwa Mikoa mitatu ya Bahr el Ghazal, Equatoria, na Nile ya juu.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Bahr el Ghazal Ziwa Kaskazini Bahr al Ghazal Warab Bahr al Ghazal ya Kimagharibi Nile ya Kijuu Nile ya Kijuu Jonglei Umoja Equatoria Equatoria ya Kati Mashariki Equatoria Magharibi Equatoria Idadi ya Watu Inakubaliwa na wengi kuwa kabila kubwa zaidi Sudan Kusini ni Dinka (15%), ikifuatiwa na Nuer (10%) kisha Bari, Azande, Shilluk.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Makabila mengine ni Acholi, Murle, Nubi, Kuku, Funj, Maban, Zandi, Oduk na mengineyo.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Sensa ya Tano ya Watu na Makazi ya Sudan (2008) "Sensa ya Tano ya Watu na Makazi ya Sudan" nzima, ilifanywa mwezi Aprili 2008.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Hata hivyo matokeo ya sensa yalikataliwa na viongozi wa Sudan ya Kusini kwa makisio kuwa "Ofisi kuu ya Takwimu mjini Khartoum ilikataa kutoa takwimu za kitaifa za sensa ya Sudan kwa kituo cha Sudan kusini cha Sensa, takwimu na tathmini." [7]


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Sensa ya Sudan Kusini ilionyesha kuwa idadi ya watu ilikuwa million 8.26[3], [8] hata hivyo Rais Salva Kiir "alishuku kuwa takwimu zilikuwa zinapunguzwa katika baadhi ya maeneo na kuongezwa katika mengine, na hivyo kufanya Hesabu ya mwisho "kutokubalika"." [9]


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Alidai pia kuwa idadi ya watu wa Sudan Kusini ilikuwa thuluthi moja ya watu wa Sudan, ilhali sensa ilionyesha kuwa ni asilimia 22 pekee[8].


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Ilisemekana pia kuwa watu wengi wa Sudan Kusini hawakuhesabiwa "kutokana na hali ya hewa mbaya, hali mbaya ya mitandao ya mawasiliano na usafirishaji, na baadhi ya maeneo yalikuwa hayafikiki, na watu wengi kutoka Sudan Kusini walikuwa uhamishoni katika nchi jirani na kupelekea 'matokeo yasiyokubalika', kulingana [na] mamlaka ya Sudan Kusini[9].


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Mshauri Mkuu wa kiufundi wa Marekani wa sensa ya Kusini pia alisema  wasajili wa sensa pengine walifikia asilimia 89 pekee ya wakazi[10].


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Sensa mpya Mwaka 2009 Sudan ilianza upya sensa ya Sudan Kusini kabla ya kura ya maoni ya uhuru wa Sudan Kusini, 2011, ambayo ilisemekana pia kujumuisha Wanasudan Kusini walio nchi zingine.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Hata hivyo harakati hii ilikashifiwa kwani iliziacha nje nchi zenye idadi kubwa ya watu kutoka Sudan Kusini, na badala yake kuhesabu nchi ambapo idadi hii ilikuwa ndogo[11].


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Lugha Sudan Kusini inajumuisha zaidi ya makabila 200 yakizungumza lugha 60 zinazopatikana hasa katika Sudan ya Kusini na lugha nyingine kutoka nchi jirani za Kenya, Ethiopia, Uganda, Kongo, Sudan (Khartoum) na nyingine (angalia Orodha ya lugha za Sudan Kusini).


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Lugha rasmi ni Kiingereza, pamoja na kutambulika kwa lugha mbalimbali za mitaa katika majimbo au miji.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Kiswahili kinapangiwa kuenezwa nchini, hasa baada ya Sudan Kusini kujiunga na Jumuia ya Afrika Mashariki.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Lugha tatu kubwa za Kiafrika zinazotumika Sudan Kusini ni Thongjieng (wazungumzaji 3,000,000), Thok Naadh (wazungumzaji 1,599,000), na Shilluk (zaidi ya wazungumzaji 1,000,000).


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Nuer inazunguzmwa katika Bentiu, Nasir, Akobo, Maywuut nk na Shilluk inazunguzmwa katika Upper Nile au katika Ufalme wa Shilluk; Kiarabu cha Juba kinazunguzmwa karibu katika kila sehemu ya Sudan Kusini lakini hasa katika majimbo ya Equatora Mashariki, Equatoria Magharibi na Bahr el Jabel.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Lugha za Wanubi zinazungumzwa sana katika milima ya Jimbo la Nuba.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Lugha ya Uduk huzungumzwa na watu wa Uduk, na pia baadhi ya majirani zao.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Kima cha uwezo wa kusoma katika Sudan Kusini mwaka 2006 kilikuwa kinakadiriwa kufikia asilimia 37 kwa wanaume, 12 kwa wanawake au 24 kwa jumla kama wastani[12].


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Dini Watu wa Sudan kusini hujihusisha zaidi na Ukristo na dini asilia za Kiafrika (32.9%).


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Ukristo una wafuasi takriban asilimia 60.5 za wakazi wa Sudan Kusini, wengi wakiwa wa Kanisa Katoliki na Anglikana, yakiwemo pia Wakalvini na madhehebu mengine mengi madogo zaidi[13].


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Uislamu unafuatwa na 6.2%.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Uchumi Sehemu kubwa ya bajeti ya Serikali inatoka katika pesa za mafuta.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Mafuta na rasilimali nyingine za madini za Sudan Kusini zinaweza kupatikana karibu kila mahali, lakini Bentiu inajulikana kama jimbo lenye utajiri wa mafuta.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Mafuta Katika miaka ya hivi karibuni, uchimbaji wa kiasi muhimu na makampuni ya kigeni umeanza huko Sudan Kusini, na kuinua hadhi yake ya kijiografia na ya kisiasa.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Khartoum ilipogawanya Sudan katika vitalu, takriban asilimia 85 ya mafuta zilitoka Kusini.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Vitalu 1, 2, na 4 hudhibitiwa na kampuni kubwa zaidi kutoka ng'ambo, inayoitwa Greater Nile Petroleum Operating Company (GNPOC).


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Vitalu vingine vinavyotoa mafuta katika Kusini ni vitalu 3 na 7 katika Upper Nile ya Mashariki.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Kitalu kingine muhimu cha Kusini, kiitwacho Kitalu B, kinadaiwa na wadau kadhaa.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Total ya Ufaransa ilipatiwa kandarasi ya kitalu hicho chenye kilomita mraba 90,000 katika miaka ya 1980 lakini tangu wakati huo imefanya kazi chache huku ikidai "force majeure".


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Vipengele mbalimbali vya SPLM vilitoa kitalu hiki au sehemu zake kwa wadau wengine wa Sudan Kusini.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Mikataba kadhaa kama hii iliyofanywa kabla ya Naivasha ilidhalilishwa wakati kiongozi wa SPLM / A John Garang de Mabior alipoondoka mamlakani.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Sehemu ya CPA kuhusu ugavi wa mali inasema kwamba mikataba yote iliyotiwa saini kabla ya CPA itasalia; haitakuwa kuangaliwa upya na Tume ya Kitaifa ya Mafuta (NPC), tume iliyoanzishwa na CPA na inayojumuisha Khartoum na wawakilishi wa kusini na uenyekiti wa ushirikiano baina ya Rais Al-Bashir wa Khartoum na Rais Kiir wa Sudan Kusini.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Hata hivyo, CPA haielezi bayana nani ana uwezo wa kutia saini mikataba ya kabla ya CPA.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Pande zote mbili za Khartoum na Sudan Kusini zimewahi kujaribu kudai uwezo wa kutia saini makubaliano chini ya haki ya "self determination" iliyopewa upande wa kusini ambayo ilitangaza mnamo 19 Septemba 2009 katika nchi zaidi ya 105 duniani kote.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Hali ya binadamu Sudan Kusini ilikiri kuwa na baadhi ya viashiria vya afya vibaya zaidi duniani[14]. [15]


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Mwaka 2004, kulikuwa na madaktari wapasuaji watatu tu kutumikia Sudan Kusini yote, na hospitali sawa tatu, na katika baadhi ya maeneo hayo kuna daktari mmoja tu kwa kila watu 500,000[14].


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Kufikia wakati wa Mkataba Mwafaka wa Amani wa 2005, mahitaji ya kiutu katika Sudan Kusini yalikuwa makubwa.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Hata hivyo, mashirika ya kibinadamu chini ya uongozi wa Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya Kuratibu Masuala ya Kibinadamu (OCHA) yaliweza kuhakikisha kuna fedha za kutosha kuleta nafuu kwa wakazi.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Pamoja na misaada ya dharura na maendeleo, miradi ya kibinadamu ilijumuishwa katika Mpango wa Kazi wa 2007 wa Umoja wa Mataifa na washirika wake.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Mnamo 2007, OCHA (chini ya uongozi wa Eliane Duthoit) ilianza awamu ya kumalizia Kusini mwa Sudan mahitaji ya kibinadamu polepole lakini kwa kugeuka juu ya udhibiti wa kufufua na maendeleo ya shughuli za NGOs na mashirika ya kijamii. [16]


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Tazama pia Sudan Manispaa ya Duk Manispaa ya Lainya John Dau Nyuol Tong Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika Marejeo  Viungo vya nje    , lililoanzishwa na wavulana waliopotea wanaoishi Chicago ambao wanadhamiria kuboresha jamii za Sudan kusini kwa kuanzisha shule na kutoa rasilimali za afya na maji safi   Makala ya , na Suliman Baldo, Maria Gabrielsen, Fabienne Hara, Damien Helly, Fouad Hikmat, Michael Kevane, Roland Marchal, Tim Murithi, Luka Patey, Report No 6, Novemba 2009,  Taasisi ya Umoja wa Ulaya kwa Mafunzo ya Usalama   pamoja na Aliyekuwa Rais wa ICJ Mheshimiwa Stephen M. Schwebel na Makamu wa Rais Mheshimiwa Awn Shawkat Al-Khasawneh na  na  na  na  na  na  na ya White House na  na  na  na  na  na   na   na  na  na  na  na  na  na  na     US Institute of Peace Briefing, Oktober 2005  - kusanyiko kwenye interneti wa vidokezo vya lugha vilivyoandikwa na Eleanor Vandevort, ambaye alikuwa mmishenari katika Sudan Kusini kati ya 1949 na 1963.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Tovuti pia inajumuisha kitabu cha Bi Vandevort A Leopard Tamed na picha zilizochukuliwa Sudan kusini.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

Mojawapo ya hadithi za "Lost Boys of Sudan", John Dau anabadilisha sura ya huduma ya afya ya Sudan Kusini kwa ujenzi wa na ustawishaji wa kliniki za afya.


Question: Je,mji mkuu wa Sudan ni Upi?

Sudan Kusini

"New York Post", 25 Aprili 2001.  kutoka Reuters AlertNet Coordinates:     Jamii:Sudan Kusini Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Jumuiya ya Afrika Mashariki Jamii:Siasa ya Sudan Jamii:Historia ya Sudan Kusini


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Mti ni mmea mkubwa wa kudumu wenye shina la ubao.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Miti huishi miaka mingi; miti yenye umri mkubwa imejulikana kuwepo kwa miaka 4,800 huko Kalifornia.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Kuna dalili za mti mmoja uliopimwa huko Uswidi kuwa na miaka zaidi ya 9,000.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Kwa jumla ugumu wa ubao na uzito wake hutegemea namna ya kukua kwa mti.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Miti inayokua polepole huwa na ubao mgumu na mzito zaidi; miti inayokua harakaharaka huwa na ubao mwepesi na laini.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Ufafanuzi wa mti Ufafanuzi wa kimataifa ni hivi:  "mti ni mmea wa ubao, kwa kawaida wenye shina moja tu, unakua hadi kimo cha angalau mita mbili.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Kama kuna mashina mengi, moja lifikie unene wa sentimita tano kwa kina cha kifuani cha mtu".[1]


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Muundo wa miti Kwa kawaida mti huwa na  mizizi shina (gogo) matawi majani maua matunda  Shina Unene na urefu wa shina unatofautisha mti na mimea mingine kama vichaka ambavyo vina shina ya ubao pia.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Shina linainua majani ya mti kufikia kimo cha juu ya mimea mingine penye nuru ambayo ni chanzo cha lishe ya mti kwa njia ya usanisinuru.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Ndani ya shina kuna seli zinazofanya kazi ya bomba na kufikisha maji hadi kilele cha matawi.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Katikati ya shina ubao unakufa ni kama mfupa wa shina na kuongeza uimara wake.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Gnada la nje huwa na seli zinazoendelea kujigawa na kuongeza unene.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Mti ukikatwa shina huonyesha mara nyingi duara au miviringo ambazo ni alama ya hatua za ukuaji wa mti.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Kuonekana kwa duara hizi kunategemea mazingira ya mti; nje ya kanda ya tropiki kuna majira yanayosababisha vipindi vya kukua na vipindi vya kukaa kwa mti na hivyo duara mpya inajitokeza kila mwaka.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Kwa hiyo mti wa aina hii unaruhusu kuona umri wake kwa kuhesabu tu idadi ya duara za shingoni.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Mizizi Shina refu na zito linahitaji mizizi inayolingana.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Mizizi huwa hasa na kazi mbili: inakusanya maji na lishe kwenye udongo na kuyapeleka shingoni ni mguu ya mti na kuushika kwenye ardhi Miti inakuza mzizi kulingana na tabia za udongo.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Penye udongo laini sana kama mchanga mti unahitaji mizizi pana inayoshikana udongo katika mazingira yake.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Miti mingine inakuza hasa mzizi kama boriti.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Matawi Matawi ni alama ya mti lakini kuna pia aina kadhaa zisizo na matawi; kwa mfano familia ya Arecaceae yenye miti kama mnazi, mchikichi au mtende hukuza majani makubwa moja kwa moja kutoka shina.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Majani Majani yana kazi muhimu kwa mti si mapambo tu.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Kuna hasa shughuli mbili usanisinuru yaani kutumia nguvu ya nuru ya jua kwa kujenga molekuli za glukosi (aina za sukari) kama lisha yake.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Kwa mazingira yake mti unasafisha hewa kwa njia hii na kutoka oksijeni. ugemkaji yaani majani hugemka maji; kwa njia hii inawezesha usafiraji wa maji na lishe ndani ya mti.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Miti na ekolojia Mwaka 2017 idadi ya spishi za miti zilizojulikana ilikuwa 60,065.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Karibu nusu ya spishi hizo ni sehemu ya familia 10 za kibiolojia na asilimia 58 za spishi zinapatikana katika nchi moja tu[2].


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Miti ni muhimu sana kwa ekolojia ya dunia kwa sababu miti hushika ardhi hasa milimani kwa mizizi yake.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Hivyo inazuia mmomonyoko wa udongo. miti hutunza kiasi kikubwa cha maji na kwa njia hii hali ya hewa duniani; miti inapokea maji ya mvua na kuiacha polepole. miti inatunza ndani yake kiwango kikubwa cha hewa ya CO2 na kuiondoa hewani wakati wa kukua.


Question: Mti mkubwa Afrika ni gani?

Mti

Tanbihi  Marejeo , tovuti ya Journal of Sustainable Forestry, ilitazamiwa Mei 2017  Jamii:Mimea *


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Chuma cha pua (pia: chumapua, feleji) ni aloi wa chuma pamoja na gredi mbalimbali za kaboni ambayo imekuwa uti wa mgongo wa mapinduzi ya viwandani.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Hadi leo ni msingi wa mashine na vifaa vingi pia silaha zinazounda uwezo wa kijeshi wa mataifa.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Pia ujenzi wa kisasa hauwezekani bila chuma cha pua.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Chuma cha pua ni ngumu kushinda chuma tupu isiyo na kaboni.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Siku hizi kuna pia aloy za chumapua ambamo dutu tofauti na kaboni hutumiwa.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Historia ya chumapua Kutengenezwa kwa chumapua kulikuwa sanaa ya pekee kwa karne nyingi.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Silaha kama panga za chumapua zilikuwa bora kushinda panga za chuma cha kawaida.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Vilevile vifaa kama visu hata jembe vilidumu kama vilitengenezwa kwa chumapua.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Wahunzi walipeana mbinu za kutengeneza chumapua kama siri.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Tangu 1610 viwanda katika Uingereza vilianza kutengeneza chumapua kwa vingi ikaboreshwa katika miaka 100 iliyofuata.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Mbinu huo ulikuwa msingi wa maendleo ya Uingereza juu ya mataifa mengi mengine katika mapinduzi wa viwandani.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Mashine zote zilitengenezwa kwa chumapua.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Mnara wa Eifel ulikuwa jengo kubwa la kwanza lililoundwa na chumapua pekee.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Meli za chumapua zilichukua nafasi ya jahazi za awali za ubao.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Tabia za chumapua Tabia za chumapua hutegemea na kiasi cha kaboni ndani yake.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Kiasi kikubwa cha kaboni husabibisha aloi kuwa ngumu zaidi lakini inavunjika kirahisi pia.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Kiasi kidogo cha kaboni husababisha chumapua kuwa laini zaidi lakini inanapukia zaidi.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Chumapua cha kawaida huhitaji kiinga dhidi ya kutu kama vile rangi au kupakwa kwa zinki.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Nyongeza za kromi zababisha chumapua kutoshika kutu.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Hivyo vifaa vya chakula kama vile uma, visu au vijiko hutengenezwa na aloi hiyo, pia vifaa vya madaktari kama vile visu vya upasuaji.


Question: Gredi ni nini?

Chuma cha pua

Jamii:Kemia Jamii:Aloi


Question: Je,mke wa Snoop Dogg anaitwa nani?

Natural Born Killaz

"Natural Born Killaz" ni single kutoka kwa muungano wa wasanii wawili ambao ni Dr. Dre na Ice Cube.


Question: Je,mke wa Snoop Dogg anaitwa nani?

Natural Born Killaz

Awali ilinuiwa kwa ajili ya albamu iliyotiwa kapuni ya 'Heltah Skeltah'.


Question: Je,mke wa Snoop Dogg anaitwa nani?

Natural Born Killaz

Hii ndio mara ya kwanza kwa wawili hawa kuwa pamoja katika single moja tangu enzi za kundi lao la rap   N.W.A lilipogawanyika.


Question: Je,mke wa Snoop Dogg anaitwa nani?

Natural Born Killaz

Single ilitolewa mnamo mwaka wa 1994 huko nchini Marekani na mwaka wa 1995 huko nchini Uingereza.


Question: Je,mke wa Snoop Dogg anaitwa nani?

Natural Born Killaz

Kwenye upande wa matayarisho kunashirikishwa Soopafly katika upande wa vinanda na Jewell kwenye upande sauti.


Question: Je,mke wa Snoop Dogg anaitwa nani?

Natural Born Killaz

Kitangulizi (makadirio yake sekunde 30 kuzidi urefu halisi) wanaoneshwa mume na mke wakielekea nyumbani kupitia kichochoro kisichokaliwa na watu, ambapo walikuwa wakifuatwa kwa nyuma wakaanza kulumbana na na wakazi wa pale.


Question: Je,mke wa Snoop Dogg anaitwa nani?

Natural Born Killaz

Japokuwa kitangulizi ni tofauti kwenye video na toleo la sauti yote mawili yanahusisha mauaji na mwishowe kuna sikika sauti ya bunduki.


Question: Je,mke wa Snoop Dogg anaitwa nani?

Natural Born Killaz

Japokuwa wimbo na video zilitolewa na zimepata umaarufu mkubwa tu sawa na kutolewa kwa filamu ya Oliver Stone, Natural Born Killers, lakini wimbo haujaonekana kwenye filamu hiyo.


Question: Je,mke wa Snoop Dogg anaitwa nani?

Natural Born Killaz

Toleo la EP la UK Ice Cube and Dr. Dre - Natural Born Killaz (Radio Edit) (4:16) Ice Cube and Dr. Dre - Natural Born Killaz (Video Edit) (6:33) Ice Cube and Dr. Dre - Natural Born Killaz (LP Version) (4:52) Tha Dogg Pound - What Would You Do?


Question: Je,mke wa Snoop Dogg anaitwa nani?

Natural Born Killaz

(LP Version) (5:09) Toleo la EP la Marekani Dr. Dre & Ice Cube - Natural Born Killaz (Radio Version) (4:15) Dr. Dre & Ice Cube - Natural Born Killaz (LP Version) (4:50) Sam Sneed feat. Dr. Dre - U Better Recognize (LP Version) (3:55); #16 Billboard Hot Dance Music/Maxi-Singles Sales chart, #18 Hot Rap Singles chart.


Question: Je,mke wa Snoop Dogg anaitwa nani?

Natural Born Killaz

Albamu zenye wimbo huu Murder Was The Case soundtrack, ya Snoop Dogg na marafiki zake Featuring...Ice Cube, ya Ice Cube The N.W.A. Legacy, Vol. 1: 1988-1999 , kompilesheni Chronicle: Best of the Work, ya Dr. Dre Death Row Greatest Hits, kompilesheni 15 Years on Death Row, kompilesheni In the Movies ya Ice Cube Viungo vya Nje  on IMDb  on YouTube    on YouTube   Jamii:Nyimbo za 1994 Jamii:Nyimbo za Ice Cube Jamii:Nyimbo za Dr. Dre Jamii:Nyimbo zilizotayarishwa na Dr. Dre


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Nyota kwa mang'amuzi na lugha ya kawaida ni nuru ndogo zinazoonekana angani wakati wa usiku.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Nyota ni magimba makubwa Kwa kutumia darubini na vifaa vya kisayansi imegunduliwa ya kwamba ni magimba makubwa sana katika anga ya nje yanayong'aa kwa sababu yanatoa mwanga, joto na aina mbalimbali za mnururisho kutokana na myeyungano wa kinyukilia ndani yake.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Lakini ziko mbali sana na kwa hiyo tunaziona kama nukta ndogo za nuru.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kwa jumla nyota zinaonekana kwenye anga kwa mpangilio usiobadilika, na kila nyota huwa na mahali pake pasipobadilika kati ya nyota nyingine, hata kama nyota kwa jumla zinazunguka angani juu yetu kila siku.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Leo tunajua ya kwamba nyota zote huwa na mwendo kwenye anga lakini mabadiliko haya hutokea polepole hayaonekani katika muda wa maisha ya binadamu.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Lakini tunajua kutokana na habari za kihistoria ya kwamba mabadiliko yapo.[1]


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Tofauti kati ya nyota zinazoonekana kwa macho Nyota nyingi ni magimba kama jua letu maana masi kubwa ya gesi na utegili wenye hali ya joto kali, ya sentigredi elfu kadhaa.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Zinaonekana ndogo kwa sababu ya umbali wao.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Galaksi: Nyota tatu zinaonekana kwa macho matupu si gimba moja tu bali kundi la nyota milioni au hata bilioni kadhaa; kutokana na umbali mkubwa zinaonekana kama nukta moja ya nuru.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Hizi ni galaksi ya Andromeda na mawingu mawili ya Magellan.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Makundi makubwa ya nyota yanaitwa fungunyota kama idadi ya nyota iko chini ya milioni au galaksi kama ni kundi kubwa zaidi linalojitegemea.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kwa darubini galaksi nyingi zimetambuliwa.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Sayari: Kati ya nyota zinazoonekana kwa macho kuna chache zinazobadilisha polepole mahali angani kati ya nyota nyingine.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Zikihama zinafuata mwendo maalumu unaorudia kila mwaka.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Nyota hizi zinaitwa sayari.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Tangu kupatikana kwa darubini tunajua ya kwamba sayari ni gimba mango kubwa kama dunia yetu lenye umbo la tufe linalozunguka jua kwenye anga ya ulimwengu.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kwa macho haiwezekani kutofautisha mara moja sayari na nyota nyingine.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kwa hiyo katika lugha ya kila siku sayari huitwa mara nyingi "nyota" ikionekana kwa macho.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Lakini tangu milenia nyingi wataalamu waliotazama anga walijua kuna tofauti.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Tangu miaka kadhaa inajulikana kuna sayari nyingi hata nje ya mfumo wa jua letu lakini hizi hazionekani kwa macho wala kwa darubini za kawaida.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Zinaitwa sayari za nje (kwa Kiingereza exoplanets) Nyotamkia (comets): Mara kwa mara zinatokea nyota mpya ambazo hazikuonekana siku kadhaa zilizopita.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Hazikai mahali palepale angani lakini zina mwendo wa kila siku kati ya nyota nyingine hadi kupotea tena.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Zikionekana kubwa huonyesha nuru ya pembeni kama mkia, kwa hiyo huitwa nyotamkia au kometi.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Hali halisi ni magimba mango yasiyo makubwa sana yanayozunguka jua letu.Sehemu ya mata yao ni barafu inayoyeyuka zikikaribia Jua na hii ni asili ya "mkia" Jua letu ni nyota iliyo karibu na dunia yetu tunapoishi ambayo ni sayari yake.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Inaonekana kubwa kushinda nyota zote kwa sababu ni karibu.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Wingi wa nuru yake unaficha nyota nyingine wakati wa mchana.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Imegunduliwa ya kuwa ni tufe kubwa sana yenye joto kali na kwa hiyo mada yake ni katika hali ya utegili yaani kama gesi ya joto sana.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kipenyo chake ni zaidi ya kilomita milioni 1.3 na umbali wake nasi ni takribani kilomita milioni 150.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kwa jumla karibu nyota zote tunazoona ni jua kama letu yaani magimba kubwa sana ya utegili wa joto.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Jua letu ni kitovu cha mfumo wa jua pamoja na sayari, miezi yao, kometi na vumbi nyingi ambazo zinaizunguka.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Elimu ya nyota Habari za nyota zinakusanywa na kufanyiwa utafiti na sayansi ya astronomia.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Wanaastronomia wanatumia vifaa kama darubini kutazama nyota na kupima nuru yake.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kwa kutumia mbinu za sayansi ya fizikia inawezekana kutambua tabia nyingi za nyota ingawa ziko mbali sana.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Tofauti na elimu ya unajimu ambao unatumia mbinu nyingi za kale, lakini haufuati utaratibu wa kisayansi, bali unajaribu kutabiri mambo yajayo kutokana na nyendo za nyota.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Idadi ya nyota Nyota zinazoonekana kwa macho wakati wa usiku ni kama 6,000 lakini idadi yake hali halisi ni kubwa mara nyingi zaidi.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Hakuna aliyeweza kuhesabu nyota zote; kuna makadirio ya kuwa idadi inaweza kufika 70,000,000,000,000,000,000,000.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Galaksi na fungunyota Nyota hupatikana angani katika makundi kama mawingu makubwa sana.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kundi la namna hiyo huitwa galaksi.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Galaksi yetu, ikiwemo mfumo wa jua letu, imekadiriwa kuwa na nyota zaidi ya 300,000,000,000.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Tunaona sehemu za nyota zake angani zikionekana kama kanda ya kung'aa linalojulikana kwa jina "njia nyeupe".


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kando ya galaksi kuna makundi madogo zaidi yenye nyota mia hadi lakhi kadhaa yanayoitwa fungunyota.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Umbali kati ya nyota Kutokana na umbali mkubwa kati ya nyota na nyota umbali huo hautajwi kwa mita au kilomita jinsi ilivyo duniani.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Wanaastronomia hutumia hapa vizio vya  Mwaka wa nuru na Parsek.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Nyota jirani kabisa na jua letu inaitwa Alpha Centauri: umbali wake ni miaka ya nuru 4.2, maana yake nuru yake inahitaji zaidi ya miaka minne hadi ifike kwetu.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kwa maana nyingine tunaiona nyota hii jinsi ilivyokuwa miaka minne iliyopita.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Galaksi ya jirani inayoitwa Andromeda ina umbali wa miaka ya nuru milioni 2.5.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Maana yake mwanga wake unahitaji miaka milioni mbili na nusu mpaka kuonekana kwetu au kwa lugha nyingine tunaona galaksi ya Andromeda jinsi ilivyokuwa miaka hiyo milioni mbili na nusu iliyopita.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Umbali wa parsek 1 ni sawa na miaka ya nuru 3.26 au karibu kilomita trilioni 31 au mita 3.0857×1016.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Maisha ya nyota Fizikia na astronomia zimegundua ya kwamba nyota hazidumu milele bali zina mwanzo na pia mwisho.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kutokana na tabia hii wataalamu mara nyingi huongea juu ya "maisha", "kuzaliwa" na "kufa" kwa nyota ingawa si viumbehai.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Nyota zinaanza katika nebula au katika mawingu makubwa ya gesi kwenye anga ya ulimwengu.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kama wingu, ambalo sehemu kubwa yake ni hidrojeni, ni kubwa sana inaanza kujikaza kutokana na graviti yake.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Katika muda wa miaka milioni 10-15 mkusanyiko huu unazidi kuvuta mata kwake na kuongeza graviti yake tena na kujikaza.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Katika kitovu cha masi hii shinikizo na jotoridi zinapanda.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kadiri gesi inavyojikaza, nguvu ya graviti ndani yake inaongezeka, na atomi zake zinaanza kugusana.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Halijoto inazidi hadi kufikia kiwango ambacho mmenyuko mfululizo wa kinyuklia(nuclear chain reaction) unaanza kutokea hadi kufikia myeyungano wa kinyuklia(nuclear fusion) ambapo hidrojeni inabadilika kuwa heliamu.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kipindi cha mmeyungano nyuklia wa hidrojeni kinaendelea kwa miaka bilioni kadhaa hadi sehemu kubwa ya hidrojeni itakapokwisha.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Hapo sehemu za nje za nyota hupoa na kupanuka; hali hii huitwa jitu jekundu (red giant) kwa sababu ya ukubwa na rangi yake.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Majitu mekundu kadhaa huonekana kwa macho angani yaking'aa kwa nuru nyekundu.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kama masi ya nyota bado ni kubwa mmeyungano nyuklia unaendelea kuzaa elementi nzito zaidi kwa sababu sehemu ya heliamu inaendelea kujibadilisha kuwa elementi za juu zaidi.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Inaaminiwa ya kwamba elementi zote ulimwenguni zilianzishwa ndani ya nyota.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Mwishoni, kama masi haitoshi tena kuendeleza mmeyungano, mnururisho unapungua na masi inaweza kujikaza. kutegemeana.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kutegemeana na ukubwa wa masi nyota inaweza kuingia upya katika mchakato wa myeyungano nyuklia kwa ghafla na kupasuka.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Mabaki ya mlipuko huu yanakaa angani tu na mara nyingi huingia tena katika mwendo wa kuzaa nyota mpya; sehemu ndogo za masi hii huwa sayari.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Kama masi imejikaza sana shimo jeusi (kwa Kiingereza: black hole) hutokea.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Katika hali hii nguvu ya graviti ni kubwa mno: inashika hata nuru yenyewe ambayo haiwezi kutoka nje tena.


Question: Nyota hutoa wapi mwanga wake?

Nyota

Jamii:Astronomia Jamii:Gimba la angani


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tawahudi (kwa Kiingereza Autism) ni tatizo la kinafsi na la kihisia linalowatokea watu tangu utotoni na kuathiri uwezo wao wa kuwasiliana na wengine.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Wenye tatizo hilo hawaonekani watu wa kawaida.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Muda mwingine hawapendi kuangalia wengine pale wanapozungumza nao, au hawapendi kushirikiana na watu wengine katika mambo kadhaa.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Pia, hawapo vizuri katika mawasiliano.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Muda mwingine huwa hawawezi kuongea au kuzungumza na watu wengine.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Mwishoni, hujijibu wao wenyewe.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Wanaweza wakawa na shauku na kitu ambacho mtu mwingine (ambaye hana tatizo la tawahudi) hafikirii kina umuhimu.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Mtu mwenye tatizo hilo anaelekea mara nyingi kurudiarudia matendo kadhaa, na anaweza kuhofia vitu katika mazingira yake yasiyoeleweka kama tatizo na wengine.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tawahudi ni ugonjwa wa ukuaji wa neva unaojumuisha kudhoofishwa kwa uwezo wa mwingiliano wa kijamii na mawasiliano, na kwa tabia finyu na ya kujirudiarudia.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Dalili hizo huanza kabla ya mtoto kutimiza miaka mitatu.[1]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ugonjwa wa akili kwa watoto huathiri uchakataji wa habari katika ubongo kwa kubadili jinsi seli za neva na sinepsi zake zinavyounganika na kujipanga; jinsi hili hutokea haileleweki vizuri.[2]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ni moja ya matatizo matatu yanayotambulika katika wigo wa ugonjwa wa akili kwa watoto (ASDs), nyingine mbili zikiwa maradhi ya Aspaja, ambayo haikucheleweshi [3] ukuaji wa kiutambuzi na lugha, na Tatizo la Ukuaji Ulioenea-Usiofafanulika Vinginevyo (PDD-NOS), ambao hutambuliwa kikamilifu wakati vigezo vyote vya kwa kawaida au Aspaja havijatimizwa.[3][4] Tawahudi una msingi kamili katika jeni, ingawa mpangilio wa jeni za ugonjwa wa akili kwa watoto ni changamano na si bayana kama ASD inaelezeka zaidi kwa mabadiliko makuu ya jeni yasiyo ya kawaida, au kwa mchanganyiko usio wa kawaida wa aina tofauti za jeni ya kawaida.[5]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Katika matukio ya nadra, tawahudi unahusishwa sana na visababishi vya kasoro za kuzaliwa.[6]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ubishi unakumba mapendekezo mengine ya visababishi vya kimazingira, kama vile metali nzito, viuadudu au chanjo za utotoni;[7] nadharia tete ya chanjo haiwezekani kibiolojia na inakosa ushahidi yakinifu wa kisayansi.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Uenezi wa tawahudi ni karibu 1-2 kati ya watu 1,000; uenezi wa ASD ni takriban matukio 6 kwa 1,000, huku idadi ya wanaume ikiwa mara nne kuliko ya wanawake.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Idadi ya walioaguliwa kuwa na tawahudi umeongezeka kwa kasi tangu miaka ya 1980, kwa kiwango kutokana na mabadiliko katika jinsi ya uaguaji, swali la kama maambukizi shadidi yameongezeka halijafumbuliwa.[8]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Wazazi kawaida hugundua ishara katika miaka miwili ya kwanza ya maisha ya mtoto wao.[9]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Dalili hizo kwa kawaida huendelea hatua kwa hatua, lakini baadhi ya watoto wenye ugonjwa wa akili hukua kwa kawaida kijumla kabla ya ukuaji kubadilika.[10]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ingawa mwingilio wa mapema wa kitabia au wa kitambuzi unaweza kuwasaidia watoto wenye ugonjwa wa akili kuweza kujuhimili, kupata ujuzi wa kijamii, na mawasiliano, hakuna tiba inayojulikana.[9]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Si watoto wengi wenye tawahudi huishi kwa kujitegemea wanapofikia utu uzima, ingawa baadhi huwa wafanisi.[11]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kumeibuka desturi ya tawahudi, huku watu wengine wakitafuta matibabu na wengine wakiamini tawahudi lazima ukubalike kuwa utofauti, si ugonjwa.[12]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Dalili Kukaa peke yake Mtoto wa kawaida huwaangalia watu wakizungumza, hutazama wengine usoni, hutabasamu, na huwa na shauku na watu wengine.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Watoto wenye tawahudi, wanaweza kupenda vituvitu zaidi kuliko sura au watu wengine.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Wanaweza wakatazama usoni kwa sekunde tu, halafu mara moja wakageuka.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Wanaweza wasitabasamu, au wanaweza wakatabasamu kwa kitu kile walichokipenda.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Watoto wenye tatizo hilo huwa na kawaida ya kukaa wenyewe tu, bila uwepo wa wengine.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Wanaweza wasiwe na shauku ya kutaka urafiki na mtu yeyote.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Pia, wanaweza wasiwe wanafanya mambo ya kawaida kama kukumbatiana na alama nyingine za upendo kwa wazazi wao.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Hii haimaanishi kama hawawapendi wazazi wao, ni kwamba hawajui namna ya kusema hivyo vitu.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Wanaweza wasione hisia za watu wengine; kwa mfano, wanaweza wasione tofauti kubwa sana kati ya labda mzazi kuwa na furaha ama kuwa na huzuni.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Wanaweza wakacheka na kulia mara zisizoeleweka.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kutozungumza Mtoto mwenye tawahudi anaweza asithubutu kuongea, maana, au kujaribu kuelewa maongezi kati ya mwenzie mwenye umri sawa.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Baadhi yao huwa hawaongei kabisa.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Wengi wao hawawezi kuongea vizuri na watu wengine.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kufanya vitu tena na tena Baadhi ya wenye tawahudi hutumia muda mwingi kufanya vitu vya aina moja mara nyingi zaidi na zaidi, au kuwa na shauku na vitu ambavyo si vya kawaida; baadhi yao wanaweza kutumia muda mwingi kujizungushia mkono wake, kutembea na wanaserere wao, au kupanga vitu kwa mpangilio mmoja.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Watu wenye matatizo ya tawahudi wanaweza wakatumia muda mrefu kupanga visanamu vyao kwa mstari mmoja au vyumbavyumba na wanaweza kusikia jazba pindi mtu akavivuruga pale katika eneo lake.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Baadhi yao hawataki badiliko lolote lile, na wanaweza wakafanya mambo yaleyale kila siku bila kubadilisha — kama vile wanapokula, wanavaa, wanapiga mswaki, au pale wanapokwenda shule — huwa na huzuni kama kuna badiliko lolote katika vitu hivyo.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Pia, wanaweza wakawa na shauku na vitu vya ajabu na kutumia muda wao mwingi kujifunza vitu hivyo.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ugunduzi na jina Autism lilipewa jina hilo la Kiingereza kwa mara ya kwanza mnamo 1943.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Leo Kanner alifanya utafiti huu kwa watoto wapatao 11 akagundua vitu ambavyo si vya kawaida kuhusu wao.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Aliita early infantile autism.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Muda huohuo, daktari mwingine, Hans Asperger, akafanya utafiti mwingine karibuni kitu sawa.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Alichokigundua kinaitwa sasa Asperger syndrome, wakati alichogundua Leo Kanner kinaitwa autistic disorder, childhood autism, infantile autism, au autism tu.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Sifa bainifu Tawahudi ni maradhi ya ukuaji wa neva yaliyo na ugeugeu mwingi sana[13]ambayo huonekana kwanza wakati wa ukembe au utoto, na kijumla hufuatavyo mkondo fulani bila kupungua.[14]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Dalili za kuonekana huanza polepole baada ya umri wa miezi sita, huwa dhahiri katika umri wa miaka miwili au mitatu,[15] na aghalabu huendelea hadi utu uzima, ingawa mara nyingi katika kiwango kilichopungua zaidi.[16]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Haitambuliki kwa dalili moja tu, bali kwa sifa bainifu tatu za dalili: udhaifu katika mahusiano ya kijamii; udhaifu katika mawasiliano, hamu finyu ya mambo na tabia ya kujirudiarudia.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Vipengele vingine, kama vile ulaji usio wa kawaida, vinatokea pia mara nyingi lakini si muhimu kwa ajili ya uaguzi.[17]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Dalili za mtu mwenye tawahudi hutokea katika jamii kijumla na huonekana hajihusishi sana, bila utenganisho wa sifa za kawaida na za kiambukizi.[18]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ukuaji kijamii Mapungufu ya kijamii hutofautisha tawahudi na maradhi mengine yaliyo katika wigo unaofanana (ASD) kutoka matatizo mengine ya ukuaji.[16]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Watu walio na tawahudi huwa na mapungufu ya kijamii na mara nyingi hukosa uwezo wa kufikiri haraka kuhusu wengine, jambo ambalo watu wengi huchukulia kwa mzaha.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Temple Grandin, mgonjwa wa akili mtambulika, alieleza hali yake ya kutoweza kuelewa mawasiliano ya kijamii ya watu wasio na matatizo ya neva, au watu wenye ukuaji wa kawaida wa mfumo wa neva, kama unaomwacha kujihisi "kama mwanaanthropolojia juu ya Mirihi".[19]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ukuaji wa kijamii usio wa kawaida huanza kudhihirika mapema utotoni.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Watoto wachanga wenye tawahudi huonyesha makini ndogo kwa michocheo ya kijamii, ni nadra kutabasamu na kuwaangalia wengine, aidha ni nadra kuitikia jina lao wenyewe.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Watoto wachanga wenye tawahudi huenda kinyume kabisa na kanuni za kijamii, kwa mfano, hawaangalii sana watu machoni wala kujibu wengine katika mazungumzo, na upo uwezekano mkubwa wa kuwasiliana kwa kuchezea mkono wa mwingine.[20]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Watoto wa umri wa kati ya miaka mitatu na mitano walio na ugonjwa wa akili huenda wasionyeshe uelewa wa masuala ya jamii, huenda wasijue kutangamana moja kwa moja, huiga na kuitikia hisia, hujieleza bila kuzungumza, na hawachangii inapofika zamu yao katika mazungumzo.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Hata hivyo, huonyesha mapenzi kwa walezi wao.[21]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Watoto wengi wenye ugonjwa wa akili huonyesha kiasi kidogo cha mapenzi wakilinganishwa na watoto wasio na ugonjwa, ingawa tofauti hii hutoweka kwa watoto walio na ukuaji mkuu wa akili au walio na athari ndogo ya ASD.[22]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Watoto wakubwa na watu wazima walio na ASD hufanya vibaya katika mitihani ya utambuzi wa nyuso na hisia.[23]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Watoto walio na kiwango kikubwa cha athari ya tawahudi hukabiliwa na upweke wa kiwango kikubwa na cha mara kwa mara wakilinganishwa na rika lao wasio na ugonjwa wa akili, licha ya imani ya kawaida kwamba watoto walio na tawahudi hupendelea kuwa pekee yao.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kuanzisha na kudumisha urafiki mara nyingi huwa vigumu kwa walio na tawahudi.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kwao, ubora wa urafiki, wala si idadi ya marafiki, huchangia kiwango cha upweke wanachohisi.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Urafiki amilifu, kama vile unaojumuisha mwaliko kwa karamu, huweza kuathiri ubora wa maisha kwa undani zaidi.[24]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kuna taarifa nyingi za matukio ya kweli, lakini chunguzi chache za kijarabati, kuhusu uchokozi na vurugu unaotekelezwa na watu walio na ADS.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Data chache zilizopo zinaonyesha kwamba, kwa watoto wenye akili taahira, tawahudi unahusishwa na uchokozi, uharibifu wa mali, na hamaki.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Utafiti mmoja wa mwaka 2007 uliowahoji wazazi wa watoto 67 walio na ASD uliarifu kuwa thuluthi mbili za watoto hao waliwahi kuwa na hamaki kali, takriban thuluthi moja wakiwa na historia ya uchokozi, huku wakiwa na uwezekano mkubwa wa hamaki kuliko watoto wasio na ugonjwa wa akili mbali na matatizo ya lugha.[25]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Utafiti uliofanyika Uswidi mwaka 2008 uligundua kwamba, kwa watu wenye umri wa miaka 15 au zaidi walioachiliwa kutoka hospitalini baada ya kutambuliwa kuwa na ASD, waliotekeleza uhalifu kwa nguvu pia walikuwa na uwezekano mkubwa wa kuwa na matatizo mengine ya kisaikolojia kama vile wendawazimu.[26]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Mawasiliano Takribani thuluthi au nusu ya watu walio na tawahudi hukosa kuwa na umilisi wa mazungumzo wa kutosha kukidhi mahitaji yao ya mawasiliano ya kila siku.[27]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tofauti katika mawasiliano inaweza kuwepo katika mwaka wa kwanza wa uhai, na inaweza kujumuisha kuchelewa kuanza kubwabwaja, ishara zisizo za kawaida, mwitikio mpungufu, na mifumo ya matamshi isiyooana na ya mlezi.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Katika mwaka wa pili na wa tatu, watoto walio na ugonjwa wa akili hubwabwaja mara kidogo na maneno yao huwa machache iliyo uchache wa konsonanti, maneno, na mchanganyiko wa maneno, ishara zao mara nyingi haziambatani na maneno.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Watoto walio na tawahudi ni nadra kuomba kitu au kujieleza, kuna uwezekano wa wao kurudia tu maneno ya watu wengine (ekolalia)[28][29] au kugeuza kinyume viwakilishi.[30]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Mwongozo shirikishi wa makini unaonekana kuwa muhimu katika mazungumzo amilifu, na upungufu katika mwongozo shirikishi wa makini unaonekana kuwatofautisha watoto wachanga walio na ASD:[3] kwa mfano, wanaweza kuangalia mkono unaoashiria badala ya kifaa kinachoashiriwa,[20][29] na pia hushindwa mara nyingi kuashiria vitu ili kutoa maoni au kujieleza.[3]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Watoto walio na ugonjwa wa akili wanaweza kuwa na ugumu katika michezo ya ubunifu na kufanya ishara kuwa lugha.[28][29] Katika jozi la chunguzi, watoto walio na umri wa miaka 8-15 na wenye ugonjwa wa akili wa kiwango cha juu walifanya vizuri kuliko waliokuwa wakilinganishwa nao katika mtihani wa msamiati na tahajia.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Jozi la watu wazima lilifanya vizuri zaidi.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Makundi yote ya walio na ugonjwa wa akili yalifanya vibaya zaidi kuliko waliokuwa wakilinganishwa nao katika mitihani changamano ya lugha kama vile, jazanda, ufahamu na uchanganuzi.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kwa kuwa mara nyingi watu hutathminiwa kutokana na uelewa wao wa kimsingi wa lugha, chunguzi hizi zinaonyesha kwamba watu wanaozungumza na watu wenye ugonjwa wa akili wanaweza kukadiria juu zaidi kuhusu uelewa wa wasikilizaji wao.[31]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tabia radidi Watu walio na ugonjwa wa akili hudhihirisha aina mbalimbali ya tabia radidi au tabia finyu, ambayo Mizani ya Tabia Radidi-Iliyorekebishwa (RBS-R)[32] inainisha kama ifuatavyo.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Uradidi ni msogezo wa kujirudiarudia, kama vile kupigapiga mkono, kufanya kelele, kutikisa kichwa, au kutikisa mwili.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tabia ya kulazimisha inanuiwa na huonekana kufuata kanuni, kama vile kupanga vitu katika vitita au mistari.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Uhafidhina ni kukataa kukubali mabadiliko, kwa mfano, kusisitiza kwamba samani isisongozwa au kukataa kukatizwa.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Uhalisia unahusisha tabia isiyobadili mpangilio wa shughuli za kila siku, kama vile kutobadili chakula au mavazi.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Hii huhusishwa kwa karibu na uhafidhina na wathibitishaji wa kujitegemea wamependekeza kuchanganya vipengele hivi viwili.[32]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tabia vikwazo ni finyu katika lengo, nia, au kitendo, kama vile mshughuliko na kipindi kimoja cha runinga, mwanasesere, au mchezo.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kujiumiza hujumuisha vitendo vya kudhuru au vinavyoweza kumdhuru mtu, kama vile kuchokora macho, kujichokoa ngozi, kuuma mkono, na kugonga kichwa.[3]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Utafiti mmoja wa mwaka 2007 uliarifu kwamba majeraha ya kujiumiza wakati fulani yaliathiri 30% ya watoto walio na ASD.[25]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Hakuna tabia moja radidi au maumivu ya kujisabishia yanayoonekana kuwa mahsusi kwa walio na ugonjwa wa akili, lakini ni ugonjwa wa akili unaoonekana kuwa na mfumo wa ongezeko na ushadidi wa matukio ya tabia hizi.[33]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Dalili nyinginezo Walio na ugonjwa wa akili wanaweza kuwa na dalili zisizoonekana kwa uaguzi, lakini zinaweza kumwathiri mtu binafsi au familia.[17]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Inakadiriwa kuwa 0.5% hadi 10% za watu walio na ASD hudhihirisha vipaji visivyo vya kawaida, kwa mfano ujuzi wa kukumbuka maswali madogomadogo pamoja na vipaji vya nadra sana na kuwa watumishi wa ajabu.[34]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Watu wengi walio na ASD hudhihirisha ujuzi mkuu katika mtazamo na makini, wakilinganishwa na watu wa kawaida.[35]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ulemavu katika hisia hupatikana miongoni mwa zaidi ya 90% ya watu walio na tawahudi, na hudhaniwa na baadhi ya watu kuwa sifa msingi,[36] ingawa hakuna ushahidi mzuri kwamba dalili za kihisia hutofautisha tawahudi na maradhi mengine ya ukuaji.[37]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tofauti ni kubwa katika mwitikio-chini (kwa mfano, kutembea kuelekea jambo) kuliko mwitikio-juu (kwa mfano, kuitikia sauti kubwa kutokana na taharuki) au kwa kutafuta mhemko (kwa mfano, misogezo yenye urari).[38]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Takribani 60-80% za watu walio na ugonjwa wa akili huwa na matatizo katika mwendo ikiwa ni pamoja na misuli iliyodhoofika, mpangilio hafifu wa kusogeza viungo, na kutembea kwa viganja vya miguu, [36] upungufu katika taratibu za kusogeza viungo ni chache kwa walio na ASD na ni kubwa miongoni mwa walio na tawahudi uliokithiri.[39]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tabia isiyo ya kawaida katika ulaji hutokea katika robo tatu za watoto walio na ASD, kiasi kwamba awali ilikuwa moja ya viashiria vya uaguzi.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ubaguaji ndilo la tatizo la kawaida zaidi, ingawa desturi za ulaji na kukataa kula pia hutokea;[25] hii haionekani kusababisha utapiamlo.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ingawa baadhi ya watoto walio na tawahudi pia huwa na dalili za ugonjwa wa tumbo na utumbo (GI), kuna ukosefu wa data madhubuti zilizochapishwa kuunga mkono nadharia kwamba watoto walio na ugonjwa wa akili wana tofauti au dalili zaidi za GI kuliko kawaida,[40] chunguzi zimeripoti matokeo yanayokinzana, na uhusiano kati ya GI na matatizo ya ASD si wazi.[41]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Wazazi wa watoto wenye ASD huwa na viwango vya juu vya msongo.[42]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ndugu wa watoto walio na ASD wameripoti kupokea pongezi zaidi na migogoro michache kutoka kwa ndugu walioathirika kuliko ndugu wa watoto ambao hawajaathirika au wa wale walio na akili taahira, ndugu za watu walio na ASD wana hatari kubwa zaidi ya kutoendelea vizuri na kuwa uhusiano mbaya baina ya ndugu kama watu wazima.[43]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Uainishaji Tawahudi ni moja kati ya aina tano za Magonjwa ya Ukuaji ya Kuenea Kote (PDD), ambayo huhusishwa na matatizo makubwa katika mwingiliano wa kijamii na mawasiliano, na kutojihusisha na mambo mengi mbali na tabia za kujirudiarudia sana.[14]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Dalili hizi haziashirii maradhi, udhaifu, au masumbuko ya hisia.[16]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kati ya hizo aina tano za magonjwa, Aspaja inakaribiana na tawahudi kwa ishara na sababu zinazodhaniwa kusababisha magonjwa haya; Ugonjwa wa Rett na ugonjwa wa uchangukaji utotoni yana ishara kadhaa zinazofanana na ugonjwa wa tawahudi, lakini yana visababishi tofauti, PDD isiyotambukika vinginevyo (PDD-NOS, pia hujulikana kama tawahudi usio wa kawaida) huaguliwa wakati vigezo vya kutambua magonjwa mengine maalum havikutimizwa.[44]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tofauti na tawahudi, watu walio na Aspaja hawana uchelewaji mkubwa katika ukuaji wa lugha.[1]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kujidhihirisha kwa tawahudi huchukua wigo mpana, ikiwa ni pamoja na ulemavu shadidi - unaowafanya kuwa kimya, wenye akili taahira, na wenye kupigapiga makofi na kubembea - na watu wanaotekeleza majukumu makubwa lakini wana njia zisizo za kawaida ya kijamii, wenye malengo finyu, na wenye kutumia istilahi nyingi, na sheria za vitabuni katika mawasiliano.[45]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kwa sababu wigo wa tabia ni endelevu, mipaka baina ya vitengo vya uaguzi ni kama ya kubahatisha tu.[36]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Wakati mwingine dalili za ugonjwa hugawanywa katika viwango vya chini, kati-juu- na vya tawahudi au (TC, TK, na TJ), kulingana na Kiwango cha Akili (IQ),[46] au kiwango cha usaidizi anachohitaji katika maisha ya kila siku, vitengo hivi havijasanifishwa na ni tata.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tawahudi pia unaweza kugawanywa kuwa tawahudi usio na dalili na ulio na dalili; tawahudi ulio na dalili unahusishwa na ulemavu shadidi wa akili au dalili za kuzaliwa ulio na ishara za kimwili, kama vile sklerosisi ya mishipa.[47]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ingawa watu walio na ugonjwa wa Aspaja aghalabu hufanya vizuri kuliko wenye tawahudi katika mitihani ya utambuzi, kiwango cha mwingiliano kati ya Aspaja, TJ, na tawahudi isiyo na dalili si wazi [48] Baadhi ya tafiti zimeripoti kuaguliwa kwa tawahudi miongoni mwa watoto kutokana na kupoteza uwezo wa kusema au ujuzi wa kutangamana, ikilinganishwa na kukosa kudhihirisha ukuaji, kwa kawaida kati ya umri wa miezi 15-30.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ufaafu wa tofauti hii ungali tata, inawezekana kwamba tawahudi ya kurudi nyuma ni kijiaina maalum,[10][20][28][49]au kwamba kuna uhusiano endelevu wa tabia kati ya tawahudi iliyo na, na isiyo na kurudi nyuma.[50]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tafiti kujua visababishi imekinzwa na kutokuwa na uwezo wa kutambua kundi maalum la wanajamii wenye umuhimu kibiolojia[51] na mipaka ya jadi kati ya taaluma za tiba ya maradhi ya akili, elimunafsia, nyurolojia na taaluma ya tiba ya watoto.[52]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Teknolojia mpya kama vile fMRI na upigaji picha tensa inaweza kusaidia kutambua aina za fenotaipu (sifa zinazoonekana) vinazoweza kutazamwa kupitia uchanganuzi elektroniki wa ubongo, ili kuzidisha utafiti wa kiniurojenetikia wa tawahudi.[53]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Mfano mmoja ni kupungua kwa shughuli katika eneo la fusifomu wa ubongo, ambayo inahusishwa na mtazamo usio kamili wa watu na vitu.[2]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Imependekezwa kuainisha tawahudi kutumia jenetikia pamoja na tabia.[54]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Visababishi Kwa muda mrefu imedhaniwa kuwa kuna sababu moja katika viwango vya kijenetikia, kitambuzi, na neva kinachosababisha dalili tatu baifinu za tawahudi.[55]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Hata hivyo, kuna ongezeko la shaka kwamba tawahudi ni ugonjwa changamano ambao vipengee vyake vya kimsingi vina visababishi  tofauti ambavyo aghalabu hutokea pamoja.[55][56]  Tawahudi una msingi imara katika jenetikia, ingawa jenetikia ya tawahudi ni changamano na si wazi ikiwa ASD inaelezewa zaidi na mabadiliko makuu ya jeni au kwa kwa mwingiliano wa nadra wa aina mbalimbali za jenetikia aina moja.[5][58] Uchangamano hutokana na mwingiliano kati ya jeni mablimbali, mazingira, na vipengele  vya ndani ya jeni visivyobadili viinitete DNA lakini vinaweza kurithika na huathiri wa mwonekano wa jeni.[16]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Uchunguzi wa mapacha unaonyesha kwamba uwezo wa kurithika kwa tawahudi ni 0.7 na kwa ASD uwezekano ni wa hadi 0.9, ndugu wa walio na tawahudi wanakabiliwa na uwezekano wa hadi mara 25 zaidi kupata tawahudi wakilinganishwa na watu wa kawaida.[36]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Hata hivyo, mabadiliko mengi ya viinitete vinavyoongeza uwezekano wa tawahudi hazijatambuliwa.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kwa kawaida, tawahudi hauwezi kuhusishwa na mabadiliko ya Mendeli (jeni moja) au kwa kasoro ya kromosomu moja kama vile kromosomu X dhaifu, na hakuna dalili zozote za kijenetikia zinazohusishwa na ASD ambazo zimethibitishwa kusababisha ASD.[5]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Jeni mbalimbali zinazodhaniwa kuhusika zimetambuliwa, huku athari ndogo tu zikionekana kuhusishwa na jeni yoyote maalum.[5]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Idadi kubwa ya watu wenye tawahudi walio na familia zisizoathirika inaoweza kutokana na mabadiliko ya idadi nakali - mabadiliko ya kujianzisha yenye ikiwemo kujifuta au kijizidisha kwa viungo vya kijenetikia wakati wa meyosisi.[59]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kwa hiyo, kiwango kikubwa cha sababu za tawahudi kinaweza kuhusishwa na visababishi vya kijenetikia vilivyo na uwezo wa kurithika lakini havirithiki: yaani, mabadiliko katika jeni inayosababisha tawahudi hayako katika mkusanyiko wa jeni ya mzazi.[57]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Viwango kadhaa vya ushahidi vinaashiria utendakazi mbaya wa sinepsisi kuwa kisababishi cha tawahudi.[2]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Baadhi ya mabadiliko nadra katika viinitete vinaweza kusababisha tawahidi kwa kuvuruga baadhi ya njia za sinepsisi, kama vile zinazohusika na unatishaji wa chembechembe.[60]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tafiti za  ubadilishaji wa jeni miongoni mwa panya zinaonyesha kwamba dalili za tawahudi zinahusiana kwa karibu na hatua za ukuaji wa baadaye unaotegemea shughuli katika sinepsina kwa mabadiliko yanayotegemea mifanyiko.[61]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Teratojeni zote zinazojulikana (dutu zote zinazosababisha ulemavu wa kuzaliwa) zinazohusiana na uwezekano wa tawahudi huonekana kufanya kazi katika wiki ya nane ya kwanza ya kushika mimba, na japo hii hauzuii uwezekano kwamba tawahudi inaweza kuanza au kuathirika baadaye, ni ushahidi tosha kwamba tawahudi hujitokeza mapema sana katika ukuaji.[6]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Japo sababu nyingine za kimazingira za kweli zimenakiliwa na hazijawahi kuthibitishwa kwa tafiti za kuaminika, [7] chunguzi za kina zinaendelea.[62]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Sababu za kimazingira  ambazo zimedaiwa kuchangia au kuzidisha tawahudi, au zinazoweza kuwa muhimu katika tafiti za siku zijazo, ni pamoja na aina fulani ya vyakula , magonjwa ya kuambukiza, metali nzito, viyeyusha, taka ya dizeli, PCB fithaleti, na fenoli zinazotumika katika bidhaa za plastiki, viuadudu, vizima moto vilivyo na bromini , pombe, uvutaji sigara, mihadarati, chanjo[8], na msongo wa akili kwa mzazi[63], ingawa hakuna uhusiano uliopatikana, na baadhi kutupiliwa mbali kabisa.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Wazazi wanaweza kufahamu kwa mara ya kwanza dalili za tawahudi katika mtoto wao wakati wa chanjo ya kawaida, na hii amechangia kuibuka kwa nadharia kwamba chanjo au kemikali zinazotumika kuzihifadhi husababisha tawahudi, na kupelekea utafiti wa kisayansi ambao tayari umethibitisha kuwa huo si ukweli.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ingawa nadharia hizi zinakosa ushahidi thabiti wa kisayansi na hazina mashiko kisayansi, wasiwasi wa wazazi kuhusu tawahudi imesababisha viwango vya chini vya kuchanjwa kwa watoto na uwezekano wa juu wa kuzuka kwa surua katika baadhi ya maeneo. [64]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Taratibu Dalili za tawahudi hutokana na mabadiliko yanayohusiana na upevukaji katika mifumo mbalimbali ya ubongo.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Jinsi tawahudi inavyotokea haieleweki vizuri.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Utaratibu wake unaweza kugawanywa katika viwango viwili: kiwango cha pathofisiolojia ya miundo ubongo na taratibu zinazohusiana na tawahudi, na miungano ya kinyurosaikolojia kati ya taratibu za ubongo na tabia.[65]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Pathofisiolojia  Tofauti na nyigi ya maradhi mengine ya ubongo kama vile Ugonjwa wa Kikakamaa tawahudi  hauna utaratibu wazi wa kuunganisha iwe katika kiwango cha molekuli, chembe, au mifumo, haijulikana kama tawahudi ni hali chache zinazotatiza urazini unaosababishwa na mabadiliko katika viinitete vinavyokutanika katika njia chache za molekyuli, au ni (kama ulemavu wa akili) kama mkusanyiko mkubwa wa matatizo yaliyo na taratibu mbalimbali.[13]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tawahudi yaonekana hutokana na vipengele vya ukuaji vinayoathiri ubongo au mifumo yote tekelezi ya ubongo,[66] na kuvuruga mipangilio wa muda ya ukuaji wa ubongo zaidi ya matokeo ya mwisho.[67]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Tafiti za nyuroanatomia na mahusiano ya teratojeni zinaonyesha sana kwamba utaratibu wa tawahudi hujumuisha kugeuza ukuaji wa ubongo punde tu baada ya mimba kutungwa.[6]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ukiushi huu unaonekana kuanzisha msururu wa matukio ya kipatholojia katika ubongo ambayo kwa ukubwa yanaathiriwa na mambo ya kimazingira.[68]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Mara tu baada ya kuzaliwa, ubongo wa mtoto mwenye tawahudi hukua kwa kasi zaidi kuliko kawaida, ikifuatiwa na ukuaji wa kawaida au polepole kiasi utotoni.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Haijulikani ikiwa ukuaji wa kasi zaidi mapema hutokea kwa watoto wote walio na tawahudi.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Inaonekana kudhihirika zaidi katika maeneo ya ubongo yanayosimamia ukuaji mkuu wa ujuzi za kiutambuzi.[36]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Nadharia tete za ukuaji kasi usio  wa kawaida wa chembe na misingi ya molekyuli ya patholojia ni pamoja na ifuatayo: Uwingi kupita kiasi wa niuroni zinazosababisha miunganiko mingi kupindukia katika maeneo muhimu ya ubongo.[69]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Uhamimiaji uliovurugwa wa niuroni katika kipindi cha mapema cha ujaouzito.[70][71] Ukosefu wa ulinganisho baina ya mitandao sisimuzi na mitandao ya kudhibiti msisimko.[71]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Miundo kasoro ya sinepsi na miba ya dendraiti,[71] kwa mfano, kwa ubadilikaji wa nureksini - mfumo wa chembe za unataji wa niurolijini, [72] au kwa udhibiti hafifu wa usanisi  protini za sinepi.[73]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ukuaji wa sinepi uliovurugwa  pia unawekuchangia kifafa, ambayo inaweza kueleza kwa nini hali hizi mbili zinahusiana.[74]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Mwingiliano kati ya mfumo wa kinga na mfumo wa neva kuanza mapema katika hatua ya kiinitete cha maisha, na ukuaji uliofanikiwa wa mfumo wa neva unategemea mwitikio unauwiano wa kinga.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Inawezekana kwamba shughulu potovu ya kinga katika vipindi muhimu vya ukuaji wa mfumo wa neva ni sehemu ya taratibu za aina fulani za ASD.[75]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ingawa baadhi ya ulemavu katika mfumo wa kinga umepatikana katika vijikundi maalum vya watu wenye tawahudi, haijulikani kama ulemvu huo ni muhimu au huchangia mifanyiko ya ugonjwa wa tawahudi.[76]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kwa kuwa zindikomwilinafsi hupatikana katika hali zingine ambazo si za ASD, na  si kila mara hupatikana katika ASD,[77] uhusiano kati ya kuvurugwa kwa kinga mwili na tawahudi bado haujabainika na una utata.[70]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Uhusiano wa kemikali za neva na tawahudi haueleweki vizuri; kadhaa zimechunguzwa huku kukiwa na ushahidi zaidi katika jukumu la serotonini na tofauti za kimaumbile katika usafirishaji wake.[2]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Baadhi ya takwimu zinaonyesha ongezeko la ukuaji wa homoni kadhaa, takwimu zinaashiria kwa kupungua kwa vipengele  vya ukuaji.[78]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Aidha, baadhi makosa ya kimetaboli ya kuzaliwa yanahusishwa na tawahudi lakini pengine huchangia chini ya 5% ya matukio.[79]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Nadharia ya mfumo wa niuroni akisi (MNA) kuhusu tawahudi inakisia kwamba mabadiliko katika ukuaji wa MNA unahitilafiana na uigaji na husababisha sifa za msingi za tawahudi ambazo ni ulemavu katika mwingiliano wa kijamii na matatizo ya mawasiliano.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

MNA hufanya kazi wakati mnyama anapofanya kitendo au anapomtazama mnyama mwingine akifanya kitendo sawa na hicho.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Mfumo wa Niuroni Akisi MAN unaweza kuchangia uelewa mtu fulani kuhusu watu wengine kuwezesha kubwia kimtazamo tabia zao kupitia kujumuishwa kwa mienendo yao, nia, na hisia [80] Tafiti kadhaa zimetathmini nadharia tete hii kwa kuonyesha upungufu wa kimuundo katika sehemu za MAN ya watu walio na ASD, kuchelewa katika kuanzishwa kwa mfumo msingi wa kuiga kwa watu walio na ugonjwa wa Aspaja, na uwiano kati ya  shughuli za MAN zilizopunguzwa na ushadidi wa ugonjwa wa ASD kwa.[81]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Hata hivyo, watu walio na tawahudi wana msisimko usio wa kawaida katika mizunguko nyingi ya ubongo nje ya MAN[82] na nadharia MAN haieleza utendaji wa kawaida wa watoto walio na tawahudi katika majukumu ya kuiga yanayohusu lengo au kifaa.[83]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Mifumo ya ASD inayohusiana na  majukumu ya chini na kazi potovu ya ubongo ni hutofautiana kutegemea ikiwa ubongo unafanya kazi ya kijamii au  majukumu siyiyo ya kijamii.[85]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Katika tawahudi kuna ushahidi wa kupunguka kwa miunganiko akisi, mtandao mkubwa wa miungano ya ubongo inayohusika katika uchakataji wa masuala ya kijamii na kihisia, huku mitandao chanya, ikitumika katika kudhititi umakini na kufikiri kuliko na lengo.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kwa watu walio na tawahudi mitandao hiyo mwili haihusiani vibaya kiwakati, na hivyo kudokezea kukosa usawa wa kujibana katika mitandao hiyo miwili, na huenda kuashiria kuvuruga mrejeleo wa  kibinafsi wazo.[86]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Utafiti mmoja wa 2008 ulipata mtindo maalum wa ishara katika gamba la singulamu inayotofautiana katika watu waliona ASD.[87]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Nadharia tete ya muungano wa chinichini wa tawahudi kwamba tawahudi inahusishwa na kutofanya kazi kikamilifu kwa viunganishi na uoanishaji wa hali ya juu wa niuro, pamoja na uziada wa michakato ya chini.[88]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ushahidi wa nadharia hii imepatikana katika tafiti za picha  za niuro ya watu walio na tawahudi[31] na kwa utafiti wa mawimbi ya ubongo yaliyopendekeza kuwa watu wazima walio na ASD wana miungano zaidi katika gamba na muunganiko akisi dhaifu kati tundu la mbele na katika gamba lote.[89]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Ushahidi mwingine unaonyesha miunganiko isiyo ya kawaida sana sana huwa katika kila kizio cha gamba na kwamba tawahudi ni ugonjwa unaohusishwa na gamba.[90]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kutokana na tafiti zilizohusishwa na matukio, mabadiliko ya muda mfupi kwa utendakazi wa kielektroniki wa ubongo katika kuitikia michocheo, kuna ushahidi wa kutosha kuelezea tofauti katika watu walio na tawahudi katika masuala ya uangalifu, mkao, kusikiliza pamoja na michocheo ya kutazama, kugundua nupya, lugha na kutambua nyuso , na kuhifadhi habari, tafiti kadhaa zimepata upendeleo kwa michocheo isiyo ya kijamii.[91]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kwa mfano, chunguzi ya michorosumaku ya ubongo zimegundua ushahidi wa watoto walio na tawahudi kuchelewa kuitikia uchakatai wa ujumbe wa sauti kutoka katika ubongo.[92]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Niurosaikolojia Nadharia mbili kuu za utambuzi imependekezwa kuhusu mahusiano kati ya akili tawahudi na tabia.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Aina ya kwanza inalenga upungufu katika utambuzi wa kijamii.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Nadharia ya kumwelewa mwingine na huruma pinadai kwamba watu walio na tawahudi wanaweza kuhurumia-yaani, wanaweza kuanzisha msharti ya utendaji ya kushughulikia matukio katika ubongo-lakini ina ufanisi mdogo katika kuelewa hali ya mwingine kwa kusimamia matukio yaliyoanzishwa na kitu kingine.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Upanuzi wa nadharia tete ya ubongo wa mwanaume, inapendekeza kwamba tawahudi ni tikio baya la ubongo wa mwanamume, hufafanuliwa kwa vipimo vya nafsia kama watu ambao kwao uratibu ni vyema kuliko kuelewa hali za wengine,[93] upanuzi huu ni tata, kwa kuwa tafiti nyingi inapinga wazo kwamba watoto wavulana na wasichana huitika tofauti kwa watu na vitu.[94]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Nadharia hizi kwa kiasi fulani zinafanana na nadharia a akili ya awali katika mtazamo, inayodhahania kwamba tabia ya kitawahudi inajitokeza kutokana na kukosa uwezo wa kujifafanulia hali kiakisliau watu wengine.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Dhanio ya nadharia tete ya akili ina mhimili katika mwitikio usio wa kawaida wa watoto walio na tawahudi kwa  uchunguzi wa Anne-Sally wa kutathmini motisha ya wengine,[93] na nadharia ya mfumo akisi wa niuro ya tawahudi ilivyoelezwa vizuri katika ramani za Pathofisiolojia  dhana tete.[81]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Hata hivyo, uchunguzi nyingi hazijagundua ushahidi wa kuharibika uwezo wa watu walio na tawahudi kuelewa nia au malengo ya msingi ya watu wengine , badala yake, data zinaonyesha kwamba kasoro hupatikana katika kuelewa hisia changamano za kijamii au katika kuzingatia mitazamo ya wengine.[95]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Kitengo cha pili kinaangazia michakato ya isiyo ya kijamii katika utendakazi wa kijumla.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Nadharia tete ya kasoro ya utendaji inakisia kuwa  tabia za tabia za kitawahudi kwa kiwango chache hutokana na upungufu katika kumbukumbu ya kazi, upangaji, uzuiaji, na aina nyingine ya kazi tendaji.[96]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Chunguzi za michakato tendaji ya kimsingi kama vile tendo la jicho kuongasonga huonyesha kuboreka kutoka utoto hadi ujana, lakini  havifikii viwango vya kawaida vya utendaji wa kawaida kwa mtu mzima.[97]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Uziti wa nadharia hiyo ni kutabiri tabia zinazorudiwaridiwa na vivutio vichache;[98] mapungufu mawili ni kwamba nadharia ya jukumu tekelezi ni vigumu kupima[96] na kwamba upungufu wa utenda jukumu haujapatikana miononi mwa watoto walio na tawahudi.[23]


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Nadharia ya udhaifu kati uwiano mkuu inakisia  kwamba uwezo wa kutoona picha kubwa ndio msingi wa usumbufu wa tawahudi.


Question: Dalili kuu ya ugonjwa wa tawahudi ni gani?

Tawahudi

Nguvu moja ya nadharia hii ni kutabiri vipaji na vilele katika utendaji wa watu walio na tawahudi.[99]