Question: Je,mashindano ya Rally ya Kenya ilianza mwaka upi?

Mashindano ya magari

Mashindano ya kwanza kwa umbali mkubwa ulitokea mwaka 1907 kati ya Beijing (China) na Paris  kwa umbali wa takriban kilomita 15,000 na sehemu kubwa ya njia hii ilikuwa bila barabara.


Question: Je,mashindano ya Rally ya Kenya ilianza mwaka upi?

Mashindano ya magari

Motokaa 5 zilishiriki.


Question: Je,mashindano ya Rally ya Kenya ilianza mwaka upi?

Mashindano ya magari

Aina za mashindano ya magari Mashindano ya fomula ambako magari yanayotimiza masharti fulani tu yanaruhusiwa.


Question: Je,mashindano ya Rally ya Kenya ilianza mwaka upi?

Mashindano ya magari

Aina inayojulikama zaidi ni "Fomula 1" .


Question: Je,mashindano ya Rally ya Kenya ilianza mwaka upi?

Mashindano ya magari

Mwaka 2014 masharti kwa washiriki yalikuwa kutumia injini ya silinda 6, mjao wa lita 1.6, mizunguko ya injini 15,000 kwa dakika na nguvu hadi 426 kW.


Question: Je,mashindano ya Rally ya Kenya ilianza mwaka upi?

Mashindano ya magari

Mashindano ya Magari ya michezo (sports cars racing) ni pia magari yaliyotengenezwa hasa kwa ajili ya mashindano yao; hayana mbio kama fomula 1 lakini mashindano ni ya muda mrefu zaidi na kwa umbali mkubwa zaidi, kwa mfano mbio wa masaa 24 huko Le Mans ambako madereva 2 wanabadilishana.


Question: Je,mashindano ya Rally ya Kenya ilianza mwaka upi?

Mashindano ya magari

Mashindano ya Magari ya touring ni magari ya kawaida yaani yalitengenezwa viwandani kama motokaa ya barabarani ya kawaida lakini yanaandaliwa baadaye kwenye karakhana kwa ajili ya mashindano kwa kusahihisha injini, kubadilisha breki na kadhalika.


Question: Je,mashindano ya Rally ya Kenya ilianza mwaka upi?

Mashindano ya magari

Mashindano ya rally hufanywa kwenye barabara za kawaida zilizofungwa kwa magari mengine ila washiriki au pasipo barabara.


Question: Je,mashindano ya Rally ya Kenya ilianza mwaka upi?

Mashindano ya magari

Kati ya rally mashuhuri ni Ralle Dakar ambayo kati ya 1978 hadi 2007 iliitwa Rallye Paris-Dakar kati ya Paris na Dakar (Senegal) na tangu 2009 hufanywa katika Amerika Kusini.


Question: Je,mashindano ya Rally ya Kenya ilianza mwaka upi?

Mashindano ya magari

Rally mashuhuri ya Afrika ya mashariki ni Safari Rally.


Question: Je,mashindano ya Rally ya Kenya ilianza mwaka upi?

Mashindano ya magari

Viungo vya Nje []                   Jamii:Michezo Jamii:Motokaa


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nimonia (kutoka Kiingereza "Pneumonia") ni hali ya kuvimba ya pafu—inayoathiri hasa vifuko vya hewa viitwavyo alveoli.[1][2] Husababishwa na maambukizi ya virusi au bakteria na kwa nadra kwa vimelea, baadhi ya dawa na magonjwa mengine kama ugonjwa wa kinga nafsia.[1][3]  Dalili hasa ni kikohozi, maumivu ya kifua, joto jingi mwilini na upumuaji mgumu.[4] vifaa vya utambuzi ni eksirei na ukuzaji wa vimelea vya makohozi.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Chanjo za kuzuia baadhi ya aina za nimonia zipo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Matibabu hutegemea kisababishi cha msingi.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nimonia inayotazamiwa ya bakteria hutibiwa kwa antibiotiki.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Iwapo nimonia hiyo ni kali, mwathiriwa hulazwa hospitalini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kila mwaka, nimonia huathiri takriban watu milioni 450 ambao ni asilimia saba ya idadi kamili ya watu duniani na husababisha takriban vifo milioni 4.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ingawa nimonia ilichukuliwa na William Osler katika karne ya 19 kuwa "nahodha wa visababishi vya vifo",[5] majilio ya  tiba ya antibiotiki na chanjo katika karne ya20 yameendeleza kuongoka.[6]Hata hivyo katika nchi zinazostawi, na kwa wazee sana na wachanga sana na walio na wanaougua mara kwa mara, nimonia bado ndicho kisababishi kikuu cha vifo.[6][7] Ishara and dalili   Watu walio na nimonia ya kuambukiza mara nyingi huwa na kikohozi chenye kohozi, joto jingi mwilini pamoja nabaridi inayotetemesha,upungufu wa pumzi, maumivu ya kifua makali wakati wa kuvuta pumzi, na ongezeko la kiwango cha kupumua.[9]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa wazee, ishara inayoonekana sana inaweza kuwa kuchanganyikiwa.[9]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa watoto chini ya miaka mitano, ishara na dalili hasa ni joto jingi mwilini, kikohozi, upumuaji wa haraka au mgumu.[10]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Joto jingi mwilini si mahususi kabisa kwa sababu hutokea katika maradhi mengine mengi, na hali hii inaweza kukosa kwa walio na ugonjwa mkali sana auutapiamlo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Zaidi ya hayo, kikohozi hukosa mara nyingi kwa watoto wenye umri wa chini ya miezi miwili[10] Ishara na dalili zaidi kali ni:ngozi yenye rangi ya bluu kidogo, kiu kilichopungua, matukutiko, kutapika kunakoendelea, halijoto iliyopungua sana au iliyozidi sana, au kiwango kilichopungua cha fahamu.[10][11] Visa vya nimonia ya bakteria na ya virusi hujitokeza kwa dalili sawa.[12]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Visababishi vingine huhusishwa na sifa bainifu za kiafya zinazotokea sana bali zisizo maalum.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nimonia inayosababishwa na Legionella inaweza kutokea pamoja na maumivu ya fumbatio, kuhara, au kuchanganyikiwa,[13] ilhali nimonia inayosababishwa na Streptokokasi numoniae huhusishwa na makohozi yenye rangi ya kutu,[14] na nimonia inayosababishwa na Klebsiellainaweza kuwa na makohozi yenye damu ambayo mara nyingi huelezwa kama "jeli ya zambarau".[8]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Makohozi yenye damu (yaitwayohemoptisisi) pia yanaweza kutokea katika kifua kikuu, nimonia isiyo na gram, usaha kwenye mapafu na aidha mara nyingi katikabronkitisi kali.[11]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nimonia ya maikoplasma inaweza kutokea kwa kuhusiana na kuvimba kwa tezi za shingo, maumivu ya jointi, au maambukizi kwenye sikio la kati.[11]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nimonia ya virusi hujitokeza sana kwa kukoroma kuliko nimonia ya bakteria.[12]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Visababishi  Nimonia hutokana hasa na maambukizi yanayosababishwa na bakteria au virusi na kwa viwango vidogo na kuvu naparasiti.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ingawa kuna zaidi ya aina 100 za ajenti za maambukizi zilizogunduliwa, ni chache tu zinahusika kwa vingi vya visa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Maambukizi yanayohusisha mchanganyiko  wa virusi na bakteria yanaweza kutokea kwa hadi asilimia 45 ya maambukizi kwa watoto na asilimia 15 ya maambukizi kwa watu wazima.[6]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Huenda ajenti inayosababisha isiweze kubainishwa katika takriban nusu ya visa licha ya kupima kwa makini.[15]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Wakati mwingine neno<i data-parsoid='{"dsr":[8743,8754,2,2]}'>nimonia hutumika sana kwa ugonjwa wowote unaotokana na inflamesheni ya mapafu (inayosababishwa kwa mfano na magonjwa ya kinga nafsia, kuchomwa na kemikali au athari za dawa); hata hivyo kwa usahihi zaidi, inflamesheni hii huitwanimonitisi.[16][17] Ajenti zinazoambukiza zilikuwa zimegawanya kihistoria katika "za kawaida" na "zisizo kawaida" kwa msingi wa zilivyodhaniwa kujitokeza lakini ushahidi haujaunga mkono tofauti hii, kwa hivyo haitiliwi mkazo tena.[18]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Hali na visababishi vya hatari vinavyopelea nimonia ni: uvutaji, ukosefu wa kinga mwilini, ulevi ugonjwa sugu wa kufunga kwa mapafu, ugonjwa sugu wa figo, na ugonjwa wa ini.[11]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Utumizi wa tiba zinazokandamiza asidi – kama vile kinza pampu ya protoni au H2 blockers- unahusishwa na ongezeko la hatari[19] ya nimonia.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Uzee pia hupelekea nimonia.[11]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Bakteria Bakteria ndizo kisababishi kikuu cha nimonia iambukizayo katika jamii, ambapo Streptokokasi numoniae ilionekana kuhusika katika takriban asilimia 50 ya visa.[20][21] Bakteria zingine zinazohusika sana ni: Himofilasi influenzae katika asilimia 20, klamidofila numoniae katika asilimia 13, na Maikoplasma numoniae  katika asilimia 3 ya visa;[20] Stafilokokasi aureasi; Moraksela kataralisi; Lejionela numofila na Basili isiyo na gram.[15]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Aina kadhaa za maambukizi yanayokinza dawa yaliyo hapo juu yamezidi kutokea sana, yakiwemo Streptokokasi numoniae kinzani na stafilokokasi aureasi-kinzani kwa methicillin.[11]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ueneaji wa vimelea huendelezwa visababishi vya hatari vinapokuwa.[15]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ulevi unahusiana na<i data-parsoid='{"dsr":[11815,11841,2,2]}'>Streptokokasi numoniae, vimelea vya anerobi na Kifuakikuu cha maikobakteria; uvutaji huendeleza athari za<i data-parsoid='{"dsr":[11932,11958,2,2]}'>Streptokokasi numoniae, Himofilasi influenzae, Moraksela kataralisi, na Legionella numofila.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kutangamana na ndege kunahusiana  na Klamidia sitasi; wanyama wa shambani na Kosiela baneti; aspiresheni ya vitu vya tumboni na vimelea vya anerobi; nayo faibrosi ya uvimbe na Seudomona erujinosa na Stafilokokasi aureasi.[15]Streptokokasi numoniae hutokea sana katika majira ya baridi,[15] na inapaswa kushukiwa kwa watu wanaopumua kiasi kikubwa cha vimelea vya anerobi.[11]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Virusi Kwa watu wazima, virusi huchangia takriban thuluthi moja[6] na kwa watoto taktiban asilimia 15 ya visa vya nimonia.[22]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ajenti zinazoshukiwa sana ni: virusi vya raino, virusi vya korona, virusi vya influenza,virusi vya kupumua vya sinsitia, virusi vya adeno, na [[virusi vya parainfluenza].[6][23] Virusi vya hepesi simpleksi havisababishi nimonia sana, isipokuwa kwa vikundi kama vile: watoto wachanga, watu walio na saratani, waliopokea ogani za mwili, na watu walio na majeraha makubwa ya moto.[24]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Watu waliopokea ogani  au wale ambao kwa njia nyingine miili yao imepoteza uwezo wa kujikinga na maradhi huwa na viwango vikubwa vya nimonia ya virusi vya kuvimba kwa seli`.[22][24] Walio na maambukizi ya virusi wanaweza  kuambukizwa tena na bakteria<i data-parsoid='{"dsr":[13665,13691,2,2]}'>Streptokokasi numoniae, Stafilokokasi aureasi, au Himofilasi influenzae, hasa panapokuwa na matatizo mengine ya kiafya.[11][22] Virusi tofauti huzidi katika vipindi tofauti vya mwaka, kwa mfano katika msimu wa  influenza, influenza inaweza kuchangia zaidi ya nusu ya visa vyote vya virusi.[22]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Milipuko ya virusi vingine pia hutokea mara chache, vikiwemo virusi vya hanta na virusi vya korona.[22]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kuvu Nimonia ya kuvu haitokei sana, lakini hutokea sana kwa watu wenye mfumo dhaifu wa kingamwili kutokana naUKIMWI, [dawa zinazozuia utendaji kazi wa kingamwili]], au matatizo mengine ya kiafya.[15][25] Mara nyingi husababishwa na Histoplasma capsulatum, blastomaisesi, Kryptokokasi niofomani, Numosisitisi jirovesi, na Koksidiodi imitisi.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Histoplasmosisi hutokea sana katika Bonde la mto wa Mississippi, na koksidioidomikosi hutokea sana katika Kusini magharibi mwa Marekani.[15]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Idadi ya visa imekuwa ikiongezeka katika nusu ya mwisho ya karne ya 20 kutokana na ongezeko la usafiri na viwango vya ukandamizaji kinga kwa watu.[25]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Parasiti Aina tofauti za parasiti zinaweza kuathiri mapafu, zikiwemo: Toxoplasma gondii, Strongiloidi stakoralisi,Minyoo mviringo, na Plasmodiamu malariae.[26]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Vimelea hivi huingia mwilini kupitia mgusano wa moja kwa moja wa ngozi, kumeza au kupitia mdudu ambaye ni vekta.[26]Isipokuwa Paragonimasi westamani, parasiti nyingi haziathiri mapafu hasa, bali huhusisha mapafu baadaye baada ya sehemu zingine.[26]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Parasiti zingine, hasa zile za jenera ya mnyoo wa Askaris na<i data-parsoid='{"dsr":[15807,15824,2,2]}'>Strongiloidi  huchochea mwitiko mkali wa esinofili, ambao unaweza kusababisha nimonia ya kiesinofili.[26]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Katika maambukizi mengine, kama vile malaria, kuhusika kwa mapafu hutokana hasa na inflamesheni inayochochewa na saitokini.[26]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Katika ulimwengu uliostawi, maambukizi haya hutokea sana kwa watu wanaorudi kutoka safarini au kwa wahamiaji.                                                                                [26] Dunani kote, maambukizi haya hutokea sana kwa wasio na kingamwili.[27]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Yenye asili isiyojulikana Nimonia ya tishu za mapafu yenye asili isiyojulikana au nimonia isiyoambukiza[28] ni aina yaugonjwa wa mapafu unaosambaa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nao ni: uharibikaji unaosambaa wa alveolasi, nimonia ya organizing, nimonia ya tishu za mapafu isiyo dhahiri, nimonia ya limfosaiti ya tishu za mapafu, nimonia ya kupukutika kwa tabaka la juu la tishu ya epithelia ya mapafu, ugonjwa wa kupumua wa bronkiolitisi wa tishu za mapafu, na nimonia ya kufanyika kunakoendelea kwa kovu kwenye tishu za mapafu.[29]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Pathofisiolojia  Mara nyingi nimonia huanza kama maambukizi ya sehemu ya juu ya mfumo wa upumuaji yanayoenea kwenye sehemu ya chini ya mfumo wa upumuaji.[30]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ya virusi Virusi vinaweza kulifikia pafu kwa njia nyingi tofauti.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Virusi vya kupumua vya sinsitia huenezwa hasa watu wanapogusa vitu vilivyoambukizwa na kisha waguse macho au pua zao.[22]Maambukizi mengine ya virusi hutokea matone kwenye hewa yaliyoambukizwa yakivutwa ndani hadi mapafuni kupitia kinywani au puani.[11]Virusi vinapofika kwenye sehemu ya juu ya njia ya hewa, vinaweza kwenda hadi kwa mapafu ambapo huvamia seli kwenye kuta za njia za hewa, alveoli au parenkaima za mapafu.[22]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Virusi vingine kama vya ukambi na hepesi simpleksi vinaweza kufika kwa mapafu kupitia kwa damu.[31]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Uvamizi wa virusi hivi kwa mapafu unaweza kusababisha viwango tofauti vya vifo vya seli.[22]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Mfumo wa kingamwili ukijaribu kuitika kwa maambukizi haya, uharibifu zaidi wa mapafu unaweza kutokea.[22]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Seli nyeupe za damu, hasa seli za mononuklea, kwa kawaida husababisha inflamesheni hii.[31]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Pamoja na kuharibu mapafu, virusi vingi huathiri ogani zingine wakati huo huo na kukatiza shughuli zingine za mwilini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Virusi pia huufanya mwili kuwa mwepesi wa kuathiriwa na maambukizi ya bakteria; kwa njia hii nimonia ya bakteria inaweza kutokea kama ugonjwa ambatani[23] Ya bakteria Bakteria nyingi huingia kwa mapafu kupitia Aspiresheni ndogo ndogo za vimelea vinavyoishi katika koo au pua.[11]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nusu ya watu wenye afya huwa na asipiresheni hizi wanapolala.[18]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ijapokuwa koo huwa na  bakteria kila wakati, zenye uwezo wa kuambukiza huishi hapo nyakati fulani tu na katika hali fulani.[18]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Aina chache za bakteria kama maikobkteria ya kifua kikuu na Legionella numofila hufika kwenye mapafu kwa matone madogo ya hewani yaliyoambukizwa .[11]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Bakteria zinaweza pia kuenea kupitia kwa damu.[12]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Zinapofika mapafuni, zinaweza kuvamia nafasi zilizo kati ya seli na kati ya alveoli, ambapo makrofeji na nutrofili (seli nyeupe za damu zinazolinda) hujaribu kuzilemaza.[32]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nutrofili pia hutoa sitokini, na kusababisha uamsho wa kijumla wa mfumo wa kingamwili.[33]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Hii ndiyo inayosababisha joto jingi mwilini, kutetemeka, na uchovu unaoshuhudiwa katika nimonia ya bakteria.[33]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nutrofili, bakteria, na viowevu kutoka kwa mishipa ya damu iliyo karibu hujaa katika alveoli na kusababisha konsolidesheni ionekanayo kwa eksirei ya kifua.[34]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Utambuzi  Nimonia hutambuliwa hasa kwa msingi wa mchanganyiko wa ishara zinazoonekana na kwa eksirei ya kifua.[35]Hata hivyo, inaweza kuwa vigumu kudhibitisha kisababishi hasa, kwa sababu hakuna kipimo mahususi kinachoweza kutofautisha kati ya nimonia itokanayo na bakteria na isiyotokana na bakteria.[6][35] Shirika La Afya Duniani limefafanua kiafya nimonia ya watoto kwa msingi wa kikohozi au upumuaji mgumu na  kiwango cha haraka cha kupumua, kujivuta ndani kwa kifua, au kiwango kilichopungua cha fahamu.[36]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kiwango cha haraka cha kupumua hufafanuliwa kama zaidi ya pumzi 60 kwa kila dakika kwa watoto chini ya umri wa miezi 2, pumzi 50 kwa dakika kwa watoto wa umri wa miezi 2 hadi mwaka 1, au zaidi ya pumzi 40 kwa dakika kwa watoto wa umri wa mwaka 1 hadi miaka 5.[36]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa watoto, kiwango kilichoongezeka cha kupumua na kujivuta ndani kwa sehemu ya chini ya kifua ni vyepesi kuhisi kuliko kusikiza milio ya kifua kwa stethoskopu.[10]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa watu wazima, uchunguzi hauhitajiki katika visa visivyo vikali[37]: kuna hatari ndogo sana ya nimonia iwapo ishara muhimu zote na oskalitesheni ni za kawaida.[38]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa watu wanaohitaji kulazwa hospitalini, oksimetiri ya mpwito wa ateri,  radiografia ya kifua na vipimo vya damu—vikiwemo hesabu kamili ya damu, elektroliti za seramu , kiwango cha protini inayoathiri C na hata vipimo vya utendaji kazi wa ini—vimependekezwa.[37]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Utambuzi wa maradhi mithili ya influenza unaweza kufanywa kwa msingi  wa ishara na dalili; hata hivyo, udhibitishaji wa maambukizi ya influenza huhitaji kupima.[39]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa hivyo, matibabu mara nyingi hutegemea kuwepo kwa influenza katika jamii au kipimo cha haraka cha influenza.[39]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Uchunguzi wa mwili Uchunguzi wa mwili wakati mwingine unaweza kuonyesha shinikizo la chini la damu, udundaji wa kasi wa moyo kuliko kawaida au kiwango cha juu sana cha oksijeni kidogo.[11]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kiwango cha kupumua kinaweza kuwa haraka kuliko kawaida na hii inaweza kutokea siku moja au mbili kabla ya ishara zingine.[11][18] Kipimo cha kifua kinaweza kuwa cha kawaida lakini kionyeshe upanukaji uliopungua wa kifua kwenye upande ulioathiriwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Sauti kali za pumuzi kutoka kwa njia kubwa za hewa zinazopitishwa kwenye pafu lililovimba huitwa upumuaji wa bronkioli, na husikika kwa oskalitesheni kwa stethoskopu.[11] milio (miparuzo) inaweza kusikika kwenye sehemu iliyoathiriwa wakati wa uvutaji pumzi.[11] ugongaji unaweza kutoa sauti iliyofifia kwenye pafu lililoathiriwa, na rizonansi ya sauti iliyoongezeka badala ya iliyopungua hutofautisha nimonia na efusheni ya plura.[9]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Upigaji picha  Radiografu ya kifua hutumiwa mara kwa mara kwa utambuzi.[10]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa watu walio na ugonjwa usio mkali, upigaji  picha huhitajika kwa wale tu walio na uwezekano wa kupata matatizo, wale ambao hawajapata nafuu bada ya matibabu, au wale ambao kisababishi hakijulikani.[10][37] Iwapo mtu ni mgonjwa kiasi kwamba anahitaji kulazwa hospitalini, radiografu ya kifua imependekezwa.[37]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Matokeo hayalingani na ukali wa ugonjwa kila wakati na hayatofautishi kikamilifu kati ya maambuki ya bakteria na ya virusi.[10]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nimonia inavyoonyeshwa kwa eksirei inaweza kuainishwa kama nimonia ya lobu, nimonia ya bronko, na nimonia ya tishu za mapafu.[40]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nimonia isababishwayo na backeria, inayoambukiza kwa jamii huonyesha konsolidesheni ya pafu ya moja ya lobu ya vipande vya pafu  inayojulikana kama nimonia ya lobu.[20]Hata hivyo, matokeo yanaweza kuwa tofauti, na mitindo mingine hutokea sana katika aina zingine za nimonia.[20]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nimonia ya aspiresheni inaweza kujitokeza na hali ya kutopitisha mwanga kwenye pande zote mbili hasa kwenye sehemu ya chini ya mapafu na upande wa kulia.[20]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Radiografu za nimonia ya virusi zinaweza kuonekana kuwa kawaida, zimepanuka zaidi, zina sehemu za madoa pande zote mbili, au zinajitokeza sawa na nimonia ya bakteria yenye konsolidesheni ya lobu. [20]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Huenda matokeo ya radiolojia yasiwepo mwanzoni mwa ugonjwa huo hasa kukiwa na ukosefu wa maji mwilini; au huenda ikawa vigumu kufasiliwa kwa wale walio na unene sana, au historia ya ugonjwa wa mapafu.[11]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Picha za kuchanganua zinaweza kutoa habari zaidi katika visa visivyo dhahiri.[20]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Mikrobiolojia Kwa wagonjwa wanaotibiwa katika jamii, kutambua ajenti inayosababisha hugharimu sana na hakubadilishi matibabu.[10]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa watu wasiopata nafuu baada ya matibabu, ukuzaji wa vimelea vya makohozi unafaa kuzingatiwa, na ukuzaji wa maikobakteria za Kifuakikuu unafaa kufanywa kwa watu walio na kikohozi  sugu chenye makohozi .[37]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kupimwa kwa vimelea vingine mahususi kunaweza kupendekezwa wakati wa milipuko ya maradhi kwa mujibu wa afya ya umma.[37]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa wale waliolazwa hospitalini kutokana na ugonjwa mkali, ukuzaji wa vimelea vya makohozi na vya damu umependekezwa,[37] na vile vile kupima mkojo kwa antijeni za Legionella na Streptokokasi.[41]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Maambukizi ya virusi yanaweza kudhibitishwa kupitia ugunduzi wa virusi au antijeni zake kwa kukuza vimelea au tishu au kipimo cha msururu wa athari za polima, miongoni mwa mbinu zingine.[6]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ajenti inayosababisha hali hii hubainishwa katika asilimia 15 tu ya visa kwa vipimo vya mara kwa mara vya mikrobiolojia.[9]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Uainishaji Nimonitisi ni inflamesheni ya pafu; nimonia ni  nimonitisi, huwa kutokana na maambukizi lakini wakati mwingine huwa isiyo ya kuambukiza iliyo na hali zaidi ya konsolidesheni ya mapafu.[42]Nimonia mara nyingi huainishwa kulingana na ilipopatikana au jinsi ilivyopatikana: inayopatikana kwa jamii,aspiresheni, inayohusiana na huduma za afya, inayoambukiza hospitalini, na nimonia inayohusiana na chombo cha kupitisha hewa.[20]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Pia inaweza kuainishwa kulingana na sehemu ya pafu iliyoathiriwa: nimonia ya lobu, nimonia ya bronkasi na nimonia kali ya tishu za mapafu;[20] au kulingana na kimelea kinachosababisha.[43]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nimonia kwa watoto inaweza pia kuainishwa kulingana na ishara na dalili kama isiyo kali, kali, au kali sana.[44]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Utambuzi tofauti Magonjwa kadhaa yanaweza kujitokeza kwa ishara na dalili sawa na za nimonia kama: ugonjwa sugu wa kufunga kwa mapafu, pumu, edema ya mapafu, bronkektasisi, saratani ya mapafu, na emboli ya mapafu.[9]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Tofauti na nimonia, pumu na ugonjwa sugu wa kufunga kwa mapafu  hujitokeza hasa kwa mkoromo, edema ya mapafu hujitokeza kwa elektrokadiogramu isiyo ya kawaida, saratani na bronkektasisi hujitokeza kwa kikohozi cha kipindi kirefu, na emboli ya mapafu hujitokeza kwa mauvimu makali ya mwanzo ya kifua na upungufu wa pumzi.[9]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Uzuiaji Uzuiaji huhusisha uchanjaji, hatua za kimazingira na matibabu yafaayo ya matatizo mengine ya kiafya.[10]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Huaminika kuwa kama hatua zinazofaa za uzuiaji zingekuwa zimeanzishwa kote ulimwenguni, vifo vya watoto vinaweza kupunguzwa kwa 400,000 na kama matibabu yafaayo yangepatikana kwa wote, vifo vya utotoni vinaweza kupunguzwa kwa vifo 600,000 zaidi.[12]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Uchanjaji Uchanjaji huzuia dhidi ya nimonia fulani za bakteria na za virusi kwa watoto na watu wazima.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Chanjo ya influenza ni bora dhidi ya influenza A na B.[6][45] Taasisi ya Udhibiti na Uzuiaji wa Magonjwa imependekeza uchanjaji wa kila mwaka kwa kila mtu aliye na umri wa miezi 6 na zaidi.[46]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kuwapa wahudumu wa afya kingamaradhi hupunguza hatari ya nimonia ya virusi miongoni mwa wagonjwa wao.[41]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Milipuko ya influenza inapotokea, dawa kama vile amantadine aurimantadine zinaweza kusaidia kuzuia ugonjwa huo.[47]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Haijulikani kama zanamivir au oseltamivir ni bora kwa sababu kampuni inayotengeneza oseltamivir imedinda kutoa data ya majaribio kwa uchanganuzi wa kibinafsi.[48]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Chanjo dhidi ya Hemofilasi influenzae na Streptokokasi nimoniae zina ushahidi dhabiti wa kuunga mkono matumizi yake.[30]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kuwapa watoto chanjo dhidi ya streptokokasi numoniae kumepelekea kupungua kwa visa vya maambukizi haya kwa watu wazima kwa sababu wengi wao hupata maambukizi kutoka kwa watoto.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Chanjo ya  Streptokokasi nimoniae ya watu wazima ipo na imeweza kupunguza hatari ya ugonjwa vamizi wa numokokasi. [49]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Chanjo zingine zinazokinga dhidi  ya nimonia ni: kifaduro, tetekuwanga, na ukambi.[50]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nyingine Kusitisha uvutaji wa sigara[37] na kupunguza uchafuzi wa hewa vyumbani, kama vile kupika kwa kuni vyumbani ausamadi, yote yamependekezwa.[10][12] Uvutaji wa sigara unaonekana kuwa ndicho kisababishi kikuu cha nimonia ya numokokasi  kwa watu wazima wenye afya. [41]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Usafi wa mikono na kukohoa kwenye mkono wa nguo kunaweza pia kuwa njia bora ya uzuiaji.[50]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Uvaaji wa barakoa za upasuaji kwa walio wagonjwa pia unaweza kuzuia maradhi.[41]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kutibu maradhi fiche (kama vile VVU/UKIMWI, kisukari melitasi, na utapiamlo) ipasavyo kunaweza kupunguza hatari ya nimonia.[12][50][51]Kwa watoto wa umri wa chini ya miezi 6kunyonya bila kupewa chakula kingine chochote hupunguza hatari na ukali wa ugonjwa.[12]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa walio na VVU/UKIMWI na idadi ya CD4 chini ya seli 200 kwa kila uL, antibiotiki iitwayo trimethoprim/sulfamethoxazole hupunguza hatari ya Nimonia ya numosisitisi[52]huenda ikawa ni ya kufaa kwa walio na kingamwili dhaifu lakini wasio na VVU.[53]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kuwachunguza wanawake wajawazito kwa Streptokokasi ya kundi B na Klamidia trakomatisi, na kutoa matibabu kwa antibiotiki, ikihitajika, hupunguza viwango vya nimonia kwa watoto wachanga;[54][55] mbinu za kuzuia maambukizi ya VVU kutoka kwa mama hadi kwa mtoto huenda zikafaa pia.[56]Efusheni ya mdomo na koo la watoto wachanga waliochafuliwa kwa kiowevu cha amnioni chenye mekoniamu haijaweza kupunguza kiwango cha nimonia ya aspiresheni na huenda ikasababisha madhara,[57] hivyo basi, tendo hili halipendekezwi katika hali nyingi.[57]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa wazee wadhaifu, huduma nzuri ya afya ya mdomoni inaweza kupunguza hatari ya nimonia ya aspiresheni.[58]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Udhibiti  Kwa kawaida, antibiotiki za mdomoni, kupumzika, dawa za analijesiki, na viowevu ni bora kwa afueni kamili.[37]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Hata hivyo, walio na matatizo mengine ya kiafya, wazee au walio na tatizo kubwa la kupumua wanaweza kuhitaji utunzaji wa hali ya juu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ikiwa dalili zitaendelea kuzorota, nimonia hiyo haiwezi kuisha kwa matibabu ya nyumbani, au matatizo yatokee, huenda kulazwa hospitalini kukahitajika.[37]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kote ulimwengumi, takriban asilimia 7-13 ya visa kwa watoto hupelekea kulazwa hospitalini[10]ilhali katika nchi zilizostawi, kati ya asilimia 22 na 42 ya watu wazima walio na nimonia waliyopata katika jamii hulazwa.[37]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Matokeo ya CURB-65 ni muhimu kwa kuamua hitaji la kulazwa kwa watu wazima.[37]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ikiwa matokeo ni 0 au 1 watu wanaweza kudhibitiwa nyumbani kikamilifu, yakiwa 2, kulazwa hospitalini kwa muda mfupi au utunzaji zaidi wa kufuatilia wa karibu unahitajika.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Yakiwa 3-5, kulazwa hospitalini kunapendekezwa.[37]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa watoto walio na tatizo la kupumua au kiwango cha oksijeni chini ya asilimia 90 wanafaa kulazwa hospitalini.[59]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Manufaa ya fiziotherapi ya kifua kwa nimonia bado hayajabainishwa. [60]Uingizaji hewa kwa barakoa huenda ukawanufaisha waliolazwa kwenye kitengo cha wagonjwa mahututi.[61]Dawa ya kikohozi ya kununuliwa madukani haijaweza kusaidiaref [62] wala matumizi ya zinki kwa watoto.[63]Hakuna ushahidi wa kutosha wa mukolitiki.[62]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ya bakteria Antibiotiki huboresha matokeo kwa walio na nimonia ya bakteria.[64]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Aina ya antibiotiki mwanzoni hutegemea hali ya mtu aliyeathiriwa, kama vile umri, afya yake wakati huo, na eneo ambapo maambukizi yalipatikana.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nchini Uingereza matibabu ya jarabati pamoja na amoxicillin yamependekezwa kama awamu ya kwanza ya nimonia inayoambukiza katika jamii, pamoja na doxycycline au clarithromycin kama aina mbadala.[37]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kaskazini mwa Marekani, ambapo aina mahususi za nimonia inayoambukiza katika jamii hutokea sana, macrolide (kama vile azithromycin auerythromycin), na doxycycline zimechukua mahali pa amoxicillin kama awamu ya kwanza ya matibabu kwa watu wazima wasiolazwa hospitalini.[21][65] Kwa watoto walio na dalili ndogo au kiasi, amoxicillin husalia katika awamu ya kwanza.[59]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Matumizi ya fluoroquinolones katika visa visivyo tata yamewekewa vikwazo kwa sababu ya madhara yake na kusababisha upinzani kwa mujibu wa kutokuwa kwao na faida kubwa ya kimatibabu.[21][66]Muda wa matibabu kikawaida umekuwa siku saba hadi kumi, lakini ushaidi unaoongezeka unaonyesha kuwa yale ya muda mfupi (siku tatu hadi tano) vile vile ni bora.[67]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Iliyopendekezwa kwa nimonia inayoambukiza hospitalini ni awamu ya tatu na ya nne ya cephalosporins, carbapenem, fluoroquinolones, aminoglycosides, navancomycin.[68]Mara kwa mara antibiotiki hizi hupewa ndani ya mshipa na kutumiwa kwa mchanganyiko.[68]kwa wale wanaotibiwa hospitalini, zaidi ya asilimia 90 hupata nafuu baada ya antibiotiki za kwanza.[18] ya virusi Vizuia nuraminidesi vinaweza kutumiwa kutibu nimonia ya virusi inayosababishwa na virusi vya influenza (influenza A nainfluenza B).[6]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Hakuna tiba za kinzavirusi maalum zinazopendekezwa kwa aina zingine za nimonia za virusi zinazoambukiza katika jamii vikiwemo virusi vya korona vya SARS , virusi vya adeno, virusi vya hanta, na virusi vya parainfluenza.[6]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Influenza A inaweza kutibiwa kwa rimantadine au amantadine, ilhali influenza A au B inaweza kutibiwa kwa oseltamivir, zanamivir au peramivir.[6]Dawa hizi zina matokeo bora zikianzishwa katika saa 48 za kuanza kwa dalili.[6]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Aina nyingi za influenza A ya H5N1, ambayo pia hujulikana kama homa ya ndege zimeonyesha ukinzani kwa rimantadine na amantadine.[6]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Matumizi ya antibiotiki kwa nimonia ya virusi yanapendekezwa na baadhi ya wataalam kwa kuwa ni vigumu kufutilia mbali maambukizi yanayotatiza ya bakteria[6] Shirika la Kifua la Uingereza linapendekeza kuwa antibiotiki zisitumiwe kwa ugonjwa usio mkali.[6]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Matumizi ya kotikosteroidi yana utata.[6]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Aspiresheni Kwa ujumla, numonitisi ya aspiresheni hutibiwa kwa kiasi kwa antibiotiki za nimonia ya aspiresheni tu.[69]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Aina ya antibiotiki itakayotumiwa itategemea mambo kadhaa, yakiwemo kimelea kinachodhaniwa kusababisha na iwapo nimonia iliambukiza kwenye jamii au katika mazingira ya hospitali.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Aina zinazotumika sana ni clindamycin, mchanganyiko wa beta-lactam nametronidazole, au aminoglycoside.[70]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kotikosteroidi hutumika wakati mwingine kwa nimonia ya aspiresheni, lakini kuna ushahidi mdogo wa kuthibitisha ubora wazo.[69]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Prognosi Kwa matibabu, aina nyingi za nimonia ya bakteria zitadhibitiwa katika siku 3-6.[71]Huchukua majuma machache kabla ya dalili nyingi kuisha. [71]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Matokeo ya eksirei huonyesha kuisha kabisa katika majuma manne na kiwango cha vifo kupungua (chini ya asilimia 1).[11][72] Kwa wazee au watu walio na matatizo mengine ya mapafu, kupona kunaweza kuchukua zaidi ya majuma 12.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa watu wanaohitaji kulazwa hospitalini, kiwango cha vifo kinaweza kuwa juu hadi kama asilimia 10 na kwa wale wanaohitaji uangalizi makini, kinaweza kufika asilimia 30-50.[11]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nimonia ndiyo maambukizi yanayopatikana hospitalini yanayotokea sana yanayosababisha kifo.[18]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kabla ya majilio ya antibiotiki, kiwango cha vifo kilikuwa asilimia 30 kwa waliolazwa hospitalini.[15]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Matatizo yanaweza kutokea hususan kwa wazee na walio na matatizo mengine ya kiafya.[72]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Haya yanaweza kuwa haya miongoni mwa mengine: empiema, usaha kwenye mapafu, kuvimba na kuziba kwa bronkioli, sindromu ya matatizo makali ya upumuaji , sepsisi, na kuzorota kwa matatizo mengine ya kiafya.[72]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kanuni za utabiri wa kiafya Kanuni za utabiri wa kiafya zimewekwa ili kutabiri kwa usahihi zaidi matokeo katika nimonia.[18]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kanuni hizi hutumika katika kuamua iwapo mtu huyo atalazwa hospitalini au la.[18]kutabiri                                                                                Kielelezo cha ukali wa nimonia (au alama ya PSI )[18] Alama ya CURB-65, inayozingatia ukali wa dalili, magonjwa mengine yoyote [73] Efusheni ya plura, empiema, na jipu  Katika nimonia kujikusanya kwa kiowevu inaweza kutokea kwenye nafasi inayozingira pafu.[74]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Wakati mwingine, vimelea vitaambukiza kiowevu hiki na kusababisha empiema.[74]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ili kutofautisha empiema na efusheni ya paranimonia, kiowevu hicho kinaweza kuchukuliwa kwa sindano (thorasentesisi), na kuchunguzwa.[74]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ikithibitishwa kuwa kuna empiema, ufyonzaji kikamilifu wa kiowevu ni muhimu, mara nyingi kwa katheta ya ufyonzaji.[74] katika visa vikali vya empiema huenda upasuaji ukahitajika.[74]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kiowevu  chenye maabukizi kisipofyonzwa, maambukizi yanaweza kukithiri kwa sababu antibiotiki hazipenyi vizuri kwenye kaviti ya plura.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ikiwa kiowevu hakina maambukizi, kinahitaji kufyonzwa ikiwa kinasababisha dalili au kinabaki kilivyo tu.[74]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa hali nadra sana, bakteria kwenye pafu zitatengeneza kibonge cha kiowevu chenye maambukizi kiitwacho jipu la pafu.[74]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Jipu kwenye pafu huonekana kwa eksirei ya kifua lakini mara kwa mara huitaji uchunguzi wa kielektroniki wa CT ya kifua ili kuthibitisha utambuzi.[74]Kwa kawaida jipu hutokea katika nimonia ya aspiresheni, na mara kwa mara huwa na aina nyingi tofauti za bakteria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Antibiotiki za muda mrefu hufaa mara nyingi kwa kutibu jipu la pafuni, lakini wakati mwingine ni lazima jipu hilo lifyonzwe kwa mpasuaji aumrediolojia.[74]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Matatizo ya upumuaji na mzunguko wa damu Nimonia inaweza kusababisha matatizo ya upumuaji kwa kuchochea sindromu ya matatizo makali ya upumuaji, inayotokana na mchanganyiko wa maambukizi na inflamesheni<!-- <ref name=M31/> -->Mapafu hujaa kiowevu kwa haraka na kushupaa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kushupaa huku pamoja na ugumu mkubwa wa kuchukua oksijeni kutokana na kiowevu cha tundu la mapafu kunaweza kuhitaji vipindi virefu vya uingizaji hewa kwa mitambo ili kuongoka.[22]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Sepsisi ni tatizo linaloweza kutokea katika nimonia lakini hutokea tu kwa watu walio na kingamwili dhaifu aukiwango cha chini cha splenizimu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Vimelea vinavyohusika sana ni Streptokokasi numoniae, Haemofilasi influenzae na  Klebsiela Numoniae.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Visababishi vingine vya dalili vinavyopaswa kuzingatiwa ni kama infakti ya miokadia au kuziba kwa ateri za mapafu.[75]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Epidemiolojia  Nimonia ni maradhi yanayotokea sana yanayoathiri takriban milioni 450 za watu kwa mwaka na yanayotokea katika kila sehemu ya dunia.[6]Ni kisababishi kikubwa cha vifo katika kila rika ambapo husababisha milioni 4 (asilimia saba ya vifo vyote duniani) kila mwaka.[6][64] Viwango ni vya juu zaidi kwa watoto chini ya miaka mitano na watu wazima walio na umri wa zaidi ya miaka 75.[6]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Hutokea takriban mara tano zaidi katika ulimwengu unaostawi kuliko katikaulimwengu uliostawi.[6]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nimonia ya virusi huchangia takriban visa milioni 200.[6]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nchini Marekani, katika mwaka wa 2009, nimonia ilikuwa kisababishi  cha 8 kati ya visababishi vinavyoongoza vya vifo.[11]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Watoto Katika mwaka wa 2008, nimonia ilitokea katika takriban watoto milioni 156 (milioni 151 katika ulimwengu unaostawi na milioni 5 katika ulimwengu uliostawi).[6]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ilisababisha vifo milioni 1.6  au asilimia 28-34 ya vifo vya waliokuwa chini ya miaka mitano, ambapo asilimia 95 vilitokea katika ulimwengu unaostawi.[6][10]Nchi zilizoathiriwa pakubwa na ugonjwa huu ni: India (milioni 43), Uchina (milioni 21) na Pakistan (milioni 10).[77]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Ndicho kisababishi kikuu cha vifo vya watoto katika nchi zenye mapato ya chini.[6][64]Vingi vya vifo hivi hutokea katika kipindi cha uchanga.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Shirika la Afya Duniani linakadiria kuwa kimoja kati ya vifo vitatu vya watoto wachanga hutokana na nimonia.[78]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Takriban nusu ya vifo hivi vinaweza kuzuiliwa kinadharia, kwa sababu husababishwa na bakteria ambayo chanjo yake thabiti ipo.[79]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Historia [[Image:WPA Pneumonia Poster.jpg|thumb|alt=Bango lililo na papa katikati na lenye maandishi "Nimonia Hushambulia Kama Papa Mla Watu Akiongozwa na Samaki Rubani wake  ambaye ni Mafua"|kushoto| bango la UMK, 1936/1937] Nimonia imekuwa ungonjwa wa kawaida katika historia ya binadamu.[80]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Dalili zilielezwa na Hippocrates (c. 460 BC – 370 BC):[80]"Kwa hivyo athari za perinimonia na kuvimba kwa plura zinapaswa kuchunguzwa: Ikiwa kiwango cha juu cha joto ni kikali, na ikiwa kuna maumivu kwa mojawapo ya pande au pande zote, na ikiwa kuna kikohozi akipumua nje, na sputa ya inayotolewa ni ya rangi ya kimanjano au samawati au vile vile iwe nyepesi, yenye povu na yenye rangi nyingi, au kuwa na sifa nyingine yoyote tofauti na za kawaida...


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Nimonia inapofikia upeo wake, hali hiyo huwa imezidi utatuzi asipotibiwa na ni mbaya akiwa na disnia na mkojo mwepesi na wenye harufu kali, na jasho likitoka shingoni na kichwani, kwani jasho kama hili ni baya, inavyotokana na ukosefu wa hewa, miparuzo na ukali wa ugonjwa unaokithiri".[81]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Hata hivyo, Hippocrates aliita nimonia ugonjwa "uliopewa jina na watu wa kale".


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Pia aliripoti matokeo ya efusheni ya ufyonzaji wa empiema.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Maimonides (1135–1204 AD) alitoa wazo: "Dalili za kimsingi zinazotokea katika nimonia na zisizo na upungufu ni kama zifuatazo: kiwango cha juu cha joto kisicho kikali, maumivu ya mchomo ya plura kwenye upande, pumzi fupi za haraka, mpwito wa ateri usio wa kawaida na kikohozi".[82]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Maelezo haya ya kiafya yanafanana na yale yaliyo katika vitabu vya kiada vya kisasa na yaliangazia ukubwa wa maarifa ya kitabibu kupitiaEnzi za kati hadi katika karne ya 19.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Edwin Klebs ndiye aliyekuwa wa kwanza kuchunguza na kuona bakteria kwenye njia za hewa za watu waliofariki kutokana na nimonia katika mwaka wa 1875.[83]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Utafiti wa kwanza uliotambua visababishi viwili vikuu vya nimonia ya bakteria<i data-parsoid='{"dsr":[65276,65302,2,2]}'>Streptokokasi numoniae na Klebsiela numoniae  ulifanywa na Carl Friedländer[84] na Albert Fränkel[85] katika mwaka wa 1882 na 1884 mtawalia.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Utafiti wa kwanza wa Friedländer ulitanguliza Doa la gram, uchunguzi wa kimsingi wa maabarani ambao bado unatumiwa kutambua na kuainisha bakteria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Makala ya Christian Gram yaliyoeleza utaratibu huu katika mwaka wa 1884 yalisaidia kutofautisha hizo bakteria mbili na kudhibitisha kuwa nimonia inaweza kusababishwa na zaidi ya kimelea kimoja.[86]+/`	3 Bwana William Osler, anayejulikana kama, "baba wa uganga wa kisasa", alitambua vifo na ulemavu unaosababishwa na nimonia huku akiieleza kama "nahodha wa visababishi vya vifo" katika mwaka wa 1918 kwa sababu ilikuwa imezidi kifua kikuu kama mojawapo ya visababishi vikuu vya vifo wakati huo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Msemo huu ulianzishwa na John Bunyan akirejelea "uharibifu" (kifua kikuu)[87][88] Osler pia alieleza nimonia kama "rafiki ya mzee" kwa sababu mara nyingi kifo kilikuwa cha haraka na kisicho na maumivu kulipokuwa na njia nyingi za kufa polepole zenye maumivu.[15]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Uvumbuzi zaidi katika miaka ya 1900 uliboresha matokeo kwa waliokuwa na nimonia.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Kwa majilio ya penicillin na antibiotiki zingine, mbinu za kisasa za upasuaji, na uangalizi makini wa wagonjwa katika karneya 20, vifo vitokanavyo na nimonia vilivyokuwa vimefika asilimia 30 vilipungua sana katika ulimwengu uliostawi.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Uchanjaji wa  watoto wachanga dhidi ya Haemofilasi influenzae B ulianza katika mwaka wa 1988 na kusababisha kupungua pakubwa kwa visa baadaye.[89]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Uchanjaji dhidi ya Streptokokasi numoniae kwa watu wazima ulianza katika mwaka wa 1977 na kwa watoto katika mwaka wa 2000, na kusababisha kupungua sawa.[90]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Jamii na Utamaduni Kutokana na ongezeko la ugonjwa katika nchi zinazostawi na kiwango cha chini cha uhamasishaji mdogo kuhusu ugonjwa huo katika nchi zilizostawi, jamii ya afya ya kimataifa imetenga tarehe 12Novemba kuwa Siku ya Nimonia Ulimwenguni, siku ambapo wananchi wanaojali na watunga sera huchukua hatua dhidi ya ugonjwa huo.[91]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Gharama ya kiuchumi ulimwenguni ya nimonia inayoambukiza kutoka kwa jamii imekadiriwa kuwa dola bilioni 17.[11]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Nimonia

Tanbihi  Marejeo |first= missing |last= (help) CS1 maint: extra text: authors list (link) CS1 maint: extra text (link) Viungo vya nje  at Curlie jamii:magonjwa ya kuambukiza jamii:mapafu


Question: Ujerumani ina idadi ngapi ya watu?

Viwakilishi vya idadi

Examples Mawili yamegongana, idadi kamili.


Question: Ujerumani ina idadi ngapi ya watu?

Viwakilishi vya idadi

Vichache vimepatikana, idadi ya jumla.


Question: Ujerumani ina idadi ngapi ya watu?

Viwakilishi vya idadi

Wanne wamekamatwa, idadi kamili.


Question: Ujerumani ina idadi ngapi ya watu?

Viwakilishi vya idadi

Wengi hawakula ugali, idadi ya jumla.


Question: Ujerumani ina idadi ngapi ya watu?

Viwakilishi vya idadi

Watano wamekimbia, idadi kamili.


Question: Ujerumani ina idadi ngapi ya watu?

Viwakilishi vya idadi

Viwakilishi vya idadi/kiasi ni aina ya neno au maneno yanayojulisha idadi ya watu au vitu ambavyo havikutajwa majina.


Question: Ujerumani ina idadi ngapi ya watu?

Viwakilishi vya idadi

Idadi hiyo inaweza kuwa ya jumla au idadi hali/kamili.


Question: Ujerumani ina idadi ngapi ya watu?

Viwakilishi vya idadi

Tazama pia Lango:Lugha Viwakilishi  Jamii:Isimu Jamii:Sarufi


Question: Je, kuna aina ngapi za Biblia duniani?

Orodha ya vitabu vya Biblia

Vitabu vya Biblia ya Kikristo vilivyoorodheshwa hapa chini ni vile 66 tu vinavyotambuliwa na Wakristo wote.


Question: Je, kuna aina ngapi za Biblia duniani?

Orodha ya vitabu vya Biblia

Zingatia lakini kwamba walio wengi, hasa Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki, katika Biblia wanavyoitumia wana vitabu vingine 7 vinavyoitwa Deuterokanoni, navyo vyote vimo katika Agano la Kale: Yoshua Bin Sira, Kitabu cha Hekima, Kitabu cha kwanza cha Wamakabayo, Kitabu cha pili cha Wamakabayo, Tobiti, Yudithi, Baruku.


Question: Je, kuna aina ngapi za Biblia duniani?

Orodha ya vitabu vya Biblia

Majina ya vitabu yameandikwa hapa kufuatana na tafsiri ya Kiswahili cha kisasa maarufu kama Habari Njema.


Question: Je, kuna aina ngapi za Biblia duniani?

Orodha ya vitabu vya Biblia

Kama kuna jina lingine limeongezeka katika mabano.


Question: Je, kuna aina ngapi za Biblia duniani?

Orodha ya vitabu vya Biblia

Agano la Kale Vitabu vya kihistoria Mwanzo (Kitabu cha Kwanza cha Musa)  Kutoka (Kitabu cha Pili cha Musa)   Walawi (Kitabu cha Tatu cha Musa)   Hesabu (Kitabu cha Nne cha Musa)   Kumbukumbu la Sheria (Kumbukumbu la Torati; Kitabu cha Tano cha Musa)   Yoshua   Waamuzi   Ruthu (Kitabu cha Ruthi)   Samueli I   Samueli II   Wafalme I   Wafalme II   Mambo ya Nyakati I   Mambo ya Nyakati II   Ezra   Nehemia (Kitabu cha Pili cha Ezra)   Esta   Vitabu vya hekima Yobu (Kitabu cha Ayubu)   Zaburi   Methali   Mhubiri   Wimbo Ulio Bora   Maombolezo (Maombolezo ya Yeremia)   Vitabu vya kinabii Isaya   Yeremia   Ezekieli   Danieli   Hosea   Yoeli   Amosi   Obadia   Yona   Mika   Nahumu   Habakuki   Sefania   Hagai   Zekaria   Malaki    Agano Jipya Vitabu vya kihistoria Injili ya Mathayo   Injili ya Marko   Injili ya Luka   Injili ya Yohane (Injili ya Yohana)   Matendo ya Mitume   Barua za Paulo Barua kwa Waroma (Waraka kwa Warumi)   Barua ya Kwanza kwa Wakorintho   Barua ya Pili kwa Wakorintho   Barua kwa Wagalatia   Barua kwa Waefeso   Barua kwa Wafilipi   Barua kwa Wakolosai   Barua ya Kwanza kwa Wathesalonike   Barua ya Pili kwa Wathesalonike   Barua ya Kwanza kwa Timotheo   Barua ya Pili kwa Timotheo   Barua kwa Tito   Barua kwa Filemoni   Barua nyingine Barua kwa Waebrania   Barua ya Yakobo   Barua ya Kwanza ya Petro   Barua ya Pili ya Petro   Barua ya Kwanza ya Yohane   Barua ya Pili ya Yohane   Barua ya Tatu ya Yohane   Barua ya Yuda   Kitabu cha kinabii Ufunuo (Ufunuo wa Yohane)   * Biblia Biblia Jamii:Ukristo


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Seko Shamte (alizaliwa tarehe 29 Oktoba 1981) ni Mtanzania anayejihusisha na kazi za kutengeneza filamu akiwa mwandishi na msimamizi wa kazi mbalimbali za filamu.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Maisha ya mapema Seko Shamte alikua Dar es Salaam lakini alitumia baadhi ya miaka yake mapema nchini Marekani na barani Asia.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Wazazi wake, Fulgence na Antonia Tingitana, baba mhandisi na mama, mtaalamu wa elimu alihimiza maendeleo ya ujuzi wake wa kuandika kwa kumpeleka kuandika makambi juu ya likizo za majira ya joto.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Wakati wa mashindano ya vipaji katika Shule ya Sekondari ya Zanaki, alikuwa mwigizaji na kutembelea Radio One.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Akiwa na miaka 17 utendaji wake uliendelea kumpa kuingia katika sekta ya vyombo vya habari, pamoja na maonyesho yake juu ya Radio Afrika Mashariki.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Kazi Baada ya kumaliza BSC yake katika fedha na mdogo katika vyombo vya habari katika Marymount College Manahattan College na mwaka 2005 alienda kufanya kazi katika Televisheni ya Afrika Mashariki kama Mkuu wa Programu  Wakati wa saa yake katika kituo cha televisheni aliona uumbaji na televisheni ya programu maarufu za televisheni Ze Comedy, Ijumaa Night Live, 5 Live! na Nirvana.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Ze Comedy ni show ya juu ya mchezaji wa comedy juu ya televisheni ya Tanzania.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Seko Shamte alianzisha kampuni yake ya uzalishaji, Alkemist Media mwaka 2008.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Timu Tanzania Seko Shamte alikwenda kuandika, kuzalisha na kuelekeza mfululizo unaoitwa 'Timu: Tanzania.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Hadithi hii ilikazia usawa wa kijinsia nchini Tanzania wakitazamia kubadilisha kanuni za kijinsia za jamii.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Hadithi ina wasichana wawili  vijana, Upendo na Sophia, na mapambano yao ya utambulisho.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Nyumbani Kuja Mwaka wa 2015, filamu yake ya kipengele  Home Coming  ilitolewa Dar es Salaam.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Hadithi hii ni uchunguzi juu ya rushwa na jinsi inavyoendelea, kizazi baada ya kizazi.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Kuja nyumbani kulipatikana vizuri na Sekta ya Filamu ya Tanzania.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Filamu hiyo ilichaguliwa ili kucheza kwenye Pan African Film Festival mwaka 2017.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Mradi wa pili wa Seko unapangwa kuwa waraka juu ya Julius Kambarage Nyerere, rais wa kwanza wa Tanzania.


Question: Je, ni asilimia ngapi ya vijana haina kazi nchini Kenya?

Seko Shamte

Jamii:Wikipedia Editathon 2018 Jamii:Watu wa Tanzania


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Masai Mara (ambayo pia huendelezwa kama Maasai Mara) ni hifadhi kubwa ya mbuga ya wanyamapori Kusini Magharibi mwa Kenya, ambayo ni muendelezo wa Kaskazini wa hifadhi ya mbuga ya wanyapori ya Serengeti iliyoko nchini Tanzania.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Jina hili linatokana na jamii ya Wamaasai (wenyeji wa tangu jadi wa eneo hilo) na Mto Mar unaoigawa, ni maarufu kwa wanyama wake wa kipekeewaporini na uhamaji mbuaga hiyo unajulikana kwa wingi wa wanyamapori na kuhama kwa pundamilia, swala wa aina ya Thomson, na kongoni kutoka Serengeti kila mwaka kuanzia Julai hadi Oktoba, uhamaji mkubwa sana  uitwao "Uhamaji Mkuu".


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Jiografia Hifadhi Mbuga ya Wanyamapori ya Kitaifa ya  Masai Mara ina upana wa kilomita 1530 kieneo upande wa Kusini Magharibi mwa Kenya.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Ndiyo sehemu ya Serengeti iliyo upande wa Kaskazini zaidi yenye upana wa jumla ya kilomita 25,000 kilomita kieneo.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Upande wa Kusini imepakana na muga ya wanyama ya Serengeti, na upande wa magharibi na mharara wa Siria na upande wa Kaskazini Mashariki na Magharibi imepakana na maeneo ya ufugaji.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Kiwango cha mvua katika mazingira haya huongezeka kuanzia kusini-mashariki-hadi magharibi, japo hubadilika kiwakati kutoka eneo moja hadi lingine na ni ya misimu miwili.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Mito ya Sand, Talek na Mara ndiyo mito mikubwa ambayo hutoa maji kwenye hifadhi ya mbuga hii.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Vichaka na miti iliyomea kwenye kingo za mito hufunika miteremko na vilele vya milima    Kimsingi mandhari ya hifadhi hii ni nyasi iliyowazi na mito.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Eneo la Kusini Magharibi kuna vichka vya aina mbalimbli ya miti ya aina ya mwangate.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Upande wa mpaka wa magharibi kuna harara(genge) la Esoit Oloololo la Bonde la Ufa, na wanyamapori wanapatikana eneo hili kwa wingi kwa sababu chemichemi ya maji hupatikana kwa urahisi na hakuna usumbufu wa watalii.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Mwisho wa mpaka wa Mashariki ni kilomita 224 kutoka Nairobi, kwa hivyo, ni upande wa mashariki ndio hutembelewa na watalii sana.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Wanyamapori wa Masai Mara Kongoni, pundamilia na swala wa aina ya Thomson huhamia hifadhi ya mbuga ya Mara kutoka sehemu tambarare za Serengeti hadi nyanda za Kusini na za Loita katika maeneo ya wachungaji kuelekea Kaskazini Magharibi Kuanzia Julai hadi Oktoba ama baadaye.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Makundi hayo matatu pia hupatikana kwenye hifadhi ya mbuga ya Mara.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Wanyama wote wa kundi la "Tano Kubwa" wanapatikana Masai Mara, ingawa idadi ya vifaru weusi inapungua, huku kukiwa na jumla ya vifaru 37 tu katika mwaka wa 2000.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Viboko hupatikan wakiwa kwenye makundi makubwa kwenye mito ya Masai Mara na Talek.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Duma pia hupatikana, ingawa idadi yao inapungua kwa kasi mno, hususan kutokna na usumbufu wa watalii na uwindaji wao wa mchana Kama ilvyoelezwa hapo juu, sehemu tambarare kati ya mto Mara na harara ya Esoit Oloololo ndiyo sehemu nzuri ya kusimama ili kuweza kuwaona wanyamapori vizuri hususan simba na duma.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Kama ilivyo kwenye mbuga ya Serengeti, Kongoni ndiyo wengi zaidi katika hifadhi ya mbuga ya Masai Mara, na idadi yao inakadiriwa kuwa mamilioni.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Karibu kila mwaka mwezi wa Julai wanyama hawa huhamia eneo la Kaskazini kwa wingi kutoka Serengeti wakitafuta lishe , na hurudi upande wa Kusini katika mwezi wa Oktoba.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Uhamaji mkubwa ni mojawapo ya matukio asilia ya kuvutia ulimwenguni kote, unaohusisha wanyama wala majani, kongoni 1, 3000,000; swala 360,000 na punda milia 191,000.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Wanyama hawa ambao huhama hufutwa kupitia kwa njia yao mviringo na kundi la wanyama wala wanyama wengine, kama vile simba na fisi.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Paa wengine wengi wanapatikana hapa, wakiwemo swala wa aina ya Thomson na Gant, swalapala na kongoni Kuna pundamilia wengi kwenye hifadhi ya mbuga hiyo{/0 Nyanda hizo ni makazi ya twiga wa aina tofauti ya Masai Mara pamoja na twiga wa kawaida.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Paa mkubwa wa aina ya Roan na mbweha mwenye masiko kama ya popo anayetembea usiku wanaonekana pia kwenye mipaka ya mbuga hiyo.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Masai Mara ni kituo kikubwa cha utafiti wa fisi mwenye mabaka.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Kuongezea ni kwamba kuna zaidi ya aina 450 ya ndege wa msituni, ikiwa ni pamoja na mwewe, kongoti, ndege wadogo, hondohondo, korongo wenye shungi kichwani, tai , na vipanga wafupi wa kiafrika.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Utawala Hifadhi ya mbuga ya wanyama ya Masai Mara inasimamiwa na Baraza la mji wa Narok na Mara Conservancy (chini ya mkataba na Baraza la Trans-Mara), shirika lisilolafaida lililoundwa na Wamaasai, na lenye vitengo vinavyozuia usasi haramu.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Hifadhi ya Masai Mara ni eneo linalosimamiwa na shirika la Group Ranch Trust la jamii ya Masai Mara ambao pia wana askari misitu wao ambao hushika doria kwenye hifadhi hiyo.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Wanyapori huzurura kwenye hifadhi hiyo bila ya kizuizi chochote na kwenye mazingira ya wanyamapori yaliyotunzwa .


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Kuzuru Mbuga za wanyama huiletea nchi ya Kenya fedha za kigeni.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Kufikia Oktoba mwaka 2009 ada za kiingilio zilikuwa ni dola 60 za marekani kwa watu wazima na dola 30 za marekani kwa watoto wageni wasio Wakenya. [1]


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Kuna mikahawa ya kulala na kambi nyingi za mahema kwa watalii wanaozuru mbuga hiyo na maeneo ya mipaka yake.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Watalii / wageni hugharamia matumizi yao isipokuwa kama kulikuwa na mpango awali wa matumizi yao.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Mikahawa ya kulala na kambi zinazopatikana kwenye mikahawa hiyo ni pamoja na Mara Reserve Serena, Gavana wa kambi, Keekorok, na Sarova Mara.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Katika eneo la Uhifadhi kuna Royal Mara Safari Lodge, kambi ya hema ya Siana Springs, Mara Sopa, Elephant Pepper, Mara, Simba, na kambi ya Sekenani.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Ada ya kupiga kambi ni dola $ 25 za Marekani kwa kila usiku.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Kiwanja cha ndege cha Mara Serena, kiwanja cha Musiara na kile cha Keekorok vipo katika eneo la uhifadhi wa Mara.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Viwanja vya ndege vya Mara Shikar, Kichwa Tembo na Airport Ngerende vinapatikana katika eneo la Uhifadhi la Masai Mara.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Matangazo ya vyombo vya habari Big Cat Diary ya Televisheni ya BBC imepigwa picha kwenye mbuga hiyo na eneo la Uhifadhi wa Masai Mara na inaonyesha matukio kutoka eneo la mbuga hiyo la Musiara Marsh na Leopard George na sehemu za uhifadhi za mtini.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Hifadhi ya mbuga ya Mara ina tovuti ambayo kazi yake ni kutoa maelezo zaidi kuhusu mimea na wanyama, ramani, Historia na Utamaduniwa Wamaasai , uhamaji wa kongoni, habari zinazochipuka na matukio, ada ya kiingilio na malazi.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Kuna fedha zimengwa bila ya upendeleo wowote kuboresha Maasai Mara kama kivutio cha Utalii.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Maasai Mara katika hatari Kwa mujibu wa utafiti mpya Mbuga ya Kitaifa ya Maasai Mara inapoteza spishi za wanyama kwa kasi ambayo inwatia wasiwasi wanasayansi.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Matokeo yaliyochapishwa kwenye toleo la mwezi wa Mei kwenye Juzuu la british Journal of Zoology(Ilri Scientific Paper_Dynamics of Mara-Serengeti Ungulates in Relation to Land Use Changes) yananasibisha kutoweka kwa spishi hizo na ongezeko la makazi ya binadamu ndani na karibu na mbuga hiyo.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Makala iliyokuwa kwenye tovuti ya Taasisi ya Kimatifa ya Utafiti wa Wanyama ilisema kuwa (ILRI)"Utafiti huo unatoa ushahidi mpana hadi waleo kuhusu kupungua kwa idadi ya wanyama wenye kwato kwenye mbuga ya Mara na jinsi hali hii inavyohusishwa na ongezeko la haraka la idai ya watu katika maeneo yanayopakana na mbuga hiyo."


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

ILRI ilifanya utafiti huu kati ya mwaka 1989 na 2003.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Utafiti huo uliofadhiliwa na Mfuko wa Wanymapori wa kwa ajili ya Mazingira (WWF), ulifuatilia wanyama wenye kwato kila mwezi kwa kipindi cha miaka 15.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Kulingana na utafiti huu, spishi sita pamoja na twiga, Paa, ngiri, topis na na bata wa majini wapengua sana kwenye mbuga hiyo kwa kasi ya kutia wasiwasi.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Utafiti huo unasema kuwa idadi ya wanyama walioangamia ni kubwa kiaasi cha asilimia 95 cha twiga, asilimia 80 ya ngiri, asilimia 76 ya kongoni na asilimia 67 ya swalapala.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Kwa mujibu wa Shirikisho la Utalii nchini Kenya(KTF) idadi ya nyumba zinazojengwa kwenye mbuga hiyo zitakuwa zaidi ya idado ya wanyama kwa kipindi cha miaka 20.


Question: Je,ni kilomita ngapi toka Nanyuki hadi Nairobi?

Masai Mara

Picha   Uhamaji wa kongoni na pundamilia Duma Vifaru Simba jike katika mbuga ya Masai Mara Ndovu Wana wa simba Simba jike na windo Simba  Tazama pia Julie Ward, mpiga picha wa wanyapori aliyeuawa katika mbuga ya Masai Mara mwaka 1988 Marejeleo  Viungo vya nje


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu (HTN) au presha ya juu ya damu (pia huitwa shinikizo la mishipa ya damu, HBP), ni ugonjwa sugu ambapo nguvu ya msukumo wa damu katika mishipa ni kubwa kuliko kawaida.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Ongezeko hilo husababisha moyo kufanya kazi kupita kiasi ili uzungushe damu katika mishipa ya damu.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kwa kawaida halina dalili, ila likidumu lina madhara makubwa kwa afya.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu ndilo sababu kubwa (kihatarishi) ya upoozaji, mshtuko wa moyo (mashambulizi ya moyo), moyo kushindwa kufanya kazi, kutuna kwa ukuta wa mishipa (k.m., kutuna kwa ukuta wa aota au mkole), chujio la mshipa wa kupeleka damu kwenye moyo au peripheral arterial disease, na inasababishwa na ugonjwa sugu wa figo.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Hata ongezeko la wastani la shinikizo la damu hupunguza matarajio ya muda wa kuishi.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kuna vipimo viwili vya shinikizo la damu, yaani systolic na diastolic: shinikizo au presha ya systolic ni kipimo cha damu ambacho kinapima nguvu ya msukumo wa damu katika mishipa ya damu wakati moyo unadunda.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo au presha ya diastole inapima nguvu ya msukumo wa damu katika mishipa ya damu wakati moyo umetulia au kati ya mapigo ya moyo (diastole).


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kipimo cha kawaida cha shinikizo la damu ni 100–140milimita za zebaki (mmHg) upande wa systolic (kipimo cha juu) na 60–90 milimita za zebaki upande wa diastolic (kipimo cha chini).


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu hutokea kama kipimo kikiwa zaidi ya 140/90mmHg kwa muda mrefu.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kuna aina mbili za shinikizo la juu la damu: shinikizo la juu la damu la asili na shinikizo la damu linalosababishwa na magonjwa mengine.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kadiri ya asilimia 90–95 za watu wanaathiriwa na "shinikizo la juu la damu la asili", yaani wana ugonjwa huu bila kuwa na chanzo cha kisayansi kinachofahamika.[1]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Magonjwa mengine ya mafigo, mishipa, moyo, mfumo wa homoni huathiri asilimia 5–10 iliyobaki ya watu wenye shinikizo la damu (ndilo shinikizo la damu linalosababishwa na magonjwa mengine).


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Ili kudhibiti shinikizo la damu, lishe bora na mabadiliko katika mtindo wa kuishi lazima yazingatiwe pamoja na kupunguza matatizo yanayoathiri afya.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Hata hivyo, matumizi ya dawa ni muhimu kwa watu ambao mabadiliko ya mtindo wa maisha hautoshelezi kupunguza shinikizo la juu la damu, kutuna kwa ukuta wa ateri mithili ya puto kutokana na udhaifu wa sehemu hiyo.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Uainishaji wa shinikizo la damu  Watu wazima Kwa watu wenye umri wa miaka 18 au zaidi, shinikizo la juu la damu linaweza kuwa systolic na/au diastolic kama kipimo hicho ni zaidi kuliko kipimo cha kawaida kinachokubalika ambacho ni (139mmHg systolic, 89mmHg diastolic: tazama table — Uainishaji (JNC7)).


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kama vipimo vinapatikana baada ya kutumia chombo kinachopima presha kwa masaa 24 (24-hour ambulatory) au kufanya maangalizi nyumbani, vipimo vya chini vinatumiwa (135mmHg systolic or 85mmHg diastolic).


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Pia miongozo ya kimataifa ya hivi karibuni imegawanya shinikizo la damu katika vikundi mbali mbali vyenye vipimo chini ya kipimo cha shinikizo la juu la damu ili kuthibitisha hatari iliyopo ya shinikizo la juu la damu.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

JNC7 (2003)[2] anatumia neno dalili ya kuwa na shinikizo la juu la kwa presha ya damu iliyo kati ya 120 na 139mmHg systolic na/au 80–89mmHg diastolic, wakati Miongozo ya ESH-ESC (2007)[3] and BHS IV (2004)[4] inatenganisha katika vikundi vya hali inayofaa, vya kawaida, na vya kawaida kiasi kutofautisha presha zilizopo chini ya 140mmHg systolic na 90mmHg diastolic.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu pia imegawanywa katika vikundi vifuatavyo: JNC7 inatofautisha shinikizo la juu la damu aina ya I, shinikizo la juu la damu aina ya II, na shinikizo la juu la damu hatua kali sana.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu ambayo ni kali sana (Isolated systolic hypertension)  ni presha ya juu sana inayoambatana na presha ya kawaida ya diastolic, hali hii huwatokea sana wazee.[2]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

The ESH-ESC Guidelines (2007)[3] and BHS IV (2004),[4] inatambua aina ya tatu (aina ya III) ya shinikizo la juu la damu kwa watu ambao wana presha ya juu ya systolic inayozidi 179mmHg au presha ya diastolic inayozidi 109mmHg.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu liko katika kundi la "sugu" kama madawa hayapunguzi shinikizo la damu hadi vipimo vya kawaida.[2]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Watoto wadogo na wachanga Si kawaida kwa watoto waliozaliwa karibuni kuwa na shinikizo la juu la damu na ni asilimia 0.2 hadi  3% ya watoto wachanga ambao wanapata.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu haipimwi mara kwa mara kama watoto ni wadogo na wana afya nzuri. [5]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu huwapata watoto ambao wako katika hatari kubwa.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kuna masuala tofauti ya kuangalia, kama vile kipindi cha ujazito, umri baada ya utungaji mimba, na uzito wakati wa kuzaliwa kabla ya kuamua kama kipimo cha shinikizo la damu ni cha kawaida kwa mtoto mchanga.[5]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Watoto na vijana Ni kawaida kwa watoto na vijana kupata shinikizo la damu (asilimia 2–9% hutegemea na umri, jinsia, na asili)[6] and is associated with long-term risks of ill-health.[7]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Hivi sasa kuna pendekezo la kuwapima damu watoto wenye zaidi ya miaka mitatu na  kuangalia kama wana shinikizo la juu la damu kila wanapoenda kupimwa afya yao.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kabla ya kuthibitisha kama mtoto ana shinikizo la juu la damu mtoto lazima apimwe mara kadhaa.[7]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu huongezeka utotoni kufuatana na umri , wa watoto, shinikizo la damu linatambulika kama ni systolic ya kawaida au diastolic baada ya kupimwa zaidi ya mara tatu au zaidi ya asilimia 95 ambayo ni kawaida kufuatana na jinsia, umri na urefu wa mtoto.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Dalili ya shinikizo la juu la damu (Prehypertension) kwa watoto linatambulika kama shinikizo au presha ya kawaida ya systolic au shinikizo au presha ya  diastolic kama ni zaidi au sawa na asilimia 90, lakini ni chini ya asilimia 95.[7]Kwa vijana, inapendekezwa kwamba shinikizo la juu la damu na dalili ya shinikizo la juu la damu zichunguzwe na kuainisha kwa kutumia vigezo vya watu wazima.[7]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Ishara na dalili Mara nyingi watu wenye shinikizo la damu hawana dalili yoyote, na huwa inagundulika baada ya kufanya uchunguzi kwa kawaida kupitia screening, au wakati maangalizi ya afya yanafanywa kwa sababu nyingine.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Watu wengine wenye shinikizo la damu huwa wanapata maumivu ya kichwa (haswa nyuma ya kichwa na asubuhi), pamoja na kuchanganyikiwa, kizunguzungu, sikio kelele (mvumo au mazomeo masikioni), kutoweza kuona vizuri au matukio ya kuzirai.[8]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Baada ya uchunguzi wa mwili, kunakuwa na wasiwasi wa shinikizo la juu la damu kama kuna upanuzi wa mishipa ya damu ya retina baada ya kufanya uchunguzi wa optic fundus iliyopo nyuma ya jicho kwa kutumia chombo cha kufanyia uchunguzi yaani ophthalmoscopy.[9]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Classically, ukali wa mabadiliko ya shinikizo la damu ya retina linagawanya kwenye vikundi kuanzia I hadi IV, ingawa inaweza kuwa vigumu kuzitofautisha aina kali kiasi.[9]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Chombo cha kufanyia uchunguzi wa macho kinaweza kuonyesha muda ambao mtu amekuwa na shinikizo la juu la damu=Fisher2005/> Shinikizo la juu la damu litokanalo na magonjwa mengine Dalili zingine zinaweza kusababishwa na magonjwa mengine, yani shinikizo la damu linaloletwa na sababu zingine zinazojulikana kama vile magonjwa ya figo au mabadiliko ya mfumo wa homoni.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kwa mfano, unene wa kifua na tumbo, uthibiti mbaya wa sukari, moon facies au mkusanyiko wa mafuta usoni, mkusanyiko wa mafuta mgongoni ("buffalo hump") na purple striae au alama za unene huonyesha dalili ya ugonjwa wa homoni wa Cushing's syndrome.[10]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Ugonjwa unaoathiri kikoromeo na acromegaly yaani mwili hutengeneza homoni ya kukuza umbo pia huweza kuleta shinikizo la juu la damu na dalili zake za kawaida huonekana.[10]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Wembamba wa mishipa ya tumbo au abdominal bruit inaweza kuwa ni ishara ya renal artery stenosis  au kuziba kwa mishipa ya damu ipelekayo damu kwenye figo.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la chini la damu katika miguu au mapigo ya mshipa wa mguu yanayochelewa au ukosefu wa mapigo mapigo ya mshipa wa mguu inaweza kuwa ni dalili ya aortic coarctation (kupungua kwa upana wa mshipa mkuu utoao damu kwenye moyo kwenda mwilini).


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu ambalo linalotofautiana sana na kuumwa kwa kichwa, mpapatiko wa moyo, kubadilika rangi ya ngozi, na utoaji jasho ni lazima kuwe na wasiwasi wa pheochromocytoma yaani saratani ya tezi iliyo juu ya figo.[10]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Hali ya hatari ya shinikizo la juu la damu Shinikizo la damu lililo juu kupita kiasi (sawa au zaidi ya 180 au diastolic ya 110, wakati mwingine huitwa shinikizo la damu linaloweza kuleta kifo au linaloharakisha kifo) inatambulika kama "hali ya hatari ya shinikizo la juu la damu."


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu vinavyozidi vipimo hivi vinaonyesha hali kubwa ya hatari ya ugonjwa huu.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Watu wenye viwango hivi vya shinikizo la damu wanaweza wasiwe na dalili zozote, ila wanaweza kulalamika kuumwa kwa kichwa (asilimia 22% ya wagonjwa)[11] na kuwa na kizunguzungu kuliko watu wa kawaida.[8]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Dalili zingine za hali ya hatari ya shinikizo la damu  ni kutoona vizuri au kutopumua vizuri kwa sababu moyo haufanyi kazi vizuri au kutojisikia vizuri uchovu kwa sababu mafigo yanashindwa kufanya kazi.[10]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Watu wengi wenye hali ya hatari ya shinikizo la damu wanatambulika kuwa na msukumo mkubwa wa damu, lakini vichocheo vingine vinaweza kuongezea msukumo.[12] "


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu la ghafla", zamani ilikuwa inajulikana kama "shinikizo la damu inayodhuru", hutokea ikiwa kuna ithibati ya madhara yanayotokea katika ogani za mwili kwa sababu ya shinikizo la juu la damu.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Madhara haya yanaweza kuwa hypertensive encephalopathy au shinikizo kichwani, inasababishwa na uvimbe wa ubongo na kutofanya kazi vizuri, na husababisha kichwa kuumwa na kupoteza fahamu (kuchanganyikiwa au kusinzia).


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Retinal papilloedema and fundal kuvuja damu kutokana na mpasuko wa mishipa midogo ya macho na kutoa usaha au maji ni dalili nyingine ya madhara ya ogani.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Maumivu ya kifua yanaweza kuwa ni dalili ya uharibifu wa misuli ya moyo (ambayo baadaye yanaleta upungufu wa damu kati ya misuli ya moyo) au wakati mwingine ukuta wa ndani wa aorta huchanika na damu, kuchanika kwa ukuta wa mshipa mkuu uitwao aota/mkole.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kukosa pumzi, kukohoa, na kukohoa makohozi yenye damu ni dalili ya pulmonary edema au mapafu kujaa maji.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Hali hii inaleta uvimbe wa seli za mapafu unaosababishwa na udhaifu wa upande wa kushoto wa moyo, na uwezo mdogo wa upande wa kushoto wa moyo kusukuma damu kutoka kwenye mapafu hadi mishipa ya damu.[12]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Figo kupoteza uwezo wake wa kufanya kazi upesi (figo kushindwa kufanya kazi kwa ghafla) na microangiopathic hemolytic anemia au upungufu wa damu (uharibifu wa seli za damu) unaweza kutokea.[12]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Katika hali hizi, shinikizo la chini la damu ni muhimu ili kupunguza madhara ya ogani.[12]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kwa upande mwingine, hakuna ushahidi unaonyesha kuwa shinikizo la damu linatakiwa kupunguzwa kwa kasi wakati wa matatizo ya dharura ya shinikizo la juu la damu iwapo  kuna  ogani iliyoathirika.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Upunguzaji wa ghafla wa shinikizo la damu unaweza kuwa ni hatari.[10]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Matumizi ya dawa ya kushusha shinikizo la damu hatua kwa hatua zaidi ya masaa 24 hadi 48 yanapendekezwa wakati wa dharura inayotokana na shinikizo la juu la damu.[12]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Ujauzito Shinikizo juu la damu hutokea takriban 8-10% za ujauzito.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Wanawake karibu wote wenye shinikizo juu la damu wakiwa na mimba walikwishaumwa na shinikizio la damu la kawaida.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Hali hiyo ikitokea  katika ujaa uzito ni dalili ya kwanza ya kifafa cha mimba kabla hakijashikika kabisa.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Maradhi hayo hutokea katika muda wa pili wa ujaa uzito na majuma machache baada ya kujifungua.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Uaguzi wa maradhi hayo ni pamoja na shinikizo la damu kuongezeka na dalili za protini ndani ya mkojo.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Maradhi hayo hutokea takribin 5% ya ujaa uzito yakisababisha takribin 16% ya vifo vya wenye ujaa uzito.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Hatari ya kifo cha mtoto inaongezeka maradufu kutokana na maradhi hayo dunia nzima.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kwa kawaida hakuna dalili maalum za kifafa cha mimba kabla hakijashikika kabisa hugunduliwa na  uchujaji wa kawaida.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Zinapotokea dalili za maradhi hayo hizo ndizo ni kuumwa kichwani,  taabu za kuona vizuri (mwanga wa kumulika ghafla) kutapika, maumivu ya epigastriumu na kuvimba.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kifafaa cha mimba kabla hakijashikika kabisa wakati mwingine inaweza kuletea hali inayotisha maisha inayoitwa kifafa cha mimba.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kifafa cha mimba kinaleta hali ya dharura ya shinikizo la damu inayotatiza sana.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Matatizo hayo ni pamoja na upofu, kuvimba kwa ubongo, utendaji wa kiklonasi ulio katika hali ya kukazika au kuvutika na kutia kifafa, kuharibika kwa mafigo, edema ya mapafu, disseminated intravascular coagulation (kutoganda vizuri kwa damu).


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo juu ya damu ikiathiri uja uzito:  Dawa Ukunga na Elimuuzazi:[13] Watoto wadogo na wachanga Kushindwa kustawi, kutiliwa kifafa, usumbufu, uchovu/kukosa nguvu, hali inayorudiarudia ya kudhikisha kwa mapofu kushindwa kuhema vizuri Shinikizo Juu la Damu:  [14] can be associated with hypertension in neonates and young infants.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kuhusu watoto wachanga ambao wameshahitimu umri zaidi pamoja na wana, shinikizo la juu la damu linaweza kuumiza kichwa, usumbufu usioelezeka, uchovu (uchovu wa kiganga), kushindwa kustawi, macho kutiliwa kiwi, kutokwa na damu puani, hatimaye kiharusi uso kupoozwa baadaye.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

[15] Kuzidi kwa ukali wa shinikizo la juu la damu Shinikizo la juu la damu linachangia vifo vya watoto wachanga kuliko athari nyingine, nalo linaweza kupatiwa kinga.[16]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

It increases the risk of ischemic heart disease[17] strokes,[10] peripheral vascular disease,[18] and other cardiovascular diseases, including heart failure, aortic aneurysms, diffuse atherosclerosis, and pulmonary embolism.[10]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Hypertension is also a risk factor for cognitive impairment, dementia, and chronic kidney disease.[10]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Other complications include: Hypertensive retinopathy Hypertensive nephropathy[19] Sababu Shinikizo la juu la damu la msingi Shinikizo la juu la damu la msingi ni aina inayojulikana zaidi, ikiwa chanzo cha 90-95% za waathirika wa shinikizo la juu la damu[1] Takriban katika jamii zote za kisasa shinikizo la damu linapanda juu katika nyakati za kuzeeka.[20]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la  juu la damu linatokana katika ushirikiano wa viini-urithi na athari za mazingira.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Viini-urithi vingi vya kawaida vikiwa na athari ndogo juu ya shinikizo la damu vimeshatambulika[21] na vilevile vingine vya nadra lakini vyenye athari kubwa katika hilo[22] lakini shinikizo juu la damu linalotokana na viini-athari halijaeleweka vizuri hadi leo hii.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Chumvi kidogo tu,[23] matunda na vyakula visivyo na mafuta mengi (Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH diet)), mazoezi,[24] weight loss[25] na kutokunywa vileo sana ni misaada dhidi ya presha kupanda.[26]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Jinsi uchovu,[24] kahawa,[27] na upungufu wa vitamini D[28] vinavyochangia presha ya juu haieleweki vizuri.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kinzano dhidi ya insulin inafikiriwa pia kupandisha presha.[29]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Utafiti wa hivi karibuni umedhulumu matukio ya maisha ya watoto wachanga  kwa mfano, uzito mdogo wa mtoto mchanga, tabia ya uvutaji sigara ya akina mama, na kutowanyonyesha watoto kama athari za hatari zinazoumiza watu wazima na shinikizo la damu la kimsingi.[30]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Hata hivyo, mahusiano hayo yanabaki fumbo.[30]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu la hatua ya pili Shinikizo la juu la damu la hatua ya pili linatokana na chanzo kinachojulikana.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Maradhi ya mafigo ni chanzo kinachozidi cha shinikizo la juu la damu hatua ya pili.[10]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Chanzo kingine cha shinikizo la  juu la damu ni hali tofauti za tezi zenye kunyesa ndani kwa ndani kama kwa mfano Cushing's syndrome, hyperthyroidism, hypothyroidism, acromegaly, Conn's syndrome or hyperaldosteronism, hyperparathyroidism, and pheochromocytoma.[10][31] Vyanzo vingine vya shinikizo la juu la damu hatua ya pili ni pamoja na [unene], [kushindwa kupumua kunakoleta usingizi wa mang’amung’amu], [kuwa na mimba], [kufinyika kwa aota], ulaji zaidi wa [urukususu] na dawa fulani zilizo halali zikiwa na zile zote zisizo halali pamoja na dawa za kienyeji.[10][32] Pathophysiology  Watu karibu wote wakiumia shinikizo la juu la damu la kimsingi linalowekwa imara, kinzi inayoongezeka kwa utiririko wa damu (kinzi kabisa ukingoni) inasababisha shinikizo la hali ya juu wakati utiririko wa damu kutoka moyoni unaendelea kama kawaida.[33]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Uthibitisho upo kubainisha vijana wengine wanaoumia shinikizo la juu la damu ambalo halijashikana kabisa wana utiririko wa damu kutoka moyoni wa kiwango cha juu, pigo linalozidi kawaida la moyo na kinzi ya kawaida ukingoni (hyperkinetic borderline hypertension).[34]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

These individuals develop  typical features of established essential hypertension in later life as their cardiac output falls and peripheral resistance rises with age.[34]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Whether this pattern is typical of all people who ultimately develop hypertension is disputed.[35]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Increased peripheral resistance in established hypertension is mainly attributable to structural narrowing of small arteries and arterioles.[36]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Reduction in number or density of capillaries may also contribute to peripheral resistance.[37]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo juu la damu pia linahusika na ukosefu wa ujikunjaji wa mishipa iliyoko ukingoni,[38] which may increase  return of blood to the heart, increase cardiac preload, and ultimately cause diastolic dysfunction.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Ikiwa kuongezeka kwa finyo linaloendelea la mishipa ya damu huchangia shinikizo la juu la damu la kimsingi linalowekwa imara hakujathibitishwa.[39]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Pulse pressure (difference between systolic and diastolic blood pressure) is frequently increased in older people with hypertension.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

This situation can involve systolic pressure that is abnormally high, but diastolic pressure may be normal or low.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

This condition is called isolated systolic hypertension.[40]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

High pulse pressure in elderly people with hypertension or isolated systolic hypertension is explained by increased arterial stiffness, which typically accompanies aging and may be exacerbated by high blood pressure.[41]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Many mechanisms have been proposed to account for rise in resistance seen within arterial system in hypertension.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Most evidence implicates one or both of these causes:  Disturbances in renal salt and water handling, particularly abnormalities of intrarenal renin-angiotensin system[42] Abnormalities of  sympathetic nervous system[43] These mechanisms are not mutually exclusive and it is likely that both contribute to some extent in most cases of essential hypertension.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Limedokezwa kuwa kutofanya vizuri kwa kuta za ndani za mishipa ya damu pamoja na inflamesheni ya mishipa huenda inachangia kinzi inayoongezeka ukingoni pamoja na kuharibika kwa mishipa[44][45] Utambuzi  Shinikizo la damu ni kupatikana wakati mgonjwa ana vinavyoendelea shinikizo la damu.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kijadi,[52] utambuzi unahitaji  vipimo vitatu vya sphygmomanometer tofauti kwa vipindi vya mwezi mmoja.[53]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Ya awali ya ukaguzi ya wagonjwa la damu ni pamoja na historia na uchunguzi wa kimwili history na physical examination.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Pamoja na Upatikanaji wa saa 24 ambulatory wachunguzi wa shinikizo la damu mashine ya damu nyumbani shinikizo, muhimu wa kuepuka utambuzi sahihi ya wagonjwa na shinikizo la damu kanzu nyeupe imesababisha mabadiliko katika itifaki.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Katika Uingereza, sasa ni bora kufuatilia moja alimfufua kliniki ya kusoma na kipimo ambulatory.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kufuatilia pia inaweza kufanyika, lakini chini ya walau, na nyumbani ufuatiliaji shinikizo la damu katika kipindi cha siku saba.[52]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Mara baada ya uchunguzi wa shinikizo la damu yamepatikana, madaktari kujaribu kubaini sababu ya msingi juu ya hatari na dalili nyingine, kama sasa.  shinikizo la damu sekondari  ni ya kawaida zaidi kwa watoto karibisha kijani na kesi nyingi husababiswa na ugonjwa wa figo  renal disease.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Msingi au shinikizo la damu ni muhimu zaidi ya kawaida katika Vijana na ina hatari nyingi, ikiwa ni pamoja na hatima na historia ya familia ya shinikizo la damu.[54]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Vipimo vya maabara pia kuwa walifanya kubainisha sababu ya uwezekano wa shinikizo la damu ya sekondari, na kuamua kama shinikizo la damu unaosababisha uharibifu wa moyo, macho, na mafigo.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Vipimo vya ziada kama ajali ya ugonjwa wa kisukari  na Viwango vya juu vya cholesterol ni kutumbukiza kwa sababu hizi ni hali ya hatari kwa ajili ya maendeleo ya   ugonjwa wa moyo na kuhitaji matibabu.[1]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Creatinine Serum ni kipimo cha kupima kwa uwepo wa ugonjwa wa figo, ambao unaweza kuwa ama sababu au matokeo ya shinikizo la damu.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Serum creatinine peke inaweza kuza thamani kiwango ya glomerular filtration.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Miongozo ya hivi karibuni kutetea matumizi ya mamlinganyo uingizaji kama vile Muundo wa mpangilio wa chakula katika formula figo Magonjwa (MDRD) na makisio ya kiwango cha glomerular filtration (eGFR).


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

[55] eGFR pia yanaweza kutoa kipimo msingi ya kazi ya figo ambayo yanaweza kutumika kwa ajili ya kufuatilia madhara ya dawa kadhaa antihypertensive juu ya kazi ya figo.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Upimaji wa sampuli za mkojo kwa ajili ya protini kutumika kama kiashiria cha sekondari ya ugonjwa wa figo.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Electrocardiogram (EKG/ECG) ni kufanyika kwa kuangalia kwa ushahidi kwamba moyo upo katika matatizo kutokana na shinikizo la damu.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Inaweza pia kuonyesha kugandamana kwa misuli ya moyo (kushoto ventrikali hypertrophy) au kama moyo una uzoefu kabla madogo ya usumbufu kama vile mashambulizi ya kimya moyo.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kifua X-ray au echocardiogram pia inaweza kufanywa kwa kuangalia kwa ishara ya moyo utvidgningen au uharibifu wa moyo. [10]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kinga Idadi ya watu ambao wanashinikiza la juu la damu ni kubwa japo hawatambui.[56]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Hutua ya kushughulikia idadi ya watu wote wanaotakiwa kupunguza madhara ya shinikizo la damu na kupunguza haja ya tiba ya antihypertensive dawa za kulevya.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Mabadiliko ya maisha  Ilipendekeza kuwa shinikizo la damu liwe chini, kabla ya kuanza dawa za tiba. 2004 Uingereza shinikizo la damu Society la miongozo[56] mapendekezo ya mabadiliko ya maisha yafuatayo sambamba na miongozo ilivyoainishwa na Marekani ya taifa ya mipango ya High BP elimu ya mwaka 2002[57] kwa ajili ya kuzuia msingi wa shinikizo la damu ni kama ifuatavyo: Kudumisha kawaida uzito wa mwili (kwa mfano. mwili molekuli index 20–25kg/m2).


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kupunguza malazi sodium ujali kwa mmol <100 mmol/ siku (<6 g ya kloridi sodium au<2.4 g ya sodium kwa siku).


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kushiriki katika shughuli za mara kwa mara aerobic kimwili kama vile kutembea upesi (≥30 min kwa siku, wengi siku za juma).


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Punguza pombe kwa vitengo visivyozidi 3 units/ kwa siku kwa wanaume na vitengo visivyozidi  2 units/ kwa siku kwa wanawake.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Hutumia lishe lenye  matunda na mbonga  (kwa mfano, angalau tano sehemu kwa siku).


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Mabadiliko mwafaka ya mtindo wa maisha  yanaweza kupunguza shinikizo la damu kama ilivyo kwa  dawa  ya mtu binafsi ya antihypertensive na kupata matokeo bora zaidi. [56]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Udhibiti Mabadiliko katika mtindo wa maisha Aina ya kwanza ya matibabu ya shinikizo la damu ni inafanana na mabadiliko ya mtindo wa maisha yaliyopendekezwa,[58] na  ni pamoja na mabadiliko ya malazi[59] physical exercise, and weight loss.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Mazoezi ya viungo, na kupunguza  uzito.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Mabadiliko haya yote yameonekana kupunguza kwa kiasi kikubwa shinikizo la damu[60] kama shinikizo la damu ni ya juu kiasi cha kuhalalisha matumizi ya haraka ya dawa, mabadiliko ya maisha bado yanapendekezwa..


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Mipango mbalimbali iliyoundwa na kupunguza dhiki ya kisaikolojia  biofeedback, ulegezaji, au kutafakari  hutangazwa ili kupunguza shinikizo la damu.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Hata hivyo, tafiti za kisayansi , kwa ujumlahazina usaidi wala ufanisi wao, kwa sababu masomo kwa ujumla ya ubora wa chini.[61][62][63] Malazi na mabadiliko kama vile chakula  cha chini sodiamu ni faida.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Muda mrefu ( zaidi ya wiki 4) chini -sodiamu chakula katika Caucasian, race Caucasians ni bora katika kupunguza shinikizo la damu, kwa watu na shinikizo la damu na kwa watu wenye shinikizo la damu ya kawaida .[64] pia , chakula  DASH diet, lishe lenye  karanga, nafaka, samaki, kuku, matunda, na mboga, ambayo husaidia  kukuza  moyo na    Taifa , Mpafu, na damu Taasisi, punguza shinikizo la damu.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kipengele kikubwa cha mpango wa  sodiamu, ingawa mlo pia ni tajiri  potassiamu, magnesiamu , calcium, na protini.[65]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Dawa Madarasa kadhaa ya dawa, pamoja inajulikana kama antihypertensive madawa ya kulevya s, sasa zipo kwa ajili ya kutibu shinikizo la damu.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Mtu hatari wa moyo na mishipa ( ikiwa ni pamoja na hatari ya infarction myocardial na kiharusi)  na masomo ya shinikizo la damu ni kuchukuliwa wakati maagizo madawa ya kulevya.[66]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Ikiwa matibabu ya madawa ya kulevya ni ikianzishwa,Moyo ya taifa,Mapafu,na damu Taasisi ya saba ya pamoja ya kamati ya taifa ya juu ya shinizo la damu (JNC-7)[55] Inapendezeka kwamba kufuatilia daktari kwa ajili ya Kukabiliana na matibabu kwa ajili ya kutathmini  na athari yoyote mbaya kutokana na dawa.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Kupunguza shinikizo la damu na 5mmHg inaweza kupunguza hatari ya kiharusi kwa 34%  na hatari ya ungonjwa wa moyo ischemic kwa 21%.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu kupunguza pia husaidia kupunguza uwezekano wa shida ya akili,  moyo kushindwa , na  vifo kutokana na  ugonjwa wa moyo na mishipa .[67]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Lengo la matibabu ya lazima ya kupunguza  shinikizo la damu na chini ya 140/90mmHg kwa ajili ya watu wengi, na chini kwa kale wenye ugonjwa wa kisukari au ugonjwa wa figo.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Baadhi ya wataalamu wa afya kupendekeza kuweka Viwango vya chini 120/80mmHg.[66][68] Kama lengo shinikizo la damu si alikutana,matibabu zaidi inahitajika.[69]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Miongozo juu ya uchaguzi wa dawa na jinsi ya kuamua bora kwa ajili ya matibabu subgroups mbalimbali vilivyobadilika na tofauti kati ya nchi.


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

Wataalamu wala kukubaliana kuhusu dawa bora.[70]


Question: Sikio la nafaka linaitwaje?

Shinikizo la juu la damu

The  Kushirikiana Cochrane ,  Shirila la Afya ya Duniani, na Umoja wa Mataifa kusaidi miomgozo ya chini -dozi  thiazide-makao diuretic kama matibabu ina penda zaidi ya awali.[71][70] Uingereza Miongozo kusisitiza calcium channel blockers (CCB) kwa ajili ya  watu zaidi ya umri wa miaka 55 au ya Afrika au Caribbean asili ya familia.