Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Kongosho Misusumo inayotengenezwa na kongosho hufikia chakula kwa kutumia mfereji unaounganisha duodenum na kongosho.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Misusumo ya kongosho huwa na vimeng’enya vifuatavyo: Pancreatic amylase: hii huvunjavunja wanga/kabohaidreti iliyobaki kwenda katika maltose.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Pancreatic Lipase: humeng’enya vipande vidogovidogo vya mafuta na kuwa asidi ya shahamu na glaiserini (glycerol).


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Trypsin: huvunja protini iliyobakia na kuwa peptides.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Trypsin hutolewa katika namna ya trypsinogen.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Sodium Hydrogen Carbonate (NaHCO3): huweka hali ya alkali ambayo ni mazingira mazuri kwa vimeng’enya vya utumbo mwembamba kufanya kazi.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Ileum Hii ni sehemu ya pili ya utumbo mwembamba ambayo ni ndefu sana na imejikunjakunja sana ili iweze kutosha sehemu ya tumbo ambayo ingekuwa ndogo kama ungenyooka (inafikia karibu mita saba).


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Ileum hutoa misusumo yenye vimeng’enya vifuatavyo: Erepsin (peptidase): humeng’enya peptides na kuwa asidi za amino.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Maltase: huvunja maltose na kuwa glucose.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Lipase: humeng’enya vipande vidogovidogo vya mafuta na kuwa asidi za shahamu na glaiserini (glycerol).


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Sucrase: huvunja sucrose na kuwa glucose.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Mchakato wa umeng’enyaji humalizikia katika ileum.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Ileum kwa ujumla ina kazi kuu mbili:  umeng’enyaji wa kabohaidreti, protini na mafuta; usharabiwaji wa chakula ambacho ni matokeo ya umeng’enyaji kwenda katika mkondo wa damu.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Kusharabiwa kwa chakula Chakula kinapofikia hatua hizo huwa kiko tayari kusharabiwa na vinywelea vilivyo katika utumbo mwembamba viitwavyo vilasi.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Vilasi hizo huchukua asidi za amino, sukari rahisi (glucose) na chumvi na kupeleka katika mishipa ya vena hadi kwenye ini.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Katika ini sukari rahisi hubadilishwa kuwa glaikojeni na kuhifadhiwa.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Asidi za amino za ziada hugeuzwa kuwa glaikojeni na yurea (kemikali ambayo baadaye huwa mkojo).


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Kutoka kwenye ini chakula kinachohitajiwa na mwili husafirishwa na damu hadi kwenye moyo.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Damu hiyo husambaza chakula hicho katika mwili mzima kwa matumizi mbalimbali.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Sehemu kubwa ya chakula humeng’enywa na kusharabiwa katika utumbo mwembamba.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Chakula kilichobaki huelekea kwenye utumbo mpana.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Utumbo mpana Chakula kinachotoka katika utumbo mwembamba na kuingia utumbo mpana huwa ni kile ambacho hakikuweza kumeng’enywa au kimeng’enywa lakini hakikusharabiwa.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Sehemu ndogo tu ya chakula kilichomeng’enywa husharabiwa na utumbo mpana.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Sehemu kubwa ya maji iliyotokana na mmeng’enyo wa chakula husharabiwa na utumbo mpana.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Sehemu iliyobaki ya chakula huelekea puru na kutolewa nje kupitia njia ya haja kubwa (mkundu) kama kinyesi.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Magonjwa ya mfumo wa mmeng'enyo wa chakula Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula hukumbwa na magonjwa tofauti ambayo yanaweza kumfanya mtu asile chakula fulani au akose kula chakula kabisa, akonde na hata pengine afe njaa.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Magonjwa hayo ni kama uvimbe wa utumbo (constipation), fistula ya mkundu, saratani ya utumbo, madonda ya mkundu (perianal infections), bawasiri na colon polyps.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Kujikinga kutokana na magonjwa ya mfumo wa mmeng'enyo wa chakula Magonjwa hayo yanaweza kuzuiwa kwa kula chakula chenye nyuzinyuzi, kuenda chooni wakati unaofaa pamoja na kuenda kufanyiwa skrini ili kukaguliwa usiende ukawa na saratani ya utumbo.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Hata baada ya kufanya hayo yote, huenda ukapata kwamba bado una shida za mfumo wa mmeng'enyo wa chakula.


Question: Je,nyama ya mbuzi ina protini kiasi gani?

Mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Hili likifanyika, wafaa umwone daktari anayekabiliana na magonjwa ya mfumo wa mmeng'enyo wa chakula aliyesomea somo la gastroenterolojia  Tanbihi  Viungo vya nje      Wikipedia ya Kiingereza Marejeo Mwaniki, J. M. (2008) Fundamentals of Biology Second Edition, Delah Educational Publishers, Dar es Salaam Taasisi ya Ukuzaji Mitaala, Sayansi, Kitabu cha Nne, Eastern Africa Publications Limited  Jamii:Biolojia Jamii:Mwili


Question: Je, injini ya kwanza ya dizeli ilikuwa wapi?

Dizeli

Dizeli ni fueli inayofaa kuendesha injini ya dizeli.


Question: Je, injini ya kwanza ya dizeli ilikuwa wapi?

Dizeli

Kwa kawaida inapatikana kwa njia ya mwevusho wa mafuta ya petroli lakini kuna pia fueli zenye tabia za dizeli zinazotengenezwa kwa kutumia mafuta kutokana na biomasi ya mimea au mbegu za mimea na hii ni aina ya biofueli.


Question: Je, injini ya kwanza ya dizeli ilikuwa wapi?

Dizeli

Jina la dizeli ni kumbukumbu ya mhandisi Mjerumani Rudolf Diesel[1] aliyebuni injini maalumu.


Question: Je, injini ya kwanza ya dizeli ilikuwa wapi?

Dizeli

Dizeli ya kawaida hutengenezwa kwa njia ileile kama petroli kutokana na mafuta ya petroli kwa njia ya mvevusho; ila tu diseli ni sehemu ile inayotoka baada ya petroli kama halijoto ya mafuta yanayochemshwa inazidi sentigredi 200.


Question: Je, injini ya kwanza ya dizeli ilikuwa wapi?

Dizeli

Mafuta hupashwa moto hadi dutu mbalimbali ndani yake hufikia kiwango cha kuchemka na kuwa gesi.


Question: Je, injini ya kwanza ya dizeli ilikuwa wapi?

Dizeli

Petroli ni nyepesi na kutangulia, halafu zinafuata mafuta ya taa na dizeli.


Question: Je, injini ya kwanza ya dizeli ilikuwa wapi?

Dizeli

Kwa ajili ya matumizi ya injini mbalimbali matokeo ya mwevusho yanachanganywa na kukorogwa kwa shabaha ya kupata dizeli sanifu; mafuta asilia hutofautiana kikemia, kwa hiyo viwango vya viowevu vyepesi na vizitoa vinavyopatikana katika mwevusho vinatofautiana kila mara.


Question: Je, injini ya kwanza ya dizeli ilikuwa wapi?

Dizeli

Injini za dizeli ni kubwa na nzito kuliko injini za petroli, kwa hiyo zinatumiwa zaidi kwa malori, mabasi na meli.


Question: Je, injini ya kwanza ya dizeli ilikuwa wapi?

Dizeli

Hii ni sababu ya kwamba katika nchi nyingi dizeli huuzwa kwa bei nafuu: kwa kuwa serikali inataka kupunguza gharama za usafirishaji wa bidhaa zinazobebwa na malori hasa.


Question: Je, injini ya kwanza ya dizeli ilikuwa wapi?

Dizeli

Lakini katika nchi kadhaa kuna pia motokaa ndogo ya abiria yenye injini za dizeli; hata kama bei ya injini ya dizeli inapaswa kuwa kubwa kiasi kuliko injini ya petroli, ile bei nafuu ya fueli hii inasababisha watu wengi kutafuta magari yenye injini ya dizeli.


Question: Je, injini ya kwanza ya dizeli ilikuwa wapi?

Dizeli

Tanbihi


Question: Mti mrefu zaidi ulimwenguni unaitwaje?

Fundumaji

Fundumaji, fudumaji, bwanga, talali au vumba ni aina ya tunda linalotokana na mti mrefu unaoitwa mfundumaji k.m. (Vitex mombassae).


Question: Mti mrefu zaidi ulimwenguni unaitwaje?

Fundumaji

Katika Afrika ya Mashariki mti huu hupatikana kutoka pwani mpaka Ziwa Viktoria na karibu na Kigoma, Wilaya ya Uvinza.


Question: Mti mrefu zaidi ulimwenguni unaitwaje?

Fundumaji

Matunda haya yana ganda gumu lenye rangi ya kahawia hadi zambarau.


Question: Mti mrefu zaidi ulimwenguni unaitwaje?

Fundumaji

Ladha yake ni uchachuuchachu pamoja na kuwa na sukari ndani yake.


Question: Mti mrefu zaidi ulimwenguni unaitwaje?

Fundumaji

Tunda lina kiwango kikubwa cha vitamini C.  Hayalimwi lakini mara nyingi miti yake inatunzwa wakati wa kusafisha shamba.


Question: Mti mrefu zaidi ulimwenguni unaitwaje?

Fundumaji

Pia matunda yake yanauzwa sokoni, kwa mfano Tabora mjini.


Question: Mti mrefu zaidi ulimwenguni unaitwaje?

Fundumaji

Tunda huliwa bichi au baada ya kulipika.


Question: Mti mrefu zaidi ulimwenguni unaitwaje?

Fundumaji

Kwa kuipika shira tamu inapatikana.


Question: Mti mrefu zaidi ulimwenguni unaitwaje?

Fundumaji

Mizizi na matunda hupikwa na maji yake hutumika kama dawa ya asili na kutengenezea kinywaji.


Question: Mti mrefu zaidi ulimwenguni unaitwaje?

Fundumaji

Matumizi ni kama tiba ya kisukari na kujisikia kizunguzungu.


Question: Mti mrefu zaidi ulimwenguni unaitwaje?

Fundumaji

Majina kwa lugha za kikabila Kibena: sasati Kifipa: chinka, fulu Kihehe: fudululenga, sasati Kinyamwezi: sungwe Kinyaturu: sasati Kirangi: jumbau Kisukuma: gukubi, sungwi Kizigula: gobe Kizinza: kakata, sungwa Kiha: shindwi Kirundi: shindwi Marejeo , tovuti ya Useful Tropical Plants Database  Jamii:Matunda


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongo  ndio kiini cha mfumo wa neva katika wanyama wote wenye ugwemgongo, na wengi wa wanyama wasio na ugwemgongo.[1]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Baadhi ya wanyama wasiositawi, kama vile konyeza na  kiti cha pweza, wana mfumo wa neva uliogatuliwa bila ubongo, huku tipwatipwa wa bahari wakikosa mfumo wa neva kabisa.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika wanyama wenye ugwemgongo, ubongo umo katika kichwa ukilindwa na mifupa ya fuvu na ukiwa karibu na viungo vya hisia za msingi yaani kuona, kusikia, kugusa, ladha na harufu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongo unaweza kuwa changamani sana.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Gamba la ubongo wa binadamu lina takribani neuroni bilioni 15-33, labda zaidi, kutegemea jinsia na umri,[2] zilizounganishwa na takribani miunganiko ya sinapsi 10,000 kila mmoja.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kila milimita ya kizio cha ukubwa wa gamba la ubongo lina takribani sinapsi bilioni moja.[3]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Neuroni hizi huwasiliana na nyingine kwa njia ya fumwele ndefu za protoplazimu ziitwazo akzoni, ambazo hubeba mifuatano ya mipigo ya vichocheo vitwavyo matendo tarajiwa kuelekea sehemu mbali za ubongo au mwili na kulenga seli maalumu itakazovipokea.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongo hudhibiti mifumo mingine ya viungo vingine vya mwili, iwe kwa kusisimua misuli au kwa kusababisha kutolewa kwa kemikali kama vile homoni ambayo ni homoni ya pituitari.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Udhibiti huu kutoka mahali moja unaruhusu majibu ya haraka na yaliyoratibiwa kwa mabadiliko katika mazingira.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Baadhi ya mwitikio wa kimsingi inawezekana bila ubongo: hata viumbe walio na chembe moja wanaweza kufasiri yaliyo katika mazingira na kutenda kulingana na mabadiliko hayo.[4]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Tipwatipwa wa bahari, wasio na mfumo mkuu wa neva, wanaweza kujikunyata na hata kusonga kwa namana iliyotibiwa.[5]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika wauti, uti wa mgongo wenyewe una viungo vya neva vinavyoweza kuanzisha tendohiaria pamoja na kuelekeza mifumo rahisi ya kusonga kama vile kuogelea au kutembea.[6]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hata hivyo, udhibiti changamani wa tabia kwa msingi ya mchango wa hisia tete unahitaji uwezo-unganishaji wa ubongo wa kati.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Licha ya maendeleo ya kasi ya sayansi, mengi kuhusu jinsi ubongo unavyofanya kazi bado ni siri.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Majukumu ya neva na sinapsi zikiwa pekee sasa inaeleweka kwa undani makubwa, lakini jinsi yanavyoshirikiana katika majumuia ya maelfu au mamilioni imekuwa vigumu sana fumbua.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mbinu za uchunguzi kama vile unakili wa EEG na upigaji picha ubongo unaofanya kazi umetuambia kwamba utendaji wa ubongo unatendeka kwa utaratibu sana, huku kunakili kitengo kimoja kukiweza kufichua shughuli za neva moja, jinsi chembe moja inavyo inavyochangia michakato changamani haijulikani.[7]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Muundo Hadubini Ubongo ndio umbile la kibayolojia changamani zaidi inayojulikana,[8] na kulinganisha bongo za spishi mbalimbali kwa msingi wa jinsi zinavyoonekana aghalabu ni vigumu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hata hivyo, kuna kanuni za kawaida ya muundo wa ubongo zinazotumika kote katika spishi mbalimbali.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hizi huwekwa wazi hasa kwa njia tatu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mbinu ya mageuko inamaanisha kulinganisha miundo ua bongo za spishi mbalimbali, na kwa kutumia kanuni kwamba mionekano inayopatikana katika matawi yote ambayo alipokelewa kutoka kwa muundo fulani wa kale na kwamba pengine ilikuwa  katika watangulizi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mbinu ya ukuaji ina maananisha kuchunguza jinsi umbo la ubongo unavyobadiliko ya wakati wa ukuaji kutoka kipindi cha kiinitete hadi utu uzima.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mbinu ya kijenetiki ina maanisha kuchunguza jeni zinazopatikana katika maeneo mbalimbali ya ubongo miongoni mwa spishi anuwai.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kila mbinu hukamilisha nyingine na huchangia hayo mengine mawili.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Wenzipacha  Isipokuwa aina chache za tipwatipwa na konyeza wasiostawi, wanyama wote wenye uhai wana wenzipacha, kumaanisha wanyama walio na maumbo ya miili iliyo linganifu (yaani, pande za kushoto na kulia ni karibu taswira akisi ya kila moja).[9]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Wenzipacha wote wanadhaniwa kuwa walitokana na mhenga mmoja aliyeishi mapema katika kipindi cha Kambria, miaka milioni 550-600 iliyopita.[9]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mhenga huyo alikuwa na umbo neli la mnyoo sahili mwenye mwili uliokuwa na mikato, katika kiwango cha kidhahania, umbo hilo kama la mnyoo unaendelea kujitokeza katika mwili na mfumo wa neva wa wanyama wenzipacha wa kisasa, ikiwa ni pamoja na binadamu.[10]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Umbo la kimsingi la mwili enzipacha ni neli iliyo na kijishimo wazi cha utumbu kinachotoka mdomoni hadi kwenye mkundu, na ukano wa neva ulio na uvimbe (ganglioni) kwa kila sehemu ya mwili, huku kukiwa na ganglioni mahsusi kubwa  mbele, iitwayo ubongo. wasouti  Kwa wasouti (k.m, wadudu, konokono, minyoo, n.k) sehemu za ubongo hutofautiana sana na muundo wa wauti hivi kwamba ni vigumu kufanya ulinganishi wowote wa maana isipokuwa kwa misingi ya jenetiki.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Makundi mawili ya wasouti hasa yana bongo changamani: athropoda (wadudu, krasteshia, araknida, na wengine), na sefalopoda ( pweza,  ngisi, na moluska )wengine kama hao.[11]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongo wa athropoda na sefalopoda huchimbuka kutoka katika kano mbili sambamba za neva zinazosambaa kote katika mwili wa mnyama.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Athropoda wana ubongo mmoja kuu ulio na tabaka tatu na  ndewe za macho  kubwa nyuma ya kila jicho kwa uchakataji maono.[11]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Sefalopoda wana bongo kubwa zaidi kati ya wasouti wote.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongo wa pweza hasa umesitawi sana, unalinganika kwa uchangamano na ubongo wa baadhi ya wauti.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kuna wasouti wachache sana ambao bongo zao zimetafitiwa kwa makini.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Babaje mkubwa wa bahari wa Aplisia  alichaguliwa na mshinda wa Tuzo Nobel mwanafiziolojia Eric Kandel, kwa sababu ya usahili na upatikanaji wa mfumo wake wa neva, kama mfano wa kutafiti chembe kama msingi wa kujifunza na kumbukumbu, na ukafanyiwa mamia ya majaribio.[12]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Bongo za wasouti zilizotafitiwa kwa undani zaidi, hata hivyo, ni za nzi-tunda Drosofila  na minyoo wadogo sana Caenorhabditis elegans (C. elegans).


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa sababu ya aina nyingi ya mbinu za kutafiti jenetiki zao, nzi-tunda wamekuwa watafitiwa asili katika majukumu ya kutafiti jeni na ukuaji wa ubongo.[13]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Inashangaza kuwa, vipengele vingi vya nyurojenetiki ya Drosofila  yametambuliwa kuwa muhimu kwa binadamu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Jeni za kwanza za majira ya kibayolojoa, kwa mfano, yalitambuliwa kwa kuchunguza Drosofila  zilizobadilika zilioonyesha kuvurugwa kwa mpangilio wa shughuli za kila siku.[14]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Uchunguzi katika jinomu za wauti uligundua jozi linganifu za jeni, zilizopatikana kutekeleza majukumu sawa katika majira ya kibayolojia ya panya-na hiyo kwa uhakika wa kiwango kikubwa katika majira ya kibayolojia ya binadamu pia.[15]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Sawa na Drosofila,  mnyoo nematoda C. elegans  umechunguzwa kwa kiasi kikubwa kwa sababu ya umuhimu wake katika jenetiki.[16]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mapema miaka ya 1970, Sydney Brenner aliuchagua kama mfano elekezi kwa kuchunguzia jinsi jeni hudhibiti ukuaji.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Moja ya faida za kufanya kazi na mnyoo huu ni kwamba mpangilio wa mwili wake ni wa kawaida: mfumo wa neva wenye umbo huntha una neuroni 302 kamili, neuroni kila mara huwa katika sehemu sawa, na hufanya miungano yakufanana ya sinapsi katika kila mnyoo.[17]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika mradi wa kishujaa, kikosi cha Brenner kilimpasua mnyoo kuwa maelfu ya sehemu nyembamba zaidi na kupiga picha kila sehemu ya chini ya hadubini meme, kisha kwa kutazama akalinganisha fumwele kutoka sehemu moja na sehemu nyingi, ili kuonyesha kila neuroni na sinapsi katika mwili mzima.[18]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hakuna kinachokaribia ngazi hii ya utondoti kuhusu viumbe wengine wowote, na ujumbe huo umetumika kuwezesha tafiti kadhaa ambayo haingewezekana bila utafiti huo. wauti  Bongo za wauti zimeundwa kwa tishu laini sana, ikiwa na na texture ambao imelinganishwa na Jell-O.[19] Tishu ya ubongo hai ni ya rangi waridi kwa nje na nyeupe kwa wingi ndani, huku kukia na mabadiliko utofauti mdogo wa rangi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Bongo za wauti zimezungukwa kwa mfumo wa tandu za tishu unganishi ziitwazo meninji zinazo tofautisha fuvu na ubongo.[20]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kifuniko hiki chenye safu tatu kinajumuisha (kutoka nje) dura mama ("mama mgumu"), mama araknoida ("mama mwembamba"), na mama pia ("mama laini ").


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Araknoida na pia zimeshikana kimaumbo na hivyo huchukuliwa kuwa safu moja, ya pia-araknoida.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Chini ya araknoida kuna nafasi ya araknoida ndogo ambayo ina ugiligili wa ubongo na uti wa mgongo (CSF), ambayo huzunguka katika nafasi nyembamba kati ya chembechembe na penyu ziitwazo ventrikali, jukumu lake ni kurutubisha, kukimu, na kulinda tishu za ubongo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mishipa ya damu huingia mfumo mkuu wa neva kupitia nafasi isiyo na mishipa juu ya mama pia.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Chembe katika kuta za mishipa ya damu zimeshikana kwa nguvu sana, na hivyo kuunda mpaka wa damu na ubongo ambayo huilinda ubongo dhidi ya sumu inayoweza kuingia kupitia damu. wauti wa kwanza walionekana zaidi ya miaka milioni 500 iliyopita  (mmi ), katika kipindi cha Kambri, na huenda walifanana kwa kiasi fulani na umbo la kisasa la samaki balika (hagfish).[21]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Papa walionekana takribani miaka milioni 450 iliyopita, amfibia yapata miaka milioni 400 iliyopita, reptilia yapata miaka milioni 350 iliyopita, na mamalia yapata miaka milioni 200 iliyopita.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hakuna spishi ya kisasa inayoweza kuelezewa kuwa "isiyositawi" zaidi ikilinganishwa na nyingine, kwa kuwa zote zina historia ndefu ya mageuko, lakini bongo za samaki balika wa kisasa, mikunga, papa, amfibia, reptilia na mamalia huonyesha tofauti katika ukubwa na uchangamani ambayo kwa kiasi fulani hufuata utaratibu wa mageuko.[22]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Bongo hizo zote zina mkusanyiko sawa wa vipengele muhimu vya kianatomia, lakini nyingi hazijakamilika katika balika, ambapo katika mamalia sehemu za kwanza kabisa zimesitawika na kupanuka sana.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Bongo zote za wauti huwa na umbo moja la kimsingi, ambayo inaweza kuelewekwa kwa urahisi zaidi kwa kuchunguza jinsi zilivyokua.[23]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Dalili ya kwanza ya mfumo wa neva hujitokeza kama utepe mwembamba wa tishu unaoonekana katika mgongo wa kiinitete.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Utepe huo hunenepa na kisha kujikunja kuunda neli tupu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Upande wa mbele wa neli hiyo hukua kuwa ubongo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika muumdo wake wa kwanza, ubongo huonekana kama vivimbe vitatu, ambayo hatimaye huwa ubongombele, ubongokati, na ubongonyuma.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika aina nyingi za wauti sehemu hizi tatu hubakia sawa kwa ukubwa katika mnyama mzima, lakini katika mamalia ubongombele hukua kubwa zaidi kuliko sehemu nyingine, na ubongokati mdogo kabisa.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Uhusiano kati ya ukubwa wa ubongo, ukubwa wa mwili na vipengee vingine vya kubadilika vimetafitiwa miongoni mwa aina mbalimbali za wauti.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ukubwa wa ubongo huongezeka na ongezeko la ukubwa wa mwili lakini si Proportionellt sett.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ikifanyiwa wastani katika aina zote za mamalia, inafuata sheria nguvu, ikiwa na kipeo husisho cha takribani 0.75.[24]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Fomyula hii inatumika katika bongo wastani ya mamalia lakini kila jamii hujitofautisha kutokana nayo, kuonyesha tabia zao changamno.[25]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa mfano, jamii ya nyani ina bongo zilizo mara 5-10 kubwa zaidi ya jinsi fomyula inavyotabiri.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Wanyama wa kuwinda aghalabu huwa na bongo kubwa.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Wakati ubongo wa mamalia unapoongezeka kwa ukubwa, si sehemu zote zinazoongezeka kwa kiwango sawa.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kadri ubongo wa spishi unavyokuwa mkubwa, ndivyo gamba la ubongo linavyokuwa na jukumu kubwa.[26]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Sehemu za ubongo wa wauti Wana-anatomia wa neva kawaida huchukulia ubongo kuwa na sehemu sita kuu: gamba-nje la ubongo (vizio vya ubongo), gamba-ndani la ubongo (thelamasi na haipothelamasi), gamba-kati la ubongo (ubongokati), ubongonyuma, ponsi, na medula oblongata.[27]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kila moja ya sehemu hizi vilevile zina muundo changamani ndani.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Baadhi ya sehemu, kama vile gamba na ubongonyuma, huwa na safu, zilizokunjwa au zilizoviringishwa kutoshea katika nafasi iliyopo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Sehemu zingine huwa na mikusanyiko ya  viini vingi vidogo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ikiwa utofautishaji wa kina ungefanywa kwa msingi wa muundo wa neva, kemia, na miunganiko, maelfu ya maeneo tofauti yanaweza kutambuliwa ndani ya ubongo wa wauti.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Baadhi ya matawi ya mageuzi ya wauti yameleta mabadiliko makubwa katika sura za ubongo, hasa katika ubongombele.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongo wa papa unaonyesha sehemu za kimsingi katika njia ya moja kwa moja, lakini katika samaki wenye mifupa (wengi wa kisana ni wa aina hii), ubongombele "umepiduliwa", kama soksi imepinduliwa ndani nje.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika ndege, pia kuna mabadiliko makubwa katika umbo.[28]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Moja ya miundo mikuu katika ubongombele wa nedege, kigongo cha ventrikali ya nyuma, kwa muda mrefu kilidhaniwa kulingana na ganglia ya msingi kwa wanyama, lakini sasa inadhaniwa kulingana na zaidi na gamba la nje.[29]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Sehemu kadhaa za ubongo zimehifadhiwa maumbo zao katika aina zote za wauti, kutoka kwa balika hadi kwa binadamu.[1]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hii ni orodha ya baadhi ya sehemu muhimu, pamoja na maelezo mafupi sana ya kazi zao jinsi inavyoeleweka sasa (lakini kumbuka kuwa kazi za nyingi yazo bado zina utata kwa kiasi fulani): Medula, pamoja na uti wa mgongo, ina viini vingi vodogo vinavyohusika katika aina nyingi za hisia na usogevu wa misuli.[30]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Haipothelamasi ni eneo dogo katika shina la ubongombele, ambao uchangamani na umuhimu wake haulingani na ukubwa wake.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Inajumuisha viini vingi vidogo, kila mmoja ikiwa na viunganisha tofauti na nyurokemia tofauti.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Haipothelamasi ndio kituo kuu cha kudhibiti mzunguko wa usingizi/kuamka, udhibiti wa kula na kunywa, udhibiti wa kutolewa kwa homoni, na majukumu mengine mengi muhimu ya kibayolojia.[31]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Sawa na haipothelamasi, thelamasi ni mkusanyiko wa viini vilivyo na kazi mbalimbali.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Baadhi yavyo vinahusika katika kupitisha habari kutoka na kuelekea vizio vya ubongo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Vingine vinashiriki katika kutia motisha.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Eneo lilo chini ya thelamasi (zona insarta) inaonekana kuwa na mifumo ya kuzalisha utendaji wa aina mbalimbali za tabia "kamilishi", ikiwa ni pamoja na kula, kunywa, kunya, na kujamiiana.[32]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongonyuma unadhibiti utendaji wa mifumo mingine ya ubongo ili kuzifanya sahihi zaidi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kuondolewa kwa ubongonyuma hakumzuii mnyama kufanya kitu chochote hasa, lakini hufanya matendo kuchelewa na isiyo elekevu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Usahihi huu si wa kuzaliwa, bali ni wa kujifunza kwa majaribio na makosa.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kujifunza jinsi ya kuendesha baiskeli ni mfano wa aina ya unyumbufu wa neva unaoweza kufanyika kwa kiasi kikubwa ndani ya ubongonyuma.[33]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Tektama, mara nyingi huitwa "ganda la uonaji", unaruhusu vitendo kuelekezwa katika meneo hewani.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika mamalia inaitwa "kolikyulasi kuu", na kazi yake iliyotafitiwa sana ni kuelekeza mielekeo ya macho.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Pia anaongoza mielekeo ya kufikia vitu pia.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hupoke vichangamshi vikuu vya kuonekana, pia hupokea vichangamshi kutoka katika hisi nyigine ambayo ni muhimu katika kuongoza vitendo, kama vile vichangamshi vya kusikia katika bundi, vichangamshi kutoka katika viungo vya kutambua joto katika nyoka, n.k katika baadhi ya samaki, kama vile mkunga, ndio sehemu kubwa ya ubongo.[34]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Paliamu ni safu ya dutu kijivu unao kaa juu ya ubongombele.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika reptilia na mamalia inaitwa gamba.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Paliamu hushiriki katika kazi mbalimbali, ikiwa ni pamoja na unusaji na kumbukumbu ya anga.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika mamalia, inapo anza kutawala ubongo, hujumuisha majukumu kutoka katika maeneo yaliyo chini ya gamba la ubongo.[35]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hipokampasi, kwa hakika, inapatikana kwa mamalia tu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hata hivyo, sehemu ambapo inatoka, paliamu ya kati, ipo katika wauti wote.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kuna ushahidi kwamba sehemu hii ya ubongo hushiriki katika kumbukumbu za masuala yasiyoshikika na uongozaji katika samaki, ndege, reptilia, na mamalia.[36]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ganglia ya chini ni kundi la viungo vinayoshikana katika ubongombele, ambavyo uelewa wetu kuvihusu umeongezeka pakubwa sana zaidi katika miaka michache iliyopita.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Jukumu la msingi ganglia ya chini inaonekana kuwa uteuzi wa vitendo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ganglia ya chini hutuma onyo zuizi kwa sehemu zote za ubongo zinazoweza kuanzisha utendaji, na katika hali ya nzuri inaweza kuzuia tendo lenyewe, hivyi kwamba mifumo ya kuanzisha utendaji viweze kushughulikia majukumu mengine.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Utuzaji na adhabu hutekeleza zaidi athari zao muhimu katika neva ndani ganglia ya chini.[37]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kivimbe cha unusaji ni kiungo maalum kinachochakata hisia kutoka katika hisi za unusaji, na kuelekeza matokeo yake katka sehemu ya paliamu inayohusika na hisi harufu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ni sehemu kubwa ya ubongo katika wauti wengi, lakini imepunguzwa sana katika jamii ya nyani.[38]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mamalia Gamba la ubongondio ni sehemu ya ubongo inayotofautisha tofauti kati ya mamalia na wauti wengine, jamii ya nyani kutoka kwa wanyama wengine, na binadamu na wanyama wengine wa jamii ya nyani.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongonyuma na ubongokati wa mamalia kijumla huwa sawa na yale ya wauti wengine, lakini tofauti kubwa hutokea katika ubongombele, ambao haujakuwa kwa ukubwa tu, bali pia umebadilika katika umbo.[39]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Miongoni mwa wauti wasio mamalia , sehemu ya juu ya ubongonyuma imefunikwa kwa safu zisizo tete kwa ulinganisho ziitwazo paliamu.[40]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika mamalia, paliamu hugeuka na kuwa katika muundo moja changamani wa safu 6 iitwaye gamba-jipya au gamba-sawa.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika jamii ya nyani, gamba-jipya imekuwa kubwa sana, hasa sehemu iitwayo ndewe ya mbele.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa binadamu, upanukaji huu wa ndewe ya mbele hukithiri, na sehemu nyingine za gamba pia huwa kubwa kabisa na changamani.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Haipokampasi ya mamalia pia ina muundo tofauti.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa bahati mbaya, historia ya mabadiliko ya sehemu hizi katika mamalia, hasa gamba lenye safu sita, ni vigumu kufuatilia.[41]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hii kwa kiasi kikubwa ni kutokana na tatizo la kukosa kiungo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Wahenga wa mamalia, waitwao sinapsidi, waligawanyika kutoka kwa wahenga wa wanyama watambaao na ndege wa kisasa yapata miaka milioni 350 iliyopita.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hata hivyo, mgawanyiko wa hivi karibuni ulio na mabadiliko dhahiri miongoni mwa mamalia ulikuwa mgawanyiko kati ya monotrimata (kinyamadege na ekidna), wambeleko (panya opusu, kangaruu, n.k) na wanyamakondo (wengi mamalia wanaoishi), ambayo ilifanyika takribani miaka milioni 120 iliyopita.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Bongo za  monotrimata na wambeleko ni tofauti na zile za wanyamakondo kwa namna fulani, lakini zina gamba na haipokampasi zenye umbo la kimamali.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa hivyo, maumbo haya lazima yaligeuka kati ya miaka milioni 350 na 120 iliyopita, kipindi ambacho hakijaacha ushahidi wowote ila visukuku ambavyo havihifadi tishu laini kama ubongo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Jamaa ya nyani  Bongo za binadamu na jamaa wengine wa nyani huwa na miundo sawa na bongo za mamalia wengine, lakini ni kubwa ikilinganishwa na ukubwa wa mwili.[26]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Wingi wa ukubwa huu hutokana na upaukaji mkubwa wa gamba, ukilenga hasa katika maeneo yanayohudumia kuona na mawazo ya awali.[42]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mtandao wa mchakato wa kuona katika jamaa ya nyani ni chanagamano sana, ikijumuisha angalau maeneo 30 yanayoweza kutofautika, ikiwa na miunganiko ya mitandao ya kuajabia.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Haya yote yakichukuliwa pamoja, uchakataji wa hisi za kuona hutumia zaidi ya nusu ya gamba-jipya ya wanyama jamaa ya nyani.[43]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Sehemu nyingine ya ubongo ambayo imekuwa kubwa zaidi ni gamba-mbele ya ubongombele, ambayo kazi ni vigumu kueleza kwa maneno machache, lakini inayohusika na upangaji, kumbukumbu inayotumika, motisha, tahadhari, na udhibiti utendaji.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Muundo hadubini  Ubongo unajumuisha aina mbili kuu za chembechembe: neuroni na glia.[44]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Aina hizi mbili kijumla ni nyingi katika ubongo, ingawa chembe glia zinazidi neuroni kwa uwiano wa 4 kwa 1 katika gamba la ubongo.[45]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Glia huwa katika aina mbalimbali, ambazo hufanya kazi kadhaa muhimu, ikiwa ni pamoja na kuhimili mwili, kudhibiti metaboli kudhibiti halijoto, na uongozaji wa kukua.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kipengee kinachofanya neuroni kuwa muhimu sana ni kwamba, tofauti na glia, zina uwezo wa kutuma vichocheo kwa nyingine zilizo hatua ya mbali.[46]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Glia hutuma vichocheo hizi kwa njia ya akzoni, fumwele nyembamba ya protoplazimu inayotoka katika mwili wa chembe na kuelekea, kwa kawaida ikiwa na matawi kadhaa, maeneo mengine, wakati mwingine ya karibu na wakati mwingine katika sehemu mbali ya ubongo au mwili.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Umbali ambao akzoni inaweza kwenda ni ya kustaajabisha: kwa mfano, ikiwa chembechembe yenye umbo haram za gamba-jipya zikikuzwa ili mwili wa chembe hiyo iwe sawa kwa ukubwa na binadamu, akzoni yake, ikikuzwa kwa kiwango sawa, inaweza kuwa kebo yenye sentimita kadhaa katika kipenyo wenye urefu wa zaidi ya kilomita.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Akzoni hizi husambaza vichacheo katika umbo la mipigo ya kemikali-meme  aitwaye vtendo tarajiwa, vinayodumu muda usiozidi kipande kimoja cha  mmoja juu ya sehemu moja ya sekunde na kusafiri katika akzon katika kasi ya kati ya mita 1-100 kwa sekunde.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Baadhi neuroni huzua vitendo tarajiwa kila wakati, katika viwango vya 10-100 kwa kiala sekunde, kwa kawaida katika mifumo isiyotabirika na isiyo ya kudumu; neuroni nyingine huwa tulivu wakati mwingi, lakini mara chache kwa ghafla huzua vitendo tarajiwa ya uwezo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Akzoni huelekeza vichocheo kwa neuroni nyingine, au kwa chembe nyingine zisizo za neuroni, kwa njia ya makutano maalumu yaitwayo sinapsi.[47]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Akzoni moja inaweza kuwa na mikutano ya sinapsi elfu kadhaa.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Wakati kitendo tarajiwa, kinachosafiri kupitia akzoni, kinapofika katika sinapsi, kinasababisha kutolewa kwa kemikali itwayo niurotransmita.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Niurotransmita hujifungamanisha katika molekyuli pokezi iliyo katika utando wa chembe inayolengwa.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Baadhi ya neuroni pokeza ni sisimuzi,  kumaanisha kwamba zinaongeza kiwango cha vitendo tarajiwa katika chembe inayolengwa; vipokezi vingine ni zuizi,  kumaanisha kwamba vinapunguza viwango vya vitendo tarajiwa, vingine vina athari changamano ya udhibiti.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa kweli akzoni huchukua nafasi kubwa katika ubongo.[48]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mara nyingi makundi makubwa hukusanyika pamoja katika kile ni kinachoitwaye viungo fumwele vya neva.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Akzoni nyingi zimefunikwa katika vifuniko vyenye maki nene ya mafuta iitwayo miyelini, ambazo huchangia kuongeza kasi ya msukumo kwa vitendo tarajiwa.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Miyelin ni nyeupe, hivyo sehemu za ubongo zilizojazwa kwa fumwele za neva  huonekana kama dutu nyeupe,  tofauti na dutu ya kijivu  vinazoonyesha maeneo yaliyo na idadi kubwa ya miili ya chembe za neuroni.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Urefu wa jumla wa akzoni iliyo na miyelini katika ubongo wa mwanadamu mzima wastani ni zaidi ya 100,000 kilometres (62,000mi).[49]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ukuaji   ubongo haukui tu, bali hustawi kwa njia changamani inayofuata mipangilio ya hatua.[50]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Neuroni nyingi hutengenezwa katika kanda maalum zilizo na chembe tete, na kisha kuhamia kupitia tishu ili kufikia yanapohitajika.[51]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika gamba, kwa mfano, hatua ya kwanza ya ustawi ni kuundwa kwa "dungu" na kundi maalum la chembe za glia, ziitwazo glia ya miali, ambazo huelekeza fumwele kiwima katika gamba.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Neuroni mpya za gamba hutengenezwa chini ya gamba, na kisha "hupanda" kupitia fumwele-miali mpaka zifike katika safu ambamo zinafaa kukaa katika utu uzima.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika wauti, hatua za kwanza za ustawi wa neuroni ni sawa kwa spishi zote.[50]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kadri kiini tete kinavyobadilika kutoka kibonge mviringo cha chembechembe na kuwa na umbo kama la mnyoo, utepe mwembamba wa ngozi ya nje unaoenea katikati ya mgongo inasababishwa kuwa bamba la neuroni, mtangulizi wa mfumo wa neva.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Bamba la neuroni hujikunja na kuunda mfuo wa neuroni, na kisha mikunjo inayofunika mfuo huungana na kufunika neli ya neuroni, mkanda wazi wa chembe ulio na ventrikali uliojaa umajimaji katikakati.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika ncha ya mbele, ventrikali na mkanda hufura kuunda vilengelenge vitatu ambavyo ndivyo mwanzo wa ubongombele, ubongokati, na ubongonyuma.[50]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika hatua nyingine, ubongombele hugawanyika katika vilengelenge viwili viitwavyo ubongomwisho (ambayo ina gamba la ubongo, ganglia ya msingi, na viungo vinavyohusiana navyo) na diencephalon (ambayo ina thalamasi na haipothalamasi).


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Karibu wakati huo huo, ubongokando hugawanyika kuwa ubongometeni (ambayo ina ubongonyuma na ponsi) na ubongomyeleni (ambayo ina medula oblongata).


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kila moja ya maeneo haya yana sehemu za usambaaji ambapo chembe za neuroni na glia huzalishwa; chembechembe zinazopatikana kisha huhama, wakati mwingine kuelekea mbali sana, kufikia sehemu zao ya mwisho.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mara tu neuroni inapofika mahali pake, inaanza kueneza dendraiti na akzoni kuelekea eneo linaloizingira.[52]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa sababu kawaida akzoni huenea mbali sana kutoka katika mwili wa chembe na huhitaji kuungana na viungo maalum, hua zinakua kwa njia changamani.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ncha ya akzoni inayokua huwa na kibonge cha protoplazimu iitwayo "sonobari ya ukuaji", iliyofungwa kwa vipokezi vya kemikali.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Vipokezi hivi huhisi mazingira ya karibu, na kusababisha sonobari ya ukuaji kuvutiwa au kukataliwa na viungo mbalimbali vya chembe, na hivyo kuvutwa kuelekea upande mmoja maalum katika kila njia yake.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Matokeo ya makakati huu wa utafutaji njia ni kwamba sonobari ya ukuaji hujipenyeza kupitia ubongo mpaka ifikie mahali pake pa mwisho, ambapo viashiria vingine vya kikemikali huifanya  kuanza kukuza sinapsi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa kuzingatia ubongo mzima, maelfu kadhaa ya jeni huzalisha  protini zinazoathiri utafutaji wa njia kwa akzoni.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mtandao wa sinapsi ambayo hatimaye hujitokeza huathiriwa kwa kiwango tu na jeni.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika maeneo mengi ya ubongo, akzoni huanza kwa "kukua kupita kiasi", na kisha "kupunguzwa" kwa utaratibu unaotegemea shughuli za kiniuro.[53]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa mfano, katika kuelekeza kutoka machoni hadi ubongokati, , mfumo ulio miongoni mwa watu wazima una ramani sahihi sana, unaounganisha kila sehemu katika uso wa retina na sehemu husika katika safu ya ubongokati.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika hatua za kwanza za ukuaji, kila akzoni kutoka retina huelekezwa katika eneo jirani la kijumla katika ubongokati na viashiria kemikali, lakini hupinduka sana na kugusana kwa awali na rundo pana la neuroni za ubongokati.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kabla ya kuzaliwa, retina huwa na taratibu maalum zinazoifanya kuzalisha mawimbi ya shughuli zinazotokea kwa wakati moja na kisha kujiendeleza polepole kote katika safu ya retina.[54]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mawimbi haya ni muhimu kwa sababu husababisha neuroni jirani  kufanya kazi kwa wakati mmoja: yaani, zinazalisha mifumo ya shughuli za niuro zilizo na taarifa kuhusu mpangilio wa kieneo wa niuro.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Taarifa hii hutumika katika ubongo kati kwa utaratibu ambao husababisha sinapsi kulegea, na hatimaye kutoweka, ikiwa shughuli katika akzoni haifuatiwa na shughuli katika chembe iliyo lengwa.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Matokeo ya utaratibu huu changamani ni uonishaji kitaratibu na imarishaji wa ramani, ili hatimaye kuiacha katika hali yake halisi ya utu uzima.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Vitu sawa na hivyo hufanyika katika maeneo mengine ya ubongo: matriki awali ya sinapsi huzalishwa kutokana na mwongozo wa kikemikali unaoamuliwa kijenetiki, lakini baadaye hatua kwa hatua huboreshwa kwa utaratibu unaotegemea utendaji, kwa kiwango inayotegemea mabadiliko ya kindani, kwa kiwango fulani michango ya nje ya kihisia.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika hali zingine, kwa mfumo katika mifumo ya retina-ubongokati, mipangilio ya matukio hutegemea taratibu zinazotokea tu katika bongo zinazostawi, na yamkini huwepo kwa madhumuni ya kuongoza ustawi pekee.[54]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika binadamu na mamali wengine wengi, neuroni mpya hutengenezwa mara nyingi kabla ya kuzaliwa, na ubongo wa mtoto mchanga kwa hakika huwa na neuroni zaidi kuliko ya ubongo wa watu wazima.[55]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hata hivyo, kuna maeneo machache ambapo neuroni mpya huendelea mwezi kuzalishwa katika maisha yote.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Maeneo mawili ambapo hili limejidhihirisha kikamilifu ni katika ya kilenge cha kunusa, ambacho kinahusika katika hisia za harufu, na jairasi yenye menomeno ya hipokampasi, ambapo kuna ushahidi kwamba neuroni mpya hutekeleza jukumu katika kuhifadhi kumbukumbu mpya zinazopatika.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kando na hali hizi tofauti, hata hivyo, idadi ya neuroni iliyopo mapema utotoni, ndio hiyo hiyo inayopatikana katika maisha yote.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Chembe za glia ni tofauti, kama na aina nyingi za chembe mwilini, hizi huzalishwa katika kipindi chote cha maisha.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ingawa mkusanyiko wa neuroni huwa kwa kiwango kikubwa zipo za ktosha kufikia wakati wa kuzaliwa, miunganiko ya akzoni huendelea kukua kwa muda mrefu baadaye.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika binadamu, ukuaji kamili wa neva hukamiliki wakati wa kubaleghe.[56]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kumekuwa na majadala wa muda mrefu kuhusu ikiwa ubora wa akili, hulka na uwerevu kwa kiwango kikubwa huhusishwa na urathi au malezi; mjadala wa maumbile dhidi ya malezi.[57]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Huu si suala falsafa tu: una umuhimu mkubwa wa kuvitendo kwa wazazi na waalimu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ingawa maelezo mengi hayajakamilishwa, wanaelimu neva wanaonyesha waziwazi kwamba sababu zote mbili ni muhimu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Jeni huamua hali ya kijumla ya ubongo, na jeni huamua jinsi ubongo unavyoitikia uzoefu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Uzoefu, hata hivyo, unahitajika kuboresha matriksi ya miunganiko ya sinapsi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Wakati mwingine huwa kwa suala la kuwepo au kutokuwepo kwa uzoefu katika vipindi muhimu vya ukuaji.[58]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Wakati mwingine, wingi na ubora wa uzoefu unaweza kuwa muhimu zaidi; kwa mfano, kuna ushahidi mkubwa kuwa wanyama waliokua katika mazingira  mazuri huwa na magamba manene, kuonyesha idadi kubwa ya miungano ya sinapsi, kuliko wanyama ambao viwango vyao vya kusisimka ni mdogo.[59]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Majukumu Kwa mtazamo wa kiviumbe, kazi ya msingi ya ubongo ni kudhibiti utendaji wa mnyama.[60]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ili kufanya hivyo, huwa inachuja taarifa muhimu za kutosha kutoka katika viungo vya hisi ili kuboresha vitendo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Vichocheo vya hisia vinaweza kuamsha majibu ya papo kwa papo kwa mfano wakati mfumo wa kunusa wa kulungu unaponusa harufu ya mbwa mwitu; pia zinaweza kudhibiti tendo linaloendelea kwa mfano katika athari ya mzunguko wa mwanga-giza kwa tabia ya kulala na kuamka kwa viumbe, au taarifa zao zinaweza kuhifadhiwa kwa madhumuni ya umuhimu baadaye.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongo husimamia kazi zake changamani kwa kuanzisha  mifumo ya utendaji, ambazo zinaweza kuanishwa katika njia nne: kimaubile, kikemikali, na kiutendakazi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mifumo tendakazi Njia rahisi zaidi ya kuainisha sehemu za ubongo ni kuzingatia maumbile, lakini pia kuna njia kadhaa kuianisha zaidi kutegemea utendakazi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Moja wa njia muhimu zaidi kati ya hizo ni kutegemea kemikali za nyurotransmita zinazotumiwa na neuroni kuwasiliana na kila moja.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Nyingine ni katika namna eneo ubongo huchangia uchakataji ujume: maeneo ya hisia huleta taarifa ubongoni na kurekebisha umumbo lake; vichochezi vya matendo ya mwili hutuma ujumbe nje ya ubongo ili kudhibiti misuli na tezi, mifumo sisimuzi hudhibiti utendaji wa ubongo kulingana na muda wa siku na mambo mengine.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mifumo ya nyurotramsita  Isipokuwa katika hali chache, kila neuroni katika ubongo huendelea kutoa kemikali za niurohamishi, isiyobadilika au mchanganyiko wa niurohamishi, katika miunganiko yoyote ya sinapsi inayofanya na neuroni nyingine, kanuni hii inajulikana kama kanuni ya Dale.[61]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa hivyo, niuron anaweza kuainishwa kutegemea niurohamisho iinayotoa.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Niurohamishi mbili zinazoomekana mara nyingi zaidi ni glutamati, ambayo aghalabu huwa sisimuzi,  na sidi ya gama-aminobutri (GABA), ambayo aghalabu huwa pingamizi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Neuroni zinazotumia transmita hizi zinaweza kupatikana katika karibu kila sehemu ya ubongo, zikibuni asilimia kubwa ya mkusanyiko wa sinapsi za ubongo.[62]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hata hivyo, idadi kubwa ya madawa yanayoathiri ubongo huelekeza athari zao kwa  kubadili mfumo wa niurohamishi zisizohusiana moja kwa moja na glutamati au uhamishaji wa GABA.[63]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Madawa kama vile kafeini, nikotini, heroini, kokeini, Prozac, Thorazine, n.k,  huathiri neiurohamishi nyingine.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Nyingi ya transmita hizi hutoka katika neuroni ambazo zinakaa katika sehemu fulani ya ubongo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Serotonini, kwa mfano- lengo la msingi la madawa ya kulevya ya kinza huzuni na viamsha hamu-huja kimahsusi kutoka eneo dogo la shina la ubongo iitwayo kiini Rafe.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Norepainifrini, ambayo hushiriki katika usisimuzi, hutoka kimahsusi kutoka eneo dogo karibu liitwalo lokasi serulesi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Histamini, kama niurohamishi, hutoka katika sehemu ndogo ya hypothelamasi iitwayo kiini tubaromamilari (histamini pia ina kazi zisizo za mfumo kuu wa neva, lakini kjukumu la niurohamishi ndio sababu kwa kinzahisatami kuwa na athari za kutuliza).


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Niurohamishi nyingine kama vile asetilkolini na dopamini huwa na vyanzo mbalimbali katika ubongo, lakini hazijasambazwa kwa wingi kama glutamati na GABA.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mifumo ya hisi  Moja ya majukumu ya kimsingi ya ubongo ni kudondoa ujumbe muhimu kutoka katika viungo vya hisia.[64]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hata katika ubongo wa binadamu, mifumo ya hisi huwa nyingi zaidi ya hisi tano za kawaida zinazojulikana za maono, sauti, ladha, mguso, na harufu: bongo zetu hupokea taarifa kuhusu joto, usawa, mkao wa miguu na mikono, na vijenzi kemikali vya mfumo wa damu, kati ya mambo mengine.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hali hizi zote hutambuliwa na viungo maalum vya hisi vinavyoelekeza vichoche ndani ya ubongo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika wanyama wengine, milango zaidi ya hisi vinaweza kuwepo, kama vile hisi ya miale ya joto isiyoonekana miongoni mwa wanyama wanaoishi shimoni kama nyoka, au "hisi za kawaida" zinaweza kutumika katika njia isiyo ya kawaida, kama jinsi usikiaji unavyotumiwa na katika popo sona.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Haya hapa kanuni chache zinazotumika katika mifumo nyingi ya hisi, ikitumia mfumo sikizi katika mifano maalum.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kila mfumo wa hisi huanza kwa chembechembe mahsusi za "vipokea hisia".


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hizi ni neuroni, lakini tofauti na neuroni nyingi, hazijadhibitiwa na mchango wa sinapsi kutoka katika neuroni nyingine: badala yake zinaamilishwa na vipokezi vilivyofungamana na zinazohisi baadhi ya hisi za mguso, kama vile mwanga, joto, au mikazo ya kimwili.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Akzoni za chembe pokezi-hisia husafiri katika utiwa mgomgo au ubongo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa hisia ya kusikia, vipokezi viko katika sikio la ndani, katika konokono la sikio, na  huamilishwa na mtikiso.[65]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa hisi nyingi, kuna " kiini cha msingi" au seti ya viini, vilivyo katika shina la ubongo, zinazokusanya vichocheo kutoka katika chembe pokezi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika hisia sikizi, hizi ni viini vya konokono la sikio.[65]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mara nyingi, kuna maeneo ya mengine yaliyo chini ya ubongo ambayo hudondoa habari maalum ya aina fulani.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa hisi ya kusikia, eneo bora la unusaji na eneo hafifu ya kalikulusi hushiriki katika kulinganisha vichocheo kutoka katika masikio mawili kudondoa kuhusu  ujumbe kuhusu mwelekeo wa chanzo cha sauti, miongoni mwa kazi nyingine.[65]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kila mfumo wa hisi pia ina sehemu maalum ya thelamasi iliyotengwa kwayo, ambayo huhudumu kama kiunganishi na gamba la ubongo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika hisi ya kusikiliza, hii ni kiini kati chenye umbo la goti.[65]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa kila mfumo wa hisi, kuna eneo "msingi" la gamba la ubongo linalopokea ujumbe moja kwa moja kutoka eneo la thelamasi linalopokea na kutuma ujumbe.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika mfumo wa kusikia, huu ni gamba msingi la usikizi, ulio katika sehemu ya juu ya ndewe la ubongo.[65]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kawaida pia huwa kuna seti ya maeneo ya gemba yenye hisi za "ngazi ya juu", zinazochanganua ujumbe wa hisi zinazoingai kwa njia maalum.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa mfumo wa usikiaji, kuna maeneo ambayo huchambua ubora wa sauti, mahadhi, na mielekeo ya mabadiliko kwa muda, miongoni mwa sifa nyingine.[65]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mwisho, kuna maeneo ya hali nyingi  yanayochanganya jumbe kutoka hisi mbalimbali, kwa mfano kusikia na kuona.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika hatua hii, vichocheo huwa vimefikia sehemu za ubongo zinazoweza kuelezeka vizuri kuwa jumuishi  wala si  hisishi  hasa.[65]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kanuni hizi zote zina ukiushi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa mfano, hisi ya mguso (ambayo kwa kweli ni mkusanyiko wa angalau nusu dazeni ya hisi tendi mbalimbali), kichocheo cha hisi kinachoingia humalizika hasa katika uti wa mgongo, katika neuroni ambazo kisha huzielekeza katika shina la ubongo.[66]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa hisi ya harufu, hakuna mawasiliano katika thelamasi; badala yake kichocheo huenda moja kwa moja kutoka eneo msingi la ubongo-kibonge cha kunusa-hadi kwenye gamba.[67]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mifumo ya mwendo  Mifumo ya mwendo ni maeneo ya ubongo ambayo kwa njia moja au nyingine yanahusika moja kwa moja katika kuanzisha mienendo ya mwili, yaani, katika amilisha misuli.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Isipokuwa misuli inayodhibiti macho, misuli yote inayofanya kihiari[68]katika mwili imeunganishwa moja kwa moja na neva za mwendo  katika uti wa mgongo, ambayo ndiyo njia ya mwisho ya pamoja kwa mfumo wa kuzalisha uendaji.[69]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Neva za uti wa mgongo zinadhibitiwa na saketi za neva asili za uti wa mgongo, na kwa michango inayoteremka kutoka ubongoni.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Sakati asili za uti wa mgongo hutekeleza majukumu mengi ya tendohiari na pia huwa na mifumo ya kuanzisha miendo  kama vile kutembea au kuogelea.[70]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Miunganiko inayoshuka kutokana ubongoni hufanikisha udhibiti changamano zaidi .


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongo una baadhi ya maeneo ambayo huwasiliana moja kwa moja na uti wamgongo.[71]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika ngazi ya chini kabisa ni maeneo ya mienendo katika medula na ponsi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika ngazi za juu ni maeneo ya ubongokati, kama vile viini vyekundu, ambayo inawajibikia kuratibu usogezaji mikono na miguu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika ngazi ya juu zaidi ambayo ni  gamba msingi la mwendo, utepe wa tishu ulioupande wa nyuma wa ndewe la mbele ya ubongo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Gamba msingi la mwendo hituma ujumbe katika ameneo chini ya gamba yanayohusika na mwendo, lakini pia hutuma jumbe kubwa moja kwa moja katika uti wa mgongo, kupitia kinachojulikana kama njia piramidi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Uelekezaji huu wa moja kwa moja kati ya gamba na uti wa mgongo huruhusu udhibiti sahihi wa hiari wa miendo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Maeneo mengine ya "upili" ya ubongo yanayohusiana na mwendo  hayawasiliani moja kwa moja na uti wa mgongo, na badala yake hugusa maeneo ya mwendo katika gamba au maeneo ya msingi chini ya gamba.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Miongoni mwa maeneo muhimu ya upili ni gamba linaloshughulikia mwendo, ganglia ya msingi, na ubongonyuma: Gamba-awali ya mwendo (ambayo kwa kweli ni maeneo kubwa changamani) inakaribiana na gamba msingi la mwendo, na kuielekeza.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Huku vitengo vya gamba msingi ya mwendo hulingana na sehemu maalum ya mwili, vitengo vya gamba-awali ya mwendo mara nyingi hushirikishwa katika usogezwaji wa sehemu nyingi za mwili kwa wakati moja.[72]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ganglia ya msingi ni mkusanyiko wa viungo vya chini ya ubongembele zinazoelekeza katika maeneo mengine yanayohusiana na mwendo.[73]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kazi zao imekuwa vigumu kuelewa, lakini mmoja ya nadharia maarufu ya sasa ni kuwa yanatekeleza jukumu muhimu uteuzi wa utendaji.[74]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mara nyingi, huwa zinazuia vitendo kwa kutumamara k wa mara vichochezi vizuizi kwa mifumo ya kuzalisha mwendo, lakini katika hali nzuri, huwa zinatoa vizuizi hivyo na kuruhusu maeneo yaliyolengwa kudhibiti tabia.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongonyuma una muundo tofauti sana na upo katika sehemu ya nyuma ya ubongo.[33]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Haidhibiti au kuanzisha tabia, bali huzalisha vichocheo rekebishi kufanya miendo iwe sahihi zaidi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Watu walio na bongonyuma zilizo haribika hawapoozi kwa njia yoyote, bali miili yao huwa na miendo isiyokuwa na uhakika na isiyo ratibika.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Pamoja na hayo yote hapo juu, ubongo na uti wa mgongo zina mitandao pana ya kudhibiti mfumo wa neva wa kujiendesha, ambayo hufanya kazi kwa kunyunyiza homoni na kwa kurekebisha " misuli laini" ya tumbo.[75]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mfumo wa neva wa kujiendesha huathiri mipigo ya moyo, mmeng'enyo;, kiwango cha kupumua, kutoa mate, jasho; kukojoa, na hisia za ngono japo majukumu yake mengi hayako chini ya udhibiti wa hiari moja kwa moja.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mifumo ya kusisimua  Labda kipengele cha wazi zaidi cha tabia ya mnyama yoyote yule ni mzunguko wa kila siku kati ya kulala na kuamka.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Usisimuaji na utahadhari pia huongozwa kwa kiwango sahishi zaidi cha muda, ingawa, kwa mtandao mkubwa wa maeneo ya ubongo.[76]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Sehemu muhimu ya mifumo ya kusisimua ni kiini suprakiasmatiki (SCN), sehemu ndogo ya haipothelamasi iliyo juu ya sehemu ambapo neva ya kuona kutoka macho mawili inapopitia.[77]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

SCN ina majira kuu ya kibayolojia ya mwili.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Neuroni hapa huonyesha kupanda na kushuka kwa viwango vya shughuli katika kipindi cha saa 24, mipigo ya moyo: mabadiliko katika shughuli hizi yanaendeshwa na mabadiliko ya kiurari katika maelezo kwa mkusanyiko wa jeni za saa".


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

SCN huendelea kupima saa hata ikikatwa kutoka ubongoni na kuwekwa katika bakuli lililo na myeyusho wa madini fuvutende, hata hivyo kwa kawaida huwa inapokea ujumbe kutoka katika neva ya kuona, kupitia njia ya retinohaipothelamiki (RHT), ambayo huruhusu mzunguko wa kila siku wa mwanga-giza kunakiliwa katika saa hiyo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

SCN huwasiliana na seti ya maeneo katika haipothelamasi, na shina la ubongo, na ubongokati zinazohusika katika utekelezaji wa mzunguko usingizi- na kuamka.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kiungo muhimu katika mfumo huo ni kile kinachoitwa muundo menomeno, kundi la neva zilizosambazwa kwa usawa kote katika shina la ubongochini.[76]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Neva menomeno hutuma vichocheo kwa thelamasi, ambayo kwa upande wake hutuma vichocheo vya ngazi ya kudhibiti kwa kila sehemu ya gamba la ubongo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kuharibika kwa muundo menomeno kunaweza kusababisha hali ya kudumu ya kukosa fahamu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Usingizi huhusisha mabadiliko makubwa katika utendakazi wa ubongo.[78]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hadi miaka 1950 iliaminika kijumla kwamba ubongo kimsingi huacha kufanya kazi wakati wa kulala[79], lakini hii sasa inajulikana kuwa si kweli: shughuli huendelea lakini mwelekeo huwa tofauti sana.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa hakika, kuna aina mbili ya usingizi, usingizi REM  (ulio na ndoto) na usingizi NREM  (usio-REM, kwa kawaida bila ndoto), ambao hujirudia katika mifumo tofauti kidogo katika kipindi chote cha kulala.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Aina tatu tofauti za mwelekeo mpana wa shughuli za ubongo zinaweza kupimika: REM, NREM nyepesi na NREM nzito.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Wakati wa usingizi mzito wa NREM, ambao pia hujulikana kama usingizi wenye wimbi pole, shughuli katika gamba huchukua mfumo wa mawimbi makubwa yenye urari, ambapo katika hali ya kuamka huwa na kelele na bila urari.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Viwango vya niurohamishi norepainefrini na serotonini hupungua wakati wa usingizi wenye wimbi pole, hupungua hadi kukaribia sufuri wakati wa usingizi wa REM; viwango vya asetilikolini huonyesha mfumo ulio kinyume na huu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Utumiaji nishati kwa ubongo  Ingawa ubongo wa binadamu unawakilisha 2% tu ya uzito wa mwili, unapokea 15% cha kinachozalishwa na moyo, 20% ya jumla ya matumizi ya oksijeni mwilini, na 25% ya jumla ya matumizi ya glukosi mwilini.[80]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Haja ya kupunguza uzito wa mwili ili, kwa mfano, kuweza kuruka, imesababisha uamuzi wa kupunguza ukubwa wa ubongo katika spishi fulani, kama vile popo.[81]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongo sanasana hutumia glukosi kupata nguvu, na kuinyima glukosi, kama inavyoweza kutokea katika haipoglukemia, unaweza kusababisha kupoteza fahamu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Matumizi ya nishati katika ubongo haubadiliki sana katika muda, lakini maeneo ya gamba yanayofanya kazi hutumia nishati zaidi kuliko maeneo yasiyoshughulika: ukweli huu ndio msingi wa mbinu za upigaji picha akisi wa ubongo kama vile PET na fMRI.[82]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hizi ni mbinu za matibabu nyuklia  ya upigaji picha zinazotoa picha zenye pande olwa tatu kwa shughuli za kimetaboli.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongo na akili  Kuelewa uhusiano kati ya ubongo na akili ni changamoto inayotatiza kifalsafa na kisayansi.[83]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ushahidi wa kisayansi wa moja kwa moja kwamba kuna uhusiano kati ya kiungo ubongo na akili ni kiwango cha athari kinachojidhihirisha baada ya ubongo kubadilishwa, kama vile maumivi ya ubongo yanayosababisha kiwewe na matumizi ya madawa yanayoathiri ubongo.[84]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Tatizo la uhusiano wa akili-mwili ni moja kati masuala ya ndani ya historia ya falsafa,[85] inayotuliza kufikiria ikiwa ubongo na akili ni kitu kimoja, kinachotofautiana kidogo, au kinachohusiana kwa njia fulani isiyojulikana.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kuna mitazamo mitatu mikubwa tatu kuhusu jibu hili: uwili, uyakinifu, na udhanifu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Uwili unashikilia kwamba akili inajisimami kivyake bila kutegemea ubongo,[86] uyakinifu unashikilia kwamba matukio ya akili yanafanana na matukio la neva[87] na udhanifu unashikilia kwamba matukio ya akili tu ndio zipo.[87]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Pamoja na maswali ya kifalsafa, uhusiano kati ya akili na ubongo unahusisha idadi kubwa ya maswali ya kisayansi, ikiwa ni pamoja na uelewa wa uhusiano kati ya shughuli za kiakili na shughuli ubongo, taratibu kamili ambazo kwazo dawa huathiri ufahamu, na mahusiano ya neva kwa dhamira.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika kipindi kingi cha historia wanafalsafa waliliona jambo la kutofikirika kwamba ufahamu unaweza kutekelezwa na kitu dutu ye umbile kama vile tishu ya ubongo (yaani neuroni na sinapsi).[88]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Wanafalsafa kama vile Patricia Churchland wanadai kuwa mwingiliano wa akili na dawa ni dalili ya uhusiano wa karibu sana kati ya ubongo na akili, si kwamba hivi viwili ni kitu kimoja.[89]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Descartes, aliyewazia sana kuhusu uhusiano wa ubongo-  akili, aliweza kuelezea matendohiari na tabia nyingine sahili katika mtazamo wa kimekaniki, ingawa hakuamini kuwa mawazo tata, na hasa lugha, inaweza kuelezwa kwa rejelea za umbo la ubongo pekee.[90]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Utafiti Fani ya taaluma ya elimuneva inajumuisha mbinu zote zinazotafuta kuelewa ubongo na mifumo nyinginezo za neva.[117]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Elimunafsia hutaka kuelewa akili na tabia, na nyurorojia ni fani ya matibabu inayotibu magonjwa ya mfumo wa neva.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ubongo pia ni kiungo muhimu sana kinachotafitiwa na tiba-akili, tawi la matibabu inayofanya kazi ya kutafiti, kuzuia na kutibu magonjwa ya akili.[91]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Sayansi ya ufahamu hutaka kuunganisha elimuneva na elimunafsia pamoja na fani nyingine zinazojuhusisha na ubongo, kama vile sayansi ya tarakilishi (akili ya kuundwa na mwanadamu na mashamba sawa) na falsafa.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mbinu kongwe kabisa ya kuutafiti ubongo ni kianatomial, na hadi katikati ya karne ya 20, sehemu kubwa ya maendeleo katika elimuneva ilitokana na kutengenezwa kwa rangi bora na hadibuni bora -mwana elimuveva Floyd Bloomni maarufu kwa kutania kuwa "ufanisi katika utafiti wa ubongo unategemea zaidi rangi."[92]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Wana-anatomia wa elimuneva hutafiti muundo wa ubongo kwa kiwango pamoja na muundo wake wa kimaikroskopu wa neuroni na vijenzi vyao, hasa sinapsi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Pamoja na zana nyingine, wao hutumia rangi nyingi sana zinazodhihirisha muundo wa neva, kemia, na miunganisho.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika miaka ya hivi karibuni, ukuaji katika mbinu za elimu kingamaradhi inayotumia rangi imeruhusiwa kutiwa rangi kwa neuroni zinazoonyesha aina fulani maalum ya jeni.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Pia, uchunguzi amilifu wa neva  unatumia mbinu za upigaji picha wa kimatibabu kuhusisha tofauti katika muundo wa ubongo wa binadamu na tofauti katika ufahamu au tabia.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Wanafiziolojia hutafiti vipengee vya kemikali, famakolojia, na mienendo ya meme ya ubongo: zana zao za msingi ni dawa na vifaa vya kunakili.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Maelfu nyingi ya dawa za zilizoundwa kimajaribio huathiri mfumo wa neva, baadhi ya njia ya juu mahsusi sana.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kurekodi shughuli za ubongo unaweza kufanywa kwa kutumia elektrodi, ikiwa imeshikiliwa kwenye fuvu kama katika uchunguzi wa EEG, au uliodungwa ndani ya bongo za wanyama kwa ajili ya kurekodi nje ya chembe, ambayo inaweza kuchunguza uwezekano wa utendaji unaotokana na kila niurni kibifansi.[93]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa sababu ubongo hauna vipokezi vya maumivu, inawezekana kutumia mbinu hizi kunakili kutoka katika wanyama walio macho huku wanaendelea na tabia zao kama kawaida bila kuwasababishia kuwasumbua.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mbinu sawa na hiyo zimetumika mara nyingine kuchunguza utendakazi wa ubongo katika wagonjwa binadamu wanaougua na kifafa isoyokamili, katika matukio ambapo kulikuwa na haja ya kimatibabu kuiweka elektrodi ili kubaini eneo la ubongo ulioathirika na  kifafa s.[94]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Pia inawezekana kuchunguza utendaji wa ubongo bila kutumia mbinu za kuingilia binadamu kwa mibu amilifu za kupiga picha kama vile MRI uwanda huu umepanuka sana katika kipindi cha miongo miwili iliyopita.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Njia tofauti ya kubaini kazi ya ubongo ni kuchunguza madhara ya kuharibu maeneo maalum ya ubongo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Inagawa umelindwa kwa fuvu na utando ukizungukwa na ugiligili wa ubongo na uti wa mgongo, nakutengwa na mfumo wa damu kwa kizuizi cha kati ya ubongo na damu, ulaini wa ubongo unaufanya kuwa rahisi kuvamiwa na magonjwa mbalimbali na aina tofauti za maumivu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa binadamu, athari za kupooza na aina nyingine ya uharibifu wa ubongo zimekuwa chanzo muhimu cha habari kuhusu majukumu ya ubongo.[95]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa sababu hakuna uwezo wa kudhibiti hali ya uharibifu kimajaribio, hata hivyo, habari hii aghalabu huwa vigumu kufafanua.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika tafiti zinazowahusisha wanyama, kwa kawaida panya, inawezekana kutumia elektrodi au kudunga kemikali katika mahali maalum ili kuleta uharibifu kwa mfumo unaohitajika na kisha kuchunguza matokeo ya tabia.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Nyurosayansi ya kitarakilishi inajumuisha njia mbili: kwanza, matumizi ya tarakilishi kuuchunguza ubongo, pili, utafiti wa jinsi ubongo hutarakilisha.[96]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa upande mmoja, inawezekana kuandika programu ya tarakilishi kuigiza kazi ya kundi la neva kwa kutumia mifumo ya milinganyo yanayoeleza shunguli zao kielektrokemikali; miigizo kama hiyo hujulikana kama mitandao ya neuroni amilifu kibayalojia.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa upande mwingine, inawezekana kuchunguza algorithimi ili kukokotoa neva kwa uigizaji, au kuchanganua kihesisabati, utendakazi wa  vitengo vilivyosahilishwa vilivyo na baadhi ya sifa za neuroni lakini vimetoa nyingi ya uchangamani wao wa kibayolojia.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Majukumu ya ukokotooaji wa ubongo huchunguzwa na wanaelimuneva na wanasayansi wa tarakilishi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Miaka ya hivi karibuni imeshuhudia utumizi wa kwanza wa mbinu za uhandisi wa kijenetiki kutafitia ubongo.[97]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Utafiti mwingi kwa kawaida hufanywa kwa panya, kwa sababu zana za kiufundi zimeimarika zaidi kwa spishi hawa zaidi ya wengine wowote.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Sasa inawezekana kwa urahisi wa kiwango cha haja "kuchambua" au kugeuza aina mbalimbali za jeni, na kisha kuchunguza athari katika utendakazi wa ubongo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mbinu changamani zaidi pia zina anza kutumika: kwa mfano, kutumia mbinu ya uchanganyishaji upya wa Cre-Lox inawezekana kusisimua au kituliza jeni katika sehemu maalumu ya ubongo, kwa wakati maalumu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Historia  Maoni ya awali yaligawanyika ikiwa makao makuu ya nafsi yako katika ubongo au moyo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa upande mmoja, ilikuwa vigumu kutoona ukweli kwamba ufahamu unahisiwa kuwa katika kichwa, na kwamba kupigwa kwa kishindo kikubwa katika kichwa kunaweza kusababisha kupoteza fahamu kwa urahisi zaidi kuliko kupigwa kifuani, na kwamba kichwa kutikisa kichwa husababisha kizunguzungu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa upande mwingine, uchunguzi wa juujuu wa ubongo unadhihirisha kiungo ajizi, ukilinganishwa na moyo ambao hupigapiga kila wakati.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kukoma kwa mpigo wa moyo unamaanisha kifo; hisia kali huleta mabadiliko katika mpigo wa moyo, na mara nyingi hisia za huzuni husababisha hisia ya maumivu katika sehemu za moyo ("maumivu ya moyo").


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Aristotle alipendelea moyo, na kudhania kwamba kazi ya ubongo ilikuwa tu kupoesha damu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Democritus, mvumbuzi wa nadharia ya atomiki ya dutu, alipendelea nafsi yenye sehemu tatu, akili ikiwa katika kichwa, hisia katika moyo, na tamaa katika sehemu karibu na ini.[98]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Haipokrates,  "baba wa matibabu" , alikuwa aliupendelea ubongo kabisa.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika On the Sacred Disease,  maelezo yake kuhusu kifafa, aliandika:  Wanadamu wanapaswa kujua kwamba furaha, nderemo, kicheko na michezo, masikitiko, utegemezi, na maombolezo hayatoki kwingine ila tu katika ubongo. ...


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Na kwa kiungo hicho hicho tunakuwa wendawazimu na kupagawa, na woga na hofu kubwa hutuandama, wakati mwingine mchana na wakati mwingine usiku, na ndoto na wasiwasi isiyotarajiwa, na majukumu yasiyo mazuri, na kutojua hali za kisasa, kutoaminika, na kutokuwa na ujuzi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mambo haya yote tunayavumilia kutoka kwenye ubongo, wakati hauna afya ...


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

- Hippocrates, On the Sacred Disease [99] Daktari maarufu wa Roma Galen pia alitetea umuhimu wa ubongo, na akatunga dhahania kwa kina kuhusu jinsi inavyo weza kufanya kazi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hata baada ya madaktari na wanafalsafa kukubaliwa kuhusu ukuu wa ubongo, haidhuru, dhana ya moyo kuwa makao makuu ya ufahamu uliendelea kudumu katika nahau maarufu, kama vile "kujitolea kwa moyo".[100]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Galen alifanya kazi kubwa ya kueleza uhusiano wa kianotomi baina ya ubongo, neva na misuli, na kuonyesha kwamba misuli yote katika mwili imeshikana na ubongo kwa njia ya mtandao wa matawi ya neva.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Alidai kwamba neva huamsha misuli moja kwa moja, kwa kubeba dutu ya ajabu aliyoita pneumata psychikon,  ambayo kwa kawaida hutafsiriwa kuwa "mazimwi ya wanyama".


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Mawazo yake yalijulikana pakubwa wakati wa Zama ya Kati, lakini mafanikio mengi zaidi hayakuja hadi katika kipindi cha Mvuvumko, wakati utafiti wa kina wa kianatomia uliporejea, pamoja na makadirio ya kinadharia ya Descartes na wafuasi wake.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Descartes, kama Galen, aliwazia mfumo wa neva katika msingi wa kihadroliki.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Aliamini kwamba kazi kubwa za kiutambuzi- hasa lugha- hufanywa na viungo visiyoonekana res cogitans   lakini kwamba nyingi ya tabia za binadamu na wanyama zinaweza kuelezeka kwa mambo yanayoshikika.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hatua ya kwanza kuelekea uelewa wa kisasawa kazi wa neva, hata hivyo, ulitokana na uchunguzi wa Luigi Galvani, aliyegundua kwamba wimbi la umeme tuli ukielekezwa katika neva iliyo wazi ya chura aliyekufa inaweza kusababisha mguu wake kujikunja.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kila uelewa mpana umefuatia moja kwa moja au kidogo kutoka kwa uundwaji wa mbinu mpya ya uchunguzi.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Hadi miaka ya mapema ya karne ya 20, maendeleo muhimu zaidi yalitokana na rangi mipya.[101]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Muhimu hasa ulikuwa uvumbuzi wa rangi Golgi, ambayo (ikitumika kiusahihi) hupaka sehemu ndogo tu, na kwa usahihi bila kubagua, baadhi ya neuroni, huzipaka kikamilifu, ikiwa ni pamoja na mwili wa chembe, dendraiti, na akzoni.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Bila rangi kama hiyo, tishu ya ubongo chini ya hadubini huonekana kama mshikamano wa fumwele ya protoplazimu isiyopenyeka, ambayo ni vigumu kubaini muundo wowote.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika mikono ya Camillo Golgi, na hasa kwa mwana-antomia wa neva wa Kihispania Santiago Ramon y Cajal, rangi hiyo mpya ilifichua mamia ya aina tofauti za neuroni, kila mmoja ikiwa na muundo wa kipekee wa dendriti na mtindo wa mwunganisho.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Katika karne ya 20, maendeleo katika uwanda wa elektroniki yaliwezesha uchunguzi wa sifa za kielektroniki za chembe za neva, kilele kilikuwa kazi za Alan Hodgkin, Andrew Huxley, na wengi kuhusu bayofizikia ya  tendo tarajiwa, na kazi ya Bernard Katz na wengine kuhusu uelektrokemia wa sinapsi.[102]


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Chunguzi za awali zilitumia maandalizi maalum, kama vile mfumo wa "mwitikio wa kutorika haraka" wa ngisi, ambayo inahusisha akzoni kubwa wewe unene kama kaa la penseli, na sinapsi kubwa inayoungana na akzoni hii.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Maboresho thabiti katika elekrodi na vifaameme viliwezesha umadhubuti wa hali ya juu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Chunguzi hizi zilichangia picha ya kianatomia wa ubongo kukiwa na mtazamo kuwa ubongo ni kiungo kinachobadilika.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Akiangazia uelewa mpya, mnamo 1942 Charles Sherrington alielezea kufanya kazi kwa ubongo katika hatua kwa maelezo ya kushangaza:  Sehemu kuu ya juu ya umbo, kwamba sehemu ambapo ni nadra mwanga imewahi kumulika au kugusa, sasa inakuwa sasa kitengo cha uangavu unaorindima kwa urari kukiwa idadi kubwa ya vimulimuli vinavyosafiri hapa na huko. ...


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Ni kana kwamba Kilimia ilianza kwa namna fulani ya kucheza kwanulimwengu.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Kwa haraka kichwa kizima kinakuwa na maliwazo ambapo mamilioni ya vipisha uzi vinashona mtindo usioonekana, kila mara mtindo wenye maana ingawa si wa kudumu; na mwingiliano mtulivu wa vijimiundo.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

-Sherrington, 1942, Man on his Nature [103]  Miaka ya 1990 ilijulikana katika Marekani kuwa "Muongo wa Ubongo" ili kuadhimisha maendeleo yaliyopigwa katika utafiti wa ubongo, na ili kuendeleza ufadhili kwa ajili ya tafiti kama hizo.[104][105] Tazama Pia  Uhusiano wa ubongo-tarakilishi Kufanyisha kicha Maelezo  Marejeo   Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)  CS1 maint: multiple names: authors list (link)       Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help) CS1 maint: uses editors parameter (link) CS1 maint: uses editors parameter (link)      Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)CS1 maint: multiple names: editors list (link)  Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help) CS1 maint: uses editors parameter (link)           Check date values in: |year= (help)  |contribution= ignored (help)    Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)   Check date values in: |year= (help)  Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)     Explicit use of et al. in: |editor= (help)     Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)  Attention: This template ({{cite pmid}}) is deprecated.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

To cite the publication identified by , please use {{cite journal}} with |pmid=17544173 instead.


Question: Sababu kuu ya Kupooza kwa ubongo ni ipi?

Ubongo

Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)            CS1 maint: multiple names: authors list (link)    Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)   Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)   Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)      Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)    Marejeo zaidi Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)       Yameandikwa kwa ajili ya watoto wa zaidi ya miaka 8:  Viungo vya nje     at       , atlasi yenye mwingiliano na yenye umadhubuti wa juu wa kidititali wa ubongo ulioundwa kwa msururu wa picha zilochunguliwa za bongo za wanyama wa jamii ya nyani wa wasio wa jamii ya nyani  The Department of Neuroscience  at Wikiversity   History of the Brain from PBS  3D animations of brain regions - click through from "Click for copyright"    Jamii:Ubongo Jamii:Neva Jamii:Anatomia Jamii:Kichwa


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

(kutoka neno la Kiarabu; kwa Kiingereza law [4]) ni mfumo wa kanuni, ambazo kwa kawaida hutekelezwa kupitia seti ya taasisi maalumu.[5]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Inaunda siasa, uchumi na jamii kwa njia mbalimbali na huratibu mahusiano baina ya watu.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya mkataba huongoza kila kitu, kuanzia kununua tiketi ya basi hadi biashara katika masoko.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya mali inafafanua haki na wajibu unaohusiana na uhamisho wa jina la mali ya binafsi na mali ya kweli.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya hifadhi inatumika kwa mali yanayotumika kwa uwekezaji na usalama wa kifedha, huku sheria ya kukiuka wajibu inaruhusu madai ya fidia ikiwa haki au mali za mtu zinafanyiwa madhara.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Ikiwa madhara ni kinyume cha sheria, sheria ya jinai inatoa mbinu zinazoweza kutumiwa na taifa ili kumshtaki mhusika.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya kikatiba inatoa utaratibu wa utungaji wa sheria, ulinzi wa haki za kibinadamu na uchaguzi wa wawakilishi wa kisiasa.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya utawala inatumika kuangalia upya maamuzi ya vyombo vya serikali, huku sheria ya kimataifa inatawala shughuli baina ya nchi huru zinazohusu mambo kama vile biashara, vikwazo vya kimazingira na hatua za kijeshi.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Akiandika mnamo 350 K.K., mwanafalsafa wa Ugiriki ya Kale Aristotle alisema, "Utawala wa sheria ni bora kuliko utawala wa mtu yeyote binafsi."[6]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Mifumo ya sheria inaelezea haki na majukumu kwa njia mbalimbali.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Tofauti ya jumla inaweza kufanywa kati ya maeneo yanayotawaliwa na mfumo wa sheria ya kiraia, ambayo huandika sheria zao, na yale yanayofuata sheria za kawaida, ambapo sheria haijaundwa kwa utaratibu maalumu.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Katika baadhi ya nchi, sheria ya dini bado hutumika kama sheria maalum.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ni chanzo kikuu cha uchunguzi wa kitaalam, wa historia ya sheria, falsafa ya sheria, uchambuzi wa kiuchumi wa sheria au somo la kijamii kuhusu sheria.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria pia huibua masuala muhimu na magumu kuhusu usawa, uadilifu na haki.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

"Katika usawa wake wa ajabu", alisema mwandishi Anatole France mnamo mwaka 1894, "sheria inakataza matajiri na mafukura kulala chini ya madaraja, kuombaomba barabarani na kuiba mikate."[7]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Katika demokrasia ya kawaida, taasisi za msingi za kutafsiri na kuunda sheria ni matawi matatu makuu ya utawala, ambayo ni mahakama isiyo na upendeleo, bunge na serikali yenye kuwajibika.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Ili kutekeleza na kutumia nguvu za kufanya sheria ifuatwe na kutoa huduma kwa umma, urasimu wa serikali, jeshi na polisi ni muhimu.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Vyombo hivyo vyote vya dola viliundwa na kutawaliwa na sheria, taaluma ya kisheria iliyo huru na jamii yenye bidii zinajulisha na kusaidia maendeleo.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Masomo ya sheria Mifumo yote ya kisheria inahusu na masuala ya msingi, lakini kila taifa inaainisha na kubainisha masomo yake ya kisheria kwa njia mbalimbali.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Tofauti ya kawaida ni kuwa "sheria ya umma" (maneno yanayohusika kwa karibu na taifa, na kuhusisha sheria ya kikatiba, kitawala na ya jinai), na "sheria ya kibinafsi" (inayohusisha mkataba, sheria ya kukiuka wajibu na mali).[8]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Katikamifumo ya sheria ya kirai , mkataba na kukiuka wajibu zinapatikana chini ya sheria ya majukumu huku sheria ya hifadhi inapatikana chini ya serkali za halali au mikataba ya kimataifa.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya Kimataifa, kikatiba, kitawala, jinai, mkataba, kukiuka wajibu na mali na hifadhi zinatambulika kama "masomo msingi ya jadi",[9] ingawa kuna masomo zaidi ambayo yanaweza kuwa na umuhimu mkubwa zaidi wa kiutendaji.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya Kimataifa   Sheria ya kimataifa inaweza kuashiria mambo matatu: sheria ya umma ya kimataifa, sheria ya kibinafsi ya kimataifa au mgongano wa sheria na sheria ya mashirika makubwa ya kimataifa.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya Umma ya Kimataifa inajihusisha na uhusiano kati ya mataifa uhuru.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Vyanzo vya maendeleo ya sheria ya umma ya kimataifa ni desturi, mwenendo na mikataba kati ya nchi huru  Mikataba ya Geneva.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya umma ya kimataifa inaweza kutengezwa na mashirika ya kimataifa, kama vile Umoja wa Mataifa (ambao ilianzishwa baada ya kushindwa kwa Shirikisho la Kimataifa kuzuia Vita vya Vikuu vya Pili vya Dunia),[10] Shirika la Kimataifa la Ajira, Shirika la Kimataifa la Biashara, au Shirika la Fedha la Kimataifa.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya kimatifa ya umma ina hadhi maalum kama sheria kwa sababu hakuna kikozi cha kimataifa cha polisi, na mahakama (kama vile Mahakama ya Kimataifa ya Haki kama tawi la kimsingi la Umoja wa Mataifa la mahakama) halina uwezo wa kuadhibu kutokutii.[11]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Hata hivyo, miili michache, kama vile WTO, ina mifumo yenye ufanisi ya utatuzi  wa kudumu na utatuzi wa mogogoro inayoambatana na vikwazo vya kibiashara.[12]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Mgongano wa sheria (au "sheria ya kibinafsi ya kimataifa" katika nchi za sheria ya kiraia) unahusisha maeneo ya kimamlaka ya kisheria ya mgogoro wa kisheria baina ya watu wa kibinafsi unafaa kusikizwa na sheria za maeneo gani ya kimamlaka ya kisheria ndiyo inayofaa kutumika.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Leo, biashra zinazidi kuwa na uwezo wa kusongeza minyororo ya ugavi ya mtaji na ajira kuvuka mipaka, na pia kufanya biashara na kampuni za nchi za ng'ambo, hivyo kulifanya swali kuhusu nchi ipi ndiyo inayomamlaka ya kisheria kuwa muhimu zaidi.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Idadi kubwa zaidi ya biashara zinachagua usuluhishi wa kibiashara chini ya Mkataba wa New York wa mnamo mwaka1958.[13]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya Umoja wa Ulaya ndiyo ya kwanza, kufikia sasa, ambayo ni mfano wa sheria kuu ya kimataifa.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Kutokana na mwenendo wa kuongezeka kwa ushirikiano wa kiuchumi Duniani, mikataba mingi ya kikanda — hasa ya Umoja wa Nchi za Amerika Kusini — zimeanza kuufuata mfano kama huu.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Katika Umoja wa Ulaya, nchi huru zimekusanya mamlaka yao katika mfumo wa mahakama na taasisi za kisiasa.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Taasisi hizi zinapewa uwezo wa kutekeleza kanuni za kisheria dhidi ya au kwa nchi wanachama na raia katika namna ambayo haiwezekani kupitia sheria ya umma ya kimataifa.[14]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Kama Mahakama ya Ulaya ya Haki yalivyosema katika miaka ya 1960, sheria ya Umoja wa Umoja wa Ulaya hujumiusha "muundo mpya wa sheria ya kimataifa" kwa ajili ya faida inayotegemeana ya kijamii na kiuchumi wa nchi zote wanachama.[15]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya kikatiba na ya kiutawala   Sheria ya kikatiba na kiutawala zinasimamia mambo ya nchi.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya kikatiba inahusisha uhusiano baina ya serikali, bunge na mahakama na haki za kibinadamu au uhuru wa kiraia wa watu binafsi dhidi ya nchi.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Maeneo mengi ya kisheria, kama vile Marekani na Ufaransa, zina katiba moja iliyoandikwa kwa makini, iliyo na Muswada wa Haki.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Katiba chache kama vile Uingereza, hazina hati kama hiyo."Katiba" kwa ufupi ni zile sheria ambazo zinajumuisha  mwili wa kisiasa, kutoka kanuni, sheria za uamuzi na mkataba.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Kesi kwa jina Entick dhidi ya Carrington[16] ilionyesha wazi kanuni ya kikatiba inayotokana na sheria ya kawaifa.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Nyumba ya Bwana Entick ilifanyiwa upekekuzi na Afisa mmoja wa polisi aliyeitwa Carrington.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Wakati Bwana Entick alipolalamika mbele ya mahakama, Afisa Carrington alidokeza kwamba kibali kutoka waziri wa Serikali, Ali wa Halifax, kilikuwa na mamlaka halali.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Hata hivyo, hakukuwa na sheria iliyoandikwa au mamlaka ya kimahakama ambayo yalitoa uwezo huo.Hakimu mkuu, Bwana Camden, alisema, Mwisho mkubwa, ambao ulifanya watu kuingia katika jamii, ilikuwa kupata mali.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Haki hiyo imetunzwa na ni takatifu na haiwezi kuondolewa wakati wowote, ambapo haijaondolewa au kufupishwa na sheria fulani ya umma kwa manufaa ya wote...Hakuna sababau inayoweza kupatikana au kutolewa, kimya cha vitabu ni mamlaka dhidi ya mshtakiwa, na aliyeathiriwa lazima atendewe haki.[17]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Kanuni ya kimsingi ya kikatiba, ilitokana na John Locke, inadokeza ya kwamba mtu binafsi anaweza kufanya isipokuwa kile ambacho kimekataliwa kisheria.[18][19] Sheria ya utawala ndiyo mbinu msingi ya kufanya mashirika ya umma yawajibike.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Watu wanaweza kutumia mapitio ya kimahakama kwa matendo au uamuzi uliofanywa na za halmashauri za mitaa, huduma za umma au wizara za serikali, kuhakikisha kuwa zinazingatia sheria.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Mahakama ya kwanza ya maalum ya kiutawala yalikuwa mahakama ya Conseil d'État yaliyoundwa mnamo mwaka wa 1799, wakati Napoleon alipochukua mamlaka nchini Ufaransa.[20]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Sheria ya jinai  Sheria ya jinai, inayojulikana pia kama sheria ya kuadhibu, inahusisha makosa na adhabu.[21]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Kwa hivyo inapima ufafanuzi wa adhabu ya makosa yaliyopatikana kuwa na madhara yanaonekana kuwa na uwezo wa kusababisha uharibifu lakini, kwa undani, haifanyi uamuzi wa kimaadili kumhusu mkosaji wala kuwekea jamii vikwazo ambavyo vinakataza watu kimwili wasifanye makoa mwanzoni.[22]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Investigating, apprehending, charging, and trying suspected offenders is regulated by the law of criminal procedure.[23]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Kesi ya kidhana ya uhalifu inatokana na ushahidi, kuzidi shaka ya kuridhisha, kuwa mtu ana hatia ya mambo mawili.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Kwanza, mshtakiwa lazima awe amefanya kitendo ambacho kinatazamwa na jamii kuwa hatia, au actus reus (kitendo cha hatia).[24]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Pili, lazima mshtakiwa awe na dhamira ya kufanya uharibifu ya kufanya kitendoo fulani cha jinai, au mens rea (akili ya hatia).


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Hata hivyo, kwa kile kinachojulikana kama hatia za "dhima kali", actus reus haitoshi.[25]


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Mifumo ya jinai ya utamaduni wa sheria ya raia zinatofautisha kati ya nia katika dhana pana (dolus directus na dolus eventualis), na uzembe.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Uzembe hauna jukumu la jinai isipokuwa ambapo hatia fulani una adhabu yake maalum.[26][27]  Mifano ya uhalifu ni mauaji, kushambulia, udanganyifu na wizi.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Katika mifano maalum utetezi unaweza kutumika kwa vitendo maalum, kama zile kuuwa ili utetezi wa kibinafasi, au katika nyakati maalum kujitetea kuwa wazimu.


Question: Je,nani mwanzilishi wa kampuni ya Visa Inc?

Sheria

Mfano mwingine ni katika kesi ya karne ya 19 ya Jamhuri dhidi ya Dudley na Stephens, iliyopima utetezi wa "kimahitaji".