Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakristo Waafrika wengi kidogo ni watu walioongoka: waliwahi kuwa wafuasi wa dini nyingine (hasa dini za jadi, lakini wengine Uislamu), wakasikia Habari Njema wakaamua kumfuata Yesu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Historia Wakati mwingine tunaweza kusikia kuwa Ukristo uliingizwa Afrika juzijuzi tu, na asili yake ni Ulaya.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hili si kweli.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ukristo ni imani ya kale sana katika Afrika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tangu mwanzo wa Kanisa walikuwepo Wakristo Waafrika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ila Afrika Mashariki historia ya Ukristo si ndefu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwaka 1900 katika eneo la Tanzania ya leo Wakristo walikuwa elfu kadhaa tu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ongezeko lilikuja haraka sana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Leo hii wako zaidi ya milioni 20.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakati ule kati ya Watanganyika 100, Wakristo walikuwa 2 tu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Leo zaidi ya 50 kati ya Watanzania 100 ni Wakristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Afrika na sehemu nyingine za dunia wakati wa Yesu Miaka 2000 iliyopita mawasiliano kati ya nchi na nchi hayakuwa rahisi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hapakuwa na redio wala simu wala ndege wala magari.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Usafiri ulikuwa kwa miguu au kwa kupanda wanyama (k.v. farasi, ngamia, punda), halafu kwa meli za tanga.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Meli hizo ziliweza kufuata pwani tu, hazikuwa imara kutosha kuvuka bahari kubwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini hata kwa vyombo hivyo iliwezekana kufanya biashara kati ya Mediteranea na nchi za mbali kama Bara Hindi au Afrika Mashariki.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tunafahamu kitabu ambacho kiliandikwa mwaka 100 BK na kueleza usafiri wa baharini kutoka Misri hadi pwani ya Afrika Mashariki (iliyoitwa na Wagiriki "Azania").


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini watu waliojua habari hizo walikuwa wachache.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Jangwa la Sahara lilikuwa kizuizi kikuu cha mawasiliano na usafiri kati ya sehemu kubwa ya Afrika na sehemu nyingine.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mabara ya Amerika na Australia hayakujulikana na wataalamu wa Asia, Afrika na Ulaya.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watu wengi waliamini dunia kuwa tambarare yenye umbo la duara (kama sahani), ingawa wataalamu wengine katika Misri walikwishagundua kwa njia ya kupima dunia kuwa ina umbo la chungwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini si watu wengi walioamini au kujali elimu hizo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ilikuwa nje ya upeo wao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hali hii ilibadilika tu karne nyingi baadaye, wakati meli za kuvuka hata bahari kubwa zilipopatikana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tukiona ya kwamba asili ya Ukristo ni eneo la Yerusalemu tunaweza kuelewa jinsi gani mitume wa Yesu waliweza kutumia usafiri uliopatikana wakati ule na kufika nchi zilizojulikana katika mazingira yao lakini hawakufika mbali zaidi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakati wa Yesu Afrika Kaskazini pia ilikuwa chini ya utawala wa Roma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakati ule wakazi wake hawakuwa Waarabu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kiutamaduni palikuwa na sehemu mbili: Misri upande wa Mashariki na nchi za Waberberi upande wa Magharibi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Nchi hizo za Waberberi (Moroko, Algeria, Tunisia na Libia za leo) zilikuwa pia na miji mingi walipokaa wahamiaji kutoka Italia waliotumia lugha ya Kilatini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mji mkuu wa sehemu ile ni Karthago (karibu na Tunisi ya leo).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mji mwingine unaoonekana katika Biblia ni Kurene (kule Libia).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Misri ilikuwa kitovu cha elimu ya juu tangu karne nyingi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mji mkuu wa Misri ulikuwa Aleksandria.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Eneo la utawala wa Roma lilifika mpakani mwa Sudani ya leo (eneo lililoitwa "Nubia").


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Nchi hizo hazikuwa na mawasiliano mengi na nchi za kusini mwa jangwa la Sahara lililozuia usafiri.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo imani ya Kikristo ilifika haraka katika sehemu ya Kaskazini kwa Sahara ila haikuvuka jangwa hilo kubwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini mawasiliano yalikuwepo na sehemu za Ulaya Kusini na Asia, hasa kupitia Bahari ya Kati.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ilikuwa rahisi kwa mitume wa Kristo kutumia mawasiliano hayo yaliyokuwepo tayari.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watu wa Mediteraneo walifanya tayari biashara kwa meli na pwani ya Afrika Mashariki.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tunaweza kuwaza ya kwamba wafanyabiashara Wakristo walitembelea mapema sehemu hizo pia lakini hakuna kumbukumbu yoyote kama walihubiri n.k. Nchi hizo za Afrika Kaskazini zilikuwa tajiri.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hali ya hewa wakati ule ilikuwa afadhali kwa kilimo kuliko leo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Milima ya Atlas ilijaa misitu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika Algeria na Tunisia ya leo ililimwa ngano kwa wingi na kuilisha Italia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hata jina la "Afrika" lina asili yake katika kipindi cha Kiroma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

"Afrika" ilikuwa jina la mkoa mmoja uitwao leo Tunisia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kutoka kule jina hilo lilitumika baadaye kwa sehemu nyingine za bara hilo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa jumla watu walifuata dini zao za asili za kuabudu miungu mingi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Palikuwa na mchanganyiko wa imani mbalimbali.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wanajeshi Waroma waliokaa katika nchi nyingi walileta miungu yao na kuwajengea mahekalu pale walipokaa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kule Misri na sehemu za Kurene waliishi pia Wayahudi wengi waliotumia hasa lugha ya Kigiriki.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa njia ya Wayahudi hao habari za Mungu mmoja zilikuwa zinasikika sehemu nyingi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watu wa Afrika Kaskazini walisafiri na kukaa pia katika miji ya Ulaya na Asia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kutokana na mawasiliano mazuri tunaona Waafrika mbalimbali katika taarifa za Agano Jipya.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tuone mifano: - Yesu alipobeba msalaba wake kule Yerusalemu akaanguka chini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Maaskari wakamkamata mtu aliyepita mtaani jina lake ni Simoni wa Kurene.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Jina linaonyesha ya kwamba alikuwa mgeni kutoka Kurene (Libia).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

(Lk 23:26) - wakati wa ushirika wa kwanza kule Yerusalemu, Filipo mwinjilisti alikutana na msafiri kutoka Kushi akambatiza.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kushi ni jina la kale la sehemu ya Sudan Kusini ya leo (matoleo mengine ya Biblia hutafsiri: Mhabeshi au Mwethopia).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

(Mdo 8:26 n.k.). - katika ushirika wa mji mkubwa wa Antiokia (Asia Magharibi) tunasikia juu ya watu wa asili ya Afrika waliokuwa viongozi wa ushirika huo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mmoja ni Lukio Mkurene.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwingine ni "Simeoni aitwaye Nigeri".


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Neno "Nigeri" linatafsiriwa "Mweusi".


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kumbe hata huyu anaonekana ametokea Afrika kutokana na rangi yake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

(Mdo 13) Haya yote si ajabu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Nchi za Misri mpaka Sudan na Afrika Kaskazini-Magharibi zilikuwa sehemu ya Dola la Roma wakati Ukristo ulipoanza kuenea.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Yesu mwenyewe alikaa miaka kadhaa Afrika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Alitoka nje ya Israeli-Palestina mara moja tu katika utoto wake wakati wazazi wake walipokimbilia pamoja naye Misri kwa sababu Mfalme Herode Mkuu alitaka kumwua mtoto Yesu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mpaka leo Wakristo wenyeji wa Misri wanatunza kumbukumbu ya Familia Takatifu katika nchi yao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Makanisa mbalimbali yapo mahali panapokumbukwa ya kwamba Yosefu, Bikira Maria na mtoto Yesu walipumzika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Asili ya Ukristo nchini Misri Hatuna habari ndani ya Biblia juu ya shirika za kwanza zilizoundwa kule.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini Wakristo wa Misri wanamkumbuka Marko Mwinjili aliyefika Aleksandria na kuhubiri Habari Njema Afrika hata kuanzisha Kanisa pale Misri.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ndiye hasa mwinjilisti wa Afrika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Marko alikuwa amesafiri na Mtume Petro kama mwanafunzi wake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hakuwahi kuwa mwanafunzi wa Yesu, lakini aliandika Injili, yaani taarifa juu ya maisha na mafundisho yake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Alikuwa mwandishi wa kwanza wa habari hizo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mtume Mathayo na Luka mwinjili walitumia taarifa ya Marko walipoandika Injili zao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Anasemekana alikufa akiwa shahidi wa imani wakati wa mateso ya kwanza chini ya serikali ya Roma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Anakumbukwa kama Askofu wa kwanza wa Aleksandria.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ndiyo sababu mpaka leo Askofu Mkuu wa Aleksandria huitwa "Mwandamizi wa Marko".


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ushujaa wakati wa dhuluma (64-309) Tuna habari nyingi juu ya Wakristo kule Misri na Karthago (magofu yake yako nchini Tunisia) wakati wa karne ya 2.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Habari hizo zinaeleza maisha na mateso yao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hao na Wakristo wa kwanza walio wengi waliishi chini ya serikali ya Roma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa jumla hiyo iliwaruhusu watu wote kuendelea na desturi na dini zao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Serikali iliona ni muhimu kuabudu miungu yote kwani ingekuwa hatari mungu fulani angesahauliwa hata kusababisha akasirike.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Matendo ya Mitume 17:16-23 inasimulia kwamba Mtume Paulo alishangaa kuona sanamu nyingi za miungu kule Athene.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kati ya sanamu hizo aliona madhahabu (altare) yaliyotengwa kwa ajili ya "Mungu asiyejulikana".


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kumbe serikali ya Athene iliogopa kumsahau mungu yeyote ikatoa sadaka za tahadhari.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kaisari naye, yaani Mfalme Mkuu wa Roma, alipewa heshima ya kimungu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Raia walitakiwa kushiriki ibada za kumtolea sadaka mbele ya sanamu zake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa watu wengi waliozoea kuabudu miungu mingi haikuwa vigumu sana kumwingiza Kaisari kama mungu wa nyongeza katika mawazo yao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini kwa Wakristo haikuwezekana kushiriki ibada hizo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa hiyo walionekana kama maadui wa serikali.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walikamatwa na polisi na kupelekwa mahakamani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ukali wa mateso ulitegemea siasa ya wakuu wa mikoa ya Kiroma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakati mwingine waliweza kujipatia sifa wakitoa taarifa ya kwamba wamekamata Wakristo wengi na kuwahukumu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakati mwingine waliona afadhali kuwaacha Wakristo na kutosababisha vurugu katika mkoa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Nje ya suala la kidini Wakristo walikuwa raia wema.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wafiadini nchini Misri Katika karne ya 3 mateso yalikuwa makali hasa kule Misri.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika miji mikubwa kama Aleksandria watu wengi walikuwa Wakristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Machoni pa wakuu wa serikali hali hiyo ilikuwa uasi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakaona ni lazima kuzima uasi huo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kati ya miaka 302 na 308 B.K. maelfu wakauawa kule Aleksandria.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakakatwa vichwa na maaskari, wakapelekwa katika kiwanja cha michezo mbele ya wanyama mwitu, wakachomwa moto.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini idadi ya Wakristo waliokuwa tayari kufa ilizidi uwezo wa serikali wa kuwaua.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kumbe mwaka 312 ilikuwa kama ukombozi kwa mji wa Aleksandria.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kaisari mpya, kwa jina Konstantino Mkuu akatangaza mwisho wa mateso.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Akatoa sheria ya kuwa Ukristo ni dini halali katika Dola la Roma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Urithi wa Misri kwa Kanisa zima: elimu na umonaki Misri ilikuwa kitovu muhimu cha Ukristo wa kale.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Uhodari wa Wakristo wake ulishinda dhuluma za serikali ya Kiroma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika mapambano hayo Wakristo Wamisri wakaunda silaha mbili ambazo zimekuwa muhimu katika Kanisa zima mpaka leo: 1.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Elimu ya Kikristo 2.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Utaratibu wa umonaki.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Elimu ya kikristo: Chuo cha Aleksandria Jiji la Aleksandria lilikuwa na maktaba kubwa kuliko zote duniani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakati ule haikujulikana jinsi ya kupiga chapa vitabu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kila kitabu kiliandikwa kwa mkono kikawa na bei kubwa sana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kununua kitabu kulikuwa na gharama zinazofanana na ile ya kununua gari leo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa hiyo elimu ilikuwa na thamani kubwa, na maktaba kubwa ilikuwa na thamani kupita kiasi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wataalamu toka pande zote za dunia walifika Aleksandria, mji wa elimu, ili kusoma na kunakili vitabu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Si ajabu kwamba Agano la Kale lote lilitafsiriwa kwa mara ya kwanza katika lugha ya Kigiriki huko Aleksandria mwaka 150 hivi K.K. Hivyo Wakristo wa Aleksandria walijisikia hawana budi kuwa tayari kujadiliana na watu wenye elimu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wawe tayari kujibu maswali yao juu ya Injili hata kutetea imani kwenye ngazi inayolingana na elimu ya hali ya juu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakristo wenye elimu walijitolea kuelimisha Wakristo wenzao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika mafundisho hayo kilitokea chuo cha Kikristo cha kwanza.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Masomo yake yalihusu imani na Biblia lakini pia elimu kwa jumla.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Falsafa ilikuwa muhimu katika mawazo ya wataalamu hata katika mafundisho ya kidini ya Wapagani na Wayahudi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Basi, ilionekana afadhali mwalimu Mkristo ajue falsafa na awe na msimamo wake juu ya uhusiano kati ya falsafa na imani ya Kikristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Chuo cha Aleksandria kilipata sifa chini ya Panteno.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mnamo mwaka 200 BK huyo aliacha uongozi wa chuo akawa mmisionari huko Bara Hindi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Aliyemfuata alikuwa Klementi wa Aleksandria aliyefaulu sana kuvuta Wapagani wenye elimu kumpokea Kristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwanafunzi wake mashuhuri alikuwa Origene, ambaye baadaye akapewa uongozi wa chuo hicho.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Alifanya kazi hiyo kwa muda wa miaka 25.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Origene alikuwa mtaalamu wa pekee: ndiye wa kwanza kutumia njia ya kisayansi katika kuchunguza fasiri za Biblia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Pamoja na makarani wake akaandika maneno yote ya Kiebrania ya Biblia pamoja na fasiri zake katika nguzo sita kwenye ngozi kubwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Njia hiyo ilisaidia kuona mara moja makosa au udhaifu katika fasiri hizo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Aliwafundisha vijana wengi kutumia akili yao katika kutafakari imani kwani akili ni kipawa cha Mungu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa njia hiyo Chuo cha Aleksandria kimekuwa mwanzo wa elimu ya juu katika Ukristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mpaka leo ni kawaida kwamba mtumishi wa Kanisa awe na elimu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wachungaji, mapadri na watawa wanasomeshwa katika vyuo mbalimbali hadi ngazi ya chuo kikuu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ukristo umekuwa imani ya wasomi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Asili ya jambo hilo ni katika juhudi za Wakristo wa Misri.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baadaye, hukohuko Aleksandria ulitokea uzushi mkuu wa historia yote ya Kanisa: padri Ario alikanusha umungu wa Yesu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mafundisho yake yalienea kote mashariki na kuungwa mkono na watawala kwa nguvu za dola.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini ni Kanisa la Misri lililompinga kwa uimara wa pekee, bila kujali dhuluma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kati ya wote, alijitokeza Atanasi wa Aleksandria anayeitwa Mkuu (Aleksandria, Misri, 295 hivi - Aleksandria, 2 Mei 373), Patriarki wa Kanisa Katoliki la madhehebu ya Misri kati ya mitaguso mikuu miwili ya kwanza: Nisea I (325) na Konstantinopoli I (383).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Maisha yote ya Atanasi yalihusika na juhudi kubwa za Kanisa kwa ajili ya kufafanua na kutetea imani sahihi juu ya Yesu na juu ya Utatu hata akaitwa mapema “nguzo ya Kanisa” (Gregori wa Nazianzo).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Pamoja na kupatwa na vurugu nyingi maishani (hasa kufukuzwa mara tano kutoka mji wake), Atanasi aliandika sana: hotuba na barua, lakini pia vitabu juu ya imani, historia, ufafanuzi wa Biblia, pamoja na maisha ya Kiroho.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kitabu chake maarufu kimojawapo kinahusu umwilisho wa Neno; humo aliandika kuwa Neno wa Mungu “alifanyika mtu ili sisi tuweze kufanywa Mungu”.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini kitabu ambacho kilienea na kuathiri zaidi maisha ya Kanisa labda ni "Maisha ya Antoni" ambacho kilieneza umonaki haraka mashariki na vilevile magharibi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Utawa na umonaki - maisha ya pekee Watawa ni Wakristo walioamua kuishi kwa njia ya pekee.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mara nyingi tumezoea kuwaona katika Kanisa Katoliki.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini wako vilevile kati ya Waanglikana na Walutheri, ingawa si wengi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ulaya wako hata masista Wamoravian na Wabaptisti.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mtawa amepokea katika maisha yake ushauri wa mtume Paulo (ambaye hakuoa): «Nawaambia wale wasiooa bado, Ni heri wakae kama nilivyo» 1Kor 7:8.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Yesu mwenyewe aliwahi kueleza ya kwamba watakuwepo wale watakaochagua maisha ya pekee bila familia na uzazi kwa ajili ya Ufalme wa Mungu (Mt 19:12: "Wako matowashi waliojifanya kuwa matowashi kwa ajili ya ufalme wa mbinguni»).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa jumla watawa ni kundi muhimu linalosaidia sana kazi ya kiroho katika Ukristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wako huru kuliko wengine kujitolea katika huduma za Kanisa, kwani hawalazimiki kufikiria maendeleo ya watoto wao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watawa wanaweza kuishi peke yao lakini mara nyingi wanajiunga na shirika au jumuiya na kuweka nadhiri za useja mtakatifu, ufukara na utiifu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Asili ya jumuiya hizo iko Misri.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika karne ya 3 mateso yalizidi chini ya serikali ya Waroma Wapagani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakristo wengine walijificha jangwani wakiogopa kulazimishwa kutoa sadaka kwa sanamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wengine waliona jinsi familia yao ilivyouawa katika dhuluma za kidini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wengine karibu walikata tamaa wakiona Wakristo wengine walivyokana imani kwa kuogopa mateso.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kumbe wengine hawakuona raha tena katika maisha ya kawaida, wakajitenga na dunia wakaenda porini kuishi kule maisha ya kufunga na kusali.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watawa hao waliitwa kwa jina la Kigiriki "wamonaki" (monos= moja; monakos= anayekaa peke yake).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walikaa jangwani katika maeneo yaliyokuwa mbali na miji na vitovu vya utawala wa Kiroma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini waliheshimiwa sana na wananchi wa kawaida.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walitumia muda mwingi wakisali na kusoma Biblia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watu wakazoea kuwaendea kuomba ushauri wao katika mambo ya kiroho au maisha kwa ujumla, kuombewa katika magonjwa n.k. Wengine walizoea kupokea zawadi za wanavijiji wakaelekea maisha ya kuombaomba.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wamonaki wa kwanza walikaa kila mmoja peke yake bila kushirikiana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Antoni wa Misri alikuwa mmojawao, naye akaona umuhimu wa kuweka utaratibu fulani kati ya wamonaki wenzake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwanafunzi wake Pakomi aliendeleza mkazo wake akawaunganisha wamonaki mahali pamoja akawapa utaratibu wa kazi na sala.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika utaratibu huo kila mmonaki (pia masista katika mashirika yao) hutoa ahadi au nadhiri tatu: 1.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Useja mtakatifu: atachagua maisha bila ndoa; badala yake kujiunga na shirika la wenzake kama familia ya kiroho.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ufukara: ataacha mali yake ya binafsi na hatatafuta tena utajiri wa kidunia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Utii: atamtii mkuu wa shirika hilo aliyechaguliwa kati yao (huitwa "Abba/Abati") na kutii taratibu za ushirika wake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Utaratibu huo wa umonaki ulienea haraka: watawa wakaanza kukaa na kufanya kazi pamoja ili kujipatia mahitaji yao wenyewe.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baadaye vituo vya wamonaki vilikuwa vitovu vya elimu ambapo sehemu ya wamonaki walisoma, kuandika (au kunakili) vitabu, kuanzisha shule n.k.  Leo hii mashirika ya watawa ni maelfu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa kawaida kila shirika lina mkazo wake wa pekee, kama vile maisha ya kimya katika sala au huduma za upendo: hospitali, nyumba za mayatima, ufundishaji, uinjilishaji, misheni, au n.k. Hivyo mtawa anaweza kuwa na maisha ya kutotoka katika nyumba ya shirika lake au anaweza kuishi kati ya Wakristo na wasio Wakristo akiwatolea huduma zake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wamisionari Wamisri katika mabara matatu Panteno wa Chuo cha Aleksandria alikwenda India kuhubiri Injili.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wamisionari wa Kanisa la Misri walianzisha Kanisa katika Sudan, Sudan Kusini na Ethiopia za leo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hata sehemu mbalimbali za Ulaya zinakumbuka wamisionari kutoka Afrika waliohubiri huko Injili wakati wa Dola la Roma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Askari Wamisri katika jeshi la Roma walikaa miaka mingi Uswisi na kwingineko.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kati yao kulikuwa na Wakristo waliohubiri huko Injili kwa mara ya kwanza.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mji wa Zurich mpaka leo hii unaonyesha katika nembo yake majina ya Wamisri watatu waliokuwa wainjilisti wa kwanza wa eneo lake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kule Ireland Wamisri waliunda monasteri mnamo mwaka 500 na kufundisha Injili.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Waireland wanafunzi wa Waafrika hao ndio wainjilisti wa Ujerumani na Uholanzi baadaye.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Perpetua na Felista Mnamo mwaka 203 B.K. aliishi mama kijana mwenye miaka 22 kwa jina Perpetua katika mji mkubwa wa Karthago.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Perpetua alitokea familia tajiri na kuwa na mtoto wa kiume.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wazazi wake walikuwa wanaheshimiwa sana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kumbe Perpetua akashtakiwa kuwa Mkristo akakamatwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baba akamwendea mkuu wa mkoa wakapatana Perpetua atoe sadaka mbele ya sanamu ya Kaisari ili shtaka lifutwe.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kutoa sadaka maana yake ilikuwa kushika nafaka kidogo na kuitupa kwenye karai ya mkaa uliowaka mbele ya sanamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baba akamweleza mtoto wake gerezani alivyopatana na mkuu wa mkoa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Perpetua akakataa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baba akamsihi akamwomba asilete aibu juu ya wazazi wake na amhurumie mtoto wake mdogo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Perpetua akamjibu baba ya kuwa tendo hilo halipatani na imani yake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Felista alikuwa msichana Mkristo na wanawake hao wawili walikuwa marafiki ingawa Felista alikuwa mtumwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Akafungwa pamoja na Perpetua na vijana watatu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walipokataa kutoa sadaka wakapewa wote adhabu ya kifo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hao vijana Wakristo watano wakapelekwa katika uwanja wa michezo wa Karthago.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watu wengi wakatazama.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kuua wakosaji kulikuwa kama mchezo au burudani kwa wakazi wa miji.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walizoea kutazama maonyesho ya kuua wakosaji wenye hukumu ya mauti.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Vijana Wakristo waliposimama uwanjani milango ya chini ikafunguliwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wanyamapori wakali waliokuwa wanahifadhiwa katika vyumba vya chini katika uwanja huo, wakiwekwa tayari ili kuwararua Wakristo wakatokea.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kuwatupa Wakristo mbele ya wanyama  wakali ilifanywa kama onyesho la kuburudisha halaiki.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hao vijana wakashambuliwa na wanyama; wengine wakawaua na wengine wakajeruhiwa vibaya.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwishoni wote waliojeruhiwa waliuawa kwa upanga.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Maonyesho hayo yalikusudiwa kutisha watu waogope kuwa Wakristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini yakageuka kampeni kwa ajili ya Ukristo, kwa sababu watazamaji walianza kujiuliza: Je, watu hao wana kosa gani?


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ni imani gani inayowapa nguvu ya kusimama mbele ya wanyama mwitu na kuuawa badala ya kutoa sadaka mbele ya sanamu?


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa nini wale wanaokufa hivyo wanajulikana kuwa watu wasioiba wala kusema uongo, lakini wengine wenye tabia mbaya hawana matatizo wakitoa sadaka tu mbele ya sanamu?


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kumbe damu ya mashahidi ilikuwa mbegu ya kukua kwa Kanisa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Farakano la Donato Wakati Roma ilipotawala Wakristo wengi Waafrika walionyesha uhodari kwa kutokana imani yao na kufa kama mashahidi wa Yesu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mfano huo ulisababisha Wapagani wengi kuwa Wakristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini si wote walisimama imara mbele ya vitisho.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wengi wakatoa sadaka mbele ya sanamu wakatubu baadaye na kuomba wasamehewe udhaifu huo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wengine waliwahonga maafisa wa serikali wakanunua vyeti vilivyothibitisha ya kwamba walitoa sadaka zile ingawa haikuwa kweli.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika eneo la Karthago jambo hili lilisababisha farakano ndani ya Kanisa lililoitwa kwa jina la askofu Donato Mkuu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Augustino Augustino (Thagaste, leo Souk Ahras nchini Algeria, 13 Novemba 354 – Hippo, leo Annaba, Algeria, 28 Agosti, 430) alikuwa mtawa, mwanateolojia, padri na hatimaye askofu mkuu wa Hippo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ndiye kiongozi mkuu wa Kanisa Katoliki katika Afrika Kaskazini mwanzoni mwa karne ya 5.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika historia yote Augustino ni kati ya watu wenye akili kubwa zaidi, iliyopenya masuala yoyote, pamoja na ubunifu wa ajabu na moyo mpana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Aliunda upya teolojia ya mapokeo akiitia chapa yake mwenyewe.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kati ya mababu wa Kanisa, ndiye aliyetuachia maandishi mengi zaidi, kuanzia yale maarufu sana yanayoitwa "Maungamo", kwa kuwa humo miaka 397-400 aliungama sifa za Mungu na ukosefu wake mwenyewe kwa kusimulia alivyoishi hadi miaka ya kwanza baada ya kuongoka.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kila wakati ulifurahia zaidi kitu fulani katika Augustino.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Siku hizi anapendwa hasa kwa unyofu wake katika kujichunguza na kutoa siri zake, akikiri makosa yake na kuyageuza yawe sifa kwa Mungu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Uzingatifu wake wa fumbo la nafsi yake ambamo fumbo la Mungu limefichama, ni mzuri ajabu kiasi cha kubaki hata leo kilele cha kujitafiti kiroho.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Aliandika: “Usiende nje, rudi ndani mwako; ukweli unakaa katika utu wa ndani; na ukiona umbile lako ni geugeu, panda juu yako.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini kumbuka, unapopanda juu yako, unapanda juu ya roho inayofikiri.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Basi, ufikie pale mwanga wa akili unapowaka”.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tena: “Naona ni lazima wanadamu warudishiwe tumaini la kupata ukweli”.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Posidi, mtu wa kwanza kuandika habari za maisha ya Augustino (kwa Kilatini, “Vita Augustini”), alisema “waamini wanamkuta daima hai” katika vitabu vyake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kweli havionyeshi imepita miaka 1600 tangu viandikwe: humo anaonekana kama rafiki yetu wa wakati huu anayesema nasi kwa imani isiyozeeka.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Augustino mwenyewe aliviorodhesha 1,030, ambavyo si vyote.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kazi yake kubwa haikuwa kuandika maelezo juu ya vitabu na maneno ya Biblia yenyewe alivyofanya Origene, bali kuingiza Biblia katika mazingira ya kiroho, ya kijamii na ya kisiasa ya wakati wake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hapo, akitegemea mamlaka ya imani inayodhihirishwa na Biblia, maandiko ya Kimungu yasiyoweza kukosea yakisomwa katika mapokeo ya Kanisa lililoorodhesha vitabu vinavyoiunda, aliuliza maswali na kutoa majibu yaliyo muhimu mpaka leo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Akilinganisha imani na akili, Augustino alichunguza hasa fumbo la Mungu (Ukweli mkuu na Upendo wa milele, unaohitajiwa na roho ili kupata amani) na la binadamu (ambaye ni sura na mfano wa Mungu).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Huyo katika roho yake isiyokufa, bado ana uwezo wa kuinuka hadi kwa Mungu, ingawa uwezo huo umeharibiwa na dhambi na unahitaji kabisa kurekebishwa na neema.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Teolojia yake kuhusu Utatu inaendeleza ile ya mapokeo na kuathiri Kanisa lote la Magharibi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Augustino anaweka wazi kuwa Nafsi tatu ni sawa lakini hazichanganyikani; tena anajaribu kuufafanua Utatu kwa kutumia saikolojia (mfano wa kumbukumbu, akili na utashi).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kitabu muhimu zaidi kuhusu Utatu (kwa Kilatini kinaitwa “De Trinitate”) alikiandika miaka 399-420.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kilichukua muda mrefu kwa kuwa alisimamisha uandishi wake miaka minane “kwa sababu ni kigumu mno na nadhani wachache tu wanaweza kukielewa; basi kuna haraka zaidi ya kuwa na vitabu vingine tunavyotumaini vitafaidisha wengi”.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo alielekeza nguvu zake kutunga vitabu vya katekesi kwa wasio na elimu (hasa “De Catechizandis Rudibus”).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Akijibu hoja za Wadonati, ambao walitaka Kanisa la Kiafrika na kuchukia mambo ya Kilatini, alikubali kurahisisha lugha hata kufanya makosa ya kisarufi kusudi wamuelewe zaidi akifafanua umoja wa Kanisa ulivyo muhimu kwa mahusiano na Mungu na kwa amani duniani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hasa hotuba zake, zilizoandikwa na wengine wakati alipokuwa anazitoa kwa watu akiongea nao kirahisi, zimechangia kueneza ujumbe wake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tunazo bado karibu 600, lakini zilikuwa zaidi ya 3,000.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Pia alifafanua upya imani kuhusu umwilisho wa Mwana wa Mungu, akiwahi kutumia misamiati iliyokuja kupitishwa na Mtaguso wa Kalsedonia (451): uwepo wa hali mbili (ya Kimungu na ya kibinadamu) katika nafsi moja.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lengo la umwilisho lilikuwa wokovu wa watu, hivyo hakuna anayeweza kuokoka bila Kristo aliyejitoa sadaka kwa Baba, “akitakasa, akifuta na kutangua makosa yote ya binadamu, akiwakomboa kutoka mamlaka ya shetani”.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ukristo kuenea Sudan hadi Ethiopia Jangwa kubwa la Sahara lilifanya mawasiliano yote kati ya Afrika Kaskazini na sehemu nyingine za bara kuwa magumu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini tangu zamani mto Nile ulisaidia biashara na athari za kiutamaduni na za kisiasa kuvuka kanda la jangwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo upo uhusiano wa pekee kati ya Misri na eneo linaloitwa leo "Sudan" (pamoja na Ethiopia na Eritrea).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Zamani nchi hiyo kusini kwa Misri iliitwa kwa jumla "Nubia"; sehemu moja ilijulikana kwa miaka mingi kwa jina la "Kushi".


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mdo 8 inaonyesha kwamba safari kati ya Kushi (Sudan) na Misri mpaka Yerusalemu zilikuwa kawaida.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Njiani Filipo alimbatiza "towashi wa Kushi" yaani afisa wa serikali ya malkia Kandake wa Kushi katika mji mkuu wa Meroe (Agano Jipya tafsiri ya Kiswahili cha Kisasa linatumia hapa kwa kosa jina la "Ethiopia").


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini hatuna habari zaidi kama huyo afisa alihubiri Injili kwao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kuanzia karne ya 3 athari za Ukristo katika Nubia zinajulikana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wamonaki Wamisri walihubiri Injili huko.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kuanzia mwaka 600 wakazi wengi wa Kushi walikuwa Wakristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Makanisa mengi tena makubwa yalijengwa na kupambwa katika miji mikubwa kama Dongola na Soba.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa miaka elfu moja utamaduni wa Kikristo uliendelea.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kutoka Dongola wamisionari walifika kusini mwa Sahara mpaka eneo la Tibesti (yaani Chad ya leo) ambapo maghofu yanaonyesha alama za Ukristo kule.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kusini-Mashariki kwa Kushi tunakuta eneo kubwa lenye milima mirefu inayosimama kama mnara katika tambarare ya nchi jirani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ni nyanda za juu za Ethiopia au Uhabeshi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mnamo mwaka 300 B.K. kulikuwa na ufalme katika eneo la Aksum (Ethiopia ya leo) na Ukristo ulikuwa umeshafika kupitia wafanyabiashara wa Bahari ya Shamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakati alipotawala Kaisari Konstantino kule Roma, meli moja ilikuwa safarini kutoka Shamu kwenda Bara Hindi ikaharibika kwenye pwani ya Ethiopia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Vijana wawili waliokolewa wakapelekwa mbele ya mfalme kule Aksum.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mmojawao kwa jina Frumensyo alipata haraka sifa za kuwa mwenye elimu na hekima.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Akapanda ngazi kuwa mshauri wa mfalme na mwalimu wa mwana wa mfalme aliyeitwa Ezana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Frumensyo aliweza kupanda mbegu za imani moyoni mwa kijana huyo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baada ya kuwa mfalme, Ezana akaendelea kumtumia Frumensyo kama mshauri wake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Siku moja Frumensyo aliomba ruhusa ya mfalme aende nyumbani kuangalia kama wazazi wake bado wanaishi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mfalme akamruhusu akamwomba atafute kule walimu wanaoweza kufundisha elimu aliyokuwa nayo Frumensyo pamoja na imani ya Kikristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Frumensyo akamwendea Askofu Mkuu wa Misri aliyemweka wakfu kuwa askofu kwa ajili ya Waethiopia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo Kanisa lilipata sakramenti ya daraja takatifu katika nyanda za juu za Ethiopia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baadaye mfalme Ezana akabatizwa akifuatwa na watu wengi wa makao makuu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baadaye tena kule Ethiopia walifika wamonaki kutoka Misri na Shamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ndio walioanza kufundisha na kuwabatiza Wahabeshi wengi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ndio mwanzo wa taifa la Kikristo la Ethiopia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wahabeshi wametunza urithi wao wa Kikristo mpaka leo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ukristo wao unafuata mapokeo ya Waorthodoksi wa Mashariki yalivyo hata Misri.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mpaka karne ya 20 walipokea Maaskofu wao wote kutoka Kanisa la Kikopti la Misri.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mabadiliko katika karne ya 7: kuja kwa Uislamu Labda tumeshangaa kusikia ya kwamba leo hii wako Wakristo milioni kadhaa kule Misri, kwa sababu tumesikia mara kwa mara ya kwamba wenyeji wa Misri ni Waarabu na Waislamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kumbe katika karne saba za kwanza baada ya Kristo hali ilikuwa tofauti.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Afrika Kaskazini ilikuwa nchi ya Wakristo, lakini baadaye yalitokea mageuzi makubwa yaliyokuwa muhimu sana katika historia ya Afrika: uenezi wa Uislamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mnamo mwaka 610 B.K. sehemu kubwa ya Afrika Kaskazini iliunganika tena chini ya Dola la Roma lililotawaliwa kutoka mji wa Bizanti (Roma ya mashariki).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini utawala huo ulikuwa hafifu kulingana na zamani za Roma ya Kale.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wenyeji wa Misri na mkoa wa "Afrika" (= Tunisia ya leo) walipinga utawala wa Bizanti.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakristo wengi katika nchi hizo walikataa usimamizi wa Askofu Mkuu wa Bizanti wakiwafuata viongozi wao wa kitaifa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Viongozi wa Kanisa la Kikopti (Misri) waliteswa na serikali ya Bizanti.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Dola la Roma ya Mashariki ilichosha nguvu zake vitani dhidi ya majirani yao wa Uajemi na makabila yasiyostaarabika kutoka kaskazini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hali hii ilibadilika ghafla mwaka 640 B.K. Habari za imani mpya kati ya Waarabu zilisikika tangu mwaka 622 kutoka eneo la Maka na Madina.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kiongozi mpya aliyeitwa Muhamad aliunganisha makabila yote ya Waarabu katika jina la Mungu mmoja, "Allah".


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baada ya kifo cha Muhamad wafuasi wake walitoka nje ya jangwa la Uarabuni na kushambulia maeneo jirani ya Bizanti na Uajemi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walipigana na majeshi ya nchi hizo na kuyashinda.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwaka 640 waliingia Misri.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baadhi ya wenyeji Wakopti waliwapokea kwa matumaini ya kuwa watamaliza utawala wa Bizanti.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Jeshi la Bizanti lilishindwa kwa kukosa msaada wa wazalendo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kiongozi Mwislamu aliahidi madhehebu yote yataheshimiwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Alifanya mkataba na Wakristo waendelee na ibada zao na desturi zao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini baada ya muda Wamisri waliona ya kwamba wamekuwa watu wa ngazi ya chini nchi mwao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mabwana wapya walianza kubadilisha utamaduni wa nchi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Aliyejiunga na Uislamu na kujifunza Kiarabu alikubalika lakini Wakristo wenyeji waliotunza urithi wao walibaguliwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Majaribio yote ya kupigania uhuru yaligandamizwa vikali.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Miaka mia iliyofuata Waislamu waliteka sehemu iliyobaki ya Afrika Kaskazini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Miaka 670/696 waliteka mkoa wa "Afrika" ya Kiroma pamoja na Karthago (Tunisia ya leo).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwaka 711 wakavuka mlangobahari na kuingia Hispania (Ulaya Kusini).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walifika mpaka Ufaransa wakarudishwa na wenyeji mwaka 732 lakini walitawala sehemu za Hispania kwa karne saba zilizofuata.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kule Tunisia na Algeria Ukristo ulikuwa dhaifu kutokana na mafarakano mengi ya miaka ya nyuma na dhuluma za Wavandali.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baada ya karne za kulaumiana kati ya Wakristo, wengine walikuwa na wasiwasi juu ya ukweli wa mafundisho ya Kanisa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika nchi za jirani (Italia na Hispania) vita vikali vilipigwa kati ya Waarabu walioshambulia na Wakristo waliojitetea.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Labda hali hiyo iliongeza moyo wa Waislamu kutovumilia kuwepo kwa Wakristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kanisa katika Afrika Kaskazini lilipotea baada ya karne chache.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Sababu za Wakristo wengi kugeuka Waislamu Wafuasi wa Muhammad walishambulia maeneo jirani ya Waroma wa Bizanti hasa Afrika Kaskazini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Uislamu ulienea haraka sana kwa nguvu ya kijeshi katika nchi zilizokuwa na Wakristo wengi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Sababu kubwa ya udhaifu wa Wakristo Waorthodoksi ilikuwa mafarakano kati yao, na hasa majaribio ya serikali ya Bizanti kuwalazimisha Wakristo wote kufuata uongozi wake, wakiitumia na kuitawala dini kama nguzo ya siasa yake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini mambo ya imani hayafai kulazimishwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo katika nchi kama Misri Wakristo waliotafuta uhuru wa kisiasa walilazimishwa kuwa chini ya Askofu wa Bizanti, wakajisikia wanagandamizwa kidini pia, si kisiasa tu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Waarabu Waislamu walipofika walikaribishwa mahali pengine kama wakombozi wanaomaliza utawala wa kidikteta.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Waliwaahidi vikundi vyote vya Wakristo uhuru wa dini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ahadi hiyo ilitimizwa kwa namna tofauti.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Utawala wa Kiislamu ulifikia nchi hizo kwa njia ya vita.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwanzoni walikuwa Waarabu kadhaa tu: walichukua madaraka ya serikali kuu na kujenga makambi ya kijeshi katika kila nchi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Vijana wa Kiarabu walifuata baba zao wakiitikia wito wa dini uliokuja pamoja na nafasi ya kupata maisha nafuu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walifundishwa kwamba ikiwa watakufa vitani watapokewa na Mungu kama mashahidi wa imani na kuingia Paradiso moja kwa moja.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini wasipokufa vitani watakuwa matajiri wakitawala nchi mpya na kupokea kodi za wenyeji wasio Waislamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Imani ya aina hii iliwapa nguvu kweli na iliendelea kuvuta Waarabu wengi kutoka kwao kuhamia Afrika Kaskazini na Asia ya Kati.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Chini ya utawala wa Waarabu Waislamu, wenyeji waliruhusiwa kuendelea na desturi zao lakini hawakuwa na haki zote za uraia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wasio Waislamu walijiona wanabaguliwa mbele ya Waislamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walitozwa kodi kubwa ya pekee.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mahakamani hawakuweza kushuhudia dhidi ya Mwislamu, walilazimishwa kuvaa nguo za pekee tofauti na Waislamu, walikataliwa kupanda farasi, kujenga makanisa mapya, au kutumia kengele makanisani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Waislamu walipata kipaumbele katika mambo yote.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo polepole wenyeji walianza kutumia lugha ya Kiarabu pamoja na kujiunga na Uislamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Bila shaka wazazi wengine walitumaini kuwasaidia watoto wao wapate maendeleo maishani wakifuata dini ya watawala.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Masharti ya kujiunga na Uislamu yalikuwa rahisi sana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hakuna mafundisho magumu, mwanzoni inatosha kutamka "shahada" ya Kiislamu ambayo ni fupi sana: As-haddu inna la ilaha ila allah, wa Muhamad rasul ullah.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

(Nakiri ya kwamba Mungu ndiye mmoja tu, na Mohamad ni mtume wa Mungu).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini baadaye haikuwezekana kurudi katika Ukristo maana sheria ya Kiislamu iliruhusu Mkristo kugeuka Mwislamu lakini ilikataza kwa adhabu ya kifo Mwislamu asitoke katika imani hiyo na kufuata dini nyingine.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa kawaida Wakristo hawakulazimishwa kuacha imani yao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Viongozi wa Waarabu washindi walifanya mikataba na maaskofu wa Kikristo katika maeneo waliyoyateka.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakristo waliahidiwa ulinzi wa makanisa yao wakiambiwa wanaweza kuendelea na mila na desturi walivyozoea.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini mara kwa mara upande wa watawala na wakubwa yalijitokeza matendo mabaya, kama makanisa kubomolewa au kugeuzwa misikiti, n.k. Kwa mfano msikiti mkuu wa Dameski (Siria) ulikuwa zamani Kanisa la Mt. Yohane Mbatizaji.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwanzoni Waarabu waliahidi kuliheshimu, lakini mtawala aliyefuata alitaka jengo kubwa lililopatikana mjini kwa ajili ya ibada yake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ndivyo ilivyotokea Waturuki walipoteka Konstantinopoli.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kanisa Kuu la Hagia Sofia (Hekima Mtakatifu) liligeuka msikiti.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Vipindi vya kulazimisha vilitokea tena na tena, hasa baada ya mataifa mapya kuwa Waislamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Waarabu wenyewe walionyesha ustahimilivu zaidi kwa wenye imani nyingine (Wakristo, Wayahudi, Wafuasi wa dini ya Uajemi n.k.).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini Waturuki, Waajemi na Wamongolia baada ya kuwa Waislamu walikuwa wakali.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hasa vipindi vya vita kati ya Wakristo kutoka Ulaya na Waarabu viliongeza uchungu kwa Wakristo chini ya utawala wa Kiarabu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika vipindi hivyo Wakristo chini ya Waislamu waliweza kuangaliwa kama wasaliti na kuteswa, makanisa yao kubomolewa, n.k. Kwa ujumla majaribio ya vita vya msalaba ya kuikomboa nchi takatifu yalishindikana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Pamoja na hayo vita hivyo vilidhoofisha Wakristo wa Mashariki waliozoea kuishi chini ya Waarabu Waislamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ilibidi walipe madeni yaliyoachwa nyuma na ndugu zao kutoka Ulaya Magharibi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika uhusiano mgumu kati ya dini hizo mbili kule Ulaya na Mashariki ya Kati, Waislamu wanastahili pia sifa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ahadi nyingi walizozifanya zilivunjika, lakini mahali pengine Wakristo walipewa nafasi za kuendelea kuishi kati ya Waislamu hata kama ilikuwa kwa ubaguzi na mateso.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Maisha yao yalikuwa mara nyingi magumu, lakini mahali pengi waliweza kubaki.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Waliruhusiwa kuendelea na ibada zao (lakini waliweza kukataliwa kujenga makanisa au hata kutengeneza makanisa ya kale isipokuwa kwa kulipa tena kodi za nyongeza).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika mambo ya ndoa au urithi wa mali walikuwa chini ya makanisa yao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Viongozi wa makanisa yao waliwajibika mbele ya serikali ya Kiislamu juu ya ushirikiano mwema.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa namna hiyo jumuiya za makanisa kama vile la Kigiriki, la Kikopti, la Kisiria, la Kiarmenia n.k. zilihifadhiwa mpaka leo katika nchi za Kiarabu, isipokuwa idadi ya waumini wao iliendelea kupungua.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tena Wakristo walianza kuhamia nchi ambako watakuwa raia huru bila kasoro.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mazingira ya uenezi mpya Tangu kuja kwa Uislamu uenezaji wa Injili katika Afrika ulikwama na kurudi nyuma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kusini mwa Sahara ilifika kupitia Nubia lakini baada ya Nubia kuwa ndani ya eneo la Kiislamu athari hii haikuendelea.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Karne za 15 na 16 zilikuwa muhimu katika historia ya Ukristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Anguko la Bizanti mwaka 1453 lilisababisha wataalamu wengi wa mashariki kukimbilia Ulaya Magharibi wakileta vitabu vyao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Elimu ilisonga mbele.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hasa mijini shule ziliundwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mawazo mapya yalienea duniani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mjerumani kwa jina Gutenberg alitengeneza mashine ya kwanza ya kupiga chapa vitabu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo vitabu vilianza kupatikana kwa urahisi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Habari zikazunguka haraka kati ya nchi na nchi, hali isiyojulikana karne nyingi tangu anguko la Dola la Roma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wataalamu walianza kusoma tena vitabu vya Wagiriki na Waroma wa kale.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakaanza kusambaza tena mafundisho ya kale kuwa dunia si tambarare lakini mviringo kama chungwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hapo alijitokeza nahodha Mwitalia kwa jina Kristoforo Kolombo aliyetaka kujaribisha mafundisho haya mapya.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ikiwa dunia kweli ina umbo la chungwa inawezekana kuelekea magharibi kutoka Hispania na kufika mashariki katika Bara Hindi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa njia hiyo inawezekana kufanya biashara moja kwa moja na nchi tajiri za mashariki bila kuwapa faida wafanyabiashara Waarabu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mfalme wa Hispania akampa Kolombo fedha za kuandaa meli tatu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwaka 1492 Kolombo akaondoka Hispania akakuta bara jipya magharibi lililoitwa baadaye Amerika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

(Mwenyewe alifikiri amefika Bara Hindi, hivyo akawaita wenyeji "Wahindi" na visiwa alipofika mwanzoni mpaka leo huitwa "West Indies" = India ya Magharibi).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wahispania walipora utajiri wa mataifa ya Amerika yaliyokosa silaha za kushindana nao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Utajiri huu mpya ulisaidia maendeleo ya Ulaya kupita yale ya mataifa ya Waislamu na ya Asia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Miaka michache baadaye, huku Urekebisho wa Kikatoliki ukiendelea, yalitokea Matengenezo ya Kiprotestanti yaliyogawa moja kwa moja Kanisa la Magharibi katika madhehebu mengi ajabu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakati huohuo ulikuwa pia kipindi kilicholeta habari za nchi mpya kwa watu wa Ulaya.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mataifa ya Wahispania na Wareno yalijenga aina mpya za meli zilizoweza kusafiri kote duniani hata kuvuka bahari kubwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wafanyabiashara na wanajeshi wao walizunguka pande zote za dunia wakiambatana na mapadri wao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hao walikutana na wenyeji wengi wa nchi mbalimbali wasio Wakristo, au walikuwa Wakristo lakini si washiriki wa Kanisa Katoliki (kama Waethiopia au Wahindi wa Kusini).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakaanza kuwaeleza imani, wakahubiri mbele ya Mfalme wa China, mbele ya Negus Negesti wa Ethiopia na mbele ya watawala wa Amerika Kusini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tatizo la misheni hizo lilikuwa kwamba liliambatana na uenezaji wa kijeshi wa Hispania na Ureno.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ukristo ulivyoendelea Mnamo mwaka 1500 Ukristo ulikuwa umeshapotea Afrika Kaskazini-Magharibi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Huko Wakristo pekee walikuwa watumwa kutoka Ulaya.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Waarabu wa kule walikuwa wameshindwa vitani Hispania, hivyo wakimbizi wao kutoka huko hawakuwa na moyo wa kustahimili Wakristo kati yao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kumbe Misri Ukristo uliendelea.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakristo Wakopti walikwisha kuathiriwa na utamaduni wa Kiarabu, lakini waliendelea kuimba kwa lugha ya Kikopti (Kimisri cha kale) katika ibada zao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika miji mikubwa ya Kairo na Aleksandria, vilevile katika vijiji vya Misri Kusini, Wakristo walikuwa wengi kidogo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hasa Aleksandria tangu karne nyingi waliishi pia Wagiriki Wakristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Nubia ni jina la kale la Sudan.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tangu karne ya 6 wafalme wa Nubia walikuwa Wakristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mmisionari mkuu alikuwa Juliano wa Aleksandria aliyefika Nubia mwaka 546.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baada ya Uislamu kuingia Misri, Wakristo wa Nubia walijitetea kwa silaha.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini polepole Waarabu wahamiaji wakaelekea kusini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baada ya mwaka 1200 vita vikatokea tena na tena kati ya Waarabu Waislamu na Wanubia Wakristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mambo yalikuwa mabaya zaidi kwa sababu ya majaribio ya jeshi la msalaba toka Ulaya ya kuteka Palestina.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mtawala Mwislamu wa Misri, kwa jina Salah ed Din, akalipa kisasi akishambulia madola ya Wakristo kusini kwa Misri.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mji mkuu wa Nubia ulikuwa Alodia (karibu na Khartoum ya leo).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwaka 1504 jeshi la Waarabu iliuteka.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kutokana na historia hii ya vita vikali watawala wapya hawakuonyesha ustahimilivu kwa Wakristo wa Nubia ulivyokuwa kule Misri.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ukristo ulianza kugandamizwa katika eneo hilo hadi kukoma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Leo tunaweza kuona magofu tu ya makanisa ya kale chini ya mchanga wa jangwa la Sudan.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kuenea kwa Uislamu katika Nubia na Pembe la Afrika kulifanya mawasiliano ya Ethiopia na nchi za nje kuwa magumu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Taifa hilo la Kikristo lilijikuta kama kisiwa katika bahari ya Kiislamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mawasiliano na Misri yaliendelea kwa shida.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kanisa la Ethiopia lilikuwa limekubali usimamizi wa kiroho wa Askofu mkuu wa Aleksandria.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini, kama kawaida katika mapokeo ya Kiorthodoksi, lilikuwa chini ya usimamizi wa kisiasa wa Negus Negesti (Mfalme wa Ethiopia).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tangu mwaka 1400 Manegus wakatambua kwamba msaada wa mataifa mengine ya Wakristo haupatikani mpaka Ulaya.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakatuma wasafiri waliopeleka barua kwa watawala mbalimbali wa Ulaya, hasa mfalme wa Hispania na Papa wa Roma (mwaka 1424 na 1441).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Negus (Mfalme) Zara Yakubu akatuma ujumbe Italia kwa Papa akajaribu kujenga umoja wa Kanisa ila haukutekelezwa kwa sababu tu ya ukosefu wa mawasiliano.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Safari kati ya Ulaya na Ethiopia kupitia maeneo ya nchi za Waislamu ilikuwa jambo la kubahatisha.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwaka 1493 mjumbe wa mfalme wa Ureno alifika katika mji mkuu wa Lalibela (karibu na ziwa Tana).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ziara hiyo ilianzisha kipindi cha mawasiliano kati ya Ureno na Ethiopia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwanzoni Wareno walisaidia Ethiopia kujitetea dhidi ya mashambulio ya Waarabu wa pwani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Waarabu walisaidiana na askari Waturuki walioleta bunduki kwa mara ya kwanza katika nchi hiyo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walipoanza kushinda, msaada wa Wareno ulifika na Wahabeshi walipata pia bunduki.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwaka 1543 Wahabeshi na wasaidizi wao Wareno wakawashinda Waarabu na Waturuki katika mapingano ya ziwa Tana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kipindi kilichofuata kilileta uhusiano mgumu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wajumbe Wareno wakaendelea kufika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mapadri wa Shirika la Yesu wakaanza kuhubiri na kufundisha vijana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wafalme wawili wakajiunga na Kanisa Katoliki.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini majaribio ya kuunganisha Ukristo wa Ethiopia na Kanisa la Roma yalisababisha ghasia za wananchi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mapadri kutoka Ulaya waliona wasiwasi: hawakuelewa desturi nyingi za Kanisa la Uhabeshi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ukristo wake ulionyesha uso uliolingana na utamaduni wa Kiafrika: katika Misa ngoma hupigwa, makasisi huchezacheza kiibada, wavulana hutahiriwa kama desturi ya kanisa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kumbe Wajesuiti waliyaona mambo haya kama ni ya Kipagani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakamshawishi Negus Sussenyos aliyekubali Ukatoliki "kutakasa" Kanisa, yaani kukataza desturi mbalimbali na kusoma Misa kwa kufuata Liturujia ya Roma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ghasia zilifuata.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwaka 1632 Negus Susneyos akajiuzulu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wajesuiti wakafukuzwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wahabeshi Wakatoliki wakalazimishwa kurudi katika Ukopti.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo kuingia kwa wageni kulisaidia kutetea taifa lakini kulileta vurugu ya ndani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Nafasi ya kuelewana tena haikupatikana kwa sababu Wareno walifukuzwa miaka ileile kwenye pwani za Uswahilini na Uarabuni.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ethiopia ikawa tena kama kisiwa cha Kikristo katika bahari ya Uislamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Uinjilishaji chini ya Wareno Ureno ni nchi ndogo jirani na Hispania.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa karne nyingi Wakatoliki wa nchi hizo mbili walishindana na Waarabu waliotawala sehemu ya rasi hiyo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwaka 1492 Waarabu wa mwisho wakatoka katika Hispania.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mabaharia Wareno wakaanza kufuata pwani za Afrika Magharibi kuelekea kusini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Elimu mpya iliwasaidia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mnamo mwaka 1450 vitabu vya kwanza vilikuja kupatikana vikieleza uhusiano kati ya nyota, majira ya mwaka na jiografia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Pamoja na chombo kipya cha "compass" vikawawezesha mabaharia kupiga hesabu juu ya safari zao baharini wakipima nyota hata bila kuona pwani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwaka 1497 nahodha Vasco da Gama akazunguka Afrika Kusini akatembelea bandari za Uswahilini na kufika Bara Hindi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika bandari za Kilwa, Zanzibar na Mombasa Wareno wakashangaa kukutana tena na Waarabu Waislamu waliozoea kuwa maadui wao tangu karne nyingi nyumbani kwao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Shabaha ya safari za Wareno ilikuwa biashara na Bara Hindi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa kutumia elimu mpya ya jiografia wakaona kwamba inawezekana kuchukua bidhaa za mashariki kwa njia ya bahari badala ya kutegemea biashara mikononi mwa Waarabu kupitia Mashariki ya Kati.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lengo lingine lilikuwa kufikia Ethiopia ili kuungana na mfalme wake Mkristo dhidi ya Waislamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika njia hiyo walihitaji vituo kwa ajili ya meli zao katika pwani za Afrika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Huko walikutana na jamii za wenyeji.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo walitumia nafasi ya kufanya biashara na Waafrika wa pwani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika Afrika Mashariki na eneo la mto Kongo (Kongo/Angola) walijaribu kuunda vituo vya biashara.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wamisionari walitumia nafasi hizo kuhubiri Injili.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Afrika Magharibi walikutana na watu walioishi chini ya watawala wenye nguvu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa jumla wamisionari walijaribu kuwasiliana na viongozi hao ili kuwaongoa kwa kutumaini watu wa kawaida watafuata.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Benin ilikuwa kitovu cha maendeleo ya kisiasa, kiuchumi na kisanii tangu mwaka 900 B.K. Mwaka 1486 Mreno d`Aveira alimtembelea Mfalme wa Benin mara ya kwanza.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakati wa Mfalme Esigie wamisionari wakaruhusiwa kuingia na kuanza kazi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mfalme Orhogbua alikuwa Mkristo mnamo mwaka 1550.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini chini ya waandamizi wake maendeleo ya Ukristo yalikwama na kuisha.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mifano ya aina hiyo inapatikana vilevile Gambia, Sierra Leone na Ghana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mambo yalikwenda vizuri zaidi Kongo, kusini mwa mdomo wa mto huo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tangu karne ya 14 Mfalme kwa cheo cha Manikongo alitawala nchi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakati wa Mfalme Nzinga Nkuwu Wareno wa kwanza walifika na kujenga ubalozi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baada ya kusikia mahubiri ya wamisionari Mfalme akabatizwa akipokea jina la Yohane; mji mkuu ukapewa jina la "San Salvador" (=Mtakatifu Mwokozi).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakati wa mwanae, Mfalme Afonso I (1508-1545) Kanisa lilikua sana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mtoto wake akasoma teolojia kule Lisbon.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Akasafiri Roma alipowekwa wakfu na Papa Leo X akiwa na umri wa miaka 26 akarudi kama askofu wa kwanza Mwafrika kusini kwa Sahara, akiongoza na mapadri wapya 4, ila alifariki miaka tisa baadaye.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baba yake aliendelea kufanya bidii za kuimarisha Kanisa, ila alikosa wamisionari au alileta mapadri wasiofaa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tena, pamoja na wamisionari Wareno waliingia pia wafanyabiashara ya watumwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakati uleule wamisionari walipofundisha Injili na heshima ya binadamu kuwa kiumbe wa Mungu, wafanyabiashara wale walivunja amani nchini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walichukua watumwa kutoka maeneo ya jirani lakini pia ndani ya Ufalme.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo uhusiano kati ya serikali ya mfalme Mkristo wa Kongo na wageni Wakristo Wareno ulikuwa mbaya mpaka kupigana kwa silaha.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa jumla biashara ya utumwa ndiyo iliyoangusha ufalme huo wa Kikristo ambapo hata hivyo kwa kiasi fulani imani imeendelea moja kwa moja hadi leo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kutofanikiwa kwa majaribio hayo kulitokana naː  a) matatizo ya wamisionari Wazungu katika hali ya hewa (iliyokuwa ngumu na hatari kwaoː kabla ya kupatikana kwa dawa ya "Kwinini" dhidi ya malaria Wazungu wengi katika nchi za joto walikufa shauri ya homa).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

b) Wamisionari Wakatoliki wa karne zile walifanya mara nyingi kosa la kutofundisha kiasi cha kutosha kabla ya kubatiza.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo sehemu ya Wakristo wenyeji hawakuelewa imani mpya.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

c) Kisiasa pwani ya Afrika Magharibi ilikuwa katika hali ya fujo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kutokana na biashara ya dhahabu na watumwa mataifa ya Ulaya yalishindana kati yao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wareno, Wahispania, Wafaransa, Waingereza, Waholanzi, Waswidi, Wadeni na pia Wajerumani walipigana au walishirikiana pamoja dhidi ya watawala wazalendo juu ya biashara hiyo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ili kuzuia ushindani huo, Wareno waliruhusu kwa nadra tu wamisionari kutoka nchi nyingine, na wa kwao walikuwa hawatoshi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

d) Wakristo wachanga wa Afrika Magharibi ya Kati waliona kila siku mifano ya Wakristo wabaya.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wanajeshi na wafanyabiashara Wazungu mara nyingi hawakufurahia kupelekwa katika nchi zenye hatari kiafya na tofauti sana na mazingira ya nyumbani, wakaanguka katika ulevi na uasherati, hali iliyokuwa mbaya zaidi kutokana na uharibifu wa kiroho uliosababishwa na biashara ya watumwa mioyoni mwa mawakala wake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Pamoja na hayo, katika karne ya 16 biashara ya watumwa ilianza kuongezeka.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wareno na Wahispania waliunda utawala wao kule Amerika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walitafuta madini ya nchi hizo wakaanzisha mashamba makubwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini wakaona ugumu wa kutumia Wahindi wekundu kama wafanyakazi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watu hao waliishi miaka elfu kadhaa bila mawasiliano na watu wengine.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Magonjwa yaliyokuwa ya kawaida Ulaya, Afrika na Asia (kwa sababu watu wa kule waliwahi kuambukizana tangu karne nyingi) yaliua wenyeji wengi wakiishi pamoja na Wazungu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tena walowezi Wazungu walikuwa wakatili mno.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wahindi wekundu waliofanywa watumwa wakafa kwa mamilioni.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hapo wazo jipya lilijitokeza: kuchukua watumwa kutoka Afrika ili wafanye kazi Amerika!


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Waliopendekeza wazo hili walisema Waafrika wana nguvu na afya kuliko wenyeji wa Amerika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ndivyo ilivyotokea.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Msingi wa maendeleo ya Ulaya uliwekwa kwa malighafi za Amerika zilizochimbwa na kulimwa na watumwa Waafrika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa karne tatu biashara ya watumwa ilikua na kuongezeka kwenye pwani za Afrika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika karne ya 16 Wareno walikuwa mstari wa mbele katika biashara hii ya aibu, halafu Waingereza wakashika nafasi ya kwanza kabisa wakawauza watumwa popote.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ki-Zerbo, mtaalamu wa historia ya Afrika alisema: "Biashara ya watumwa ilifanya vita kuwa hali ya kudumu kati ya makabila.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Vita vilikuwa vikali zaidi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watawala wa madola ya pwani wakauza watumwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watumwa waliouzwa wakawawezesha kununua bunduki nyingi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Bunduki nyingi ziliwawezesha kukamata watumwa wengi zaidi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watawala wa pwani waliingia katika mzunguko wa kishetani wakipigana vita kwa shabaha ya kupata wafungwa watakaouzwa kuwa watumwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watawala wakaanza kuwaangalia raia wao kuwa bidhaa tu zinazosaidia kujipatia yote wanayotamani".


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kumbe watu wakorofi hawakuwa tayari kuwatazama Wakristo wa Kongo tofauti na Waafrika wengine waliofaa machoni pao kuwa watumwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wafanyabiashara wale waliona mahubiri ya Injili kuwa kizuizi tu cha biashara yao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Nia nzuri za Mfalme wa Ureno na vilevile wamisionari wenyewe hazikuwa na nguvu mbele ya uovu wa watu hao na pesa zao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mfalme Afonso alijitahidi sana kuwafukuza, lakini kufuatana na mkataba wake na Ureno alipaswa kuwarudisha Wareno ili waadhibiwe kwao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kumbe walipokabidhiwa kwa maafisa Wareno kwenye vituo vya pwani ya Afrika walitumia hela zao kuwalipa mahakimu wawekwe huru tena.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mara nyingi walitumia mapato ya biashara yao kuwahonga hata maafisa wa mfalme wa Kongo waanze kumpinga.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo Ufalme wa Kongo ulidhoofishwa ukaingia katika kipindi kirefu cha vita vya ndani, dhidi ya majirani wake na hata dhidi ya Wareno.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwishoni uchumi na utaratibu pamoja na Ukristo viliharibika, ingawa katika miaka 1640-1835 Wakapuchini 440 kutoka Dola la Papa walifanya kazi kubwa na kubatiza watu milioni mbili, bila kujihusisha na biashara yoyote: walifika na breviari tu, wakaondoka na breviari tu, wakiacha kumbukumbu ya watu waadilifu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ureno ulishindwa wakati uleule kujenga taifa la marafiki Wakristo kwa mkono mmoja na kuruhusu wafanyabiashara wake kuwafanya marafiki hao kuwa watumwa kwa mkono mwingine.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kati ya miaka 1500 na 1800 wamisionari Wakatoliki walihubiri kwenye pwani ya Afrika Mashariki.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walifuata uenezi wa Wareno waliojaribu kutawala pwani hiyo kama vituo vya biashara kati ya Ulaya na Bara Hindi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kutoka kwa makao yao ya Sofala na Msumbiji walijaribu pia kutawala biashara ya dhahabu iliyochimbwa katika eneo la Mwene Mtapa (Zimbabwe).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika pwani za Uswahilini Wareno wakafika kuanzia mwaka 1505 wakitafuta njia ya Bara Hindi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Waislamu wa pwani hawakufurahia kupokea Wakristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Vilevile hawakuvutwa na picha ya kwanza waliyoipata juu ya Wareno kwa ujumla.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Viongozi Wareno waliwaangalia Waislamu wa Afrika moja kwa moja kuwa maadui kama Waislamu nyumbani kwao walipowahi kupigana nao karne nyingi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Chini ya ulinzi wa kijeshi wa Ureno wamisionari wakaanza kazi yao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mapadri wa Shirika la Yesu wakaingia ndani ya bara kuwahubiria wafuasi wa dini asilia za Kiafrika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mashirika mengine yalijaribu kujenga vituo kama hospitali na kuwasaidia maskini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kazi kati ya Waislamu iliendelea polepole.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini kisiwani Pemba na vilevile Mombasa mamia wakabatizwa na kuwa Wakristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwaka 1630 kijana kwa jina Jerome Chungulia akapokea cheo cha Mfalme wa Mombasa kwa msaada wa Wareno.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Alikuwa mtoto wa Sultani Mwislamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wareno walimwua baba vitani na kumlea mwanaye.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baada ya masomo kule Goa (Bara Hindi) alirudi kama Mkristo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini mwaka 1631 alikumbuka jinsi Wareno walivyomuua baba yake akalipiza kisasi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Akajitangaza kuwa Mwislamu tena akawaongoza Waislamu wa Mombasa kuwaua Wareno mjini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Waswahili wote waliopokea Ukristo waliuawa pia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hukumbukwa kama "Mashahidi wa Mombasa".


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mnamo mwaka 1560 mmisionari Mjesuiti kwa jina Gonsalo Da Silveira akafika Msumbiji akaendelea kuhubiri sehemu za ndani akafika Manica (mji mkuu wa Mwene Mtapa).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baada ya kuhubiri kwa muda wa majuma matatu Mwene Mutapa (mfalme) alikuwa tayari kupokea ubatizo pamoja na wakubwa 300.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini washauri Waislamu wa Mwene wakamshtaki Da Silveira kuwa mpelelezi na mchawi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwene akageuka akamwua Da Silveira alipolala usingizi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Maiti yake ikatupwa mtoni.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wamisionari wengine walifaulu tena kufika Zimbabwe mwaka 1570.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walijifunza lugha ya nchi, walihubiri na kujenga makanisa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika karne ya 17 wafalme wa Mwene Mtapa walikuwa mara nyingi Wakristo Wakatoliki.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watoto wa wakubwa walisomeshwa katika shule za misheni kule Tete (Msumbiji) au Goa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwana wa Mwene Kapararidze kwa jina Miguel (Mikaeli) alichukua digrii ya Daktari wa Teolojia kule India mwaka 1670.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baadaye alihudumia kanisa la Mt. Barbara huko Goa na kufundisha kama Profesa wa seminari.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ndiye mtaalamu wa kwanza wa kisasa kutoka Zimbabwe.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini maendeleo hayo yote yaliingiliana na siasa ya Ureno.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Biashara ya dhahabu ilisababisha maafisa Wareno kuhujumu utawala wa Mwene Mtapa kwani walipendelea watawala wasio na nguvu waliowapa nafasi za kujitajirisha, wakapindua watawala waliojaribu kujenga hali ya kujitegemea.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kumbe kati ya mashambulio ya makabila ya ndani (Rozwi, Zimba) na kuingiliwa na Wareno Ufalme wa Mwene Mtapa ulianguka kabisa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ukristo ulitegemea mno nguvu ya kifalme ukaanguka pamoja na utawala wake.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo mizizi ya Kanisa Afrika ilikauka tena kwa sababu ya kuingiliana kwa hotuba ya Injili na siasa ya ukoloni.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Udhaifu wa kibinadamu uliongezea ugumu wa mazingira na hali ya hewa kwa ajili ya wamisionari kutoka Ulaya.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwanzo wa umisionari wa Kiprotestanti Uenezaji wa tatu wa Ukristo katika Afrika ulianzishwa na Wakristo kutoka nchi za Ulaya zilizoendelea kama Uingereza, Ufaransa na Ujerumani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mapinduzi ya viwandani yaliongeza sana uwezo wa kiuchumi wa mataifa hayo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Biashara ya kimataifa ilianza kuunganisha nchi za mbali sana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Vyombo vya usafiri kama vile meli, reli na baadaye hata ndege vilifikisha watu na bidhaa kila sehemu za dunia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watu walianza kupata habari za nchi zisizojulikana kwao mpaka wakati ule.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakristo wa nchi za Ulaya walitumia mawasiliano hayo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Labda tunaweza kulinganisha hali hiyo na sera za mitume ambao walitumia njia zilizofunguliwa na biashara ya Kiroma katika karne za kwanza.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wengine waliona uwezo wao kama wito wa Mungu kwa Wakristo wa Ulaya katika karne ile hasa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mahali pengi Ulaya Wakristo hawakuridhika tena na hali ya Kanisa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ukristo ulikwisha kuwa sehemu ya utamaduni na jambo la kawaida.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Bila kutafakari sana, mtoto alibatizwa, akafundishwa na kupewa Kipaimara, akafunga ndoa kanisani, akawabatiza watoto wake halafu akazikwa kwa ibada.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hasa katika nchi za Kiprotestanti Kanisa lilikuwa kama idara ya serikali iliyosaidia taifa kuweka utaratibu wa kidini kwa manufaa ya maadili ya umma.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Serikali zilihimiza watu washiriki na kuhudhuria ibada.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wasipofika kanisani waliweza kutozwa faini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini mazingira na hali ya maisha vilibadilika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watu walianza kuhamia mijini, jumuiya za vijiji zilianza kulegea na kuvunjika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mahali pengi watumishi wa makanisa hawakujua kujibu maswali mapya ila tu kukumbusha mazoea ya kale na mila nzuri za zamani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Ndiyo asili ya matapo ya uamsho iliyotokea kwa nguvu sana.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wasioridhika na hali hiyo walikutana nje ya makanisa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika maeneo ya Kiprotestanti hali ilitegemea.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Penye uongozi wenye busara walipewa nafasi zao shirikani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Watu waliguswa upya na neno la Mungu na Roho wake, walitafuta njia mpya za kuishi na kuonyesha imani yao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Hivyo vilijitokeza vyama vya kusaidia wagonjwa, wajane, mayatima na maskini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kumbe penye uongozi mkali uliokataa njia na mbinu mpya Wakristo walikutana na kusali katika nyumba za watu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wengine walianzisha jumuiya na madhehebu ya pekee.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini sehemu kubwa ya Wakristo wa uamsho walielewa kazi yao ya kutengenezwa upya makanisa yao badala ya kuunda vikanisa vipya.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika maeneo ya Wakatoliki matapo yaliyofanana na uamsho yalisababisha mara nyingi kutokea kwa shirika jipya la watawa au la walei.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Muundo wa Kanisa Katoliki unasaidia kuwapa watu wenye wito au vipawa vya pekee nafasi zao katika mashirika hayo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Sababu mojawapo ya kuangalia upya Afrika ilikuwa habari za biashara ya watumwa zilizopatikana sasa kwa watu wengi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika karne ya 18 na 19 mamilioni ya Waafrika walichukuliwa kama watumwa na kupelekwa hasa Amerika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Makanisa makubwa yalinyamaza au kufumba macho mbele ya maovu hayo.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakristo wa madhehebu madogo ya Kiprotestanti katika Uingereza (kama "Makweka" au "Marafiki" na Wamethodisti, baadaye pia sehemu ya wafuasi wa makanisa makubwa) ndio walioanza kupinga utumwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walifaulu kupata hukumu ya mahakama iliyosema si halali kuwa na watumwa nchini Uingereza.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini bado utumwa uliendelea katika makoloni.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakristo walimtumia Mbunge Wilberforce pamoja na wahubiri kanisani kukaza kampeni kote nchini.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mwaka 1807 walifaulu kupata sheria bungeni iliyopiga marufuku biashara ya watumwa kwa Waingereza na katika makoloni ya Uingereza (lakini watumwa waliokuwepo walibaki hivihivi).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Waliendelea kudai matumizi ya meli za kijeshi za Uingereza dhidi ya biashara ya mataifa mengine kama vile Wafaransa, Wareno na Waarabu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baada ya mapambano marefu walipata sheria iliyoweka huru watumwa wote katika makoloni yote ya Uingereza.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini bado nchi nyingine ziliendelea na utumwa wa ndani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Afrika Mashariki biashara ya watumwa iliendelea hata baada ya Waingereza kumlazimisha Sultani wa Zanzibar kufunga soko la watumwa mjini mwaka 1874.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mskoti David Livingstone (1813-1873) ndiye aliyetumia nguvu zake zote kupeleleza habari za biashara ya utumwa na kuzipeleka Uingereza.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Alikuwa mmisionari na daktari aliyezunguka nchi zote za Kusini mwa Afrika hadi Ujiji (leo katika Mkoa wa Kigoma) kwenye ziwa Tanganyika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Akafa mwaka 1873, moyo wake ukazikwa Chitambo (Zambia).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Alifaulu kuamsha watu wengi dhidi ya biashara ya watumwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Biashara ilikomeshwa tu baada ya kuundwa kwa utawala wa kikoloni.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Lakini watu walishikwa kama watumwa mpaka mwanzo wa karne ya 20, serikali za kikoloni zilipofanya taratibu za kuwaweka huru.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika kampeni hizo Wakristo ndio waliosukuma serikali zao na kuonyesha aibu kubwa juu ya mataifa ya Kikristo ya Ulaya kushiriki biashara ya watumwa katika karne zilizopita, karibu sawa na walivyofanya Waarabu Waislamu.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Tumeshaona kwamba tangu mwisho wa karne ya 15 wamisionari Wakatoliki walienda sehemu mbalimbali za dunia.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika karne ya 17 na 18 Waprotestanti walianza kuiga mifano yao.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kanisa la Anglikana liliunda kamati ya kupeleka Injili katika nchi za ng'ambo lakini ilishughulikia hasa Waingereza waliohamia makoloni.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Polepole wazalendo wachache walianza kuwaendea pia, jambo lililokuwa gumu kutokana na hali ya ukoloni wenyewe.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kanisa la kwanza la Kiprotestanti lililotuma wamisionari hasa kwa watu wasiomjua Kristo lilikuwa ni la Ndugu wa Herrnhut (Wamoravia).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika kijiji hicho cha Ujerumani waliishi wakimbizi Wamoravia waliopewa ustahimilivu kuanzisha upya ushirika wa Umoja wa Ndugu kufuatana na urithi wao kutoka Ucheki.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Walikuwa watu wa kawaida kama wakulima na mafundi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Siku moja katika mwaka 1732 walikutana na mgeni, kwa jina Antoni, mtumishi wa Mdenmark aliyemtembelea Mkuu wa Herrnhut, Ludwig von Zinzendorf.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Antoni alikuwa mtumwa mwenye asili ya Afrika aliyenunuliwa na bwana wake katika Visiwa vya Karibi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baadaye akapewa uhuru wake akasafiri pamoja na bwana wake hadi Denmark.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kwa Antoni Ndugu wa Herrnhut wakasikia kwa mara ya kwanza habari za hali mbaya ya watumwa Waafrika kule Karibi, na jinsi walivyozuiwa kusikia neno la Mungu pamoja na mateso yao mengine.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Usiku ule ndugu wawili wakasali pamoja na asubuhi yake wakamwendea Mkuu wa Herrnhut wakamwomba ruhusa ya kusafiri hadi Karibi ili wawahubirie wale watumwa.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Katika sala hiyo ya maseremala wawili ilianza kazi ya misheni za Kiprotestanti.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Baadaye Ndugu Wamoravia waliendelea kuhubiri kule Greenland, Urusi, Nikaragua, Afrika Kusini na kati ya Waindio wa Amerika.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Mawasiliano mapya yakaleta katika kila pembe ya dunia habari hizo zisizosikika zamani kwa watu wengi.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wamoravia walihubiri mahali pengi Ulaya kati ya Wakristo wa madhehebu yote bila kuwashawishi wajiunge nao lakini walieneza sana habari za misheni.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wakiitikia mfano wa Ndugu wa Herrnhut Wakristo kutoka vikundi mbalimbali vya uamsho walianza kuelewa wajibu wao wa kueneza Injili kote duniani.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Kuelekea mwaka 1800 Wakristo Waingereza waliunda vyama mbalimbali vya misheni, kama Wabatisti (1792), Chama cha Misioni cha London (1795) na Chama cha Misioni cha Kanisa (la Kianglikana = Church Missionary Society/CMS) (1799).


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Waprotestanti wa nchi nyingine za Ulaya walifuata.


Question: Je papa hupatikana kwa ziwa?

Ukristo barani Afrika

Wamisionari wa kwanza tangu zamani za Wareno waliofika Afrika Mashariki walikuwa Wajerumani waliotumwa na CMS.