Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Hali hizi zote hutambuliwa na viungo maalum vya hisi vinavyoelekeza vichoche ndani ya ubongo.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika wanyama wengine, milango zaidi ya hisi vinaweza kuwepo, kama vile hisi ya miale ya joto isiyoonekana miongoni mwa wanyama wanaoishi shimoni kama nyoka, au "hisi za kawaida" zinaweza kutumika katika njia isiyo ya kawaida, kama jinsi usikiaji unavyotumiwa na katika popo sona.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Haya hapa kanuni chache zinazotumika katika mifumo nyingi ya hisi, ikitumia mfumo sikizi katika mifano maalum.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kila mfumo wa hisi huanza kwa chembechembe mahsusi za "vipokea hisia".


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Hizi ni neuroni, lakini tofauti na neuroni nyingi, hazijadhibitiwa na mchango wa sinapsi kutoka katika neuroni nyingine: badala yake zinaamilishwa na vipokezi vilivyofungamana na zinazohisi baadhi ya hisi za mguso, kama vile mwanga, joto, au mikazo ya kimwili.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Akzoni za chembe pokezi-hisia husafiri katika utiwa mgomgo au ubongo.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa hisia ya kusikia, vipokezi viko katika sikio la ndani, katika konokono la sikio, na  huamilishwa na mtikiso.[65]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa hisi nyingi, kuna " kiini cha msingi" au seti ya viini, vilivyo katika shina la ubongo, zinazokusanya vichocheo kutoka katika chembe pokezi.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika hisia sikizi, hizi ni viini vya konokono la sikio.[65]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Mara nyingi, kuna maeneo ya mengine yaliyo chini ya ubongo ambayo hudondoa habari maalum ya aina fulani.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa hisi ya kusikia, eneo bora la unusaji na eneo hafifu ya kalikulusi hushiriki katika kulinganisha vichocheo kutoka katika masikio mawili kudondoa kuhusu  ujumbe kuhusu mwelekeo wa chanzo cha sauti, miongoni mwa kazi nyingine.[65]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kila mfumo wa hisi pia ina sehemu maalum ya thelamasi iliyotengwa kwayo, ambayo huhudumu kama kiunganishi na gamba la ubongo.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika hisi ya kusikiliza, hii ni kiini kati chenye umbo la goti.[65]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa kila mfumo wa hisi, kuna eneo "msingi" la gamba la ubongo linalopokea ujumbe moja kwa moja kutoka eneo la thelamasi linalopokea na kutuma ujumbe.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika mfumo wa kusikia, huu ni gamba msingi la usikizi, ulio katika sehemu ya juu ya ndewe la ubongo.[65]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kawaida pia huwa kuna seti ya maeneo ya gemba yenye hisi za "ngazi ya juu", zinazochanganua ujumbe wa hisi zinazoingai kwa njia maalum.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa mfumo wa usikiaji, kuna maeneo ambayo huchambua ubora wa sauti, mahadhi, na mielekeo ya mabadiliko kwa muda, miongoni mwa sifa nyingine.[65]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Mwisho, kuna maeneo ya hali nyingi  yanayochanganya jumbe kutoka hisi mbalimbali, kwa mfano kusikia na kuona.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika hatua hii, vichocheo huwa vimefikia sehemu za ubongo zinazoweza kuelezeka vizuri kuwa jumuishi  wala si  hisishi  hasa.[65]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kanuni hizi zote zina ukiushi.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa mfano, hisi ya mguso (ambayo kwa kweli ni mkusanyiko wa angalau nusu dazeni ya hisi tendi mbalimbali), kichocheo cha hisi kinachoingia humalizika hasa katika uti wa mgongo, katika neuroni ambazo kisha huzielekeza katika shina la ubongo.[66]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa hisi ya harufu, hakuna mawasiliano katika thelamasi; badala yake kichocheo huenda moja kwa moja kutoka eneo msingi la ubongo-kibonge cha kunusa-hadi kwenye gamba.[67]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Mifumo ya mwendo  Mifumo ya mwendo ni maeneo ya ubongo ambayo kwa njia moja au nyingine yanahusika moja kwa moja katika kuanzisha mienendo ya mwili, yaani, katika amilisha misuli.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Isipokuwa misuli inayodhibiti macho, misuli yote inayofanya kihiari[68]katika mwili imeunganishwa moja kwa moja na neva za mwendo  katika uti wa mgongo, ambayo ndiyo njia ya mwisho ya pamoja kwa mfumo wa kuzalisha uendaji.[69]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Neva za uti wa mgongo zinadhibitiwa na saketi za neva asili za uti wa mgongo, na kwa michango inayoteremka kutoka ubongoni.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Sakati asili za uti wa mgongo hutekeleza majukumu mengi ya tendohiari na pia huwa na mifumo ya kuanzisha miendo  kama vile kutembea au kuogelea.[70]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Miunganiko inayoshuka kutokana ubongoni hufanikisha udhibiti changamano zaidi .


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Ubongo una baadhi ya maeneo ambayo huwasiliana moja kwa moja na uti wamgongo.[71]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika ngazi ya chini kabisa ni maeneo ya mienendo katika medula na ponsi.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika ngazi za juu ni maeneo ya ubongokati, kama vile viini vyekundu, ambayo inawajibikia kuratibu usogezaji mikono na miguu.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika ngazi ya juu zaidi ambayo ni  gamba msingi la mwendo, utepe wa tishu ulioupande wa nyuma wa ndewe la mbele ya ubongo.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Gamba msingi la mwendo hituma ujumbe katika ameneo chini ya gamba yanayohusika na mwendo, lakini pia hutuma jumbe kubwa moja kwa moja katika uti wa mgongo, kupitia kinachojulikana kama njia piramidi.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Uelekezaji huu wa moja kwa moja kati ya gamba na uti wa mgongo huruhusu udhibiti sahihi wa hiari wa miendo.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Maeneo mengine ya "upili" ya ubongo yanayohusiana na mwendo  hayawasiliani moja kwa moja na uti wa mgongo, na badala yake hugusa maeneo ya mwendo katika gamba au maeneo ya msingi chini ya gamba.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Miongoni mwa maeneo muhimu ya upili ni gamba linaloshughulikia mwendo, ganglia ya msingi, na ubongonyuma: Gamba-awali ya mwendo (ambayo kwa kweli ni maeneo kubwa changamani) inakaribiana na gamba msingi la mwendo, na kuielekeza.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Huku vitengo vya gamba msingi ya mwendo hulingana na sehemu maalum ya mwili, vitengo vya gamba-awali ya mwendo mara nyingi hushirikishwa katika usogezwaji wa sehemu nyingi za mwili kwa wakati moja.[72]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Ganglia ya msingi ni mkusanyiko wa viungo vya chini ya ubongembele zinazoelekeza katika maeneo mengine yanayohusiana na mwendo.[73]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kazi zao imekuwa vigumu kuelewa, lakini mmoja ya nadharia maarufu ya sasa ni kuwa yanatekeleza jukumu muhimu uteuzi wa utendaji.[74]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Mara nyingi, huwa zinazuia vitendo kwa kutumamara k wa mara vichochezi vizuizi kwa mifumo ya kuzalisha mwendo, lakini katika hali nzuri, huwa zinatoa vizuizi hivyo na kuruhusu maeneo yaliyolengwa kudhibiti tabia.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Ubongonyuma una muundo tofauti sana na upo katika sehemu ya nyuma ya ubongo.[33]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Haidhibiti au kuanzisha tabia, bali huzalisha vichocheo rekebishi kufanya miendo iwe sahihi zaidi.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Watu walio na bongonyuma zilizo haribika hawapoozi kwa njia yoyote, bali miili yao huwa na miendo isiyokuwa na uhakika na isiyo ratibika.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Pamoja na hayo yote hapo juu, ubongo na uti wa mgongo zina mitandao pana ya kudhibiti mfumo wa neva wa kujiendesha, ambayo hufanya kazi kwa kunyunyiza homoni na kwa kurekebisha " misuli laini" ya tumbo.[75]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Mfumo wa neva wa kujiendesha huathiri mipigo ya moyo, mmeng'enyo;, kiwango cha kupumua, kutoa mate, jasho; kukojoa, na hisia za ngono japo majukumu yake mengi hayako chini ya udhibiti wa hiari moja kwa moja.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Mifumo ya kusisimua  Labda kipengele cha wazi zaidi cha tabia ya mnyama yoyote yule ni mzunguko wa kila siku kati ya kulala na kuamka.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Usisimuaji na utahadhari pia huongozwa kwa kiwango sahishi zaidi cha muda, ingawa, kwa mtandao mkubwa wa maeneo ya ubongo.[76]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Sehemu muhimu ya mifumo ya kusisimua ni kiini suprakiasmatiki (SCN), sehemu ndogo ya haipothelamasi iliyo juu ya sehemu ambapo neva ya kuona kutoka macho mawili inapopitia.[77]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

SCN ina majira kuu ya kibayolojia ya mwili.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Neuroni hapa huonyesha kupanda na kushuka kwa viwango vya shughuli katika kipindi cha saa 24, mipigo ya moyo: mabadiliko katika shughuli hizi yanaendeshwa na mabadiliko ya kiurari katika maelezo kwa mkusanyiko wa jeni za saa".


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

SCN huendelea kupima saa hata ikikatwa kutoka ubongoni na kuwekwa katika bakuli lililo na myeyusho wa madini fuvutende, hata hivyo kwa kawaida huwa inapokea ujumbe kutoka katika neva ya kuona, kupitia njia ya retinohaipothelamiki (RHT), ambayo huruhusu mzunguko wa kila siku wa mwanga-giza kunakiliwa katika saa hiyo.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

SCN huwasiliana na seti ya maeneo katika haipothelamasi, na shina la ubongo, na ubongokati zinazohusika katika utekelezaji wa mzunguko usingizi- na kuamka.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kiungo muhimu katika mfumo huo ni kile kinachoitwa muundo menomeno, kundi la neva zilizosambazwa kwa usawa kote katika shina la ubongochini.[76]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Neva menomeno hutuma vichocheo kwa thelamasi, ambayo kwa upande wake hutuma vichocheo vya ngazi ya kudhibiti kwa kila sehemu ya gamba la ubongo.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kuharibika kwa muundo menomeno kunaweza kusababisha hali ya kudumu ya kukosa fahamu.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Usingizi huhusisha mabadiliko makubwa katika utendakazi wa ubongo.[78]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Hadi miaka 1950 iliaminika kijumla kwamba ubongo kimsingi huacha kufanya kazi wakati wa kulala[79], lakini hii sasa inajulikana kuwa si kweli: shughuli huendelea lakini mwelekeo huwa tofauti sana.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa hakika, kuna aina mbili ya usingizi, usingizi REM  (ulio na ndoto) na usingizi NREM  (usio-REM, kwa kawaida bila ndoto), ambao hujirudia katika mifumo tofauti kidogo katika kipindi chote cha kulala.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Aina tatu tofauti za mwelekeo mpana wa shughuli za ubongo zinaweza kupimika: REM, NREM nyepesi na NREM nzito.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Wakati wa usingizi mzito wa NREM, ambao pia hujulikana kama usingizi wenye wimbi pole, shughuli katika gamba huchukua mfumo wa mawimbi makubwa yenye urari, ambapo katika hali ya kuamka huwa na kelele na bila urari.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Viwango vya niurohamishi norepainefrini na serotonini hupungua wakati wa usingizi wenye wimbi pole, hupungua hadi kukaribia sufuri wakati wa usingizi wa REM; viwango vya asetilikolini huonyesha mfumo ulio kinyume na huu.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Utumiaji nishati kwa ubongo  Ingawa ubongo wa binadamu unawakilisha 2% tu ya uzito wa mwili, unapokea 15% cha kinachozalishwa na moyo, 20% ya jumla ya matumizi ya oksijeni mwilini, na 25% ya jumla ya matumizi ya glukosi mwilini.[80]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Haja ya kupunguza uzito wa mwili ili, kwa mfano, kuweza kuruka, imesababisha uamuzi wa kupunguza ukubwa wa ubongo katika spishi fulani, kama vile popo.[81]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Ubongo sanasana hutumia glukosi kupata nguvu, na kuinyima glukosi, kama inavyoweza kutokea katika haipoglukemia, unaweza kusababisha kupoteza fahamu.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Matumizi ya nishati katika ubongo haubadiliki sana katika muda, lakini maeneo ya gamba yanayofanya kazi hutumia nishati zaidi kuliko maeneo yasiyoshughulika: ukweli huu ndio msingi wa mbinu za upigaji picha akisi wa ubongo kama vile PET na fMRI.[82]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Hizi ni mbinu za matibabu nyuklia  ya upigaji picha zinazotoa picha zenye pande olwa tatu kwa shughuli za kimetaboli.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Ubongo na akili  Kuelewa uhusiano kati ya ubongo na akili ni changamoto inayotatiza kifalsafa na kisayansi.[83]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Ushahidi wa kisayansi wa moja kwa moja kwamba kuna uhusiano kati ya kiungo ubongo na akili ni kiwango cha athari kinachojidhihirisha baada ya ubongo kubadilishwa, kama vile maumivi ya ubongo yanayosababisha kiwewe na matumizi ya madawa yanayoathiri ubongo.[84]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Tatizo la uhusiano wa akili-mwili ni moja kati masuala ya ndani ya historia ya falsafa,[85] inayotuliza kufikiria ikiwa ubongo na akili ni kitu kimoja, kinachotofautiana kidogo, au kinachohusiana kwa njia fulani isiyojulikana.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kuna mitazamo mitatu mikubwa tatu kuhusu jibu hili: uwili, uyakinifu, na udhanifu.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Uwili unashikilia kwamba akili inajisimami kivyake bila kutegemea ubongo,[86] uyakinifu unashikilia kwamba matukio ya akili yanafanana na matukio la neva[87] na udhanifu unashikilia kwamba matukio ya akili tu ndio zipo.[87]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Pamoja na maswali ya kifalsafa, uhusiano kati ya akili na ubongo unahusisha idadi kubwa ya maswali ya kisayansi, ikiwa ni pamoja na uelewa wa uhusiano kati ya shughuli za kiakili na shughuli ubongo, taratibu kamili ambazo kwazo dawa huathiri ufahamu, na mahusiano ya neva kwa dhamira.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika kipindi kingi cha historia wanafalsafa waliliona jambo la kutofikirika kwamba ufahamu unaweza kutekelezwa na kitu dutu ye umbile kama vile tishu ya ubongo (yaani neuroni na sinapsi).[88]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Wanafalsafa kama vile Patricia Churchland wanadai kuwa mwingiliano wa akili na dawa ni dalili ya uhusiano wa karibu sana kati ya ubongo na akili, si kwamba hivi viwili ni kitu kimoja.[89]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Descartes, aliyewazia sana kuhusu uhusiano wa ubongo-  akili, aliweza kuelezea matendohiari na tabia nyingine sahili katika mtazamo wa kimekaniki, ingawa hakuamini kuwa mawazo tata, na hasa lugha, inaweza kuelezwa kwa rejelea za umbo la ubongo pekee.[90]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Utafiti Fani ya taaluma ya elimuneva inajumuisha mbinu zote zinazotafuta kuelewa ubongo na mifumo nyinginezo za neva.[117]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Elimunafsia hutaka kuelewa akili na tabia, na nyurorojia ni fani ya matibabu inayotibu magonjwa ya mfumo wa neva.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Ubongo pia ni kiungo muhimu sana kinachotafitiwa na tiba-akili, tawi la matibabu inayofanya kazi ya kutafiti, kuzuia na kutibu magonjwa ya akili.[91]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Sayansi ya ufahamu hutaka kuunganisha elimuneva na elimunafsia pamoja na fani nyingine zinazojuhusisha na ubongo, kama vile sayansi ya tarakilishi (akili ya kuundwa na mwanadamu na mashamba sawa) na falsafa.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Mbinu kongwe kabisa ya kuutafiti ubongo ni kianatomial, na hadi katikati ya karne ya 20, sehemu kubwa ya maendeleo katika elimuneva ilitokana na kutengenezwa kwa rangi bora na hadibuni bora -mwana elimuveva Floyd Bloomni maarufu kwa kutania kuwa "ufanisi katika utafiti wa ubongo unategemea zaidi rangi."[92]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Wana-anatomia wa elimuneva hutafiti muundo wa ubongo kwa kiwango pamoja na muundo wake wa kimaikroskopu wa neuroni na vijenzi vyao, hasa sinapsi.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Pamoja na zana nyingine, wao hutumia rangi nyingi sana zinazodhihirisha muundo wa neva, kemia, na miunganisho.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika miaka ya hivi karibuni, ukuaji katika mbinu za elimu kingamaradhi inayotumia rangi imeruhusiwa kutiwa rangi kwa neuroni zinazoonyesha aina fulani maalum ya jeni.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Pia, uchunguzi amilifu wa neva  unatumia mbinu za upigaji picha wa kimatibabu kuhusisha tofauti katika muundo wa ubongo wa binadamu na tofauti katika ufahamu au tabia.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Wanafiziolojia hutafiti vipengee vya kemikali, famakolojia, na mienendo ya meme ya ubongo: zana zao za msingi ni dawa na vifaa vya kunakili.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Maelfu nyingi ya dawa za zilizoundwa kimajaribio huathiri mfumo wa neva, baadhi ya njia ya juu mahsusi sana.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kurekodi shughuli za ubongo unaweza kufanywa kwa kutumia elektrodi, ikiwa imeshikiliwa kwenye fuvu kama katika uchunguzi wa EEG, au uliodungwa ndani ya bongo za wanyama kwa ajili ya kurekodi nje ya chembe, ambayo inaweza kuchunguza uwezekano wa utendaji unaotokana na kila niurni kibifansi.[93]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa sababu ubongo hauna vipokezi vya maumivu, inawezekana kutumia mbinu hizi kunakili kutoka katika wanyama walio macho huku wanaendelea na tabia zao kama kawaida bila kuwasababishia kuwasumbua.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Mbinu sawa na hiyo zimetumika mara nyingine kuchunguza utendakazi wa ubongo katika wagonjwa binadamu wanaougua na kifafa isoyokamili, katika matukio ambapo kulikuwa na haja ya kimatibabu kuiweka elektrodi ili kubaini eneo la ubongo ulioathirika na  kifafa s.[94]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Pia inawezekana kuchunguza utendaji wa ubongo bila kutumia mbinu za kuingilia binadamu kwa mibu amilifu za kupiga picha kama vile MRI uwanda huu umepanuka sana katika kipindi cha miongo miwili iliyopita.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Njia tofauti ya kubaini kazi ya ubongo ni kuchunguza madhara ya kuharibu maeneo maalum ya ubongo.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Inagawa umelindwa kwa fuvu na utando ukizungukwa na ugiligili wa ubongo na uti wa mgongo, nakutengwa na mfumo wa damu kwa kizuizi cha kati ya ubongo na damu, ulaini wa ubongo unaufanya kuwa rahisi kuvamiwa na magonjwa mbalimbali na aina tofauti za maumivu.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa binadamu, athari za kupooza na aina nyingine ya uharibifu wa ubongo zimekuwa chanzo muhimu cha habari kuhusu majukumu ya ubongo.[95]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa sababu hakuna uwezo wa kudhibiti hali ya uharibifu kimajaribio, hata hivyo, habari hii aghalabu huwa vigumu kufafanua.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika tafiti zinazowahusisha wanyama, kwa kawaida panya, inawezekana kutumia elektrodi au kudunga kemikali katika mahali maalum ili kuleta uharibifu kwa mfumo unaohitajika na kisha kuchunguza matokeo ya tabia.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Nyurosayansi ya kitarakilishi inajumuisha njia mbili: kwanza, matumizi ya tarakilishi kuuchunguza ubongo, pili, utafiti wa jinsi ubongo hutarakilisha.[96]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa upande mmoja, inawezekana kuandika programu ya tarakilishi kuigiza kazi ya kundi la neva kwa kutumia mifumo ya milinganyo yanayoeleza shunguli zao kielektrokemikali; miigizo kama hiyo hujulikana kama mitandao ya neuroni amilifu kibayalojia.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa upande mwingine, inawezekana kuchunguza algorithimi ili kukokotoa neva kwa uigizaji, au kuchanganua kihesisabati, utendakazi wa  vitengo vilivyosahilishwa vilivyo na baadhi ya sifa za neuroni lakini vimetoa nyingi ya uchangamani wao wa kibayolojia.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Majukumu ya ukokotooaji wa ubongo huchunguzwa na wanaelimuneva na wanasayansi wa tarakilishi.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Miaka ya hivi karibuni imeshuhudia utumizi wa kwanza wa mbinu za uhandisi wa kijenetiki kutafitia ubongo.[97]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Utafiti mwingi kwa kawaida hufanywa kwa panya, kwa sababu zana za kiufundi zimeimarika zaidi kwa spishi hawa zaidi ya wengine wowote.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Sasa inawezekana kwa urahisi wa kiwango cha haja "kuchambua" au kugeuza aina mbalimbali za jeni, na kisha kuchunguza athari katika utendakazi wa ubongo.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Mbinu changamani zaidi pia zina anza kutumika: kwa mfano, kutumia mbinu ya uchanganyishaji upya wa Cre-Lox inawezekana kusisimua au kituliza jeni katika sehemu maalumu ya ubongo, kwa wakati maalumu.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Historia  Maoni ya awali yaligawanyika ikiwa makao makuu ya nafsi yako katika ubongo au moyo.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa upande mmoja, ilikuwa vigumu kutoona ukweli kwamba ufahamu unahisiwa kuwa katika kichwa, na kwamba kupigwa kwa kishindo kikubwa katika kichwa kunaweza kusababisha kupoteza fahamu kwa urahisi zaidi kuliko kupigwa kifuani, na kwamba kichwa kutikisa kichwa husababisha kizunguzungu.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa upande mwingine, uchunguzi wa juujuu wa ubongo unadhihirisha kiungo ajizi, ukilinganishwa na moyo ambao hupigapiga kila wakati.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kukoma kwa mpigo wa moyo unamaanisha kifo; hisia kali huleta mabadiliko katika mpigo wa moyo, na mara nyingi hisia za huzuni husababisha hisia ya maumivu katika sehemu za moyo ("maumivu ya moyo").


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Aristotle alipendelea moyo, na kudhania kwamba kazi ya ubongo ilikuwa tu kupoesha damu.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Democritus, mvumbuzi wa nadharia ya atomiki ya dutu, alipendelea nafsi yenye sehemu tatu, akili ikiwa katika kichwa, hisia katika moyo, na tamaa katika sehemu karibu na ini.[98]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Haipokrates,  "baba wa matibabu" , alikuwa aliupendelea ubongo kabisa.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika On the Sacred Disease,  maelezo yake kuhusu kifafa, aliandika:  Wanadamu wanapaswa kujua kwamba furaha, nderemo, kicheko na michezo, masikitiko, utegemezi, na maombolezo hayatoki kwingine ila tu katika ubongo. ...


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Na kwa kiungo hicho hicho tunakuwa wendawazimu na kupagawa, na woga na hofu kubwa hutuandama, wakati mwingine mchana na wakati mwingine usiku, na ndoto na wasiwasi isiyotarajiwa, na majukumu yasiyo mazuri, na kutojua hali za kisasa, kutoaminika, na kutokuwa na ujuzi.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Mambo haya yote tunayavumilia kutoka kwenye ubongo, wakati hauna afya ...


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

- Hippocrates, On the Sacred Disease [99] Daktari maarufu wa Roma Galen pia alitetea umuhimu wa ubongo, na akatunga dhahania kwa kina kuhusu jinsi inavyo weza kufanya kazi.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Hata baada ya madaktari na wanafalsafa kukubaliwa kuhusu ukuu wa ubongo, haidhuru, dhana ya moyo kuwa makao makuu ya ufahamu uliendelea kudumu katika nahau maarufu, kama vile "kujitolea kwa moyo".[100]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Galen alifanya kazi kubwa ya kueleza uhusiano wa kianotomi baina ya ubongo, neva na misuli, na kuonyesha kwamba misuli yote katika mwili imeshikana na ubongo kwa njia ya mtandao wa matawi ya neva.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Alidai kwamba neva huamsha misuli moja kwa moja, kwa kubeba dutu ya ajabu aliyoita pneumata psychikon,  ambayo kwa kawaida hutafsiriwa kuwa "mazimwi ya wanyama".


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Mawazo yake yalijulikana pakubwa wakati wa Zama ya Kati, lakini mafanikio mengi zaidi hayakuja hadi katika kipindi cha Mvuvumko, wakati utafiti wa kina wa kianatomia uliporejea, pamoja na makadirio ya kinadharia ya Descartes na wafuasi wake.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Descartes, kama Galen, aliwazia mfumo wa neva katika msingi wa kihadroliki.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Aliamini kwamba kazi kubwa za kiutambuzi- hasa lugha- hufanywa na viungo visiyoonekana res cogitans   lakini kwamba nyingi ya tabia za binadamu na wanyama zinaweza kuelezeka kwa mambo yanayoshikika.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Hatua ya kwanza kuelekea uelewa wa kisasawa kazi wa neva, hata hivyo, ulitokana na uchunguzi wa Luigi Galvani, aliyegundua kwamba wimbi la umeme tuli ukielekezwa katika neva iliyo wazi ya chura aliyekufa inaweza kusababisha mguu wake kujikunja.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kila uelewa mpana umefuatia moja kwa moja au kidogo kutoka kwa uundwaji wa mbinu mpya ya uchunguzi.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Hadi miaka ya mapema ya karne ya 20, maendeleo muhimu zaidi yalitokana na rangi mipya.[101]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Muhimu hasa ulikuwa uvumbuzi wa rangi Golgi, ambayo (ikitumika kiusahihi) hupaka sehemu ndogo tu, na kwa usahihi bila kubagua, baadhi ya neuroni, huzipaka kikamilifu, ikiwa ni pamoja na mwili wa chembe, dendraiti, na akzoni.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Bila rangi kama hiyo, tishu ya ubongo chini ya hadubini huonekana kama mshikamano wa fumwele ya protoplazimu isiyopenyeka, ambayo ni vigumu kubaini muundo wowote.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika mikono ya Camillo Golgi, na hasa kwa mwana-antomia wa neva wa Kihispania Santiago Ramon y Cajal, rangi hiyo mpya ilifichua mamia ya aina tofauti za neuroni, kila mmoja ikiwa na muundo wa kipekee wa dendriti na mtindo wa mwunganisho.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Katika karne ya 20, maendeleo katika uwanda wa elektroniki yaliwezesha uchunguzi wa sifa za kielektroniki za chembe za neva, kilele kilikuwa kazi za Alan Hodgkin, Andrew Huxley, na wengi kuhusu bayofizikia ya  tendo tarajiwa, na kazi ya Bernard Katz na wengine kuhusu uelektrokemia wa sinapsi.[102]


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Chunguzi za awali zilitumia maandalizi maalum, kama vile mfumo wa "mwitikio wa kutorika haraka" wa ngisi, ambayo inahusisha akzoni kubwa wewe unene kama kaa la penseli, na sinapsi kubwa inayoungana na akzoni hii.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Maboresho thabiti katika elekrodi na vifaameme viliwezesha umadhubuti wa hali ya juu.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Chunguzi hizi zilichangia picha ya kianatomia wa ubongo kukiwa na mtazamo kuwa ubongo ni kiungo kinachobadilika.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Akiangazia uelewa mpya, mnamo 1942 Charles Sherrington alielezea kufanya kazi kwa ubongo katika hatua kwa maelezo ya kushangaza:  Sehemu kuu ya juu ya umbo, kwamba sehemu ambapo ni nadra mwanga imewahi kumulika au kugusa, sasa inakuwa sasa kitengo cha uangavu unaorindima kwa urari kukiwa idadi kubwa ya vimulimuli vinavyosafiri hapa na huko. ...


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Ni kana kwamba Kilimia ilianza kwa namna fulani ya kucheza kwanulimwengu.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Kwa haraka kichwa kizima kinakuwa na maliwazo ambapo mamilioni ya vipisha uzi vinashona mtindo usioonekana, kila mara mtindo wenye maana ingawa si wa kudumu; na mwingiliano mtulivu wa vijimiundo.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

-Sherrington, 1942, Man on his Nature [103]  Miaka ya 1990 ilijulikana katika Marekani kuwa "Muongo wa Ubongo" ili kuadhimisha maendeleo yaliyopigwa katika utafiti wa ubongo, na ili kuendeleza ufadhili kwa ajili ya tafiti kama hizo.[104][105] Tazama Pia  Uhusiano wa ubongo-tarakilishi Kufanyisha kicha Maelezo  Marejeo   Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)  CS1 maint: multiple names: authors list (link)       Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help) CS1 maint: uses editors parameter (link) CS1 maint: uses editors parameter (link)      Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)CS1 maint: multiple names: editors list (link)  Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help) CS1 maint: uses editors parameter (link)           Check date values in: |year= (help)  |contribution= ignored (help)    Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)   Check date values in: |year= (help)  Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)     Explicit use of et al. in: |editor= (help)     Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)  Attention: This template ({{cite pmid}}) is deprecated.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

To cite the publication identified by , please use {{cite journal}} with |pmid=17544173 instead.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Ubongo

Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)            CS1 maint: multiple names: authors list (link)    Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)   Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)   Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)      Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)    Marejeo zaidi Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)       Yameandikwa kwa ajili ya watoto wa zaidi ya miaka 8:  Viungo vya nje     at       , atlasi yenye mwingiliano na yenye umadhubuti wa juu wa kidititali wa ubongo ulioundwa kwa msururu wa picha zilochunguliwa za bongo za wanyama wa jamii ya nyani wa wasio wa jamii ya nyani  The Department of Neuroscience  at Wikiversity   History of the Brain from PBS  3D animations of brain regions - click through from "Click for copyright"    Jamii:Ubongo Jamii:Neva Jamii:Anatomia Jamii:Kichwa


Question: Simoni Petro alizikwa wapi?

Yuda Iskarioti

Yuda Iskarioti (kwa Kiebrania יהודה איש־קריות), Myahudi wa karne ya 1, alikuwa mmojawapo wa Mitume wa Yesu, maarufu kwa kuwa alimsaliti mwalimu wake apate vipande thelathini vya fedha (Injili ya Mathayo 26:14-16).


Question: Simoni Petro alizikwa wapi?

Yuda Iskarioti

Ni tofauti na mtume mwenzake Yuda Tadei.


Question: Simoni Petro alizikwa wapi?

Yuda Iskarioti

Majina Kwa Kigiriki, katika Agano Jipya anaitwa Ιουδας Ισκαριωθ (Ioudas Iskariôth) na Ισκαριωτης (Iskariôtês).


Question: Simoni Petro alizikwa wapi?

Yuda Iskarioti

Kwa kuwa Yuda ni jina la babu wa kabila kubwa la Israeli lililobaki baada ya yale ya Kaskazini kupotea uhamishoni (722 KK), lilitumiwa sana na Wayahudi, hata wawili kati ya mitume hao wanaitwa hivyo.


Question: Simoni Petro alizikwa wapi?

Yuda Iskarioti

Ndiyo sababu ilibidi kuwatofautisha kwa jina la pili, ambalo kwake ni "Iskarioti", maana yake "mtu wa Kariot" (Ish Kariot) kutokana na kijiji cha asili (Keriot-Chezron kinachotajwa tu katika Kitabu cha Yoshua 15:25, kikiwa Kusini kwa Yudea, mipakani kwa Edomu, kwenye Neghev.


Question: Simoni Petro alizikwa wapi?

Yuda Iskarioti

Tafsiri nyingine inategemea jina Ekariot ("gaidi") walilopewa wapiganiauhuru wakali zaidi, waliokuwa tayari kuua wakoloni popote pale.


Question: Simoni Petro alizikwa wapi?

Yuda Iskarioti

Tafsiri ya tatu inazingatia neno la Kiaramu sheqarya'  au shiqrai, linalomaanisha mtu dhalimu; "tapeli" linaweza kutafsriwa ishqaraya.


Question: Simoni Petro alizikwa wapi?

Yuda Iskarioti

Tafsiri ya mwisho inategemea neno lingine la lugha hiyo, sakar, yaani anayekabidhi.


Question: Simoni Petro alizikwa wapi?

Yuda Iskarioti

Katika Agano Jipya Yuda anatajwa katika Injili na mwanzoni mwa Matendo ya Mitume.


Question: Simoni Petro alizikwa wapi?

Yuda Iskarioti

Humo tunasoma kwamba alikuwa mwekahazina wa kundi la Mitume (Injili ya Yohane 12:6) mwenye tabia ya udokozi ambaye hatimaye alimuuza Yesu Kristo kwa maadui wake wa Baraza la Israeli (Injili ya Mathayo 26:47-49).


Question: Simoni Petro alizikwa wapi?

Yuda Iskarioti

Mapema baada ya tukio hilo alikufa vibaya (30 B.K.) na nafasi yake ikashikwa na Mtume Mathia.


Question: Simoni Petro alizikwa wapi?

Yuda Iskarioti

Viungo vya nje   Jamii:Watu wa Biblia Jamii:Wafuasi wa Yesu


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Maradhi ya zinaa ni namna ya kutaja magonjwa yanayosambazwa kwa njia ya vitendo vya kijinsia, mengine ya zamani (kisonono, kaswende n.k.), na mengine mapya (ukimwi n.k.).


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Maradhi hayo yanaweza yakaambukizwa kwa njia nyingine pia, au kwa vitendo vya kijinsia vilivyo halali kwa wahusika, lakini yanaitwa “ya zinaa” kwa sababu yanaenezwa hasa kwa wingi wa vitendo hivyo vinavyofanyika nje ya ndoa kwa kujamiiana na watu mbalimbali.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Katika matokeo hayo pia tunaona kwamba uzinifu unamdhuru binadamu: hatuwezi kuchezea utakatifu wa uhai tusipate hasara katika roho, katika jamii na pengine hata katika mwili.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Wingi wa maradhi hayo na maambukizi yake  Maradhi ya zinaa ni magonjwa ya maambukizi zaidi ya 25 ambayo kimsingi husambazwa kutoka mtu mmoja hadi mwingine kwa kujamiiana.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Magonjwa ya zinaa ni miongoni mwa maambukizi yanayofahamika sana na yaliyoleta madhara makubwa hasa katika nchi zinazoendelea ambazo nyingi ziko barani Afrika.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Marekani ina kiasi kikubwa cha maambukizi kuliko nchi nyingine zilizoendelea: kwa makisio nusu ya Wamarekani wote huambukizwa magonjwa ya zinaa kabla ya kufikia umri wa miaka 35.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Licha ya kuenea kwa magonjwa ya zinaa, uchunguzi unaonyesha kuwa watu wengi hawana ufahamu juu ya hatari za maambukizi ya magonjwa haya, madhara au kifo kabisa kinachoweza kusababishwa na matokeo ya kutotibu maambukizi.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Magonjwa ya zinaa kama kisonono au klamidia, yanaweza yasionyeshe dalili zozote.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Watu wasiojua kuwa wameambukizwa huwa na hatari ya kuambukiza wapenzi wao, na wakati mwingine (kwa wanawake) watoto walio tumboni mwao.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kama yataachwa bila kutibiwa, magonjwa hayo yanaweza kusababisha maumivu makali au kumuondolea mwanamke uwezo wa kupata mtoto.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Baadhi ya magonjwa ya zinaa yanaweza kutibiwa kwa dozi moja ya antibaotiki, lakini mengine kama Ukosefu wa Kinga Mwilini (UKIMWI) hayatibiki.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Watu wenye magonjwa hayo hubakia na uwezo wa kuambukiza maisha yao yote.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Hatari kubwa zaidi ya kupata magonjwa ya zinaa ni kwa watu ambao huwa na wenzi wengi wa kimapenzi; hufanya ngono bila ya kutumia kondomu; na ambao huchangia sindano za kujidungia madawa katika miili yao.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Chunguzi zinaonyesha kuwa wenye umri kati ya miaka 16 na 24 wapo katika hatari kubwa zaidi ya kupata magonjwa ya zinaa kuliko watu wa makamo kwa sababu vijana wanaweza kuwa na wenzi wengi wa mapenzi kuliko kuwa na mahusiano ya muda mrefu na mwenzi mmoja.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Zaidi, vijana wanaweza wakaona ugumu kuwaambia wenzi wao kuwa wameambukizwa magonjwa ya zinaa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Vijana pia wanaweza kuona aibu au kutokuwa na uwezo wa kutafuta matibabu ya magonjwa haya.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Hii inamaamisha si tu kuwa wanaweza kuambukiza ugonjwa kwa vijana wenzao bali pia wana hatari kubwa ya kupata madhara yanayosababishwa na kutotibu ugonjwa kwa muda mrefu.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Maambukizi ya magonjwa ya zinaa Magonjwa ya zinaa huambukizwa na wakala wa magonjwa – bakteria wadogowadogo, virusi, vidusia, fungi na protozoa wakaao katika sehemu vuguvugu na zenye unyevunyevu katika mwili kama vile sehemu za siri, mdomoni na kooni.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Magonjwa mengi ya zinaa husambaa wakati wa kujamiiana (katika uke au mkunduni), lakini aina nyingine za kukutana kimapenzi kama kwa kutumia midomo (oral sex) zinaweza kusambaza magonjwa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Magonjwa mengine ya zinaa yanaweza kusambazwa kwa njia nyingine zaidi ya kujamiiana.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Magonjwa fulani ya zinaa yanayosababishwa na virusi kama UKIMWI yanaweza kuambukizwa kwa kukutana na damu iliyoathirika.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kwa mfano, magonjwa yanayosababishwa na virusi yanaweza kusafiri miongoni mwa watu wanaochangia sindano zilizo na maambukizi, na mtu anaweza kupata maambukizi kwa kupokea dawa iliyoambukizwa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Baadhi ya magonjwa ya zinaa huambukiza kwa kutoka kwa mama hadi kwa mtoto.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Maambukizi yanaweza kutokea kabla ya kuzaliwa, wakati vijidudu vikifanikiwa kupita katika kondo la uzazi (placenta, ogani katika mji wa mimba wa mwanamke mjamzito ambayo huunganisha mfumo wa damu ya mama na wa mtoto) na kuingia katika mkondo wa damu wa mtoto.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Maambukizi pia huweza kutokea wakati wa kujifungua, wakati mtoto anapopita katika njia ya uzazi au baada kujifungua, wakati mtoto anapotumia maziwa yaliambukizwa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Magonjwa ya zinaa hayawezi kuambukizwa kwa kupeana mikono au kugusana, au kugusa nguo au katika viti vya chooni.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Magonjwa ya zinaa yanayofahamika Kuna magonjwa ya zinaa mengi, haya ni baadhi yale yanayofahamika sana.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Klamidia   Klamidia ni ugonjwa wa kuambukiza ambao husababishwa na bakteria zinazoitwa na sayansi kama Chlamydia trachomatis.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Ugonjwa huo huwa hauonyeshi dalili za wazi kwa karibia asilimia 75 ya wanawake na asilimia 50 ya wanaume, hivyo maambukizi mengi hushindwa kufahamika mapema.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kulingana na wakala wa afya wa Marekani Centers for Disease Control and Prevention ndiyo ya kwanza kati ya maradhi ya zinaa yanayoripotiwa zaidi nchini humo: wataalamu wamekisia kuwa karibia watu milioni tatu huambukizwa klamidia kila mwaka, lakini kulingana na CDC, ni maambukizi 660,000 tu ndiyo ambayo huripotiwa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Watu ambao hawajafahamu kuwa wameambukizwa klamidia wanaweza wasitafute tiba na hivyo wakaendelea kufanya ngono, bila ya kujua kuwa wanaeneza ugonjwa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Wakati dalili zinapoanza kujitokeza wanaume husikia maumivu wakati wa kukojoa au kutokwa usaha katika uume.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Wanawake wanaweza kutokwa damu nje ya kipindi chao, maumivu wakati wa kukojoa, kutokwa usaha katika uke, au maumivu chini ya kitovu.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kama utaachwa bila kutibiwa katika wanawake, klamidia inaweza kuleta madhara makubwa kwa afya ya binafsi na ya jamii.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Klamidia huaribu tishu za uzazi za mwanamke na kusababisha uvimbe katika fupanyonga (pelvic inflammatory disease, PID).


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

PID inaweza kusababisha mauvimu makali sana katika fupanyonga, utasa/ugumba au utata katika ujauzito ambao unaweza kusababisha kifo.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Watoto waliozaliwa na mama aliyembukizwa klamidia huwa na hatari ya kupata upofu au maambukizi katika mapafu.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Uchunguzi wa maambukizi ya klamidia hufanyika kwa kuchunguza fupanyonga na kiwango kidogo cha majimaji kutoka katika uke au uume ambayo huchunguzwa kwa uwepo wa Chlamydia trachomatis.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Uchunguzi mpya kama ule wa mkojo ili kufahamu uwepo wa bakteria wa klamidia umekuwa ukitumika pia ili kufanya uchunguzi rahisi zaidi wa watu ambao hawaonyeshi dalili za ugonjwa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Klamidia inatibika kwa antibaotiki.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kisonono   Kisonono au Kisalisali ni maradhi ya zinaa ambayo husababishwa na bakteria zinazofahamika kisayansi kama Neisseria gonorrhoeae.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Bakteria hizo hushambulia utandotelezi unaozunguka sehemu za siri.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Ingawa kwa makisio maambukizi 360,000 ya kisonono huripotiwa kila mwaka nchini Marekani, wataalamu wamekisia kuwa watu karibia 650,000 huambukizwa kwa mwaka.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kimataifa yanakadiriwa kuwa kati ya milioni 33 na 106 kwa mwaka.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Wagonjwa ni 0.8% ya wanawake wote na 0.6% ya wanaume wote.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kama ilivyo klamidia, kisonono nayo huwa haionyeshi dalili.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kisonono ikiwepo huwa na dalili kama zile za klamidia ambazo huhusisha mauvimu wakati wa kukojoa na kutokwa kwa maji yanayonuka au usaha katika uke au uume.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kisonono huonekana kwa urahisi kwa wanaume ambao hutoa usaha kutoka katika mfereji wa mkojo (urethra).


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Huanza kidogo, lakini huongezeka na huwa mwingi na kusababisha kusikia haja ya kukojoa mara kwa mara huku kukiwa na maumivu.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kisonono ikisambaa na kufikia tezi kibofu, mfereji wa mkojo huziba kwa kiasi fulani.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kwa wanawake maambuki hutokea katika urethra, uke au mlango wa uzazi (cervix).


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Ingawa mwasho unaotokana na majimaji katika uke unaweza kuwa mkubwa, mara nyingi dalili hizi huwa ni chache au hamna kabisa katika hatua za awali.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kisonono isiyotibiwa inaweza kusababisha PID (Pelvic Infiammatory disease) kwa wanawake.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Watoto wanaozaliwa na mama wenye kisonono huwa na hatari ya kuambukizwa wakati wa kuzaliwa; maambukizo haya yanaweza kusababisha magonjwa ya meno kwa wachanga.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Uchunguzi wa ugonjwa hufanywa kwa kuchungunza usaha kutoka katika uke au uume au mkojo kwa uwepo wa Neisseria gonorrhoeae.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kisonono iliongezeka kwa kiasi kikubwa Marekani mnamo miaka ya 1970 na mwanzoni mwa miaka ya 1980, hadi kukaribia kufikia kiwango cha magonjwa ya mlipuko (epidemic proportions) kwa vijana wanaobalehe na watu wa umri wa kati.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kisonono hutibiwa kwa antibiotiki kadhaa, ingawa maambukizi yamekuwa na ukinzani juu ya tiba ya baadhi ya madawa katika miongo ya nyuma.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Moja kati ya mambo magumu katika kupambana na kisonono ni kutafuta mahusiano yote ya kimapenzi ya nyuma ya aliyeambukizwa ili kuweza kuzuia usambaaji zaidi wa ugonjwa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kaswende   Kaswende ni gonjwa tishio linalosababishwa na bakteria inayofahamika kama Treponema pallidum.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Katika hatua za mwanzo, vipele katika sehemu za uzazi huanza kujitokeza muda mfupi baada ya maambukizi ambavyo baadaye hupotea vyenyewe.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kama ugonjwa hautatibiwa, maambukizi huendelea kwa miaka, yakishambulia mifupa, ubongo na moyo na kusababisha madhara mengine yanayotokana na matatizo katika mfumo wa fahamu kama vile homa ya uti wa mgongo na magonjwa ya moyo na kiharusi.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kaswende wakati wa ujauzito unaweza kuwa hatari kubwa kwa kiumbe tumboni, kama vile kusababisha kutoumbika vizuri (deformity) na kifo.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Wanawake wengi wajawazito katika nchi zilizoendelea huchunguzwa kwa uwepo wa ugonjwa huu katika majuma ya kwanza ya mimba ili kutibu ugonjwa kabla kitoto hakijaathirika.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Siku hizi kaswende inaweza kutibika kwa urahisi kwa penicillin.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Malengelenge sehemu za siri Ugonjwa wa malengelenge katika sehemu za siri husababishwa na maambukizi ya herpes simplex virus(HSV).


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Aina nyingi za malengelenge huwa ni kutokana na aina ya pili ya HSV (HSV type 2). hatahivyo, maambukizi kutokana na aina ya kwanza ya HSV (HSV type 1) nayo yapo.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Malengelenge katika sehemu za siri husababisha vivimbe vinavyouma vinavyojirudia kila mara, ingawa mara nyingi ugonjwa huwa hauonyeshi dalili kwa muda mrefu.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Nchini Marekani, mtu mmoja kati ya watano wenye umri wa zaidi ya miaka 12 ameathirika na HSV, na idadi kubwa ya hao waliambukizwa - karibia asilimia 90 - hawafahamu kuwa wana ugonjwa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Upimaji wa damu huweza kuonyesha uwepo wa maambukizi ya HSV, hata kama mtu bado hajaanza kuonyesha dalili.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Dalili za HSV zinaweza kutibika kwa kutumia madawa ya yanayopambana na virusi kama vile acyclovir, lakini HSV hawawezi kutoka katika mwili - hawatibiki.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

UKIMWI  UKIMWI, Ukosefu wa Kinga Mwilini, ni matokea ya maambukizi ya virusi vya Ukimwi (VVU) - Human immunodeficiency virus (HIV).


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

UKIMWI ni ugonjwa wa zinaa hatari na usitibika ambao hushambulia mfumo wa kinga ya mwili na kumwacha mgonjwa akiwa hana hata uwezo wa kujikinga dhidi ya maambukizi madogo.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Maambukizi ya VVU haimaanishi kuwa mtu ana UKIMWI.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Baadhi ya watu na maambukizi ya VVU na wasionyeshe hali ya kuumwa ile inayotambulika kama UKIMWI kwa miaka kumi au zaidi.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Watabibu hutumia neno UKIMWI pale mtu anapokuwa katika hatua za mwisho, zinazotishia uhai za maambukizi ya VVU.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

UKIMWI uligunduliwa kwa mara ya kwanza mwaka 1981 miongoni mwa wanaume waliokuwa wanaingiliana (mashoga) na miongoni mwa watu waliokuwa wanajidunga sindano katika jiji la New York na California.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Baadaye maambukizi mengine yaligundulika pia kusini mwa jangwa la Sahara barani Afrika.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kwa haraka UKIMWI ukawa ugonjwa wa mlipuko duniani kote ukiathiri karibia kila nchi.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Mpaka mwaka 2002, ilikadiriwa kuwa watu wazima wapato milioni 38.6 na watoto milioni 3.2 duania kote wanaishi na VVU au UKIMWI.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Shirika la Afya Ulimwenguni, WHO, limekadiria kuwa kutoka mwaka 1981 mpaka mwisho wa mwaka 2002 watu karibia milioni 20 walikuwa wamekufa kutokana na UKIMWI.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kiasi cha hao milioni 4.5 walikuwa ni watoto wenye umri wa chini ya miaka 15.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Wakati VVU wanaweza kuenezwa kwa njia nyingine, kujamiiana ndiyo njia hasa ya maambukizi ya virusi hivi.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Wanawake ambao wameathirika na virusi vya UKIMWI wanaweza kumwambukiza mtoto wakati wa ujauzito, kujifungua, au mara kadhaa wakati wa kuwanyonyesha.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Njia mbadala ya kupunguza makali ya VVU ni pamoja na kutumia madawa yanayozuia kuzaliana kwa VVU (protease inhibitors), ambayo husaidia kwa kiasi kikubwa kurefu maisha.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Pamoja na kuenea kwa elimu juu ya ugonjwa huu, CDC wamekadiria kuna maambukizi mapya 40,000 kila mwaka Marekani na kuwa kwa ujumla kati ya Waamerika 800,000 hadi 900,000 wameambukizwa VVU.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Dutu za Sehemu za Siri Dutu huota katika uume na katika eneo la kuzunguka uke na mkunduni.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Husababishwa na kundi la virusi lifahamikalo kama human papillomavirus (HPV) ambao husambazwa wakati wa kujamiiana.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

CDC wamekadiria kuwa kuna maambukizi mapya ya dutu milioni 5.5 nchini Marekani kila mwaka.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Dutu za sehemu za siri zinaweza kutibiwa na kuondolewa kwa upasuaji mdogo.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Aina fulani ya HPV ambao husababisha maambukizi katika sehemu za siri wanaweza pia kusababisha kansa ya mlango wa uzazi (cervical cancer).


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Trikomonasi Trikomonasi husababishwa na maambukizi ya protozoa anayefahamika kisayansi kama Trichomonas vaginalis.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Ugonjwa huu husababisha muwasho na karaha katika uke kwa wanawake na katika mfereji wa mkojo kwa wanaume.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Trichomonasi huweza kutibiwa kwa urahisi na antibaotiki.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

CDC wamekadiria kuwa Waamerika milioni tano huambukizwa trikomonasi kila mwaka.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kuzuia na kudhibiti maambukizi Tofauti na magonjwa mengine hatari, hatua rahisi zinaweza kutumika kuzuia maambukizi ya magonjwa ya zinaa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Hatua ambaYo ni madhubuti kuliko zote ni kuepuka ngono kabisa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Bila ya kukutana kimwili hakuna uwezekano wa kupata maambukizi ya zinaa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kuwa na mwenzi mmoja tu katika ndoa na kwa wale wanaojiingiza katika mahusiano pia husaidia kupunguza hatari ya maambukizi.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kondomu inakinga dhidi ya maambukizi hayo lakini si kinga kamili kwa asilimia mia moja.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kondomu huvaliwa kwenye uume au kwenye uke na huwa kama kizuizi kwa vijidudu vinavyosababisha magonjwa ya zinaa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Hata hivyo kondomu huwa haifuniki sehemu yote ya siri ambayo hukutana wakati wa kufanya ngono, na uwezekano wa kupata maambukizi ya zinaa bado upo, hasa malengelenge na dutu.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Uchunguzi wa awali na matibabu kamili huzuia madhara zaidi ya maambukizi ya zinaa; wakati huohuo huzuia uambukizaji kati ya mtu mmoja kwenda kwa mwingine.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Hii ni muhimu sana kwa magonjwa ya zinaa ambayo huwa hayaonyeshi dalili, kwa sababu wale walioambukizwa huwa hawajui kuwa wana hatari ya kuwaambukiza wenzi wao.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Matibabu yote lazima yafuatwe hata kama matumizi ya awali ya dawa yalipelekea dalili zote kutoweka.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Maambukizi yanaweza kuendelea bila ya kuwa na dalili na hivyo kupelekea aliyeambukizwa bila kujua kusambaza ugonjwa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Mwenendo katika maambukizi ya zinaa Wakati wowote katika historia, kushamiri na kuongezeka kwa magonjwa ya zinaa huakisi mabadiliko katika sayansi na jamii.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kwa mfano, katika nchi nyingi duniani, kuenea kwa magonjwa ya zinaa kuliongezeka wakati na baada ya vita vikuu vya pili (1939-1945), wakati wanajeshi walipokuwa kwa kipindi kirefu mbali na nyumbani kwao na kujihusisha katika ngono na watu tofauti ambao wengi wao walikuwa wana maambukizo ya zinaa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Wakati antibaotiki - penicillin, ilipopatikana miaka baadaye, nchi hizohizo zilishuhudia upunguaji wa maambukizi.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Hata hivyo kuanzia miaka ya 1950, huko Marekani kisonono kilianza kuenea kutokana na kuongezeka kwa tamaa za ngono.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Vijidudu vya ugonjwa viliunda ukinzani dhidi ya penicillin, na mpaka miaka ya 1970 na 1980 ugonjwa ulifikia hatua ya kuwa ugonjwa wa mlipuko kwa vijana na watu wa umri wa kati.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kuingia kwa VVU katika jamii ya binadamu kumepelekea janga la kimataifa la UKIMWI ambalo lilianza katika miaka ya 1980 na kuendelea hadi leo hii.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Majanga ya magonjwa ya zinaa yanaendelea, hata pamoja na utumiaji wa kondomu ambao umeongezeka tangu kuanza kwa UKIMWI.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Maafisa wa afya wanaamini kuna mambo mengi yanayowezekana kuwa yanachangia kuongezeka kwa maambukizi ya magonjwa ya zinaa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Miongoni mwao ni mienendo ya tabia hatarishi.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Katika miongo kadhaa iliyopita, umri ambao watu hufanya ngono kwa mara ya kwanza umepungua, wakati wastani wa wenzi wa kimapenzi ambao mtu hufanya nao ngono katika kipindi cha maisha yake umeongezeka.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Kwa pamoja mienendo hii huongeza hatari ya kupata magonjwa ya zinaa.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Angalia Pia UKIMWI Kisonono Kaswende Antibaotiki Dutu Malengelenge Klamidia Marejeo Nevid, Jeffrey S.(1998).


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Choices: Sex in the Age of STDs, 2nd Edition.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Allyn and Bacon Marr, Lisa, M.D. Sexually Transmitted Diseases: A Physician Tells You What You Need to Know.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Johns Hopkins University Press, 1999.


Question: Ndoa ya watu wenye jinsia moja ni halali katika nchi ngapi?

Maradhi ya zinaa

Viungo vya nje    Jamii:Magonjwa Jamii:Afya Jamii:Jinsia Jamii:Biolojia


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Historia ya Kanisa ni fani inayochunguza historia ya Ukristo na ya miundo yake mbalimbali tangu Kanisa lilipoanzishwa na Yesu Kristo katika karne ya 1 hadi leo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kwa kawaida historia hiyo hugawanywa katika hatua nne: kipindi cha Mitume wa Yesu na Mababu wa Kanisa (karne I-karne IX) Karne za kati (karne IX-karne XV) kipindi cha marekebisho (karne XVI-karne XVIII) kipindi cha sasa (karne XIX-karne XXI) Pande mbili za Kanisa Kwa mtazamo wa imani, historia hiyo yote inaonyesha upande mmoja udhaifu na ukosefu wa Wakristo hata katika ngazi za juu, lakini pia uwezo wa neema ya Mungu wa kuleta watakatifu wapya katika mazingira yoyote.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ni kwamba kwa Wakristo, Kanisa ni kitu kizuri na muhimu sana.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ni bibiarusi wa Yesu, ni mwili wa Kristo, ni chombo cha Mungu cha kuunganisha waumini wake kwa Roho Mtakatifu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Limepewa na Mungu wito wa kuwaletea watu Neno lake.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Hivyo linatangaza Habari Njema, ambayo ni faraja kwa watu wanaotaka kukata tamaa.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Linaombea watu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Linasaidia wenye dhiki.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Linatetea haki za binadamu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ndiyo sababu ya kusema: Nasadiki Kanisa takatifu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini Kanisa lina upande mwingine.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kati ya habari za siku zetu tunaweza kusikia juu ya magomvi ndani ya madhehebu fulani.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Viongozi wanaweza kushindana.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Vikundi vinaweza kujitokeza na kujitenga na Kanisa.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mambo ya hela yanaweza kupata uzito kuliko mambo ya kiroho.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Masharti ya ajabuajabu yasiyo na msingi katika imani na mafundisho ya mitume, yanaweza kuzushwa ghafla na kutangazwa kuwa ya lazima mbele za Mungu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Tukiingia katika historia ya Kanisa kwa undani tunapata habari nyingi za kusikitisha.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ni kwamba Wakristo ni binadamu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Waliopokea wokovu katika Kristo wako njiani kwenda mbinguni.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini bado ni wanadamu wenye dhambi na wenye kasoro.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kasoro hizo za kibinadamu zinaonekana katika historia ya Kanisa pia.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mwanzilishi wa Kanisa  Mwanzo wa Kanisa ni kule Yerusalemu, mji mkuu wa nchi inayoitwa kwa majina mbalimbali katika historia yake ndefu, kama Kanaani, Israeli, Palestina au Uyahudi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mnamo mwaka 30 BK Yesu wa Nazareti alikufa msalabani.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Aliuawa na serikali ya kikoloni ya Kiroma.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Liwali (gavana) Mroma, kwa jina Pontio Pilato, alitoa dhidi yake hukumu ya mauti kwa sababu ya maombi ya viongozi wa Kiyahudi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Yesu alishtakiwa mbele yake kuwa anataka kujipatia cheo cha Mfalme wa Wayahudi yaani kupindua utawala wa Kiroma.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Viongozi Wayahudi wenyewe waliona kosa lake ni kwamba amejitangaza kwa uongo kuwa Masiya au Mwana wa Mungu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini hilo halikuwa kosa machoni pa Waroma (ambao walikuwa Wapagani), hivyo wakatumia mashtaka yaliyoeleweka mbele za Pontio Pilato.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Biblia ya Kikristo inatuambia jinsi wafuasi wa Yesu walivyoanza kukata tamaa lakini baadaye wakakutana na Yesu aliyefufuka.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Akaonana nao na kuwafundisha katika kipindi cha siku arobaini baada ya Pasaka na hatimaye akapaa mbinguni.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mwanzo wa Kanisa  Siku ya hamsini baada ya Pasaka mji wa Yerusalemu ulijaa wageni kutoka sehemu nyingi za dunia.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Walikuwa Wayahudi na watu waliovutiwa na dini yao: walikuwa wamefika kushiriki sikukuu za Kiyahudi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Siku hiyo wanafunzi wa Yesu walimpokea Roho Mtakatifu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Matokeo yake ni kwamba walitoka nje ya mkutano wao wakaanza kumshuhudia Bwana wao mbele ya watu wote.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wengi wakasikia na wengi wakaamini wakabatizwa.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kati ya wasikilizaji wa mahubiri ya wafuasi wa Yesu walikuwepo watu kutoka Asia, Ulaya na Afrika Kaskazini, na baadhi yao wakabatizwa.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ndio mwanzo wa ushirika wa Kikristo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Siku ile inaitwa "Pentekoste": neno hilo la Kigiriki, maana yake ni "hamsini", yaani siku 50 baada ya Pasaka.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Pentekoste ni sikukuu ya kuzaliwa kwa Kanisa.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wote waliobatizwa siku ya Pentekoste "waliendelea kujifunza kutoka kwa mitume, kuishi pamoja kindugu, kumega mkate na kusali".(Mdo 2:42).


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

"Waumini wote waliendelea kuwa kitu kimoja na mali zao waligawana pamoja".(Mdo 2:44) "Jumuiya yote ya waumini ilikuwa moyo mmoja na roho moja.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Hakuna hata mmoja aliyekuwa na kitu chochote akakiweka kuwa mali yake binafsi, ila waligawana vyote walivyokuwa navyo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mitume walishuhudia kwa nguvu nyingi kufufuka kwa Bwana Yesu, naye Mungu akawapa baraka nyingi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Hakuna mtu yeyote aliyetindikiwa kitu, maana waliokuwa na mashamba au nyumba walikuwa wanaviuza na kukabidhi mitume fedha hizo, zikagawiwa kila mmoja kadiri ya mahitaji yake".


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

(Mdo 4:32-35).


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ushirika wa Wakristo leo unaonekana tofauti katika mambo mbalimbali.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Tusishangae: Yesu alitumia mfano wa mbegu ndogo inayotarajiwa kuwa mti mkubwa baadaye.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Watu 120 wa kwanza wamekuwa leo 2,500,000,000!


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Picha aliyotuachia Luka si sheria ambayo ni lazima tuifuate, bali ni mfano bora tu kwetu, ambao tuzingatie kwamba kila mahali mazingira ni tofauti.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Tangu miaka 2000 Wakristo wamepata kusikia tena na tena habari hizo wakapata mawazo mazuri jinsi gani ya kujenga jumuiya ya kindugu na ya kusaidiana katika mazingira yao hapa duniani.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mpaka leo tabia kadhaa zilizotajwa katika Biblia zinakubalika kuwa alama za Kanisa:  a. kujifunza toka kwa mitume wa Yesu b. kuishi pamoja kindugu na kuwasaidia wanyonge c. kumega mkate, yaani kushiriki sakramenti d. kusali Hali ya kushirikiana mali zote haikuendelea kama utaratibu wa kawaida wa Wakristo wote.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini kutokana na mfano huo zimejitokeza jumuiya mbalimbali katika maisha ya Kanisa.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Maendeleo wakati wa Mitume Wakati wa maisha ya Mitume, dhuluma zilizotabiriwa na Yesu zilianza kutoka kwa Wayahudi wasiomuamini na kutoka kwa watu wengine.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wa kwanza kuuawa alikuwa Stefano, na kati ya Mitume Yakobo Mkubwa.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kabla ya kufa, wengi kwa kuuawa, mitume waliweka waandamizi wao, ambao kati yao walitajwa maaskofu mapadri na mashemasi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mapema ulipatikana muundo mmoja wa uongozi kila jimbo, yaani askofu mmoja akisaidiwa na mapadri na mashemasi, badala ya mitindo mbalimbali iliyojitokeza awali.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ni hasa Ignas wa Antiokia ambaye katika barua zake anathibitisha muundo huohuo kila mahali alipopitia kutoka Siria hadi Italia mwanzoni mwa karne ya 2.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Katika barua hizo Ignas anaonyesha heshima ya pekee kwa Kanisa la Roma akiandika kuwa "linasimamia upendo".


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Hiyo ilichangiwa na kwamba mjini Roma ndiko Mitume Petro na Paulo walipomfia Yesu katika dhuluma ya Kaisari Nero (64-68).


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kati ya mambo muhimu zaidi yaliyojitokeza wakati wa Mitume ni maandishi mbalimbali ambayo baadhi yake yalianza kukusanywa na katika karne zilizofuata yalikuja kuunda Agano Jipya kama sehemu ya pili ya Biblia.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Maandishi ya kwanza ni barua zilizoandikwa na Mtume Paulo na wengineo tangu mwaka 50 hivi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Tangu mwaka 65 hivi zilianza kupatikana Injili, ambazo ni vitabu juu ya maisha na mafundisho ya Yesu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Luka mwinjili aliiongezea ile ya kwake kitabu cha pili (Matendo ya Mitume) kuhusu uenezi wa Kanisa kutoka Yerusalemu hadi Roma.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Hatimaye kuna kitabu cha Ufunuo ambacho peke yake ni kwa kinabii, kikitumia mtindo wa kiapokaliptiko.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Uandishi (na halafu uteuzi) wa vitabu hivyo 27 kati ya vingine vyote ni sehemu muhimu ya maendeleo ya Kanisa chini ya Roho Mtakatifu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Baada ya hapo vitabu viliendelea kuandikwa kwa kutetea, kutangaza na kufafanua imani sahihi: hivyo havikukusanywa katika Agano Jipya, lakini ndivyo mwanzo wa teolojia kama fani maalumu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Tofauti za ufafanuzi huo, kama zile kati ya shule ya Aleksandria na shule ya Antiokia, ndizo chanzo cha mabishano yaliyochangia mafarakano makubwa yaliyotokea hasa katika karne ya 5, ingawa kuanzia mwaka 325 mitaguso mikuu ilikusanya maaskofu wengi kutoka sehemu mbalimbali ili kumaliza migogoro.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Tofauti za lugha na utamaduni, pamoja na utaifa, zilichangia sana mafarakano.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Uenezi katika karne za kwanza  Ukristo katika karne za kwanza ulienea haraka katika mabara matatu: Asia Magharibi, Afrika Kaskazini na Ulaya ya Kusini na Magharibi, mbali ya maeneo ya mbali zaidi kama Nubia, Ethiopia, Persia hadi India.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Siri mojawapo ya uenezi huo ni kuwepo kwa Dola la Roma.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Serikali yake ilitawala nchi nyingi kuanzia kando ya Sahara upande wa kusini mpaka Uholanzi na Uingereza wa leo upande wa kaskazini, halafu kutoka milima ya Mesopotamia (leo Iraq) upande wa mashariki mpaka Ureno wa leo upande wa magharibi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Watu wa Roma walifaulu kujenga dola hilo kubwa katika muda wa karne nyingi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla walitawala kwa hekima, hivyo wakafaulu kuendelea muda mrefu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mwanzoni uraia ulikuwa kwa wakazi huru wa mji wa Roma tu, lakini polepole hata wakazi wa maeneo mengine chini ya Roma wakapewa haki za uraia.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Uwepo wa dola hilo ulisaidia sana uenezaji wa Ukristo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ingawa watawala wake walijaribu muda mrefu kupinga imani mpya, kuwepo kwa utaratibu mmoja katika eneo kubwa hivyo kulisaidia kazi ya mitume na wahubiri wa Injili.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Sababu ni kwamba: a. katika eneo kubwa hakuna mipaka inayoweza kuzuia usafiri na mawasiliano.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ukisafiri leo kutoka Moroko kuelekea Misri unavuka mipaka minne, unahitaji paspoti na vibali vingi kila safari.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

b.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

kulikuwa na usafiri.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Merikebu zilizunguka pote katika Mediteranea zikibeba mizigo na watu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Waroma pia walikuwa hodari kujenga barabara kwenye nchi kavu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Walihitaji barabara hizo kwa matumizi ya kijeshi lakini zilisaidia pia mawasiliano mengine ya kiuchumi na usafiri.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

c.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Walitumia popote hela moja, wakawasiliana katika lugha zilezile za Kigiriki na Kilatini.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mashariki Kigiriki kilikuwa lugha ya elimu ya juu na ya biashara.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Magharibi walitumia zaidi lugha ya Kilatini.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mpaka leo lugha hizo ni muhimu kama lugha za elimu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kwa mfano maneno mengi ya sayansi (fizikia, kemia, biolojia, jiografia n.k.) yanayotumiwa katika lugha mbalimbali, asili ni ileile ya Kigiriki.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Utawala wa Kiroma ulileta kipindi kirefu cha amani na cha maendeleo ya kiuchumi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini maendeleo hayo yalijengwa juu ya utaratibu mkali wa unyonyaji wa nchi na mikoa ndani ya dola.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kila sehemu wakazi walipaswa kulipa kodi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kama kabila fulani lilijaribu kupinga utawala wa Roma wanajeshi wake wakafika haraka na kuzima ghasia.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kwa mfano Wayahudi walipojaribu kujipatia uhuru tena mnamo mwaka 70 B.K. mji wa Yerusalemu uliharibiwa kabisa na wakazi wote wakauzwa utumwani.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Watoto wa watumwa wakawa watumwa vilevile.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Njia nyingine ya kugeuzwa mtumwa ilikuwa kutolipa madeni.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mdaiwa aliweza kushtakiwa na aliposhindwa kulipa aliuzwa mwenyewe kama malipo ya madeni yake.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Idadi ya watumwa ilikuwa kubwa: katika mikoa kadhaa ya Dola la Roma watumwa walikuwa asilimia 20 za wakazi wote.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wengi wao walikuwa na maisha mabaya, lakini wengine waliweza kupata maendeleo na hata kupewa uhuru na mabwana wao.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wale watumwa walifurahia sana kusikia mafundisho mapya ya kwamba kila mtu ni mtoto wa Mungu na anapendwa naye.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wakashangaa sana kusikia ya kwamba Yesu Kristo alikufa msalabani kwa ajili ya dhambi za watu wote, na Mungu hajali sifa au cheo cha mtu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wakiingia katika ushirika wa Kikristo waliweza kushangaa wanavyoruhusiwa kukutana na watu huru na hata matajiri.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ibada za kipagani zilitenga matabaka ya kijamii.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Haikuwa kawaida kwa tajiri kusali pamoja na watumishi wake.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Watumwa walisikia katika ibada za Wakristo nyaraka za Mtume Paulo zinazokazia usawa kati ya Wakristo wote, akisititiza ya kwamba Wakristo wote watazamane kama ndugu na viungo vya mwili mmoja.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

"Maana katika Roho mmoja tulibatizwa sisi sote tulibatizwa kuwa mwili mmoja, ikiwa tu watumwa au ikiwa tu huru"(1Kor 12:13) Ndiyo sababu ujumbe wa Kristo ulienea hasa kati ya maskini na watumwa.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini hata watu wa matabaka ya juu walivutwa na neno la Injili na mfano mzuri wa maisha ya Wakristo, uhodari wao katika mateso mbalimbali na utaratibu wao wa kusaidiana.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Dhuluma za muda mrefu katika Dola lote la Roma (64-313) Dola la Roma lilikuwa na eneo kubwa sana katika nchi zinazozunguka Mediteranea katika mabara matatu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mataifa mengi waliishi chini ya utawala wake.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Utawala huo ulianza kabla ya Yesu kuzaliwa ukaendelea mpaka karne ya 5 baada ya Kristo upande wa magharibi wa bahari ya Kati na hadi karne ya 15 upande wa mashariki.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla serikali ya Roma iliwaachia watu uhuru waendelee na desturi au mila zao ila tu ilikuwa lazima walipe kodi na kukubali utawala mkuu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Watu wengi sana walikuwa na imani ya miungu mingi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Waliabudu mahekaluni mbele ya sanamu za miungu ile.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Walikuwa na imani ya kwamba miungu ilifanana kiasi na wanadamu ila ni mikubwa na yenye nguvu zaidi na inaishi milele.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Vinginevyo waliamini miungu kuwa na tabia nyingi zinazofanana na tabia za kibinadamu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kwa upande mwingine waliamini ya kwamba hata mtu anaweza kupanda ngazi na kuwa kama mungu akiwa na sifa za kutosha zinazokubalika mbele za miungu yote na hasa mungu mkuu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ndiyo asili ya kumtangaza mtawala mkuu au Kaisari wa Roma kuwa na sifa za kimungu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Dhuluma ya kwanza yalitokea mwaka 64 BK, ya mwisho mwaka 309 BK.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Katika kipindi hicho kirefu, vilirudia tena na tena vipindi vya mateso vikifuatana na vipindi vya amani.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini miaka yote Ukristo ulikuwa dini isiyo halali.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kila mara mateso yaliweza kuanza upya.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mwishoni mwa karne ya 1 B.K. Kaisari Domitiano alianza kudai ibada za kimungu kwake mwenyewe.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Popote katika eneo kubwa la Dola la Roma watu waliitwa kusimamisha sanamu zake na kumwabudu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kwa wakazi wengi jambo halikuwa geni sana maana yake kwao jina moja liliongezeka katika orodha ya miungu iliyoabudiwa.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini kwa Wakristo tendo hili lilikuwa gumu mno.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Imani ya Kikristo hukataa kuwepo kwa miungu mingi, vilevile hukataza kuiabudu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Basi, Wakristo walikataa kuabudu sanamu za Kaisari.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Tendo hili lilionekana kama kusaliti serikali.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wakuu wa mikoa na majimbo walianza kuwaadhibu wale wanaokataa ibada hiyo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini katika mwendo wa miaka ibada za sanamu za Kaisari zikaongezeka.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Matatizo yakakua, vita vikaongezeka, uchumi na biashara vikashuka chini.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Thamani ya fedha ikapungua.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Watu wengi wakaanza kukata tamaa na kutafuta msaada katika dini mbalimbali.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Hivyo mafundisho ya kidini yalizidi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Hapo wazo lilikua la kuwa anayekana kuwepo kwa miungu ni hatari kwa umma.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ni mwasi atakayesababisha hasira ya miungu juu ya watu wote: ni lazima aadhibiwe.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Katika hali hiyo Wakristo walijenga utaratibu mzuri wa kufundishana na kusaidiana katika matatizo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Halafu wakakaza sana mafundisho ili waumini wasimame imara katika matatizo na dhuluma.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wakaendelea kuombea serikali na watu wote.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wakajitahidi kuonyesha kwa maisha na matendo yao ya kwamba Ukristo ni imani yenye amani na upendo isiyoharibu umma.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wakakutana katika nyumba za watu binafsi, au kule Roma pia kwenye "katakombi" yaani makaburini chini ya ardhi kwani polisi haikuruhusiwa kuingia makaburini.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Pia wasomi walijitokeza kuandika vitabu ili kutetea Ukristo dhidi ya masingizio na chuki ya wengi; walifafanua imani ilivyo na kuonyesha kwamba maisha ya wafuasi wa Yesu hayaendi kinyume cha sheria za dola, hivyo dhuluma dhidi yao hazikubaliki.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Uhuru wa dini katika dola na matokeo yake  Mateso ya Wakristo yaliendelea mpaka mwaka 311.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini idadi yao iliendelea kuongezeka kote katika Dola la Roma.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 312 B.K. mtu kwa jina Konstantino alitafuta Ukaisari (cheo cha mtawala mkuu) akishindana na mgombea mwingine.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Inasemekana siku moja aliota ndoto, akaona alama ya msalaba akasikia sauti iliyosema: "Kwa alama hii utashinda".


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Hapo aliwaruhusu wanajeshi wake waliokuwa Wakristo kusali akamshinda mgombea mwingine katika vita.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 313 B.K. Kaisari Konstantino akatangaza sheria iliyoruhusu Wakristo kuabudu kwa uhuru.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ukristo ukawa dini inayokubaliwa katika Dola la Roma.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kipindi kipya kikaanza katika historia ya Ukristo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kwa wengi hali hiyo ilikuwa ajabu la Mungu mwenyewe aliyemaliza matatizo yao, jinsi Biblia ilivyosema katika kitabu cha Ufunuo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wakristo wakazidi kujenga na kupamba makanisa kila mahali.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Vilevile ibada zilizidi kupangwa kwa utaratibu mzuri wa matini na vitendo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Maaskofu waliweza kukutana bila matatizo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mikutano ya maaskofu (mitaguso ya ngazi mbalimbali) iliamua juu ya masuala na matatizo yaliyojitokeza.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 325 mkutano wa kwanza wa Kanisa zima ukafanyika kule Nisea (Asia Ndogo).


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wakristo wa nchi mbalimbali walikuwa wanatofautiana katika maelezo yao juu ya tabia ya Kimungu na ya kibinadamu za Kristo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Yaani kiasi gani Yesu ni mwanadamu na kiasi gani yeye ni Mungu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kama alikuwa mwanadamu, je aliumbwa kama wanadamu wote?


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini kama anaitwa Mungu ndiye Muumba mwenyewe.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kama yeye ni Mungu - aliwezaje kuumia msalabani?


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Au ni Mungu aliyejificha tu katika umbo la mwili, kumbe hakuteswa kweli, ilikuwa kama igizo tu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Maaskofu waliokutana kule Nikea wakapatana juu ya mafundisho ya "Kanuni ya Imani ya Nisea" yanayosema "Twamwamini Bwana mmoja, Yesu Kristo, mwana pekee wa Mungu, mwana wa azali wa Baba, yu Mungu kutoka kwa Mungu, yu nuru kutoka kwa nuru, yu Mungu kweli kutoka kwa Mungu kweli, Mwana wa azali, asiyeumbwa; aliyeshuka kutoka mbinguni kwa ajili yetu wanadamu na kwa wokovu wetu; akatwaa mwili kwa uwezo wa Roho Mtakatifu katika Bikira Maria, akawa mwanadamu; akasulibiwa kwa ajili yetu zamani za Pontio Pilato; aliteswa, akazikwa, siku ya tatu akafufuka kama yanenavyo maandiko matakatifu; akapaa mbinguni, ameketi mkono wa kuume wa Baba; kutoka huko atakuja tena kwa utukufu kuwahukumu walio hai na wafu; na ufalme wake hauna mwisho."


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Maneno hayo hutumika mpaka leo katika ibada za kikristo (pamoja na "kanuni ya Imani ya Mitume").


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Baada ya Konstantino Kanisa lilikua sana.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Watu wengi walijiunga na Ukristo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Zamani ilikuwa hatari kuwa Mkristo, kumbe sasa imekuwa faida, hata watu wenye imani haba waliosita zamani wakajiunga na Kanisa.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Baada ya Konstantino makaisari wenyewe walikuwa Wakristo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 380 mambo yaligeuka kinyume cha hali ya awali: serikali ya Kaisari Theodosi I ilitangaza Ukristo wa Kikatoliki kuwa dini rasmi ya dola.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kanisa lilipewa hela na serikali.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kaisari mpya aliwekwa wakfu katika ibada kanisani.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kabla yake Armenia ilikuwa nchi ya kwanza kupokea Ukristo kama dini ya taifa (301).


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ushindi huo ulifanya wengi watamani vyeo ndani ya Kanisa, kwa kuwa viliendana sasa na heshima na mali: hivyo ubora ulipungua.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mwishoni serikali ilianza kufunga na kubomoa mahekalu ya Wapagani.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Asiyekuwa Mkristo alianza kupata matatizo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ilitokea mara kadhaa ya kwamba walimu wapagani walipigwa na kuuawa na umati wa Wakristo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Katika miji mbalimbali watu walianza kuwatesa hata kuwaua Wayahudi wakiwashutumu kwamba ndio waliomwua Yesu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Sisi tunaweza kushangaa jinsi hali hiyo ilivyoweza kutokea.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Yesu mwenyewe alikuwa Myahudi na mpaka msalabani alifuata taratibu za taifa la Israeli.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mtume Paulo alifundisha ya kwamba Wayahudi hawawezi kupoteza ahadi na agano la Mungu kwao hata wakimkataa Yesu Kristo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Bila shaka Yesu hakutaka watu walazimishwe kujiunga na Kanisa lake.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini katika mawazo na uzoefu wa Waroma dini na serikali zilikuwa kitu kimoja.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ikiwa sasa Kaisari, wakubwa wa serikali na watu wengi walikuwa Wakristo walihisi ni kawaida kwa wote kufuata dini hiyo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kumbe Kanisa lilianza kutumiwa na wanasiasa kwa malengo yao ya kidunia.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Atanasi na mababu wengine wa Mashariki Ni huko Aleksandria ulikotokea uzushi mkuu wa historia yote ya Kanisa: padri Ario alikanusha umungu wa Yesu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mafundisho yake yalienea kote mashariki na kuungwa mkono na watawala kwa nguvu za dola.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini ni Kanisa la Misri lililompinga kwa uimara wa pekee, bila kujali dhuluma.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kati ya wote, alijitokeza Atanasi wa Aleksandria anayeitwa Mkuu (Aleksandria, Misri, 295 hivi - Aleksandria, 2 Mei 373), Patriarki wa Kanisa Katoliki la madhehebu ya Misri kati ya mitaguso mikuu miwili ya kwanza: Nisea I (325) na Konstantinopoli I (383).


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Maisha yote ya Atanasi yalihusika na juhudi kubwa za Kanisa kwa ajili ya kufafanua na kutetea imani sahihi juu ya Yesu na juu ya Utatu hata akaitwa mapema “nguzo ya Kanisa” (Gregori wa Nazianzo).


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Pamoja na kupatwa na vurugu nyingi maishani (hasa kufukuzwa mara tano kutoka mji wake), Atanasi aliandika sana: hotuba na barua, lakini pia vitabu juu ya imani, historia, ufafanuzi wa Biblia, pamoja na maisha ya Kiroho.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kitabu chake maarufu kimojawapo kinahusu umwilisho wa Neno; humo aliandika kuwa Neno wa Mungu “alifanyika mtu ili sisi tuweze kufanywa Mungu”.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini kitabu ambacho kilienea na kuathiri zaidi maisha ya Kanisa labda ni "Maisha ya Antoni" ambacho kilieneza umonaki haraka mashariki na vilevile magharibi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mbali ya Atanasi, katika karne ya 4 na ya 5 Kanisa la Mashariki lilizaa mababu wengine bora: Basili Mkuu (Kaisarea wa Kapadokia, leo Kayseri, nchini Uturuki, takriban 329 – Kaisarea wa Kapadokia, 1 Januari 379, Gregori wa Nazianzo (Arianzo, leo Güzelyurt nchini Uturuki, 329 - Arianzo, 25 Januari 390) na Yohane Krisostomo (Antiokia wa Siria, leo Antakya, nchini Uturuki, 347 hivi - Comana Pontica, Uturuki, 14 Septemba 407).


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wote walikuwa maaskofu na wote walipitia kwanza umonaki.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ndio waliofafanua kwa dhati zaidi mafumbo ya Ukristo, kuanzia lile la Utatu mtakatifu, na ndio waliobaki kielelezo kwa liturujia na uchungaji bora.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Umonaki - maisha ya pekee Watawa ni Wakristo walioamua kuishi kwa njia ya pekee.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Leo hii mashirika ya watawa ni maelfu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kwa kawaida kila shirika lina mkazo wake wa pekee, kama vile maisha ya kimya katika sala au huduma za upendo: hospitali, nyumba za mayatima, ufundishaji, uinjilishaji, misheni, au n.k. Hivyo mtawa anaweza kuwa na maisha ya kutotoka katika nyumba ya shirika lake au anaweza kuishi kati ya Wakristo na wasio Wakristo akiwatolea huduma zake.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi tumezoea kuwaona katika Kanisa Katoliki.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini wako vilevile kati ya Waanglikana na Walutheri, ingawa si wengi.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ulaya wako hata masista Wamoravian na Wabaptisti.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mtawa amepokea katika maisha yake ushauri wa mtume Paulo (ambaye hakuoa): «Nawaambia wale wasiooa bado, Ni heri wakae kama nilivyo» 1Kor 7:8.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Yesu mwenyewe aliwahi kueleza ya kwamba watakuwepo wale watakaochagua maisha ya pekee bila familia na uzazi kwa ajili ya Ufalme wa Mungu (Mt 19:12: "Wako matowashi waliojifanya kuwa matowashi kwa ajili ya ufalme wa mbinguni»).


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla watawa ni kundi muhimu linalosaidia sana kazi ya kiroho katika Ukristo.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wako huru kuliko wengine kujitolea katika huduma za Kanisa, kwani hawalazimiki kufikiria maendeleo ya watoto wao.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Watawa wanaweza kuishi peke yao lakini mara nyingi wanajiunga na shirika au jumuiya na kuweka nadhiri za useja mtakatifu, ufukara na utiifu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Asili ya jumuiya hizo iko Misri.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Katika karne ya 3 mateso yalizidi chini ya serikali ya Waroma Wapagani.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wakristo wengine walijificha jangwani wakiogopa kulazimishwa kutoa sadaka kwa sanamu.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wengine waliona jinsi familia yao ilivyouawa katika dhuluma za kidini.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wengine karibu walikata tamaa wakiona Wakristo wengine walivyokana imani kwa kuogopa mateso.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Kumbe wengine hawakuona raha tena katika maisha ya kawaida, wakajitenga na dunia wakaenda porini kuishi kule maisha ya kufunga na kusali.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Watawa hao waliitwa kwa jina la Kigiriki "wamonaki" (monos= moja; monakos= anayekaa peke yake).


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Walikaa jangwani katika maeneo yaliyokuwa mbali na miji na vitovu vya utawala wa Kiroma.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Lakini waliheshimiwa sana na wananchi wa kawaida.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Walitumia muda mwingi wakisali na kusoma Biblia.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Watu wakazoea kuwaendea kuomba ushauri wao katika mambo ya kiroho au maisha kwa ujumla, kuombewa katika magonjwa n.k. Wengine walizoea kupokea zawadi za wanavijiji wakaelekea maisha ya kuombaomba.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Wamonaki wa kwanza walikaa kila mmoja peke yake bila kushirikiana.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Antoni wa Misri alikuwa mmojawao, naye akaona umuhimu wa kuweka utaratibu fulani kati ya wamonaki wenzake.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Mwanafunzi wake Pakomi aliendeleza mkazo wake akawaunganisha wamonaki mahali pamoja akawapa utaratibu wa kazi na sala.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Katika utaratibu huo kila mmonaki (pia masista katika mashirika yao) hutoa ahadi au nadhiri tatu: 1.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Useja mtakatifu: atachagua maisha bila ndoa; badala yake kujiunga na shirika la wenzake kama familia ya kiroho.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Ufukara: ataacha mali yake ya binafsi na hatatafuta tena utajiri wa kidunia.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Utii: atamtii mkuu wa shirika hilo aliyechaguliwa kati yao (huitwa "Abba/Abati") na kutii taratibu za ushirika wake.


Question: Mfalme wa kwanza wa China aliitwa nani?

Historia ya Kanisa

Utaratibu huo wa umonaki ulienea haraka: watawa wakaanza kukaa na kufanya kazi pamoja ili kujipatia mahitaji yao wenyewe.