Question: Je Galileo Galilei alikuwa na watoto wangapi?

Galileo Galilei

Ndiyo sababu alikataa pendekezo alilopewa la kuita 'dhana' mafundisho ya Kopernicus, hadi yathibitishwe moja kwa moja, ingawa hilo lilikuwa sharti la mbinu ya majaribio aliyoibuni mwenyewe kwa akili kubwa.


Question: Je Galileo Galilei alikuwa na watoto wangapi?

Galileo Galilei


Question: Je Galileo Galilei alikuwa na watoto wangapi?

Galileo Galilei

Kumbe, suala walilojiuliza wanateolojia wa wakati huo lilikuwa lile la ulinganifu wa mafundisho ya jua kuwa kiini cha ulimwengu na Maandiko Matakatifu.


Question: Je Galileo Galilei alikuwa na watoto wangapi?

Galileo Galilei

Hivyo sayansi mpya, kwa mbinu zake na uhuru wa ukufanya utafiti unaodaiwa nazo, ililazimisha wanateolojia kujiuliza juu ya vigezo vyao vya kufafanulia Maandiko.


Question: Je Galileo Galilei alikuwa na watoto wangapi?

Galileo Galilei

Wengi wao wakashindwa kufanya hivyo.


Question: Je Galileo Galilei alikuwa na watoto wangapi?

Galileo Galilei

Ajabu, Galileo, mwamini mnyofu, alijitokeza anaelewa kuliko wanateolojia waliompinga kuhusu jambo hilo."


Question: Je Galileo Galilei alikuwa na watoto wangapi?

Galileo Galilei

(Yohane Paulo II kwa wanasayansi wa Akademia ya Kipapa ya Sayansi, 31 Oktoba 1992) Viungo vya nje     Maandiko ya Galileo  at Project Gutenberg Internet Archive Library"     : text with concordances and frequencies.


Question: Je Galileo Galilei alikuwa na watoto wangapi?

Galileo Galilei

Galilei, Galileo. , Rome, 1610.


Question: Je Galileo Galilei alikuwa na watoto wangapi?

Galileo Galilei

From the  at the Library of Congress Galilei, Galileo. , Rome, 1613.


Question: Je Galileo Galilei alikuwa na watoto wangapi?

Galileo Galilei

From the  at the Library of Congress Linda Hall Library features a  as well as a , both fully digitised.  from the Collections at the Library of Congress Kuhusu Galileo —an exhibition at the  —Florence, Italy    at Rice University   on YouTube  on proposed disinterment to determine Galileo's eyesight problems  Maisha yake      on IMDb .


Question: Je Galileo Galilei alikuwa na watoto wangapi?

Galileo Galilei

Galileo na Kanisa  lecture () by Thomas Aquinas College tutor Dr. Christopher Decaen "" by Atila Sinke Guimarães , article by John Heilbron.


Question: Je Galileo Galilei alikuwa na watoto wangapi?

Galileo Galilei

Jamii:Wanasayansi wa Italia Jamii:Wanaastronomia wa Italia


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Mnyoo Ascaris lumbricoides ni aina ya nematodi mkubwa ambaye anaishi katika matumbo ya binadamu na anasababisha ugonjwa uitwao minyoo.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Inakadiriwa kwamba karibu ya robo ya idadi ya watu duniani wameathiriwa [1] na ugonjwa huu, na hasa umeenea sana katika maeneo ya kitropiki na maeneo yenye hali duni ya usafi.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Aina nyingine ya minyoo ya jamii ya Askaris   inaweza kusababisha magonjwa katika mifugo.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Maambukizi hutokea kwa njia ya kula chakula kilichoathiriwa na kinyesi chenye mayai ya minyoo aina ya Askaris.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Buu wa mnyoo hutotolewa, na kujichimbia kupitia utumbo mdogo, hupita mpaka kwenye mapafu na mwishowe kufikia na kuhamia katika mfumo wa hewa.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Kutoka hapo humezwa na mtu na hurudi tena na hukua na kukomaa katika utumbo kwa kuongezeka hadi sentimita 30  (inchi 12) kwa urefu na hujishikiza katika ukuta wa utumbo.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Kama idadi ya minyoo ni ndogo, unaweza kutoona dalili za ugonjwa huu.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Hata hivyo unaweza kuambatana na homa, kuvimba, na kuhara, na matatizo mazito yanaweza kujitokeza kama minyoo itahamia sehemu nyingine za mwili.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Dalili na ishara Wagonjwa wanaweza kubakia bila dalili yoyote kwa muda mrefu sana.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Na kwa kadri mabuu yanasafiri sehemu mbalimbali za mwili, wanaweza kusababisha uharibifu wa viungo vya ndani,  kuvimba tumbo,na kuvimba ini au wengu, kusababisha sumu mwilini, na kichomi.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Kuambukizwa na minyoo mingi inaweza kusababisha utapia mlo, na madhara mengine, wakati mwingine ni hatari sana, kwa kuziba utumbo kwa donge la minyoo (huweza kuonekana hasa kwa watoto) na kuziba mrija wa nyongo.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Zaidi ya minyoo 796 yenye uzito  unaokaribia 550 g waligundulika baada ya uchunguzi wa maiti ya mtoto msichana wa umri wa miaka 2 nchini Afrika Kusini.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Minyoo ilikuwa imesababisha msokoto na kuoza kwa sehemu ya utumbo mdogo ambayo ilikuja kutafsirwa kama sababu ya kifo. [2]


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Minyoo huchukua sehemu kubwa ya virutubisho mwilini  kutoka kwenya sehemu ya chakula ambayo hakijameng'enya vizuri katika utumbo Kuna ushahidi mdogo kwamba inaweza pia kutoboa sehemu ya utando wa utumbo na kujilisha damu, lakini hii si kawaida ya chanzo chake ya lishe. [3]


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Matokeo yake, maambukizi  ya minyoo hayafanyi upungufu wa damu sawasawa na madhara mengine yanayohusiana na maambukizi ya minyoo yenye umbile la mviringo.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Nchini Kanada mwaka 1970, mwanafunzi mmoja wa uzamili aliweka  minyoo katika chakula cha marafiki waliokuwa wakiishi naye.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Wanne kati ya walioathiriwa, waliuguwa sana; na wawili wakapatwa  na   madhara ya hali ya kushindwa kupumua vizuri.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Mfumo wa Uambukizi mzunguko wa maisha  Mwonekano wa kwanza wa mayai katika kinyesi ni kati ya siku 60-70.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Katika kiwango cha mabuu, dalili huanza kuonekana kati ya siku 4-16 baaada ya maambukizi.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Dalili za mwisho ni matatizo ya utumbo, maumivu ya kuchoma ya tumbo na kutapika, homa, na kuonekana kwa minyoo katika kinyesi.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Baadhi ya wagonjwa wanaweza kupata madhara na dalili za ugonjwa wa mapafu au neva za fahamu wakati wa usambaaji wa mabuu.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Hata hivyo, kuna dalili chache au hakuna kabisa kwa ujumla.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Donge la minyoo linaweza kuziba utumbo.kuhama kwa mabuu kunaweza kusababisha na mabuu kuhama sehemu nyingine kunaweza kusababisha ugonjwa wa mapafu kuvimba na ongezeko la ozini.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Chanzo cha Usambazaji Chanzo cha maambukizi ni kutokana na kuathiriwa kwa udongo na mimea na vinyesi vyenye mayai ya minyoo.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Kula mayai kutoka katika udongo uliochanganyika na kinyesi cha binadamu au mboga na maji ni njia msingi ya maambukizi.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Uhusiano wa karibu na wanyama wanaofugwa majumbani walioambukizwa na udongo wenye vimelea, unaweza kusababisha maambukizi, wakati wanyama ambao wamekula chakula chenye minyoo wanaweza kufanya maambukizi kupitia aina minyoo hiyohiyo (k.m.Toxocara canis, n.k) na mara chache wanyama wengine.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Maambukizi pia huja kwa njia ya Manispaa ya kupeleka maji machafu kwenye mashamba.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Hili ni jambo la kawaida haswaa katika kuinua uchumi wa viwanda lakini pia ni hatari si kwa wauzaji wadogowadogo wa mazao tu lakini pia kwa usafirishaji wa mbogamboga zilizochafuliwa na vimelea vya minyoo.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Mlipuko wa minyoo mwaka 1986 nchini Italia iligunduliwa kutokana na matumizi ya maji machafu yaliyotumika katika mazao mbogamboga za Balkan.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Hii ni kawaida haswa katika uchumi za viwanda zinazojitokeza, na huleta hatari kubwa kwa mauzo ya mazao maalum na pia mauzo ya mboga katika nchi za kigeni kuzuka kwa ugonjwa wa minyoo nchiniItaliaItalia 1986 ulinakiliwa kuwa ulisababishwa na utumizi wa maji machafu yaliyo tumika kukuza mboga za mauzo Maambukizi kutoka kwa binadamu kwenda binadamu mwingine haiwezekani.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Utambuzi wa Ugonjwa utambuzi ni wakati muafaka wa kawaida hupita mwenyeji wa minyoo katika kinyesi au matapishi.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Sampuli ya kinyesi na vimelea vya ova vinaweza kuonyesha mayai au minyoo.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Mabuu inaweza kupatikana katika utoaji wa ugiligili wa tumbo au kupumua kwa ugonjwa wa mapafu. hesabu ya Damu inaweza kuonyesha ongezeko la ozini tazamo la ekisirei hunonyesha 15-35 sentimita urefu kujaza kasoro kwa muda, wakati mwingine kwa kuonekana kama mkunjo mkubwa wa minyoo.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Kuzuia Kuzuia ni pamoja na: matumizi ya vyoo; kinyesi salama ovyo, ulinzi wa chakula kutoka uchafu na udongo, uhakika wa kuzalisha kunawa, na kuosha mkono.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Chakula  kilichoangushwa chini hakifai kiliwa bila kuoshwa au kupikwa hawa katika sehemu za kawaida Matunda na mboga yanahitajika  kuoshwa vizuri kabla kuliwa Tiba  Madawa zinazotumika kuua nematodi huitwa kiuaminyoo s na ni pamoja na: Mebendazole (Vermox) (C 16 H 13 N 3 O 2). husababisha kifo cha polepole cha minyoo kwa kuzuia kwa kina kuingia kwa glukosi na ratibu zingine kuathiri tumbo za binadamu  ambapo minyoo huishi, kipimo ni 100 mg 12 Kima kwa siku 3.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Piperazine (C 4 H 10 N 2.C 6 H 10 O 4). kikolezo tepetevu pooza ambayo husababisha kuzuia kwa mwitiko wa minyoo mpaka asetylcholine Athari yenye nakoti husimamisha  minyoo ambayo huzuia kusambaa kwa minyoo wakati tiba inapofanya kazi kwa kutumi dawa zisizo na nguvu sana.  ikitumiwa pekee yake, dawa hiyo inaweza kuitoa minyoo pekee yake  Kipimo ni 75 mg / kilo (max 3.5 g) kama kipimo cha moja ya mdomo.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Pyrantel pamoate (Antiminth, Pin-Mwondoe, Pin-X) (C 11 H 14 2 N SC 23 H 16 O 6) Depolarizes kuzuia maambukizi ganglionic ya neuromuscular nicotinic, kusababisha kupooza spastic ya mdudu wa.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Spastic (tetanic) paralyzing mawakala, hasa katika pamoate pyrantel, inaweza Sukutua kamili intestinal kizuizi katika mzigo mzito minyoo.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Kipimo ni 11 mg / kg si kwa kisichozidi 1 g kama dozi moja.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Albendazole (C 12 H 15 N 3 O 2 S) A wigo mpana antihelminthic kikali kuwa itapungua ATP uzalishaji katika mdudu wa, kusababisha athari ya nishati ya kupungua, immobilization, na hatimaye kifo.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Kipimo ni 400 mg aliyopewa kama dozi moja ya mdomo (contraindicated wakati wa ujauzito na watoto chini ya miaka 2).


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Thiabendazole.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Hii inaweza kusababisha migration ya mdudu kwenye umio, hivyo ni kawaida pamoja na piperazine.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Hexylresorcinol ufanisi katika dozi moja, alieleza kwa: Holt, Jr Emmett L, McIntosh Rustin: Holt wa Magonjwa ya Utoto na Mafunzo: A vitabu kwa ajili ya Matumizi ya Wanafunzi na watendaji.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Appleton na Co, New York, toleo la 11 Santonin, sumu zaidi kuliko hexylresorcinol, kutajwa kwa: Holt, Jr Emmett L, McIntosh Rustin: Holt wa Magonjwa ya Utoto na Mafunzo: A vitabu kwa ajili ya Matumizi ya Wanafunzi na watendaji.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Appleton na Co, New York, toleo la 11 Mafuta ya chenopodium, sumu zaidi kuliko hexylresorcinol, kutajwa kwa: Holt, Jr Emmett L, McIntosh Rustin: Holt wa Magonjwa ya Utoto na Mafunzo: A vitabu kwa ajili ya Matumizi ya Wanafunzi na watendaji.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Appleton na Co, New York, toleo la 11 Pia, corticosteroids unaweza kutibu baadhi ya dalili, kama vile uvimbe.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Wenyeji Wamarekani kijadi kutumika epazote (Chenopodium ambrisioides)  kwa ajili ya matibabu, ambayo si kama nguvu kama misombo ya dawa, lakini kifungu cha Ascarids spontaneous kutoa baadhi ya ushahidi wa effektiva.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Epidemiolojia  asilimia ya watu bilioni 1.5 wameambukizwa minyoo hii, hasa katika Afrika na Asia.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

[4]  ugonjwa wa minyoo huwa kawaida nchiniMarekani ikiwa ni pamoja na Ghuba Coast, Nigeria na Asia ya Kusini.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Utafiti mmoja umeeleza kwamba kiwango cha maambukizi ya ugonjwa wa minyoo nchini Marekani kuwa karibu 4,000,000 (2%) [8].


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Katika utafiti wa jamii vijijini Nova Scotia, 28.1% ya watu 431 walikuwa na ugonjwa wa minyoo, wote kuwa chini ya miaka 20, wakati wote 276 majaribio katika mji mkuu Halifax walikuwa hasi [5] .


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Utuaji wa ova (mayai) katika vidokezo maji taka katika kiwango cha matukio ascariasis.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Utafitiwa mwaka 1978 ulionyesha kwamba 75% ya sampuli avloppsslam sampuli katika vyanzo vya Marekani zilizoko mijini Ascaris  ova, kwa viwango kama juu kama 5-100 mayai kwa lita  .


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Katika Frankfort, Indiana, 87.5% ya sampuli sludge walikuwa chanya kwa Ascaris, Toxocara, Trichuris,  na hookworm  .


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Katika Macon, Georgia, mmoja wa sampuli za udongo 13 majaribio chanya kwa Ascaris  .


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Manispaa ya maji machafu katika Riyadh, Saudi Arabia wanaona zaidi ya 100 kwa lita mayai ya maji machafu [6] na katika Chekoslovakia ilikuwa kama juu kama mayai 240-1050 kwa lita [7] .


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Ascariasis mara nyingi unaweza kuwa kipimo kwa kuchunguza chakula kwa ova.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Utafiti katika shamba moja katika Marrakech, Morocco, ambapo maji taka mbichi hutumika mbolea katika mashamba zao, mayai Ascaris  walikuwa wanaona kwa kiwango cha mayai 0.18 / kg katika viazi, mayai 0.27 / kg katika turnip, mayai 4.63 / kg katika majani, mayai 0.7 / kg katika karoti, na mayai 1.64 / kg katika radish [8] .


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Utafiti huo sawa katika eneo hilo ulionyesha kuwa 73% ya watoto kufanya kazi kwenye mashamba hayo kuambukizwa na s helminth, hasa Ascaris,  pengine kutokana na yatokanayo ghafi ya maji taka.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Jamii na utamaduni Maelezo mengine.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Ascariasis huweza kusababisha mzio na {2viini vya vumbi{/2 kutokana na pamoja {3}antijeni ya tropomyosin.


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Ascaris  kuwa na chuki kwa ujumla anesthetics fulani na huweza exit ya mwili, wakati mwingine kwa njia ya mdomo. [9]


Question: Je,mnyoo wa Ascaris lumbricoides unaweza kua hadi sentimita ngapi?

Mnyoo

Utafiti Kuna mifano miwili ya wanyama kwa ajili ya kusoma Ascaris  ukimwi: Unknown parameter |month= ignored (help); URL–wikilink conflict (help) Unknown parameter |month= ignored (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link) Tazama pia Tapeworm ukimwi Toxocariasis 1970 ascariasis sumu ya tukio Marejeo  Viungo vya nje  ya kuondolewa kwa lumbricoides Ascari  na endoscope ni Picha (Onyo, very graphic):  ,  CDC  Ascariasis:  na  kutoka MedPix  Jamii:Nematodi Jamii:Magonjwa ya vimelea Jamii:Magonjwa kutoka chakula Jamii:Magonjwa yaliyopuuzwa Jamii:Masharti wametambuliwa na mtihani kinyesi


Question: Dubai iko na wakazi wangapi?

Dubai (mji)

Dubai (kwa Kiarabu: دبيّ) ni mji mkuu wa ufalme wenye jina hilo katika katika Shirikisho la Falme za Kiarabu kwenye rasi ya Uarabuni.


Question: Dubai iko na wakazi wangapi?

Dubai (mji)

Uko kwenye mwambao wa Ghuba ya Uajemi kati ya Sharjah na Abu Dhabi.


Question: Dubai iko na wakazi wangapi?

Dubai (mji)

Jiji la Dubai lilikuwa mji mdogo wenye wakazi 20,000 tu hadi vita kuu ya pili ya dunia.


Question: Dubai iko na wakazi wangapi?

Dubai (mji)

Leo hii kuna wakazi zaidi ya 1,200,000.


Question: Dubai iko na wakazi wangapi?

Dubai (mji)

Nyumba zote za Dubai ni mpya.


Question: Dubai iko na wakazi wangapi?

Dubai (mji)

Kukua kwa Dubai kulitokana na mapato ya mafuta ya petroli.


Question: Dubai iko na wakazi wangapi?

Dubai (mji)

Lakini akiba za mafuta hayo si kubwa kama kwa majirani yake.


Question: Dubai iko na wakazi wangapi?

Dubai (mji)

Mapato ya mafuta ni 6% pekee za pato la taifa.


Question: Dubai iko na wakazi wangapi?

Dubai (mji)

Viongozi wa ufalme wa Dubai wamefaulu kuweka msingi mpya wa uchumi katika biashara na utalii.


Question: Dubai iko na wakazi wangapi?

Dubai (mji)

Viungo vya nje Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace.


Question: Dubai iko na wakazi wangapi?

Dubai (mji)

Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.


Question: Dubai iko na wakazi wangapi?

Dubai (mji)

Jamii:Miji ya Falme za Kiarabu


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Part of a series on theHistory of Tanzania Timeline History of Zanzibar Colonial period Scramble for Africa German East Africa Heligoland–Zanzibar Treaty Maji Maji Rebellion East African Campaign British East Africa Modern history Zanzibar Revolution Tanganyika Ujamaa Uganda–Tanzania War  Tanzaniaportalvt Tanganyika ni jina la kihistoria la sehemu kubwa ya Tanzania ya leo, yaani ile yote isiyo chini ya serikali ya Zanzibar.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Kwa sababu za kisiasa, mara nyingi huitwa "Tanzania bara" ingawa ina visiwa pia, hasa Mafia na Kilwa.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Tanganyika ilikuwa sehemu kubwa ya koloni ya Ujerumani hadi vita kuu ya kwanza ya Dunia.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Baada ya 1916 ilivamiwa na Uingereza na Ubelgiji.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Kuanzia 1922 Tanganyika ilikuwa eneo la kudhaminiwa kwa niaba ya Shirikisho la Mataifa lililokuwa chini ya Uingereza na nchi huru kati ya 1961 hadi 1964, mwaka wa kwanza kama ufalme, halafu kama jamhuri.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Mwaka 1964 iliungana na Zanzibar na kuwa sehemu ya Jamhuri ya Muungano ya Tanzania.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Chanzo katika koloni la Kijerumani Maeneo yaliyoitwa baadaye (1920) "Tanganyika" yaliunganishwa mara ya kwanza tangu mwaka 1886 kama koloni ya Ujerumani iliyoitwa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Kabla ya kufika kwa ukoloni kulikuwa na madola madogo mbalimbali na maeneo madogo ya kikabila.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Kanda la pwani pamoja na njia za misafara kuelekea Ziwa Tanganyika vilikuwa chini ya athira ya Usultani wa Zanzibar.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Tangu mwaka 1885 Karl Peters, kwa niaba ya Shirika la Ukoloni wa Kijerumani (Gesellschaft für Deutsche Kolonisation) alianza kufanya mikataba na watawala wenyeji katika maeneo ya Usagara, Nguru, Useguha na Ukami iliyoweka msingi wa madai yake ya kuchukua utawala mkuu wa maeneo hayo.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Mikataba hii ilikuwa ya udanganyifu maana Peters aliwahamasisha machifu kutia sahihi kwenye matini za Kijerumani ambazo hawakuelewa.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Uenezeaji wa Wajerumani uliendelea hasa baada ya kushinda upinzani katika vita ya Abushiri na vita dhidi ya Wahehe.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Koloni ile la Kijerumani ilikuwa kubwa kuliko Tanganyika ya baadaye, maana ilijumlisha pia maeneo ya Rwanda na Burundi pamoja na sehemu ndogo ya Msumbiji.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia (1914 - 1918) koloni ya Kijerumani ilitekwa na majeshi ya Uingereza na Ubelgiji.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Mkataba wa Versailles wa mwaka 1919 ulikuwa na kanuni za kuchukua makoloni yote ya Ujerumani na kuzikabidhi kwa mataifa washindi wa vita.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Sehemu kubwa ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani iliwekwa chini ya utawala wa Uingereza, kasoro maeneo ya Rwanda na Burundi yaliyokabidhiwa mikononi mwa Ubelgiji.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Tanganyika Territory ya Kiingereza baada ya kuondoka kwa Wajerumani Mwaka 1919 sehemu kubwa ya koloni la Kijerumani ilikabidhiwa rasmi mikononi mwa Uingereza kama eneo la kudhaminiwa chini ya mamlaka ya Shirikisho la Mataifa kulingana na kifungo 22 cha mkataba wa Versailles.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Mwaka 1922 Shirikisho la Mataifa lilithibitisha hatua hiyo na kuamua masharti ya kukabidhi.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Waingereza walihitaji jina jipya kwa ajili ya koloni hilo na tangu Januari 1920 wakaamua kuliita "Tanganyika Territory" kwa kutumia jina la ziwa kubwa upande wa mashariki ya eneo. [1]


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Katika Vita vikuu vya pili, wananchi 100,000 hivi waliungana na jeshi la Uingereza[2] wakiwa kati ya Waafrika 375,000.[3]


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Watanganyika walipiga vita katika vikosi vya King's African Rifles huko Somalia, Uhabeshi, Madagascar na Burma.[3]


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Pia Tanganyika ilikuwa chanzo kikubwa cha chakula[2] Jambo hilo lilisababisha mfumuko wa bei usio wa kawaida.[4]


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Uhuru na Muungano na Zanzibar Tanganyika ilipata uhuru wake tarehe 9 Desemba 1961 (taz.:


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Historia ya Tanzania).


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Mwaka 1964 imeunganika na Zanzibar kuwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Leo hii neno "Tanganyika" latumiwa wakati mwingine kutaja sehemu ya Tanzania isiyo Zanzibar, hasa na watu ambao hawapendi muundo wa serikali mbili tu (ile kuu na ile ya Zanzibar) ndani ya muungano na wanadai kuwa na serikali ya tatu, yaani ile ya Tanganyika.


Question: Je,ni nchi ngapi Afrika haikutawaliwa na Koloni?

Tanganyika

Marejeo   Jamii:Historia ya Tanzania Jamii:Nchi za kihistoria za Afrika


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Historia ya Kanisa ni fani inayochunguza historia ya Ukristo na ya miundo yake mbalimbali tangu Kanisa lilipoanzishwa na Yesu Kristo katika karne ya 1 hadi leo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa kawaida historia hiyo hugawanywa katika hatua nne: kipindi cha Mitume wa Yesu na Mababu wa Kanisa (karne I-karne IX) Karne za kati (karne IX-karne XV) kipindi cha marekebisho (karne XVI-karne XVIII) kipindi cha sasa (karne XIX-karne XXI) Pande mbili za Kanisa Kwa mtazamo wa imani, historia hiyo yote inaonyesha upande mmoja udhaifu na ukosefu wa Wakristo hata katika ngazi za juu, lakini pia uwezo wa neema ya Mungu wa kuleta watakatifu wapya katika mazingira yoyote.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ni kwamba kwa Wakristo, Kanisa ni kitu kizuri na muhimu sana.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ni bibiarusi wa Yesu, ni mwili wa Kristo, ni chombo cha Mungu cha kuunganisha waumini wake kwa Roho Mtakatifu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Limepewa na Mungu wito wa kuwaletea watu Neno lake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hivyo linatangaza Habari Njema, ambayo ni faraja kwa watu wanaotaka kukata tamaa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Linaombea watu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Linasaidia wenye dhiki.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Linatetea haki za binadamu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ndiyo sababu ya kusema: Nasadiki Kanisa takatifu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini Kanisa lina upande mwingine.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kati ya habari za siku zetu tunaweza kusikia juu ya magomvi ndani ya madhehebu fulani.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Viongozi wanaweza kushindana.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Vikundi vinaweza kujitokeza na kujitenga na Kanisa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mambo ya hela yanaweza kupata uzito kuliko mambo ya kiroho.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Masharti ya ajabuajabu yasiyo na msingi katika imani na mafundisho ya mitume, yanaweza kuzushwa ghafla na kutangazwa kuwa ya lazima mbele za Mungu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Tukiingia katika historia ya Kanisa kwa undani tunapata habari nyingi za kusikitisha.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ni kwamba Wakristo ni binadamu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Waliopokea wokovu katika Kristo wako njiani kwenda mbinguni.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini bado ni wanadamu wenye dhambi na wenye kasoro.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kasoro hizo za kibinadamu zinaonekana katika historia ya Kanisa pia.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwanzilishi wa Kanisa  Mwanzo wa Kanisa ni kule Yerusalemu, mji mkuu wa nchi inayoitwa kwa majina mbalimbali katika historia yake ndefu, kama Kanaani, Israeli, Palestina au Uyahudi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mnamo mwaka 30 BK Yesu wa Nazareti alikufa msalabani.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Aliuawa na serikali ya kikoloni ya Kiroma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Liwali (gavana) Mroma, kwa jina Pontio Pilato, alitoa dhidi yake hukumu ya mauti kwa sababu ya maombi ya viongozi wa Kiyahudi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Yesu alishtakiwa mbele yake kuwa anataka kujipatia cheo cha Mfalme wa Wayahudi yaani kupindua utawala wa Kiroma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Viongozi Wayahudi wenyewe waliona kosa lake ni kwamba amejitangaza kwa uongo kuwa Masiya au Mwana wa Mungu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini hilo halikuwa kosa machoni pa Waroma (ambao walikuwa Wapagani), hivyo wakatumia mashtaka yaliyoeleweka mbele za Pontio Pilato.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Biblia ya Kikristo inatuambia jinsi wafuasi wa Yesu walivyoanza kukata tamaa lakini baadaye wakakutana na Yesu aliyefufuka.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Akaonana nao na kuwafundisha katika kipindi cha siku arobaini baada ya Pasaka na hatimaye akapaa mbinguni.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwanzo wa Kanisa  Siku ya hamsini baada ya Pasaka mji wa Yerusalemu ulijaa wageni kutoka sehemu nyingi za dunia.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Walikuwa Wayahudi na watu waliovutiwa na dini yao: walikuwa wamefika kushiriki sikukuu za Kiyahudi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Siku hiyo wanafunzi wa Yesu walimpokea Roho Mtakatifu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Matokeo yake ni kwamba walitoka nje ya mkutano wao wakaanza kumshuhudia Bwana wao mbele ya watu wote.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wengi wakasikia na wengi wakaamini wakabatizwa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kati ya wasikilizaji wa mahubiri ya wafuasi wa Yesu walikuwepo watu kutoka Asia, Ulaya na Afrika Kaskazini, na baadhi yao wakabatizwa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ndio mwanzo wa ushirika wa Kikristo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Siku ile inaitwa "Pentekoste": neno hilo la Kigiriki, maana yake ni "hamsini", yaani siku 50 baada ya Pasaka.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Pentekoste ni sikukuu ya kuzaliwa kwa Kanisa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wote waliobatizwa siku ya Pentekoste "waliendelea kujifunza kutoka kwa mitume, kuishi pamoja kindugu, kumega mkate na kusali".(Mdo 2:42).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

"Waumini wote waliendelea kuwa kitu kimoja na mali zao waligawana pamoja".(Mdo 2:44) "Jumuiya yote ya waumini ilikuwa moyo mmoja na roho moja.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hakuna hata mmoja aliyekuwa na kitu chochote akakiweka kuwa mali yake binafsi, ila waligawana vyote walivyokuwa navyo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mitume walishuhudia kwa nguvu nyingi kufufuka kwa Bwana Yesu, naye Mungu akawapa baraka nyingi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hakuna mtu yeyote aliyetindikiwa kitu, maana waliokuwa na mashamba au nyumba walikuwa wanaviuza na kukabidhi mitume fedha hizo, zikagawiwa kila mmoja kadiri ya mahitaji yake".


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

(Mdo 4:32-35).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ushirika wa Wakristo leo unaonekana tofauti katika mambo mbalimbali.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Tusishangae: Yesu alitumia mfano wa mbegu ndogo inayotarajiwa kuwa mti mkubwa baadaye.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Watu 120 wa kwanza wamekuwa leo 2,500,000,000!


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Picha aliyotuachia Luka si sheria ambayo ni lazima tuifuate, bali ni mfano bora tu kwetu, ambao tuzingatie kwamba kila mahali mazingira ni tofauti.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Tangu miaka 2000 Wakristo wamepata kusikia tena na tena habari hizo wakapata mawazo mazuri jinsi gani ya kujenga jumuiya ya kindugu na ya kusaidiana katika mazingira yao hapa duniani.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mpaka leo tabia kadhaa zilizotajwa katika Biblia zinakubalika kuwa alama za Kanisa:  a. kujifunza toka kwa mitume wa Yesu b. kuishi pamoja kindugu na kuwasaidia wanyonge c. kumega mkate, yaani kushiriki sakramenti d. kusali Hali ya kushirikiana mali zote haikuendelea kama utaratibu wa kawaida wa Wakristo wote.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini kutokana na mfano huo zimejitokeza jumuiya mbalimbali katika maisha ya Kanisa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Maendeleo wakati wa Mitume Wakati wa maisha ya Mitume, dhuluma zilizotabiriwa na Yesu zilianza kutoka kwa Wayahudi wasiomuamini na kutoka kwa watu wengine.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wa kwanza kuuawa alikuwa Stefano, na kati ya Mitume Yakobo Mkubwa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kabla ya kufa, wengi kwa kuuawa, mitume waliweka waandamizi wao, ambao kati yao walitajwa maaskofu mapadri na mashemasi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mapema ulipatikana muundo mmoja wa uongozi kila jimbo, yaani askofu mmoja akisaidiwa na mapadri na mashemasi, badala ya mitindo mbalimbali iliyojitokeza awali.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ni hasa Ignas wa Antiokia ambaye katika barua zake anathibitisha muundo huohuo kila mahali alipopitia kutoka Siria hadi Italia mwanzoni mwa karne ya 2.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Katika barua hizo Ignas anaonyesha heshima ya pekee kwa Kanisa la Roma akiandika kuwa "linasimamia upendo".


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hiyo ilichangiwa na kwamba mjini Roma ndiko Mitume Petro na Paulo walipomfia Yesu katika dhuluma ya Kaisari Nero (64-68).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kati ya mambo muhimu zaidi yaliyojitokeza wakati wa Mitume ni maandishi mbalimbali ambayo baadhi yake yalianza kukusanywa na katika karne zilizofuata yalikuja kuunda Agano Jipya kama sehemu ya pili ya Biblia.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Maandishi ya kwanza ni barua zilizoandikwa na Mtume Paulo na wengineo tangu mwaka 50 hivi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Tangu mwaka 65 hivi zilianza kupatikana Injili, ambazo ni vitabu juu ya maisha na mafundisho ya Yesu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Luka mwinjili aliiongezea ile ya kwake kitabu cha pili (Matendo ya Mitume) kuhusu uenezi wa Kanisa kutoka Yerusalemu hadi Roma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hatimaye kuna kitabu cha Ufunuo ambacho peke yake ni kwa kinabii, kikitumia mtindo wa kiapokaliptiko.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Uandishi (na halafu uteuzi) wa vitabu hivyo 27 kati ya vingine vyote ni sehemu muhimu ya maendeleo ya Kanisa chini ya Roho Mtakatifu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Baada ya hapo vitabu viliendelea kuandikwa kwa kutetea, kutangaza na kufafanua imani sahihi: hivyo havikukusanywa katika Agano Jipya, lakini ndivyo mwanzo wa teolojia kama fani maalumu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Tofauti za ufafanuzi huo, kama zile kati ya shule ya Aleksandria na shule ya Antiokia, ndizo chanzo cha mabishano yaliyochangia mafarakano makubwa yaliyotokea hasa katika karne ya 5, ingawa kuanzia mwaka 325 mitaguso mikuu ilikusanya maaskofu wengi kutoka sehemu mbalimbali ili kumaliza migogoro.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Tofauti za lugha na utamaduni, pamoja na utaifa, zilichangia sana mafarakano.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Uenezi katika karne za kwanza  Ukristo katika karne za kwanza ulienea haraka katika mabara matatu: Asia Magharibi, Afrika Kaskazini na Ulaya ya Kusini na Magharibi, mbali ya maeneo ya mbali zaidi kama Nubia, Ethiopia, Persia hadi India.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Siri mojawapo ya uenezi huo ni kuwepo kwa Dola la Roma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Serikali yake ilitawala nchi nyingi kuanzia kando ya Sahara upande wa kusini mpaka Uholanzi na Uingereza wa leo upande wa kaskazini, halafu kutoka milima ya Mesopotamia (leo Iraq) upande wa mashariki mpaka Ureno wa leo upande wa magharibi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Watu wa Roma walifaulu kujenga dola hilo kubwa katika muda wa karne nyingi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla walitawala kwa hekima, hivyo wakafaulu kuendelea muda mrefu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwanzoni uraia ulikuwa kwa wakazi huru wa mji wa Roma tu, lakini polepole hata wakazi wa maeneo mengine chini ya Roma wakapewa haki za uraia.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Uwepo wa dola hilo ulisaidia sana uenezaji wa Ukristo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ingawa watawala wake walijaribu muda mrefu kupinga imani mpya, kuwepo kwa utaratibu mmoja katika eneo kubwa hivyo kulisaidia kazi ya mitume na wahubiri wa Injili.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Sababu ni kwamba: a. katika eneo kubwa hakuna mipaka inayoweza kuzuia usafiri na mawasiliano.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ukisafiri leo kutoka Moroko kuelekea Misri unavuka mipaka minne, unahitaji paspoti na vibali vingi kila safari.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

b.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

kulikuwa na usafiri.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Merikebu zilizunguka pote katika Mediteranea zikibeba mizigo na watu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Waroma pia walikuwa hodari kujenga barabara kwenye nchi kavu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Walihitaji barabara hizo kwa matumizi ya kijeshi lakini zilisaidia pia mawasiliano mengine ya kiuchumi na usafiri.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

c.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Walitumia popote hela moja, wakawasiliana katika lugha zilezile za Kigiriki na Kilatini.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mashariki Kigiriki kilikuwa lugha ya elimu ya juu na ya biashara.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Magharibi walitumia zaidi lugha ya Kilatini.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mpaka leo lugha hizo ni muhimu kama lugha za elimu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa mfano maneno mengi ya sayansi (fizikia, kemia, biolojia, jiografia n.k.) yanayotumiwa katika lugha mbalimbali, asili ni ileile ya Kigiriki.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Utawala wa Kiroma ulileta kipindi kirefu cha amani na cha maendeleo ya kiuchumi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini maendeleo hayo yalijengwa juu ya utaratibu mkali wa unyonyaji wa nchi na mikoa ndani ya dola.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kila sehemu wakazi walipaswa kulipa kodi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kama kabila fulani lilijaribu kupinga utawala wa Roma wanajeshi wake wakafika haraka na kuzima ghasia.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa mfano Wayahudi walipojaribu kujipatia uhuru tena mnamo mwaka 70 B.K. mji wa Yerusalemu uliharibiwa kabisa na wakazi wote wakauzwa utumwani.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Watoto wa watumwa wakawa watumwa vilevile.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Njia nyingine ya kugeuzwa mtumwa ilikuwa kutolipa madeni.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mdaiwa aliweza kushtakiwa na aliposhindwa kulipa aliuzwa mwenyewe kama malipo ya madeni yake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Idadi ya watumwa ilikuwa kubwa: katika mikoa kadhaa ya Dola la Roma watumwa walikuwa asilimia 20 za wakazi wote.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wengi wao walikuwa na maisha mabaya, lakini wengine waliweza kupata maendeleo na hata kupewa uhuru na mabwana wao.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wale watumwa walifurahia sana kusikia mafundisho mapya ya kwamba kila mtu ni mtoto wa Mungu na anapendwa naye.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wakashangaa sana kusikia ya kwamba Yesu Kristo alikufa msalabani kwa ajili ya dhambi za watu wote, na Mungu hajali sifa au cheo cha mtu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wakiingia katika ushirika wa Kikristo waliweza kushangaa wanavyoruhusiwa kukutana na watu huru na hata matajiri.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ibada za kipagani zilitenga matabaka ya kijamii.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Haikuwa kawaida kwa tajiri kusali pamoja na watumishi wake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Watumwa walisikia katika ibada za Wakristo nyaraka za Mtume Paulo zinazokazia usawa kati ya Wakristo wote, akisititiza ya kwamba Wakristo wote watazamane kama ndugu na viungo vya mwili mmoja.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

"Maana katika Roho mmoja tulibatizwa sisi sote tulibatizwa kuwa mwili mmoja, ikiwa tu watumwa au ikiwa tu huru"(1Kor 12:13) Ndiyo sababu ujumbe wa Kristo ulienea hasa kati ya maskini na watumwa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini hata watu wa matabaka ya juu walivutwa na neno la Injili na mfano mzuri wa maisha ya Wakristo, uhodari wao katika mateso mbalimbali na utaratibu wao wa kusaidiana.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Dhuluma za muda mrefu katika Dola lote la Roma (64-313) Dola la Roma lilikuwa na eneo kubwa sana katika nchi zinazozunguka Mediteranea katika mabara matatu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mataifa mengi waliishi chini ya utawala wake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Utawala huo ulianza kabla ya Yesu kuzaliwa ukaendelea mpaka karne ya 5 baada ya Kristo upande wa magharibi wa bahari ya Kati na hadi karne ya 15 upande wa mashariki.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla serikali ya Roma iliwaachia watu uhuru waendelee na desturi au mila zao ila tu ilikuwa lazima walipe kodi na kukubali utawala mkuu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Watu wengi sana walikuwa na imani ya miungu mingi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Waliabudu mahekaluni mbele ya sanamu za miungu ile.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Walikuwa na imani ya kwamba miungu ilifanana kiasi na wanadamu ila ni mikubwa na yenye nguvu zaidi na inaishi milele.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Vinginevyo waliamini miungu kuwa na tabia nyingi zinazofanana na tabia za kibinadamu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa upande mwingine waliamini ya kwamba hata mtu anaweza kupanda ngazi na kuwa kama mungu akiwa na sifa za kutosha zinazokubalika mbele za miungu yote na hasa mungu mkuu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ndiyo asili ya kumtangaza mtawala mkuu au Kaisari wa Roma kuwa na sifa za kimungu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Dhuluma ya kwanza yalitokea mwaka 64 BK, ya mwisho mwaka 309 BK.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Katika kipindi hicho kirefu, vilirudia tena na tena vipindi vya mateso vikifuatana na vipindi vya amani.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini miaka yote Ukristo ulikuwa dini isiyo halali.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kila mara mateso yaliweza kuanza upya.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwishoni mwa karne ya 1 B.K. Kaisari Domitiano alianza kudai ibada za kimungu kwake mwenyewe.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Popote katika eneo kubwa la Dola la Roma watu waliitwa kusimamisha sanamu zake na kumwabudu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa wakazi wengi jambo halikuwa geni sana maana yake kwao jina moja liliongezeka katika orodha ya miungu iliyoabudiwa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini kwa Wakristo tendo hili lilikuwa gumu mno.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Imani ya Kikristo hukataa kuwepo kwa miungu mingi, vilevile hukataza kuiabudu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Basi, Wakristo walikataa kuabudu sanamu za Kaisari.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Tendo hili lilionekana kama kusaliti serikali.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wakuu wa mikoa na majimbo walianza kuwaadhibu wale wanaokataa ibada hiyo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini katika mwendo wa miaka ibada za sanamu za Kaisari zikaongezeka.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Matatizo yakakua, vita vikaongezeka, uchumi na biashara vikashuka chini.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Thamani ya fedha ikapungua.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Watu wengi wakaanza kukata tamaa na kutafuta msaada katika dini mbalimbali.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hivyo mafundisho ya kidini yalizidi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hapo wazo lilikua la kuwa anayekana kuwepo kwa miungu ni hatari kwa umma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ni mwasi atakayesababisha hasira ya miungu juu ya watu wote: ni lazima aadhibiwe.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Katika hali hiyo Wakristo walijenga utaratibu mzuri wa kufundishana na kusaidiana katika matatizo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Halafu wakakaza sana mafundisho ili waumini wasimame imara katika matatizo na dhuluma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wakaendelea kuombea serikali na watu wote.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wakajitahidi kuonyesha kwa maisha na matendo yao ya kwamba Ukristo ni imani yenye amani na upendo isiyoharibu umma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wakakutana katika nyumba za watu binafsi, au kule Roma pia kwenye "katakombi" yaani makaburini chini ya ardhi kwani polisi haikuruhusiwa kuingia makaburini.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Pia wasomi walijitokeza kuandika vitabu ili kutetea Ukristo dhidi ya masingizio na chuki ya wengi; walifafanua imani ilivyo na kuonyesha kwamba maisha ya wafuasi wa Yesu hayaendi kinyume cha sheria za dola, hivyo dhuluma dhidi yao hazikubaliki.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Uhuru wa dini katika dola na matokeo yake  Mateso ya Wakristo yaliendelea mpaka mwaka 311.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini idadi yao iliendelea kuongezeka kote katika Dola la Roma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 312 B.K. mtu kwa jina Konstantino alitafuta Ukaisari (cheo cha mtawala mkuu) akishindana na mgombea mwingine.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Inasemekana siku moja aliota ndoto, akaona alama ya msalaba akasikia sauti iliyosema: "Kwa alama hii utashinda".


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hapo aliwaruhusu wanajeshi wake waliokuwa Wakristo kusali akamshinda mgombea mwingine katika vita.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 313 B.K. Kaisari Konstantino akatangaza sheria iliyoruhusu Wakristo kuabudu kwa uhuru.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ukristo ukawa dini inayokubaliwa katika Dola la Roma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kipindi kipya kikaanza katika historia ya Ukristo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa wengi hali hiyo ilikuwa ajabu la Mungu mwenyewe aliyemaliza matatizo yao, jinsi Biblia ilivyosema katika kitabu cha Ufunuo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wakristo wakazidi kujenga na kupamba makanisa kila mahali.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Vilevile ibada zilizidi kupangwa kwa utaratibu mzuri wa matini na vitendo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Maaskofu waliweza kukutana bila matatizo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mikutano ya maaskofu (mitaguso ya ngazi mbalimbali) iliamua juu ya masuala na matatizo yaliyojitokeza.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 325 mkutano wa kwanza wa Kanisa zima ukafanyika kule Nisea (Asia Ndogo).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wakristo wa nchi mbalimbali walikuwa wanatofautiana katika maelezo yao juu ya tabia ya Kimungu na ya kibinadamu za Kristo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Yaani kiasi gani Yesu ni mwanadamu na kiasi gani yeye ni Mungu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kama alikuwa mwanadamu, je aliumbwa kama wanadamu wote?


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini kama anaitwa Mungu ndiye Muumba mwenyewe.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kama yeye ni Mungu - aliwezaje kuumia msalabani?


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Au ni Mungu aliyejificha tu katika umbo la mwili, kumbe hakuteswa kweli, ilikuwa kama igizo tu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Maaskofu waliokutana kule Nikea wakapatana juu ya mafundisho ya "Kanuni ya Imani ya Nisea" yanayosema "Twamwamini Bwana mmoja, Yesu Kristo, mwana pekee wa Mungu, mwana wa azali wa Baba, yu Mungu kutoka kwa Mungu, yu nuru kutoka kwa nuru, yu Mungu kweli kutoka kwa Mungu kweli, Mwana wa azali, asiyeumbwa; aliyeshuka kutoka mbinguni kwa ajili yetu wanadamu na kwa wokovu wetu; akatwaa mwili kwa uwezo wa Roho Mtakatifu katika Bikira Maria, akawa mwanadamu; akasulibiwa kwa ajili yetu zamani za Pontio Pilato; aliteswa, akazikwa, siku ya tatu akafufuka kama yanenavyo maandiko matakatifu; akapaa mbinguni, ameketi mkono wa kuume wa Baba; kutoka huko atakuja tena kwa utukufu kuwahukumu walio hai na wafu; na ufalme wake hauna mwisho."


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Maneno hayo hutumika mpaka leo katika ibada za kikristo (pamoja na "kanuni ya Imani ya Mitume").


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Baada ya Konstantino Kanisa lilikua sana.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Watu wengi walijiunga na Ukristo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Zamani ilikuwa hatari kuwa Mkristo, kumbe sasa imekuwa faida, hata watu wenye imani haba waliosita zamani wakajiunga na Kanisa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Baada ya Konstantino makaisari wenyewe walikuwa Wakristo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 380 mambo yaligeuka kinyume cha hali ya awali: serikali ya Kaisari Theodosi I ilitangaza Ukristo wa Kikatoliki kuwa dini rasmi ya dola.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kanisa lilipewa hela na serikali.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kaisari mpya aliwekwa wakfu katika ibada kanisani.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kabla yake Armenia ilikuwa nchi ya kwanza kupokea Ukristo kama dini ya taifa (301).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ushindi huo ulifanya wengi watamani vyeo ndani ya Kanisa, kwa kuwa viliendana sasa na heshima na mali: hivyo ubora ulipungua.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwishoni serikali ilianza kufunga na kubomoa mahekalu ya Wapagani.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Asiyekuwa Mkristo alianza kupata matatizo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ilitokea mara kadhaa ya kwamba walimu wapagani walipigwa na kuuawa na umati wa Wakristo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Katika miji mbalimbali watu walianza kuwatesa hata kuwaua Wayahudi wakiwashutumu kwamba ndio waliomwua Yesu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Sisi tunaweza kushangaa jinsi hali hiyo ilivyoweza kutokea.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Yesu mwenyewe alikuwa Myahudi na mpaka msalabani alifuata taratibu za taifa la Israeli.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mtume Paulo alifundisha ya kwamba Wayahudi hawawezi kupoteza ahadi na agano la Mungu kwao hata wakimkataa Yesu Kristo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Bila shaka Yesu hakutaka watu walazimishwe kujiunga na Kanisa lake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini katika mawazo na uzoefu wa Waroma dini na serikali zilikuwa kitu kimoja.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ikiwa sasa Kaisari, wakubwa wa serikali na watu wengi walikuwa Wakristo walihisi ni kawaida kwa wote kufuata dini hiyo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kumbe Kanisa lilianza kutumiwa na wanasiasa kwa malengo yao ya kidunia.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Atanasi na mababu wengine wa Mashariki Ni huko Aleksandria ulikotokea uzushi mkuu wa historia yote ya Kanisa: padri Ario alikanusha umungu wa Yesu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mafundisho yake yalienea kote mashariki na kuungwa mkono na watawala kwa nguvu za dola.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini ni Kanisa la Misri lililompinga kwa uimara wa pekee, bila kujali dhuluma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kati ya wote, alijitokeza Atanasi wa Aleksandria anayeitwa Mkuu (Aleksandria, Misri, 295 hivi - Aleksandria, 2 Mei 373), Patriarki wa Kanisa Katoliki la madhehebu ya Misri kati ya mitaguso mikuu miwili ya kwanza: Nisea I (325) na Konstantinopoli I (383).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Maisha yote ya Atanasi yalihusika na juhudi kubwa za Kanisa kwa ajili ya kufafanua na kutetea imani sahihi juu ya Yesu na juu ya Utatu hata akaitwa mapema “nguzo ya Kanisa” (Gregori wa Nazianzo).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Pamoja na kupatwa na vurugu nyingi maishani (hasa kufukuzwa mara tano kutoka mji wake), Atanasi aliandika sana: hotuba na barua, lakini pia vitabu juu ya imani, historia, ufafanuzi wa Biblia, pamoja na maisha ya Kiroho.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kitabu chake maarufu kimojawapo kinahusu umwilisho wa Neno; humo aliandika kuwa Neno wa Mungu “alifanyika mtu ili sisi tuweze kufanywa Mungu”.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini kitabu ambacho kilienea na kuathiri zaidi maisha ya Kanisa labda ni "Maisha ya Antoni" ambacho kilieneza umonaki haraka mashariki na vilevile magharibi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mbali ya Atanasi, katika karne ya 4 na ya 5 Kanisa la Mashariki lilizaa mababu wengine bora: Basili Mkuu (Kaisarea wa Kapadokia, leo Kayseri, nchini Uturuki, takriban 329 – Kaisarea wa Kapadokia, 1 Januari 379, Gregori wa Nazianzo (Arianzo, leo Güzelyurt nchini Uturuki, 329 - Arianzo, 25 Januari 390) na Yohane Krisostomo (Antiokia wa Siria, leo Antakya, nchini Uturuki, 347 hivi - Comana Pontica, Uturuki, 14 Septemba 407).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wote walikuwa maaskofu na wote walipitia kwanza umonaki.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ndio waliofafanua kwa dhati zaidi mafumbo ya Ukristo, kuanzia lile la Utatu mtakatifu, na ndio waliobaki kielelezo kwa liturujia na uchungaji bora.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Umonaki - maisha ya pekee Watawa ni Wakristo walioamua kuishi kwa njia ya pekee.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Leo hii mashirika ya watawa ni maelfu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa kawaida kila shirika lina mkazo wake wa pekee, kama vile maisha ya kimya katika sala au huduma za upendo: hospitali, nyumba za mayatima, ufundishaji, uinjilishaji, misheni, au n.k. Hivyo mtawa anaweza kuwa na maisha ya kutotoka katika nyumba ya shirika lake au anaweza kuishi kati ya Wakristo na wasio Wakristo akiwatolea huduma zake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi tumezoea kuwaona katika Kanisa Katoliki.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini wako vilevile kati ya Waanglikana na Walutheri, ingawa si wengi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ulaya wako hata masista Wamoravian na Wabaptisti.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mtawa amepokea katika maisha yake ushauri wa mtume Paulo (ambaye hakuoa): «Nawaambia wale wasiooa bado, Ni heri wakae kama nilivyo» 1Kor 7:8.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Yesu mwenyewe aliwahi kueleza ya kwamba watakuwepo wale watakaochagua maisha ya pekee bila familia na uzazi kwa ajili ya Ufalme wa Mungu (Mt 19:12: "Wako matowashi waliojifanya kuwa matowashi kwa ajili ya ufalme wa mbinguni»).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla watawa ni kundi muhimu linalosaidia sana kazi ya kiroho katika Ukristo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wako huru kuliko wengine kujitolea katika huduma za Kanisa, kwani hawalazimiki kufikiria maendeleo ya watoto wao.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Watawa wanaweza kuishi peke yao lakini mara nyingi wanajiunga na shirika au jumuiya na kuweka nadhiri za useja mtakatifu, ufukara na utiifu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Asili ya jumuiya hizo iko Misri.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Katika karne ya 3 mateso yalizidi chini ya serikali ya Waroma Wapagani.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wakristo wengine walijificha jangwani wakiogopa kulazimishwa kutoa sadaka kwa sanamu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wengine waliona jinsi familia yao ilivyouawa katika dhuluma za kidini.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wengine karibu walikata tamaa wakiona Wakristo wengine walivyokana imani kwa kuogopa mateso.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kumbe wengine hawakuona raha tena katika maisha ya kawaida, wakajitenga na dunia wakaenda porini kuishi kule maisha ya kufunga na kusali.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Watawa hao waliitwa kwa jina la Kigiriki "wamonaki" (monos= moja; monakos= anayekaa peke yake).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Walikaa jangwani katika maeneo yaliyokuwa mbali na miji na vitovu vya utawala wa Kiroma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini waliheshimiwa sana na wananchi wa kawaida.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Walitumia muda mwingi wakisali na kusoma Biblia.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Watu wakazoea kuwaendea kuomba ushauri wao katika mambo ya kiroho au maisha kwa ujumla, kuombewa katika magonjwa n.k. Wengine walizoea kupokea zawadi za wanavijiji wakaelekea maisha ya kuombaomba.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wamonaki wa kwanza walikaa kila mmoja peke yake bila kushirikiana.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Antoni wa Misri alikuwa mmojawao, naye akaona umuhimu wa kuweka utaratibu fulani kati ya wamonaki wenzake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwanafunzi wake Pakomi aliendeleza mkazo wake akawaunganisha wamonaki mahali pamoja akawapa utaratibu wa kazi na sala.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Katika utaratibu huo kila mmonaki (pia masista katika mashirika yao) hutoa ahadi au nadhiri tatu: 1.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Useja mtakatifu: atachagua maisha bila ndoa; badala yake kujiunga na shirika la wenzake kama familia ya kiroho.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ufukara: ataacha mali yake ya binafsi na hatatafuta tena utajiri wa kidunia.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Utii: atamtii mkuu wa shirika hilo aliyechaguliwa kati yao (huitwa "Abba/Abati") na kutii taratibu za ushirika wake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Utaratibu huo wa umonaki ulienea haraka: watawa wakaanza kukaa na kufanya kazi pamoja ili kujipatia mahitaji yao wenyewe.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Baadaye vituo vya wamonaki vilikuwa vitovu vya elimu ambapo sehemu ya wamonaki walisoma, kuandika (au kunakili) vitabu, kuanzisha shule n.k.  Tangu karne IV umonaki ulijitokeza magharibi pia: huko Italia, Ufaransa na Hispania kulikuwa na monasteri za kike na za kiume zilizosimamiwa na maaskofu watakatifu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kati yao wa kwanza kupitia umonaki ni Martino wa Tours (316-397).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hasa maandishi ya Yohane Kasiano (360-435) yalieneza hekima ya wamonaki wengi wa mashariki alioongea nao.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Augustino wa Hippo (354-430), babu wa Kanisa muhimu kuliko wote, baada ya kuongoka na kutembelea baadhi ya monasteri, alirudi Afrika Kaskazini aanzishe maisha ya pamoja.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwanza aliishi na walei wenzake, halafu akiwa askofu aliishi na mapadri wake, akawashirikisha utajiri wake wa akili na roho ili wafanye vizuri utume.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Katika kanuni yake, iliyotumika kwa wanawake pia, umoja uliwekwa kuwa lengo lenyewe la utawa, si jambo lake mojawapo tu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hata yeye aliathiri sana maisha ya kitawa ya magharibi kote.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Benedikto wa Nursia (480-547) ndiye aliyeunda umonaki wa magharibi kwa namna ya kudumu hasa kwa njia ya kanuni aliyoitunga polepole, kutokana na mang’amuzi yake, Kanuni ya Mwalimu asiyejulikana na mafundisho ya Bazili na mababu wengine wa jangwani.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kanuni yake iliunganisha vizuri maelekeo mawili ya umonaki wa zamani: kumtafuta Mungu kwa juhudi upwekeni na kuishi kwa umoja.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Sifa yake nyingine ni mchanganuo mzuri wa sala na kazi mbalimbali ambazo ziliokoa elimu ya zamani na kufufua uchumi wa Ulaya Magharibi baada ya makabila ya Kijerumani kuvuruga kote.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Yeye alidumisha ubaba wa Kiroho katika jumuia nzima: ndiyo maana abati ana nafasi ya pekee na ya kudumu kwa wamonaki, ambao aliwafafanua kuwa watu “wanaoishi katika monasteri na kutii kanuni moja na abati mmoja”.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwake monasteri ni shule ya utumishi wa Bwana, ambapo abati ndiye mwalimu, na kanuni ndiyo kitabu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kinyume cha watawa wazururaji wa zamani hizo za misusuko, Benedikto alidai udumifu katika monasteri.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kutokana na kila monasteri kujitegemea, Wabenedikto wakapata sura tofautitofauti bila ya kuachana na kanuni.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ushirikiano kati ya monasteri mbalimbali unategemea asili yake na mitindo yake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kati ya aina nyingine za umonaki wa magharibi inakumbukwa hasa ile ya Wakristo wa Kiselti (Ulaya visiwani).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hao hawakuwa na majimbo bali walimtegemea askofu-abati wa monasteri ya jirani na kufuata desturi za kimonaki, hasa maisha magumu ya malipizi na maungamo ya mara kwa mara.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kutoka huko wamonaki wengi walihamia Ulaya bara kama wasafiri wa Kristo na wamisionari wakieneza desturi hizo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kati yao anasifiwa hasa Kolumbani (540-615).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hatimaye wakaja kukubali kanuni ya Benedikto pamoja na desturi za Kanisa la Roma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wamonaki wengine pia walichangia sana uenezaji wa Ukristo Ulaya, k.mf. Augustino wa Canterbury (+605), aliyetumwa Uingereza na Papa Gregori I (540-604), mmonaki wa kwanza kufikia Upapa, halafu Bonifas (672-754), mtume wa Ujerumani na mfiadini.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wamisionari Wamisri katika mabara matatu Panteno wa Chuo cha Aleksandria alikwenda India kuhubiri Injili.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wamisionari wa Kanisa la Misri walianzisha Kanisa katika Sudan na Ethiopia za leo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hata sehemu mbalimbali za Ulaya zinakumbuka wamisionari kutoka Afrika waliohubiri huko Injili wakati wa Dola la Roma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Askari Wamisri katika jeshi la Roma walikaa miaka mingi Uswisi na kwingineko.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kati yao kulikuwa na Wakristo waliohubiri huko Injili kwa mara ya kwanza.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kule Ireland Wamisri waliunda monasteri mnamo mwaka 500 na kufundisha Injili.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Waireland wanafunzi wa Waafrika hao ndio wainjilisti wa Ujerumani na Uholanzi baadaye.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Augustino na mababu wengine wa Magharibi  Augustino (Thagaste, leo Souk Ahras nchini Algeria, 13 Novemba 354 – Hippo, leo Annaba, Algeria, 28 Agosti, 430) alikuwa mtawa, mwanateolojia, padri na hatimaye askofu mkuu wa Hippo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ndiye kiongozi mkuu wa Kanisa Katoliki katika Afrika Kaskazini mwanzoni mwa karne ya 5.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Katika historia yote Augustino ni kati ya watu wenye akili kubwa zaidi, iliyopenya masuala yoyote, pamoja na ubunifu wa ajabu na moyo mpana.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Aliunda upya teolojia ya mapokeo akiitia chapa yake mwenyewe.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kati ya mababu wa Kanisa, ndiye aliyetuachia maandishi mengi zaidi, kuanzia yale maarufu sana yanayoitwa "Maungamo", kwa kuwa humo miaka 397-400 aliungama sifa za Mungu na ukosefu wake mwenyewe kwa kusimulia alivyoishi hadi miaka ya kwanza baada ya kuongoka.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kila wakati ulifurahia zaidi kitu fulani katika Augustino.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Siku hizi anapendwa hasa kwa unyofu wake katika kujichunguza na kutoa siri zake, akikiri makosa yake na kuyageuza yawe sifa kwa Mungu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Uzingatifu wake wa fumbo la nafsi yake ambamo fumbo la Mungu limefichama, ni mzuri ajabu kiasi cha kubaki hata leo kilele cha kujitafiti kiroho.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Aliandika: “Usiende nje, rudi ndani mwako; ukweli unakaa katika utu wa ndani; na ukiona umbile lako ni geugeu, panda juu yako.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini kumbuka, unapopanda juu yako, unapanda juu ya roho inayofikiri.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Basi, ufikie pale mwanga wa akili unapowaka”.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Tena: “Naona ni lazima wanadamu warudishiwe tumaini la kupata ukweli”.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Posidi, mtu wa kwanza kuandika habari za maisha ya Augustino (kwa Kilatini, “Vita Augustini”), alisema “waamini wanamkuta daima hai” katika vitabu vyake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kweli havionyeshi imepita miaka 1600 tangu viandikwe: humo anaonekana kama rafiki yetu wa wakati huu anayesema nasi kwa imani isiyozeeka.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Augustino mwenyewe aliviorodhesha 1,030, ambavyo si vyote.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kazi yake kubwa haikuwa kuandika maelezo juu ya vitabu na maneno ya Biblia yenyewe alivyofanya Origene, bali kuingiza Biblia katika mazingira ya kiroho, ya kijamii na ya kisiasa ya wakati wake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hapo, akitegemea mamlaka ya imani inayodhihirishwa na Biblia, maandiko ya Kimungu yasiyoweza kukosea yakisomwa katika mapokeo ya Kanisa lililoorodhesha vitabu vinavyoiunda, aliuliza maswali na kutoa majibu yaliyo muhimu mpaka leo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Akilinganisha imani na akili, Augustino alichunguza hasa fumbo la Mungu (Ukweli mkuu na Upendo wa milele, unaohitajiwa na roho ili kupata amani) na la binadamu (ambaye ni sura na mfano wa Mungu).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Huyo katika roho yake isiyokufa, bado ana uwezo wa kuinuka hadi kwa Mungu, ingawa uwezo huo umeharibiwa na dhambi na unahitaji kabisa kurekebishwa na neema.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Teolojia yake kuhusu Utatu inaendeleza ile ya mapokeo na kuathiri Kanisa lote la Magharibi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Augustino anaweka wazi kuwa Nafsi tatu ni sawa lakini hazichanganyikani; tena anajaribu kuufafanua Utatu kwa kutumia saikolojia (mfano wa kumbukumbu, akili na utashi).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kitabu muhimu zaidi kuhusu Utatu (kwa Kilatini kinaitwa “De Trinitate”) alikiandika miaka 399-420.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kilichukua muda mrefu kwa kuwa alisimamisha uandishi wake miaka minane “kwa sababu ni kigumu mno na nadhani wachache tu wanaweza kukielewa; basi kuna haraka zaidi ya kuwa na vitabu vingine tunavyotumaini vitafaidisha wengi”.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hivyo alielekeza nguvu zake kutunga vitabu vya katekesi kwa wasio na elimu (hasa “De Catechizandis Rudibus”).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Akijibu hoja za Wadonati, ambao walitaka Kanisa la Kiafrika na kuchukia mambo ya Kilatini, alikubali kurahisisha lugha hata kufanya makosa ya kisarufi kusudi wamuelewe zaidi akifafanua umoja wa Kanisa ulivyo muhimu kwa mahusiano na Mungu na kwa amani duniani.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hasa hotuba zake, zilizoandikwa na wengine wakati alipokuwa anazitoa kwa watu akiongea nao kirahisi, zimechangia kueneza ujumbe wake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Tunazo bado karibu 600, lakini zilikuwa zaidi ya 3,000.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Pia alifafanua upya imani kuhusu umwilisho wa Mwana wa Mungu, akiwahi kutumia misamiati iliyokuja kupitishwa na Mtaguso wa Kalsedonia (451): uwepo wa hali mbili (ya Kimungu na ya kibinadamu) katika nafsi moja.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lengo la umwilisho lilikuwa wokovu wa watu, hivyo hakuna anayeweza kuokoka bila Kristo aliyejitoa sadaka kwa Baba, “akitakasa, akifuta na kutangua makosa yote ya binadamu, akiwakomboa kutoka mamlaka ya shetani”.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mbali ya Augustino, Kanisa la Magharibi katika karne ya 4 hadi ya 6 lilizaa mababu wa Kanisa wengine walioathiri moja kwa moja imani, maadili, liturujia na uchungaji: kwanza askofu Ambrosi (Trier, leo nchini Ujerumani, 340 hivi - Milano, Italia, 4 Aprili 397), ambaye ndiye aliyembatiza Augustino, halafu padri Jeromu (Strido, leo nchini Korasya 347 - Bethlehemu, Israeli, 420) na Papa Gregori I (Roma, Italia, 540 hivi – Roma, 12 Machi 604) .


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mafarakano ya mataifa mazima na umoja wa Kanisa Katika karne ya 4 dola kubwa la Roma lilianza kupata matatizo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Makabila kutoka Ulaya kaskazini yalianza kuhamia kusini.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hali ya hewa kule ilibadilika: watu wakakosa chakula cha kutosha.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hiyo ilisababisha kipindi kirefu cha vita na vurugu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Waliohama wakawasukuma majirani wao walioanza kuhamahama vilevile.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Matembezi hayo yalifika kwenye mipaka ya Dola la Roma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Waroma walishindwa kuwazuia kutokana na uzazi wao kupungua na polepole mataifa yale yasiyostaarabika yakaingia katika eneo la dola na kutwaa mikoa mbalimbali.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Waroma wakatumia hela nyingi sana kwa ajili ya jeshi lao lakini bila kufanikiwa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 395 Kaisari akagawa dola la Roma katika sehemu mbili, yaani Magharibi (makao makuu Roma) na Mashariki (makao makuu Bizanti).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mpaka wa katikati ulifuata tofauti ya utamaduni kati ya maeneo yaliyotumia zaidi lugha ya Kigiriki na maeneo yaliyotumia zaidi Kilatini.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ugawaji huo ulikuwa na kusudi la kurahisisha utawala na utetezi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini mwaka 410 makabila yasiyostaarabika yaliteka na kuharibu mji wa Roma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 476 Kaisari wa mwisho wa Magharibi aliuawa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Makabila ya Kijerumaniki yalichukua utawala katika sehemu zote za Ulaya mpaka Afrika Kaskazini.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Dola la Roma la Magharibi likagawanywa katika nchi nyingi ndogondogo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kila sehemu makabila toka Kaskazini yalitawala kama tabaka dogo la juu wakiwategemea wenyeji kuendelea kuzalisha mali na wenyewe kupokea kodi zao.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini utaratibu, mawasiliano na usalama viliharibika kabisa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Uchumi na utamaduni vilirudi nyuma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Umoja wa kisiasa uliharibika, badala yake yalitokea maeneo mengi madogo ya kikabila.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ulaya Magharibi ilibaki na chombo kimoja tu chenye umoja uliovuka mipaka: Kanisa Katoliki chini ya uongozi wa Askofu wa Roma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ndiye aliyetunza urithi wa jina kubwa la Roma akiheshimiwa pia kama mwandamizi wa Mtume Petro.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Yeye kama mchungaji mkuu alilazimika kuwajibika ili kuokoa jahazi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ndivyo walivyofanya hasa Papa Leo I na Papa Gregori I. Wafaranki, kabila kubwa la Kigermanik waliwahi kujiunga na Kanisa Katoliki wakawa msaada mkubwa kwa Mapapa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Isipokuwa, kwa kuwaachia watawale Italia ya Kati, walisababisha Papa aanze kuwa kama mfalme wa dunia hii, jambo lililoathiri sana majukumu yake ya kiroho hadi mwaka 1870.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa sababu elimu ilishuka chini popote Ulaya Magharibi, ni ndani ya Kanisa tu kwamba mapadri na wamonaki wakaendelea kusoma na kutunza elimu ya kale.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa juhudi za wamonaki Wabenedikto na wengineo, ustaarabu wa kale uliokolewa katika vitabu vyake na uinjilishaji uliendelea katika Ulaya ya Kati.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ni kwamba watu kutoka Ulaya kaskazini hawakuwa wasomi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hivyo watawala wao walitegemea watu wa Kanisa wakitaka kuandika au kusomewa barua au mikataba.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Polepole watawala wapya pamoja na makabila yao wakapokea Ukristo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Walifundishwa kwamba mfalme hupewa madaraka yake na Mungu, hivi anapaswa kufuata shauri la Kanisa ambalo linatangaza mapenzi ya Mungu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kutokana na hali hiyo ya kiutamaduni na ya kiroho Kanisa lilikuwa na athari kubwa sana.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Utamaduni na utaratibu wa kale viliendelea katika sehemu ya mashariki ya dola.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mtawala wa Bizanti akaendelea kutumia cheo cha Kaisari wa Roma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Taratibu za siasa, serikali na uchumi ziliendelea.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Makaisari wengine wa Mashariki walijaribu kutawala tena eneo lote la zamani hata upande wa magharibi lakini ilishindikana.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kanisa huko liliendelea kuwa dini rasmi ya serikali.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa sababu serikali ilikuwa yenye nguvu zaidi, Kanisa lilikuwa chini yake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kaisari alikuwa mlezi mkuu wa kanisa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ndiye aliyemthibitisha Askofu Mkuu wa Bizanti na maaskofu wa dayosisi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa sababu ya matatizo ya ndani ya dola la Roma la Mashariki (= Bizanti) mafarakano yalitokea katika nchi za Misri na Siria zilizokuwa chini ya Kaisari wa Bizanti.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Katika nchi hizo, baada ya mtaguso wa Kalsedonia (451), sehemu kubwa ya Wakristo walijitenga na kuendelea kama Kanisa la kitaifa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kanisa la Misri lilifuatwa na Kanisa la Nubia na la Ethiopia.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa namna hiyo makanisa hayo ya kale ya Afrika yameendelea hadi leo kwa namna ya pekee.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ilitokea vilevile kwa Kanisa la Siria, la Armenia n.k. Hawakuwa tena waamini binafsi walioshika msimamo tofauti na ule rasmi, bali Wakristo karibu wote wa nchi fulani chini ya maaskofu wao waliojitenga na umoja wa Kanisa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kabla ya hapo, kufuatana na mtaguso wa Efeso (431), Wakristo wa nje ya Dola la Roma upande wa mashariki (Mesopotamia, Uajemi n.k.) walikuwa wameshajitenga na kuendeleza maisha ya Kikristo chini ya dhuluma za Dola la Uajemi, huku wakieneza habari njema mbali zaidi na zaidi, hadi China na Indonesia.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kumbe Kanisa Katoliki liliendelea tofautitofauti katika sehemu hizo za mashariki na magharibi za Dola la Roma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wakristo wa Magharibi (nchi za Ulaya magharibi pamoja na Afrika kaskazini) wakafuata uongozi wa Papa yaani Askofu wa Roma.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kanisani walitumia lugha ya Kilatini.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wakristo wa Mashariki wakafuata maaskofu wao waliokuwa chini ya serikali ya Kaisari wa Bizanti.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kama lugha walitumia Kigiriki.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Pamoja na magomvi katika uenezaji wa Ukristo kwenye maeneo ya Ulaya yaliyokuwa bado ya Kipagani (hasa kati ya Waslavi), tofauti hizo zilisababisha desturi na mawazo yaliyozidi kutofautiana.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ziliweka msingi wa kutokea kwa madhehebu mawili makubwa yanayoendelea mpaka leo yaani Kanisa Katoliki la Kiroma (magharibi) na Kanisa la Kiorthodoksi (mashariki).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Baada ya mafarakano ya muda (hasa la miaka 863-867 kuhusu upatriarki wa Fosyo), mwaka 1054 wajumbe wa Askofu wa Roma walimtembelea Askofu Mkuu wa Bizanti.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Walianza kupingana vikali na mwishoni wakalaaniana.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Tangu mwaka ule farakano lilikuwa rasmi kati ya Ukristo wa Magharibi na Waorthodoksi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Ilichukua miaka mingi kushinda laana hizo.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1967 Papa Paulo VI wa Roma alimtembelea Askofu Athenagoras wa Bizanti (leo: Istanbul) wakapatana tena na kusameheana makosa ya zamani.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Uelewano umeanza kujengwa pia kati ya makanisa yaliyofarakana zamani na Bizanti kama vile Wakopti na Wasiria.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Uenezi wa Uislamu ulivyorudisha nyuma Ukristo na umisionari wake  Mwaka 622 B.K. Mwarabu kwa jina Muhammad alikimbia mji wa Maka.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wakazi wa Maka walikuwa wamemkasirikia Muhamad.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kwa miaka 12 aliwahi kuhubiri juu ya ufunuo aliodai ameupokea kutoka kwa malaika wa Mungu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Alipinga desturi na maadili ya watu wa mji wake.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Akatangaza "Uislamu" yaani imani katika Mungu mmoja aliyetoa amri zake kwa wanadamu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Kumbe viongozi wa Maka waliona anaharibu dini ya asili ya kuabudu sanamu za miungu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Makabila ya Waarabu walikuja kila mwaka kuabudu sanamu za Maka katika jengo la Kaaba.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wakati wa ziara hizo biashara ya Maka ilistawi vizuri sana.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Muhammad alionekana anaweza kuwazibia viongozi hao riziki wakakasirika wakajaribu kumwua lakini akakimbia.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Akisafiri pamoja na marafiki wachache akaelekea mji wa Jathrib (leo Madina).


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Pale alipokewa vizuri, na wenyeji wakamwamini.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Habari zake zikaenea haraka pande zote za Uarabuni.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Makabila mbalimbali ya Waarabu walimwunga mkono.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Akawa kiongozi wao kidini, kijeshi na kisiasa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 630 akawashinda watu wa Maka kivita lakini alionyesha busara kwa kuwahurumia mradi wajiunge na Uislamu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Alipokufa mwaka 632 B.K. karibu Waarabu wote waliunganishwa chini ya bendera ya imani mpya ya Uislamu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Katika jina la Mungu (kwa Kiarabu: Allah) wafuasi wake wakashambulia maeneo jirani ya Waroma wa Bizanti na ya Waajemi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Dunia nzima ilishangaa kusikia habari ya kwamba Waarabu kutoka jangwani walifaulu kuwashinda wanajeshi hodari wa Kiroma na wa Kiajemi.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Lakini katika miaka iliyotangulia dola hizo mbili kubwa ziliwahi kupigana vita virefu na vikali.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Wananchi wote na wanajeshi wao walichoka.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Uchumi ulidhoofika baada ya miaka 20 ya vita.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Tena wenyeji wa Misri na Shamu (Siria) walisikitikia utawala wa Kaisari wa Bizanti.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Walidai tangu muda mrefu uhuru wa kitaifa lakini wakagandamizwa.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Waarabu walikutana na maadui waliokosa nguvu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Hivyo uenezaji wao ulikuwa wa haraka sana.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 636 Waarabu wakawashinda Waroma wa Bizanti kule Shamu wakateka Dameski na Yerusalemu.


Question: Je, mfumo wa utetezi wa haki za binadamu ulianzia nchi gani?

Historia ya Kanisa

Mwaka uleule wakawashinda Waajemi kule Mesopotamia (Iraq).