Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wahindi hao na vizazi vyao baadaye walibakia nchini Kenya na kuunda kitovu cha jamii za Wahindi zijulikanayo kama Ismaili Muslim na Sikh.[14][15] Mnamo Agosti 1914, Vita vya Kwanza vya Dunia vilipoanza, magavana wa British East Africa (kama eneo hilo lilivyojulikana) na German East Africa walifikia makubaliano ili kuepusha makoloni yao machanga na uhasama.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hata hivyo, Luteni Kanali Paul von Lettow-Vorbeck alichukua mamlaka ya majeshi ya Ujerumani, akiwa na kusudi la kutwaa raslimali nyingi iwezekanavyo za Uingereza.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Jeshi la Uingereza likiwa limemtenga na Ujerumani, von Lettow aliendesha kampeni iliyofaulu ya vita vya kuvizia, wakila walichopata, wakiteka bidhaa za matumizi za Uingereza, na kuepuka kushindwa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mwishowe alisalimu amri na akajisalimisha nchini Zambia siku kumi na moja baada ya mapatano ya kusimamisha vita kutiwa sahihi mwaka wa 1918.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Waingereza walitumia jeshi la Wahindi kumfukuza Lettow na walihitaji wachukuzi wengi ili kubeba vifaa vya matumizi hadi bara kwa miguu na hivyo kutatua shida kuu ya uchukuzi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kundi la wanajeshi wachukuzi liliundwa na kuwajumuisha Waafrika 400,000, na kuchangia katika uhamasishaji wao wa muda mrefu kisiasa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hadi mwaka wa 1920, eneo linaloitwa Kenya lilijulikana kama Himaya ya Uingereza ya Afrika Mashariki.[16]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mwaka huo, koloni la Kenya liliundwa na kupatiwa jina linalotokana na Mlima Kenya[17]Waingereza walilitamka jina hilo kama pronounced/ˈkiːnjə/(deprecated template)[18] ingawa matamshi ya wenyeji na yaliyokusudiwa katika maendelezo asili, Kenia yalikuwa ˈkɛnja.[19]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Enzi ya Jomo Kenyatta kuwa rais wa Kenya miaka ya 1960-1969, matamshi ya Kiingereza, yaani /ˈkɛnjə/ yalikubalika na kutumiwa sana kwa sababu jina lake lilidumisha matamshi asilia ya wenyeji.[20]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kumbe saa ya uhuru, mwaka 1963, Jomo Kenyatta alichaguliwa kama rais wa kwanza.[21]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Awali alikuwa alishika jina hili kutafakari ahadi yake ya kuikomboa nchi yake na matamshi yake ya jina lake ulisababisha katika matamshi ya Kenya katika Kiingereza kubadilisha nyuma ya makadirio ya awali uliotokea matamshi, pronounced/ˈkɛnjə/(deprecated template) Mwanzoni mwa karne ya 20, wakulima Waingereza na Wazungu wengine walituama katika nyanda za juu katika eneo la kati walikoondokea kuwa matajiri kwa kulima kahawa na chai.[22]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kufikia mwaka 1930, takribani walowezi 30,000 waliishi katika maeneo hayo na walikuwa na ushawishi mkubwa wa kisiasa kwa sababu ya uwezo wao wa kiuchumi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Maeneo hayo yalikuwa makao ya watu milioni moja wa kabila la Wakikuyu, na wengi wao hawakuwa na ithibati ya kumiliki mashamba kwa mujibu wa Waingereza (ingawa mashamba hayo yalimilikiwa na kabila hilo kabla ya Wazungu kufika), na waliishi kama wakulima wanaohamahama.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Ili kuendeleza matakwa yao, walowezi waliwakataza kilimo cha kahawa na kuwalazimisha kulipa kodi ya nyumba, na maskwota walipewa mashamba madogo baada ya kuwafanyia kazi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wakikuyu wengi walihamia mijini kwani mashamba yao hayangeweza kutosheleza mahitaji yao.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mwaka wa 1951, Horace Hector Hearne akawa mkuu wa sheria nchini Kenya (alitoka Ceylon alikoshikilia wadhifa huohuo) na alifanya kazi katika Mahakama Kuu mjini Nairobi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Alihudumu katika wadhifa huo hadi mwaka 1954 alipoteuliwa kama Hakimu wa Rufaa katika Mahakama ya Rufaa ya Afrika Magharibi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Usiku wa tarehe 5 Februari 1952, wakati Mfalme George VI alipoaga dunia, Hearne alimsindikiza Malkia Elizabeth II na mumewe Filipo mwanamfalme wa Edinburgh, kwa dhifa ya kitaifa hotelini Treetops, ambayo sasa ni kivutio maarufu cha watalii.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hapa ndipo alipouanzia umalkia.[23]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Alirudi Uingereza mara moja akiandamana na Hearne.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kuanzia Oktoba 1952 mpaka Desemba 1959, Kenya ilikuwa katika hali ya hatari kufuatia uasi wa Mau Mau dhidi ya utawala wa Uingereza.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Gavana aliomba na kupata msaada wa wanajeshi Waingereza na Waafrika, pamoja na King's African Rifles.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mnamo Januari 1953, Meja Jenerali Hinde aliteuliwa kuwa mkuu wa oparesheni ya kuzima uasi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hali hii haikuimarika kwa kukosa uchunguzi, kwa hivyo Jenerali George Erskine aliteuliwa kuwa kamanda msimamizi wa majeshi ya kikoloni mnamo Mei 1953, akiungwa mkono hasa na Winston Churchill.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kutiwa mbaroni kwa Warũhiũ Itote (aka General China) tarehe 15 Januari 1954, na kuhojiwa kwake kulipelekea Waingereza kuuelewa vyema usimamizi wa Mau Mau.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Oparesheni Anvil iliyoanzishwa tarehe 24 Aprili 1954 ilipangwa na jeshi kwa wiki kadhaa baada ya kukubaliwa na kamati kuu ya vita.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wakati wa oparesheni hiyo, mji wa Nairobi ulidhibitiwa na wanajeshi na wakazi wake walihojiwa huku wafuasi wa Mau Mau wakikamatwa na kupelekwa vizuizini.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mnamo Mei 1953, walinzi wa nyumbani walitambulika rasmi kama askari wa usalama.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Askari hao wa nyumbani ndio waliounda kikosi cha kupambana na mikakati ya Mau Mau kwani walikuwa Waafrika waaminifu, na si majeshi ya kigeni kama Jeshi la Uingereza na King's African Rifles.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kufikia mwisho wa hali ya hatari, askari hao walikuwa wamewaua Mau Mau 4886, ambao ni asilimia 42% ya waasi wote.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kukamatwa kwa Dedan Kimathi huko Nyeri tarehe 21 Oktoba 1956 kuliashiria kushindwa kwa Mau Mau kukamaliza vita.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Baada ya uhuru  Utawala wa Kenyatta Waafrika walichaguliwa moja kwa moja katika bunge la uwakilishi kwa mara ya kwanza mwaka wa 1957.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Licha ya Waingereza kutamani kuwakabidhi mamlaka wapinzani wasio na siasa kali ya Kiafrika, ni chama cha Kenya African National Union (KANU) kilichoongozwa na Jomo Kenyatta kilichounda serikali punde tu kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Tarehe 12 Desemba 1964, Kenya ilipotangazwa kuwa jamhuri, Kenyatta akawa rais wa kwanza.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mwaka huohuo, jeshi la Kenya lilipigana na Vita vya Shifta dhidi ya kabila la Wasomali waliokusudia kuiona NFD imejiunga na Jamhuri ya Somalia.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mashifta walililemea jeshi la Kenya lakini baadaye walishindwa mwaka wa 1967.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kenya ilitia saini mkataba na nchi ya Ethiopia mwaka wa 1969 unaodumu mpaka leo kwa kuhofia mashambulizi kutoka kwa jeshi la Somalia lililokuwa na nguvu zaidi.[24]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Eneo la NFD nchini Kenya halijaendelea kutokana na kiangazi na mafuriko.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hata hivyo, wakimbizi wafanyabiashara wa Kisomali waliotajirika wamebadilisha mtaa wa Eastleigh uliokuwa wa mabanda na kuufanya kuwa ngome ya kibiashara katika sehemu kubwa ya mashariki mwa mji wa Nairobi.[25]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Utawala wa Moi Mwaka wa 1978, Kenyatta alifariki na Daniel Arap Moi akawa rais.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Moi alidumisha urais kwa kuchaguliwa bila kupingwa katika chaguzi za mwaka wa 1979, 1983 (uchaguzi wa dharura) na 1988, zote zikiwa zilifanyika chini ya katiba ya chama kimoja.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Uchaguzi wa 1983 ulifanyika mwaka mmoja kabla ya wakati kutokana na njama ya kupindua serikali iliyokosa kufaulu tarehe 1 Agosti 1982.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mapinduzi hayo yaliyotibuka yalipangwa na askari mwanahewa wa cheo cha chini, Bwana Hezekiah Ochuka na kuendelezwa hasa na wanahewa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Jaribio hilo lilizimwa kwa haraka na wanajeshi waaminifu wakiongozwa na Jeshi la Nchi Kavu, General Service Unit (GSU) - kikosi cha polisi wenye hadhi ya kijeshi - na baadaye polisi wa kawaida.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hata hivyo raia kadhaa walijeruhiwa na wengine kuuawa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Tukio hilo lilisababisha kuvunjwa kwa kikosi chote cha wanahewa, huku wengine wakiachishwa kazi na wengine wakishtakiwa kwenye mahakama ya kijeshi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Katika uchaguzi wa 1988 kura za mlolongo zilianzishwa, ambapo wapigakura walitakiwa kupiga foleni nyuma ya wagombea uchaguzi wanaowapenda, badala ya kutumia kura ya siri[26] Jambo hilo lilionekana kama kilele cha enzi ya ukiukaji mkubwa wa demokrasia likasababisha msukumo mkuu wa mageuzi ya kikatiba.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Vipengele vilivyokuwa na utata, kikiwemo kile kilichoruhusu chama kimoja pekee cha kisiasa, vilibadilishwa miaka iliyofuata.[27]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Katika uchaguzi wa kidemokrasia wa vyama vingi wa miaka ya 1992 na 1997, Daniel Arap Moi alichaguliwa tena.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Utawala wa Kibaki Kulingana na katiba, mwaka 2002 Moi hakuruhusiwa kuwania urais tena, na Mwai Kibaki wa chama cha upinzani cha "National Rainbow Coalition" — NARC akachaguliwa kuwa rais.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Uchaguzi huo ulitambulikana kuwa wa kidemokrasia na wachunguzi wa humu nchini na wa kimataifa na hivyo kuwa chanzo cha mageuzi makubwa ya kidemokrasia nchini Kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mnamo Desemba 2002, Wakenya walifanya uchaguzi uliokuwa wa kidemokrasia na uwazi ambao kwa kiasi kikubwa uliamuliwa kuwa huru na wa haki na wachunguzi wa kimataifa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Uchaguzi wa mwaka huo ulikuwa mwanzo mpya na uliiletea Kenya mabadiliko makuu ya kisiasa yaliyowezesha chama cha Kenya African National Union (KANU), kilichokuwa kimeitawala nchi tangu uhuru, kukabidhi kwa amani mamlaka kwa chama cha National Rainbow Coalition (NARK), uliokuwa muungano wa vyama vingi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Chini ya uongozi wa Rais Mwai Kibaki, muungano wa vyama tawala ulihahidi kushughulikia ukuaji wa kiuchumi, kumaliza ufisadi, kuimarisha elimu na kuandika katiba mpya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Baadhi ya ahadi hizi zimeshatimizwa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kuna elimu ya msingi ya bure.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mwaka wa 2007 serikali ilitangaza kuwa, kuanzia mwaka 2008 gharama ya masomo ya shule za upili itapunguzwa huku serikali ikilipia gharama zote za mafundisho.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Uchaguzi wa 2007  Katika uchaguzi mkuu uliofanyika tarehe 27 Desemba 2007, Rais Kibaki wa chama cha Party of National Unity (PNU) aliwania uchaguzi dhidi ya chama kikuu cha upinzani Orange Democratic Movement (ODM).


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kulingana na wachunguzi wa kimataifa, uchaguzi huo ulikumbwa na udanganyifu na hivyo kutofikia kiwango kinachokubalika kimataifa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Chama cha ODM kilisambaratika na kupoteza 8 % ya kura zake kwa chama kipya cha Orange Democratic Movement-Kenya (ODM) - kikiongozwa na Kalonzo Musyoka.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kinyang’anyiro kilikuwa kikali kati ya mgombea wa ODM, Raila Odinga na Kibaki wa PNU.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kuhesabiwa kwa kura na Tume ya Uchaguzi ya Kenya kulionyesha Raila akiongoza kwa kura chache na baadaye kwa kura nyingi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hata hivyo, kura zilipoendelea kuhesabiwa na Tume ya Uchaguzi, Kibaki alimkaribia mpinzani wake kwa kura, kisha akamshinda.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Matokeo hayo yalisababisha maandamano na kulaumiwa kwa Tume ya Uchaguzi ya Kenya kwa kumpendelea Kibaki,hivyo Oginga akajitangaza “rais wa watu” na kutaka kura zihesabiwe tena.[28]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Maandamano hayo yalibadilika kuwa ghasia zilizosababisha kuharibiwa kwa mali.[29].[30]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Viongozi mashuhuri wa Afrika, wakiongozwa na aliyekuwa katibu mkuu wa Umoja wa Mataifa Kofi Annan walisuluhisha mzozo huo wa kisiasa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kundi la Annan liliungwa mkono na Umoja wa Mataifa, Jumuia ya Ulaya, Muungano wa Nchi za Afrika, Serikali ya Marekani na nchi nyingine maarufu ulimwenguni kote.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kwa habari zaidi rejelea Ghasia nchini Kenya (2007-2008).


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Annan aliomba usaidizi kwa kamati yake ya upatanishi kutoka kwa shirika la kushughulikia mizozo la Uswisi lijulikanalo kama Kituo cha Mazungumzo ya Kihisani yaani Centre for Humanitarian Dialogue.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Serikali ya muungano Tarehe 12 Februari 2008 Kibaki na Odinga walitia sahihi mkataba wa kuunda serikali ya muungano ambapo Odinga angekuwa waziri mkuu wa pili nchini Kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kulingana na mkataba huo, rais angeteua baraza la mawaziri kutoka pande zote mbili za PNU na ODM kulingana na wingi wa wabunge wa kila chama bungeni.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mkataba huo ulieleza kuwa baraza la mawaziri litajumuisha Makamu wa Rais na manaibu wawili wa Waziri Mkuu.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Baada ya majadiliano bungeni ilipitishwa kuwa muungano huo utadumu hadi mwisho wa kipindi cha bunge, ama chama kimoja kikijitoa kwenye muungano kabla ya kipindi cha bunge kuisha.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wadhifa huo mpya wa waziri mkuu utakuwa na nguvu na mamlaka kuratibu na kusimamia shughuli za serikali.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Vilevile itaongozwa na mbunge aliyechaguliwa ambaye pia atakuwa kiongozi wa chama au muungano wa vyama wenye idadi kubwa ya wabunge bungeni.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Ulimwengu ulimshuhudia Annan na kamati yake iliyoungwa mkono na Umoja wa Mataifa na mwenye kiti wa muungano wa nchi za Afrika Jakaya Kikwete, walipowaleta pamoja wapinzani hawa sugu kwenye sherehe za kutia sahihi mkataba huu.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Sherehe hizi zilionyeshwa moja kwa moja kwenya televisheni ya kitaifa kutoka kiingilio cha Jumba la Harambee mjini Nairobi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wawakilishi wa PNU na ODM walianza majadiliano ya kina kuhusu ugavi wa mamlaka tarehe 29 Februari 2008.[31]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wabunge wa Kenya, kwa pamoja, waliidhinisha mkataba wa ugawaji mamlaka tarehe 18 mwezi wa Machi 2008 ili kuiokoa Kenya iliyoaminika kama mojawapo ya nchi thabiti na iliyoendelea barani Afrika.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mkataba huu uliunganisha PNU iliyoongozwa na Kibaki na ODM ya Odinga kisha kupelekea kuundwa kwa serikali ya muungano, vyama vyote viwili vikiwa na mamlaka sawa.[32]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Tarehe 13 Aprili 2008, Rais Kibaki aliitangaza baraza la mawaziri 41 wa serikali hii ya muungano ikijumuisha waziri mkuu na makamu wake wawili.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Baraza hili lilijumuisha pia manaibu wa mawaziri 50 na lilitawazwa katika Ikulu ya Nairobi tarehe 17 Aprili 2008 huku Kofi Annan na viongozi wengine mashuhuri wakishuhudia.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Tarehe 4 Novemba 2008 ilitangazwa kuwa sikukuu ya kitaifa kusherehekea ushindi wa Barack Obama, ambaye baba yake alikuwa Mkenya, kama rais wa Marekani.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Katika sehemu za mashambani, kama wilayani Kisii, visa vya kuchoma watu wakidaiwa kuwa wachawi vinaongezeka.[33]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Waathiriwa hasa ni wanawake wakongwe.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mnamo Mei 2008, watu 11 waliuwa na nyumba 30 kuchomwa.[34]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Siasa Kenya ni jamhuri ya kidemokrasia ya kiuwakilishi inayoongozwa na rais, ambaye ndiye mkuu wa taifa na kiongozi wa serikali, na yenye mfumo wa vyama vingi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Serikali ndiyo yenye mamlaka ya juu.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Utungaji wa sheria ni jukumu la serikali na la bunge la taifa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Idara ya Mahakama ni huru, na imejitenga na serikali kuu na bunge.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hata hivyo, kulikuwa na kutoridhika kwingi, hasa katika enzi ya rais mstaafu Daniel Arap Moi, kuwa serikali iliingilia sana shughuli za mahakama.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kenya imedumisha uthabiti wa kutosha licha ya mabadiliko katika mifumo yake ya kisiasa na michafuko katika nchi kadhaa jirani.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Bunge la mseto wa vyama vingi la 1997 lilianzisha mageuzi yaliyobadilisha sheria za kikoloni zenye dhuluma zilizotumika kuuzuia uhuru wa kuongea na kutangamana.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Jambo hilo liliimarisha uhuru wa umma na kuchangia kiasi kuaminika kwa uchaguzi wa Desemba 1997.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kaunti na tarafa   Kenya ina kaunti 47, kila moja ikiongozwa na Mkuu wa Kaunti anayechaguliwa na watu ambao wanaishi kwenye hiyo kaunti.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Serikali za mitaa huendelezwa kupitia mabaraza ya miji.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Maeneo mengi ya mijini huwa ni mji, manisipaa au baraza la mji.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Serikali za mitaa katika maeneo ya mashambani huitwa serikali za wilaya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Madiwani wa mitaa hii huchaguliwa katika uchaguzi wa madiwani unaofanywa wakati mmoja na uchaguzi mkuu.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Maeneo ya uwakilishi bungeni yamegawanywa kwa sababu ya upigaji kura.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kuna maeneobunge 210 nchini Kenya.[35]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Idadi ya watu katika miji muhimu   Watu  Kenya ni nchi yenye makabila mengi tofautitofauti, hasa ya Kibantu (67%) na ya Kiniloti ().


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wakenya wengi huzungumza lugha mbili, Kiingereza na Kiswahili, na asilimia kubwa pia huzungumza lugha mama ya kabila lao.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Makundi ya makabila ni kama ifuatavyo: Wakikuyu 22%, Waluyia 14%, Wajaluo 13%, Wakalenjin 12%, Wakamba 11%, Wakisii 6%, Wameru 6%, makabila mengine ya Kiafrika 15%, wasio Waafrika (Wahindi, Waingereza na Waarabu) 1% [3] Kila kundi au kabila lina lugha yake na Kiswahili hutumika kama chombo cha kuwasiliana miongoni mwa makabila tofauti.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Dini   Upande wa dini, idadi kubwa ya Wakenya ni Wakristo: kulingana na sensa ya mwaka 2009, asilimia 82.5 ya wakazi wa Kenya walikuwa Wakristo (asilimia 47.4 ni Waprotestanti, asilimia 23.3 ni Wakatoliki, asilimia 11.8 ni Wakristo wa madhehebu mengine mbalimbali, wakiwemo Waorthodoksi 621,200), asilimia 11.1 ni Waislamu, asilimia 1.6 ni wafuasi wa dini asilia za Kiafrika, asilimia 1.7 ni wa makundi mengine ya dini (kuna Wahindu takribani 300,000, ambao wameingiliana vyema na Wakenya wengine na huchangia pakubwa uchumi wa nchi), na asilimia 2.4 wanadai hawana uhusiano na dini yoyote ile.[36]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Asilimia 60 ya idadi ya Waislamu huishi katika Mkoa wa Pwani, wakiwa asilimia 50 ya jumla ya wakazi wa pale.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wengi wa wanaoishi sehemu ya magharibi mkoani Pwani ni Wakristo.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Eneo la kaskazini la Mkoa wa Mashariki ni makazi ya asilimia 10 ya jumla ya Waislamu nchini; hii ndiyo dini ya wakazi wengi wa hapa, na mbali na idadi ndogo ya Wasomali wanaoishi Nairobi, idadi kubwa ya Wakenya wengine ni Wakristo.[37]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Utamaduni   Kenya ni nchi yenye tamaduni anuwai.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Tamaduni zinazotambulika ni pamoja na Waswahili walio katika eneo la pwani, jamii za wafugaji katika eneo la kaskazini na jamii nyingine mbalimbali katika maeneo ya kati na magharibi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wajaluo wa Kenya ni wazawa wa jamii za wakulima na wafugaji walioishi magharibi mwa Kenya kabla ya ukoloni.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Inafahamika kwamba asili ya Wajaluo na makabila mengine ya Waniloti ni kaskazini mwa Kenya, pengine maeneo ya Sudan Kusini ya sasa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Waniloti, kama wanavyoitwa, ni kikundi cha kianthropolojia kilichotoka maeneo ya kaskazini mashariki mwa Afrika.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Pengine walihamia kusini kutokana na vita vilivyosababishwa na ukuaji wa Kush na Misri.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Waniloti nchini Kenya ni Wajaluo, Waturkana, Wakalenjin na Wamasai.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hili linadhihirika kutokana na kuwepo kwa lahaja zinazofanana kati ya makabila fulani nchini Sudan Kusini leo.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Makabila haya ni pamoja na Akoli na Lwo (si sawa na Luo) wanaoishi katika eneo la Darfur.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kuna makabila mengine ya Waniloti yanayoishi nchini Uganda na Tanzania.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hii hasa ni kwa sababu ya Wajaluo kuvutiwa na Ziwa Victoria, ambako wanapatikana katika nchi hizi tatu (Uganda, Tanzania na Kenya).


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Nchini Uganda, wanajulikana kwa kuanzisha himaya ya Waganda na ya himaya ya Watoro.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wajaluo nchini Kenya walipigana vita na majirani wao, hasa Wakalenjin, ili kulidhibiti ziwa hilo.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Leo hii, utamaduni wa Wamaasai unajulikana sana kwa kuangaziwa vilivyo na utalii, hata hivyo Wamaasai ni asilimia ndogo ya idadi ya Wakenya kwa jumla.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wamaasai wanatambulika kwa kujipamba sehemu ya juu ya mwili na kwa vito.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kenya ina utajiri mwingi wa muziki, vituo vya runinga na maonyesho ya sanaa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Elimu  Mfumo wa elimu nchini Kenya unajumuisha elimu ya chekechea, ya msingi, ya sekondari na ya vyuo.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Elimu ya watoto wadogo aghalabu huchukua miaka mitatu, ya msingi miaka minane, sekondari minne na chuo kikuu miaka minne au sita kwa kutegemea kozi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Shule za chekechea, ambazo ni za watoto wa umri wa miaka mitatu hadi mitano, ni sehemu muhimu ya mfumo huu wa elimu na ni kigezo muhimu kabla ya kusajiliwa katika darasa la kwanza (Gredi ya Kwanza).


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mwishoni mwa elimu ya msingi wanafunzi hufanya mtihani wa Cheti cha Kuhitimu Masomo ya Msingi Kenya (KCPE), ambao huamua watakaojiunga na shule ya sekondari au vyuo vya ufundi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Umri wa shule ya msingi ni miaka 6/7 hadi 13/14.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wale wanaojiunga na shule ya upili hufanya mtihani wa taifa mwishoni mwa kidato cha nne - Mtihani wa Cheti cha Kuhitimu Masomo ya Shule ya Upili Kenya (KCSE), ambao huamua watakaojiunga na vyuo vikuu, vyuo vya taatuma nyinginezo au kuajiriwa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Baraza Kuu la Usajili (JAB) ndilo lenye jukumu la kuwachagua wanafunzi watakaojiunga na vyuo vikuu vya umma.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mbali na shule za umma, kuna shule nyingi za binafsi nchini, hasa katika sehemu za miji.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Vilevile, kuna shule kadhaa za kimataifa zinazofundisha mifumo mbalimbali ya elimu ya ng'ambo.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Historia ya elimu Mfumo wa kwanza wa elimu nchini Kenya baada ya uhuru uliletwa na wakoloni Waingereza.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Baada ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963, Tume ya Ominde iliundwa ili kuleta mabadiliko ya kielimu ambayo yangeakisi matarajio ya taifa huru la Kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Tume hii ilimulika maswala ya usawa na umoja, ambayo yalikuwa maswala muhimu wakati huo.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mabadiliko ya kilichofundishwa katika historia na geografia yalifanywa ili kuakisi umoja wa kitaifa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kati ya 1964 na 1985, mfumo wa 7-4-2-3 ulifuatwa (miaka saba masomo ya msingi, miaka minne sekondari ya daraja la chini, miaka miwili sekondari ya daraja la juu, na miaka mitatu masomo ya chuo kikuu).


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Shule zote zilifuata mtaala mmoja.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mwaka wa 1981, kamati iliyoteuliwa na rais kuratibu namna ya kuanzisha chuo kikuu cha pili nchini Kenya na pia kwa jumla kuubadilisha mfumo wa elimu ilianza kazi yake.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kamati hii ilipendekeza kuwa mfumo ule wa 7-4-2-3 ubadilishwe kuwa mfumo wa 8-4-4 (miaka minane shule ya msingi, miaka minne shule ya upili, miaka minne ya elimu ya chuo kikuu).


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Jedwali lililo katika Elimu ya Sasa Nchini Kenya linaonyesha muundo wa mfumo wa 8-4-4.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Ingawa mfumo wa 7-4-2-3 kinadharia ulifikia kikomo mfumo wa 8-4-4 ulipoanzishwa mwaka wa 1985, kundi la mwisho la mfumo huo wa awali lilihitimu kutoka vyuo vikuu vya Kenya mwaka wa 1992.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Elimu nchini Kenya sasa Mfumo wa sasa wa 8-4-4 ilizinduliwa Januari 1985.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Ulitilia mkazo masomo ya kiufundi kwa matarajio kuwa, muundo huu mpya utawawezesha wanaoacha shule katika viwango mbalimbali aidha kujiajiri wenyewe au kupata ajira katika sekta ya juakali.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mnamo Januari 2003, Serikali ya Kenya ilitangaza kuanzishwa kwa masomo ya shule za msingi bila malipo.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hili lilipelekea kuongezeka kwa wanafunzi waliojiunga na shule za msingi kwa asilimia 70%.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hata hivyo, idadi ya waliojiunga na shule za upili na vyuo haikuongezeka sana kwa sababu malipo bado yalihitajika ili kuhudhuria masomo.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mtihani wa kuhitimu cheti cha masomo ya msingi nchini Kenya (KCPE) hufanywa katika darasa la nane.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Matokeo ya mtihani huu huhitajika ili kusajiliwa katika shule ya upili.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mtihani wa kuhitimu cheti cha masomo ya shule ya upili nchini Kenya (K.C.S.E.) hufanywa katika kidato cha nne.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wanafunzi hufanya mtihani katika masomo nane.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mfumo wa kutuza Gredi za KCSE  Gredi ya wastani hutegemea jinsi mwanafunzi hupita masomo haya nane.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Endapo mtahiniwa atafanya zaidi ya masomo manane, gredi ya wastani itategemea masomo manane ya kwanza anayopita vyema zaidi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kujiunga na chuo kikuu hutegemea masomo manane yanayopitwa zaidi na jinsi masomo fulani yamepitwa kutegemea kozi ya shahada fulani.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kwa mfano:  Jumla ya pointi ni 81.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Gredi ya wastani ni 81 na ukiigawa mara 8, ni sawa na 10.1 (hii ni karibu sawa na pointi10.0) ambayo ni B+ kwa mujibu wa mfumo wa gredi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mwanafunzi apataye gredi kama hii hufaulu kujiunga na mojawapo ya vyuo vya umma kwa kupata gredi nzuri.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Taasisi za mafunzo, vitivo na idara huamua mahitaji ya kimsingi ya kujiunga navyo.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wanafunzi wanaopata gredi ya C+ hufaulu kusomea kozi ya shahada fulani katika chuo kikuu.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kwa sababu ya ushindani mkubwa na nafasi chache katika vyuo vikuu, wale wanaopata gredi ya B na wakati mwingine B- na zaidi huchukuliwa kusomea shahada mbalimbali katika vyuo vya umma na hufaidi kwa kulipa karo iliyotolewa ruzuku na serikali.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wale wengine hujiunga na vyuo vikuu vya kibinafsi au na vyuo vya kati.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Jambo la kushangaza ni kuwa wanafunzi wanaojiunga na vyuo vikuu vya umma kupitia J.A.B. hutegemea jumla ya nafasi za kulala zinazopatikana katika vyuo vyote vya umma.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hata hivyo wanaokosa nafasi hizi, ingawa walipata gredi za chini zaidi za kujiunga na vyuo vikuu C+ au C, wakiwa na cheti cha diploma fulani husajiliwa kupitia mpango wa kujilipia karo katika vyuo vikuu (Module II) ikiwa wanaweza kujilipia karo yote ya kozi husika.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Jambo hili limezua mjadala mkali huku watu wakiuliza sababu na uadilifu wa kuwafungia nje wanafunzi waliofaulu kujiunga na vyuo vya umma kisha kuwasajili wanaotoka kwa familia zenye uwezo wa kifedha.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Ukosoaji Mfumo wa elimu wa Kenya 8-4-4 umepitia mengi magumu katika kipindi kirefu ulichodumu.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Punde tu baada ya kufuzu kwa kundi la kwanza la wanafunzi wa mfumo huu mwaka wa 1989, wananchi wengi walijitokeza kuilaumu na kuihukumu serikali kwa kuuanzisha mfumo huu".


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wakosoaji hawa walidai kuwa waliohitimu walikuwa hawajaandaliwa vyema na hawangeweza kushindana na wenzao kutoka sehemu nyingine za ulimwengu.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wengine walihoji kuwa waliofuzu kupitia kwa mfumo huu walikuwa aidha wachanga sana au hawajaandaliwa vyema kwa nafasi za kazi zilizokuweko.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Serikali haikusikiza haya yote pengine kwa sababu uwezekano wa kuubadilisha na kuuunda upya kungeigharimu pesa nyingi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hata hivyo, kwa miaka mingi waliofuzu wamewaaibisha walioupinga kwa kufualu katika vyuo vya nchini na ng’ambo.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kwa hakika kuhama kwa wasomi na wafanyakazi wa afya hadi nchi zilizoendelea ni dhihirisho tosha la hali hii.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wengi waliofuzu kupitia kwa mfumo huu wamefaulu katika vyuo vikuu vya ng’ambo.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mkazo uliotiliwa masomo ya ufundi umefifia na mabadiliko ya hivi juzi katika mtaala yanasisitiza teknolojia ya ubadilishanaji habari, sayansi, hesabu na lugha.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kwa vyovyote vile, kazi ya kiakademia na kusisitizwa kwa kupita mitihani iliyoandikwa hakujaacha nafasi kwa useremala, uashi, upishi na mafunzo mengine ya ufundi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Michezo  Kenya hushiriki katika michezo mbalimbali ikiwemo kriketi, mbio za magari, soka, raga na ngumi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Lakini nchi hii inajulikana hasa kwa kutawala katika mbio za masafa ya kadiri na mbio za masafa marefu.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kenya, kwa muda mrefu, imetoa mabingwa wa Olimpiki na michezo ya Jumuia ya Madola katika nyanja mbalimbali, hasa katika mbio za mita 800, mita 1,500, mita 3,000 kuruka viunzi na maji, mita 5,000, mita 10,000 na mbio za masafa marefu.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wanariadha wa Kenya (hasa wa kabila ya Wakalenjin) wanaendelea kutawala mbio za masafa ulimwenguni, ingawa ushindani kutoka nchi ya Morocco na Ethiopia umepunguza umaarufu huu.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wanariadha wa Kenya wanaosifika sana ni pamoja na mshindi mara-nne wa mbio za masafa marefu za Boston kwa wanawake na mshindi mara-mbili wa mbio za dunia Catherine Ndereba, aliyeshikilia rekodi ya awali ya mbio za dunia Paul Tergat, na John Ngugi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wakati wa michezo ya Olimpiki ya Beijing Kenya ilishinda medali 6 za dhahabu, 4 za fedha, 4 za shaba na kulifanya taifa lililofaulu sana barani Afrika katika michezo ya Olimpiki ya mwaka 2008.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wanariadha wapya walitambulikana, kama Pamela Jelimo, mshindi wa medali ya dhahabu katika mbio za mita 800 kwa wanawake aliyejitahidi na kushinda tuzo la Golden League, na Samuel Wajiru aliyeshinda mbio za masafa marefu kwa wanaume.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Bingwa mstaafu wa mbio za Olimpiki na za Jumuia ya Madola, Kipchoge Keino, alisaidia kuanza ubingwa wa mbio za masafa marefu miaka ya 1970 akafuatwa na bingwa wa michezo ya Jumuia ya Madola, Henry Rono, aliyeshikilia rekodi kadhaa za dunia.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hivi majuzi, kumekuwa na mzozo wa wanariadha wa Kenya waliosaliti nchi yao na kuwakilisha nchi nyingine, hasa Bahrain na Qatar.[38]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wizara ya michezo ya Kenya imejaribu kuzuia usaliti huu, lakini umeendelea tu, Bernard Lagat akiwa wa mwisho, akichagua kuiwakilisha Marekani.[38]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Usaliti huu, kwingi unatokana na sababu za kiuchumi au kifedha ingawa pia wanariadha wazuri wasioweza kufaulu katika timu nzuri ya taifa huona ni rahisi kufaulu kwa kukimbilia nchi nyingine.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kenya pia imetawala voliboli ya wanawake hapa Afrika, huku vilabu na timu ya taifa ikishinda mashindano kadhaa barani Afrika katika mwongo uliopita.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Timu ya wanawake pia imeshiriki katika michezo ya Olimpiki na Mashindano ya Ulimwengu ingawa haijafaulu vilivyo.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mchezo wa kriketi ni maarufu na pia ni mchezo wa timu ambao umefaulu sana.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kenya imeshiriki katika Kombe la Dunia la Kriketi tangu mwaka 1996.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Timu hii ilishinda baadhi ya timu maarufu ulimwenguni na kufikia semifainali katika mchuano wa mwaka 2003.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Walishinda ligi ya kriketi ya dunia daraja la 1 iliyofanyika Nairobi kwa mara ya kwanza, kisha wakashiriki katika mchuano wa ulimwengu wa T20.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Nahodha wa sasa wa timu ni Collins Obuya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kenya imejiundia jina katika muungano wa raga.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mchezo huo ni maarufu nchini hasa kwa sababu ya mchuano wa kila mwaka wa Safari Sevens.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Timu ya Kenya ya raga ya wachezaji saba kila upande ilikuwa nambari ya 9 katika michezo ya dunia ya wachezaji saba IRB katika msimu wa mwaka 2006.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kenya ilikuwa bingwa wa soka katika eneo hili lakini ubingwa huu umefifia kutokana na kutoelewana kwa maafisa wa Kamati ya Soka Nchini.[39]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mizozo hii ilipelekea Kenya kupigwa marufuku na FIFA, lakini marufuku hii iliondolewa mnamo Machi 2007.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kwa upande wa mbio za magari, Kenya ndio waandalizi wa mbio za magari maarufu za Safari Rally zinazotambulika kuwa ngumu zaidi ulimwenguni,[40] na ambazo ni sehemu ya Bingwa wa Mbio za Magari kwa miaka mingi hadi kuondolewa kwake baada ya mbio za 2002 kwa sababu ya matatizo ya kifedha.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Baadhi ya madereva maarufu wa mbio za magari ulimwenguni walioshiriki na kushinda mbio hizi ni Bjorn Waldegard, Hannu Mokkola, Tommi Makinen, Shekhar Mehta, Carlos Sainz na Colin McRae.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Ingawa mbio hizi bado huendelea kila mwaka kama sehemu ya kutafuta Bingwa wa Mbio za Magari Afrika, waandalizi wanatarajia kuruhusiwa kujiunga tena na Ubingwa wa Magari Ulimwenguni katika miaka michache ijayo.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Fasihi  Ngugi wa Thiong'o ni mmoja wa waandishi maarufu wa Kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kitabu chake, en:Weep Not, Child ni ufafanuzi wa maisha yalivyokuwa Waingereza walipoitwaa Kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hii ni hadithi kuhusu athari za Mau Mau katika maisha ya Wakenya weusi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kinavyochanganya maudhui - ukoloni, elimu, na mapenzi - kunakifanya kuwa kimojawapo kati ya vitabu bora vya hadithi barani Afrika.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kitabu cha hadithi cha M. G. Vassanji The In-Between World of Vikram Lall  kilishinda tuzo la Giller Prize mwaka 2003.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hii ni hadithi ya kubuni ya Mkenya mwenye asili ya Kihindi na familia yake wavyojizatiti na mabadiliko ya kisiasa wakati wa ukoloni na baada ya ukoloni nchini Kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kuanzia mwaka wa 2003, jarida la fasihi Kwani?  limekuwa likichapisha fasihi ya kisasa ya Kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Uchumi   Baada ya uhuru, Kenya iliendeleza ukuaji wa kiuchumi haraka kupitia kwa uwekezaji wa umma, kuhimiza uzalishaji wa kilimo, na kushawishi uwekezaji wa watu binafsi na wageni katika viwanda.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Pato la taifa lilikua kwa asilimia 6.6 kuanzia 1963 hadi 1973.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Uzalishaji wa kilimo ulikua kwa asilimia 4.7 kila mwaka kwa kipindi hicho ukiwa umechochewa na ugawaji upya wa mashamba, kuanzishwa kwa kilimo cha mimea iliyoimarishwa, na kuanzisha mashamba mapya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hata hivyo, kati ya 1974 na 1993 ukuaji wa uchumi wa Kenya ulipungua.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kupungua kwa kilimo kulisababishwa na sera za kilimo zisizofaa, mikopo isiyotosha na vikwazo visiyofaa vya biashara ya kimataifa.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mnamo mwaka wa 1993, Serikali ya Kenya ilianzisha mpango mkuu wa kuimarisha uchumi na kuufanya huru.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Waziri mpya wa fedha na gavana mpya wa Benki Kuu ya Kenya walianza mikakati iliyofuatana kuimarisha uchumi kwa usaidizi wa Benki ya Dunia na Shirika la Fedha la Kimataifa).


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kama sehemu ya mpango huu, serikali iliondoa usimamizi wa bei za bidhaa, leseni za uagizaji na uthibiti wa ubadilishaji fedha, kubinafsisha kampuni nyingi zilizomilikiwa na umma, kupunguza idadi ya wafanyi kazi wa serikali na kuanzisha sera madhubuti za kulinda fedha.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kuanzia mwaka wa 1994 hadi 1996 ukuaji halisi wa uchumi wa Kenya ulikadiriwa juu kidogo ya asilimia 4 kwa mwaka.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Hata hivyo, kati ya 1997 na 2000, uchumi uliingia kipindi cha kupungua au kutoimarika, kwa sababu ya hali mbaya ya anga na kupungua kwa shughuli za kiuchumi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mwaka wa 2001 pato la taifa liliimarika kiasi kwani mvua ilirejea kunyesha karibu na viwango vya awali.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Ukuaji wa kiuchumi uliendelea kuimarika kiasi mwaka wa 2002 na kufikia asilimia 1.4 mwaka wa 2003, asilimia 4.3 mwaka wa 2004, kisha asilimia 5.8 mwaka wa 2005.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mnamo Julai 1997, Serikali ya Kenya ilikataa kutimiza makubaliano ya awali na IMF kuhusu mabadiliko ya utawala wake.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Jambo hili lilisababisha kukatizwa kwa misaada kwa miaka 3, nayo Benki ya Dunia ikaubana mkopo wa dola milioni 90 za mpango wa kuufufua uchumi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Ingawa mabadiliko mengi ya kiuchumi yaliyofanywa kati ya 1993-94 yalibakia, wataalamu wa maswala ya kiuchumi wasiopendelea mabadiliko waliamini kuwa Kenya iliitaji mabadiliko zaidi, hasa ya kiutawala ili kuongeza ukuaji wa pato la taifa (GDP).


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Serikali ya Kenya ilichukua hatua yakini za mabadiliko, pamoja na kuunda Tume ya Kupambana na Ufisadi (KACA), kuanzisha hatua za kuimarisha uwazi wa katika mikakati ya serikali kupata bidhaa na kupunguza fedha inayotumiwa na serikali kulipia mishahara.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mnamo Julai 2000, shirika la IMF lilitia saini dola milioni 150 za Poverty Reduction and Growth Facility (PRGF), nayo Benki ya Dunia ilifuatia na mkopo wa dola milioni 157 kuimarisha uchumi na kuibadilisha sekta ya umma.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mwezi wa Desemba 2000, iliamuliwa kuwa tume ya kupambana na ufisadi haikuwa ya kikatiba na sehemu za juhudi za mabadiliko kukatizwa mwaka 2001.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Shirika la IMF na Benki ya Dunia zilikatiza mipango yao.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Juhudi zilizofanywa kuanzisha upya mipango hii katikati ya mwaka wa 2002 hazikufaulu.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Chini ya uongozi wa Rais Kibaki, aliyechukua hatamu za uongozi tarehe 30 mwezi wa Desemba 2002, serikali ya Kenya ilianzisha mipango mipya na kabambe ya uimarishaji uchumi na imerejelea ushirikiano wake na Benki ya Dunia na IMF.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Serikali mpya ya National Rainbow Coalition (NARC) iliidhinisha Sheria dhidi ya Ufisadi na Uhalifu wa Kiuchumi pamoja na Sheria ya Maadili ya Watumishi wa Umma mnamo Mei 2003 iliyolenga kupiga vita ufisadi katika ofisi za umma.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mabadiliko mengine, hasa katika idara ya sheria, kuagiza bidhaa za umma na kadhalika yamepelekea kurejelewa kwa misaada na matumaini ya kuimarisha uchumi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kufuatia kupitishwa kwa sheria muhimu za kupambana na ufisadi na serikali mpya, wafadhili walirejelea ufadhili mwezi wa Novemba 2003 na IMF ikaidhinisha msaada wa miaka mitatu wa dola milion 250 ili kupunguza umaskini na kuimarisha uchumi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Wafadhili wakatoa dola bilioni 4.2 kama msaada wa miaka minnne.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kurejelewa kwa ufadhili na kujihusizisha upya kwao kumevutia imani ya wawekezaji.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mswada wa ubinafsishaji umeidhinishwa ingawa kuanzishwa kwa tume ya ubinafsishaji hakujakamilika, mabadiliko katika utendakazi wa umma yametekelezwa na mwaka wa 2007 Kenya ilishinda tuzo la Umoja wa Kimataifa la Utendakazi wa Umma.[41][42] Hata hivyo, kazi nyingi zinahitajika kufanywa ili kuiwezesha nchi hii kuyafikia mataifa yaliyoendelea sana kiuchumi, hasa yale ya Mashariki ya Mbali.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Changamoto kuu ni pamoja na kuchukua hatua thabiti dhidi ya ufisadi, kupitisha sheria zinazoshughulikia ugaidi na biashara haramu, kutatua upungufu wa ufadhili wa bajeti kisha kurekebisha na kuunda miundo msingi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Inaaminika haya yatasaidia kudumisha sera za kimsingi za kiuchumi, na kuhakikisha ukuaji wa kasi wa kiuchumi uliofikia asilimia 7.2 mwaka wa 2007.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mwaka wa 2007, serikali ya Kenya ilizindua Ruwaza 2030, ambao ni mpango wa kiuchumi wenye matumaini makuu na ambao ikiwa utatekelezwa kikamilifu , una uwezo wa kuifanya nchi hii kuwa katika kiwango sawa na mataifa yaliyoendelea kiuchumi ya Asia.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Nairobi inaendelea kuwa kituo muhimu na cha kimsingi kwa mawasiliano na biashara cha Afrika Mashariki.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kinajivuna kuwa na miundo msingi ya uchukuzi na mawasiliano bora zaidi katika eneo hili, na wafanyi kazi wenye ujuzi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Makampuni mengi ya kigeni hudumisha matawi yao katika eneo hili ama ofisi za kuyawakilisha mjini Nairobi.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mnamo Machi 1996, Marais wa Kenya , Tanzania na Uganda waliifufua Jumuia ya Afrika Mashariki (EAC).


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Shabaha za EAC ni pamoja na kasawazisha kodi na ada zinazotozwa bidhaa, utembeaji huru wa watu na kuimarisha miundo msingi katika eneo hili.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Nchi hizi tatu za Afrika Mashariki zilitia saini mkataba wa Customs Union Agreement mwezi wa Machi 2004.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Utafutaji wa mafuta Mwanzoni mwa mwaka wa 2006 Rais wa Uchina, Hu Jintao, alitia saini kandarasi ya utafutaji wa mafuta na Kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Haya ndiyo makubaliano ya hivi punde kati ya mfululizo wa mapatano yaliyopagwa kuelekeza maliasili ya Afrika huko Uchina ambako uchumi wake waendelea kukua kwa haraka.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Kandarasi hii iliwezesha kampuni inayoongozwa na taifa la Uchina “offshore oil and gas company” CNOOC Ltd kutafuta mafuta Kenya, ambayo ilianza kuchimba visima vya kwanza mpakani mwa Sudan na Somalia na katika maji ya upwa wake.[43]


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Tazama pia Orodha ya miji ya Kenya Orodha ya Makabila nchini Kenya Orodha ya Hifadhi za Taifa nchini Kenya Orodha ya benki nchini Kenya Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika Marejeo  Viungo vya nje  Serikali  Ofisi Mnenaji wa Serikali ya Jamhuri ya Kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Official site.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Legislation Kenya, Uchunguzi Sheria, Official Gazette Notices na kisheria Info.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Official site State House, Kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Jumla Maelezo ya nchi (Country Profile) kutoka BBC News  kutoka Encyclopaedia Britannica  kutoka UCB Libraries GovPubs  at Curlie Vyombo vya habari  orodha kutoka Chuo Kikuu cha Stanford Utalii  rasmi kusafiri na utalii kuongoza  Historia  Nyingine  Academic bibliography, hasa kwa Kiingereza, compiled by Jan Hoorweg, Afrika-Studiecentrum, Leiden.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Check date values in: |date= (help)  Mkusanyiko wa habari kutoka Kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

(IFAD)  A photographic mkabala na uzuri wa Kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Mkusanyiko wa Kazi kutoka kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

Solar kupikia historia na maendeleo ya hivi karibuni nchini Kenya  Mkusanyiko wa habari kutoka Kenya.


Question: Malkia wa kwanza wa Zanzibar anaitwaje?

Kenya

* Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Afrika ya Mashariki Jamii:Jumuiya ya Madola


Question: Chris Vance alizaliwa mwaka upi?

James Whistler

James Whistler (au Cole Pfeiffer, ni jina la kujifikiria ili kujiwekea utambulisho wa bandia ambao aliutumia katika mwonekano wa S04E03.


Question: Chris Vance alizaliwa mwaka upi?

James Whistler

"Pfeifer" ina maana ya "Whistler" kwa Kijerumani) ni jina la kutaja uhusika wa katika kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break.


Question: Chris Vance alizaliwa mwaka upi?

James Whistler

Uhusika huu ulichezwa na  Chris Vance.


Question: Chris Vance alizaliwa mwaka upi?

James Whistler

Uhusika ulitambulishwa ukiwa kama mmoja kati ya wahusika wakuu ni baada ya kufikia msimu wa tatu wa mfululizo huu.


Question: Chris Vance alizaliwa mwaka upi?

James Whistler

James Whistler ni kachero wa jumuia moja kubwa ijulikanayo kama "The Company", ambaye baadaye aliswekwa lumande mjini Panama katika moja ijulikanayo kama SONA kwa kosa la kumwua mtoto wa Meya wa Panama wakati wa mapigano yao binafsi wakiwa katika baa.


Question: Chris Vance alizaliwa mwaka upi?

James Whistler

Huyu ndiye anayeonekana kuwa anajua suala zima la Scylla.


Question: Chris Vance alizaliwa mwaka upi?

James Whistler

Na yeye ndiye alianzisha mtiti wa kutaka kuingusha The Company, akiwa pamoja kabisa na Alexander Mahone kwa msaada mkubwa wa Michael Scofield.


Question: Chris Vance alizaliwa mwaka upi?

James Whistler

Kwa bahati mbaya wakiwa wako uchochoroni wakizungumzia suala zima la Scylla, ghafula James akatandikwa risasi ya kichogoni na kachero mpya wa The Company na kusabisha umauti kwa James Whistler.


Question: Chris Vance alizaliwa mwaka upi?

James Whistler

Huyu pia alikuwa na mahusina na mwanamke wa Kipanama Bi.


Question: Chris Vance alizaliwa mwaka upi?

James Whistler

Sofia Lugo, vilevile Gretchen Morgan.


Question: Chris Vance alizaliwa mwaka upi?

James Whistler

Viungo vya nje   Jamii:Wahusika wa Prison Break en:List of Prison Break characters#James_Whistler


Question: Nyerere alitawala Tanzania kwa muda gani?

Ali Hassan Mwinyi

Part of a series on theHistory of Tanzania Timeline History of Zanzibar Colonial period Scramble for Africa German East Africa Heligoland–Zanzibar Treaty Maji Maji Rebellion East African Campaign British East Africa Modern history Zanzibar Revolution Tanganyika Ujamaa Uganda–Tanzania War  Tanzaniaportalvt Ali Hassan Mwinyi (amezaliwa 8 Mei 1925) alikuwa Rais wa Pili wa Tanzania kuanzia 1985 hadi 1995.


Question: Nyerere alitawala Tanzania kwa muda gani?

Ali Hassan Mwinyi

Aliyemtangulia ni Mwalimu Julius Nyerere, na aliyemfuata ni Benjamin Mkapa.


Question: Nyerere alitawala Tanzania kwa muda gani?

Ali Hassan Mwinyi

Kabla hajachaguliwa kuwa Rais, Mwinyi alikuwa Waziri wa Mambo ya Ndani na Makamu Rais.


Question: Nyerere alitawala Tanzania kwa muda gani?

Ali Hassan Mwinyi

Pia alikuwa mwenyekiti wa Chama Cha Mapinduzi (CCM) kuanzia 1990 hadi 1996.


Question: Nyerere alitawala Tanzania kwa muda gani?

Ali Hassan Mwinyi

Mwinyi alizaliwa kwenye kisiwa cha Unguja (Zanzibar).


Question: Nyerere alitawala Tanzania kwa muda gani?

Ali Hassan Mwinyi

Wakati wa urais wa Mwinyi, sera za Ujamaa zilianza kugeuzwa.


Question: Nyerere alitawala Tanzania kwa muda gani?

Ali Hassan Mwinyi

Badala yake sera za soko huru zilianzishwa, masharti ya kuingiza bidhaa kutoka nchi za nje yalipunguzwa na uanzishaji wa biashara ya watu binafsi ulihamasishwa.


Question: Nyerere alitawala Tanzania kwa muda gani?

Ali Hassan Mwinyi

Mwaka wa 1991, uanzishaji wa vyama vingi uliruhusiwa.


Question: Nyerere alitawala Tanzania kwa muda gani?

Ali Hassan Mwinyi

Sera za soko huru za Mwinyi zimeendelezwa chini ya Rais Benjamin Mkapa.


Question: Nyerere alitawala Tanzania kwa muda gani?

Ali Hassan Mwinyi

Mwinyi mwenyewe, baada ya kustaafu, hakujiingiza katika mambo ya siasa tena.


Question: Nyerere alitawala Tanzania kwa muda gani?

Ali Hassan Mwinyi

Anaendelea kuishi huko Dar es Salaam.


Question: Nyerere alitawala Tanzania kwa muda gani?

Ali Hassan Mwinyi

Heshima na Tuzo Nishani  Shahada za Heshima  Marejeo      Jamii:Waliozaliwa 1925


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Mpira wa miguu (pia soka au kandanda) ni mchezo unaochezwa na jumla ya wachezaji ishirini na wawili katika timu mbili, kila timu ikiwa na wachezaji kumi na mmoja.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Lengo hasa la mchezo huu ni wachezaji kuumiliki mpira kwa kutumia miguu na kufunga goli, yaani kuuingiza mpira katika wavu wa wapinzani mara nyingi zaidi.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Matumizi ya mikono ni marufuku isipokuwa kwa mlinda mlango katika eneo maalumu na wakati wa kurudisha mpira baada ya kutoka nje ya uwanja.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Historia  Michezo mbalimbali ya kuchezea mpira inaweza kupatikana katika kila uwanja wa jiografia na historia.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Wachina, Wajapani, Wakorea na Waitalia, wote hao walikuwa wakicheza mpira zamani kabla ya enzi zetu.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Wagiriki na Waromania walitumia michezo hiyo kuwaandaa wapiganaji kabla ya vita.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Hata hivyo, ni nchini Uingereza ambapo umbo la soka la kisasa lilianza kulipuka.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Ilianza wakati mashirikisho mawili (Shirikisho la Mpira wa miguu na Mpira wa Ragbi) yalipotawanyika.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Shirikisho la kwanza lilibakia Uingereza.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Mnamo Oktoba 1963, Vilabu 11 vya London vilituma wawakilishi katika mkutano wa Freemasons ili kujadili na kuweka kanuni zilizokubalika kusimamia mechi zilizochezwa kati yao.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Mkutano huu ulipelekea kuanzisha kwa Shirikisho la Kandanda (Football Association).


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Miongoni mwa kanuni zilizowekwa ni zile za kukataa utumiaji wa mikono kushika mpira na kunyang'anyana kwa nguvu.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Soka na Ragbi zilifarakana tarehe hiyo.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Miaka minane baada ya kuanzishwa, Shirikisho la Kandanda (FA) lilikuwa na wanachama 50.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Shindano la kwanza la kandanda - Kombe la FA - lilianza mwaka huo, likifuatiwa na lile la Ligi ya Ubingwa miaka 17 baadaye.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Wachezaji wawili wa Kilabu ya Darwin, John Dove na Fergus Suter walikuwa wa kwanza kulipwa kwa mchezo wao.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Kitendo hiki kilikuwa mwanzo wa soka ya kulipwa iliyohalalishwa mwaka wa 1885.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Mwamko huu ulipelekea kuanzishwa kwa Mashirikisho ya kitaifa nje ya Uingereza (Great Britain).


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Baada ya Shirikisho la Kandanda la Uingereza, Mashirikisho yaliyofuatia ni ya Uskoti (1873), Wales (1875) na Eire (1880).


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Kutokana na ushawishi mkuu wa Uingereza katika mataifa ya dunia, soka ilisambaa kote duniani.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Mataifa mengine mengi yalianzisha Mashirikisho ya Kandanda kufikia 1904 wakati Shirikisho la Soka Duniani (FIFA) lilipoanzishwa.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Tangu hapo, kandanda ya kimataifa imekuwa ikikua licha ya vikwazo mbalimbali.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Kufikia 1912, FIFA ilikuwa na uanachama wa mashirikisho 21, idadi iliyoongezeka na kufikia 36 mwaka 1925.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Kufikia 1930 - mwaka ambapo kwa mara ya kwanza kulikuwa na mashindano ya Kombe La Dunia, FIFA ilikuwa na wanachama 41.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Idadi hii ilizidi kuongezeka na kufika 51 mnamo 1938 na 76 kufikia 1950.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Baada ya Kongamano la FIFA la mwaka 2000, kulikuwa na wanachama 204 na idadi hii inazidi kukua kila mwaka.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Kanuni Maagizo ya Kandanda hupitiwa na kufanyiwa mabadiliko kila mwaka (Mwezi Julai) na Shirikisho la Kandanda Duniani (FIFA).[1]


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Uwanja  Uwanja una umbo la mstatili.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Hakuna kipimo kamili, ila kanuni zinasema urefu ni baina ya mita 90 na 120, upana baina ya mita 45 na 90.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Kwa michezo ya kimataifa urefu uwe baina ya mita 100 - 110 na upana baina ya mita 64 na 75.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Goli ziko kwenye pande fupi zaidi.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Kuna alama ya bendera kwenye kona za uwanja.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Mwaka 2008 IFAB ilijaribu kusanifisha vipimo kuwa mita 105 kwa 68, lakini kanuni hii ilisimamishwa baadaye.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Mstari ni mpaka wa uwanja.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Wakati mpira uko kwenye mstari hata kwa kiasi kidogo unahesabiwa bado uko ndani ya uwanja.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Kwa goli kukubaliwa sharti mpira uwe umepita mstari wa goli kabisa.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Mpangilio wa wachezaji [2] [3] Kuna wachezaji wa aina tatu: walinzi, wachezaji wa kiungo na wachezaji wa mbele au straika.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Goli kipa au mlinda lango ni mmoja kati ya walinzi.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Ni uamuzi wa kocha kuhusu idadi ya wachezaji wa kulinda lango, wa kiungo au wa mbele, ikitegemea mfumo uliotumika.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Mfumo wa 4-4-2[4] umekuwa maarufu miongoni mwa timu nyingi.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Mfumo huu hujumlisha walinzi wanne pamoja na mlinda lango, wachezaji wanne wa kiungo na wawili wa mbele. mshambuluaji lazima akawa mtu mwenye ujuzi mkubwa na mwenye nguvu za kushambulia Utunukizi wa Alama  Katika ligi za kitaifa na kimataifa, alama hutunukiwa kwa timu baada ya mchezo.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Timu iliyoshinda hupewa alama tatu huku timu zilizotoka sare hupewa alama moja kila moja.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Ikiwa ni lazima mshindi apatikane, hasa kwenye mechi za finali, mchezo huwa na muda wa ziada kama timu hizo ziko sare.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Iwapo sare hiyo huendelea mchezo huamuliwa kwa mikwaju ya penalty.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Shirikisho la Kandanda Duniani [5] Shirikisho la Soka Duniana (FIFA) ndilo shirikisho kuu linalosimamia kandanda duniani.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Wanachama wake ni mashirikisho ya kandanda ya nchi mbalimbali.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Kufikia mwaka wa 2000, lilikuwa na wanachama 204 kutoka pembe zote za dunia.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Shirikisho hili huandaa mashindano mbalimbali ya soka kama vile Kombe la Dunia la FIFA na pia huwatunuku wachezaji.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Orodha ya Wachezaji Maarufu Duniani Orodha ifuatayo inaonyesha baadhi ya wanasoka maarufu duniani, lakini haiashirii usanjari huu kulingana na ubora.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Wapo wengine wengi ambao hawajatajwa hapa.[6]


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

David Beckham wa Uingereza Franz Beckenbauer wa Ujerumani Gabriel Batistuta wa Arjentina Michael Ballack wa Ujerumani Pablo Aimar Carlos Tevez Lionel Messi  wa Arjentina Adriano Dennis Bergkamp Jared Borgetti wa Mexico Fabio Cannavaro wa Italia Roberto Carlos Ronaldinho Deco Hernan Crespo Didier Drogba Michael Essien wa Ghana Samuel Eto wa Cameroon Luis Figo Steven Gerald Thierry Henry wa Ufaransa Oliver Kahn, Kipa wa Ujerumani Ricardo Kaka Roy Keane Jurgen Klinsmann Miroslav Klose Frank Lampard Diego Maradona wa Arjentina Michael Owen Alessandro Nesta Pele wa Brazil Robert Pires Rivaldo Robinho Romario Ronaldo wa Brazil Cristiano Ronaldo wa Ureno Wayne Rooney Ruud Van Nistelrooy Patrick Viera Zinedine Zidane wa Ufaransa Mpira wa miguu barani Afrika Mchezo ulipelekwa Afrika na Waingereza wakati wa ukoloni.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Mechi za kwanza zilizorekodiwa mwaka 1862 huko Cape Town na Port Elizabeth[7].


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Ilhali ulikuwa mwanzoni mchezo wa kizungu ulienea haraka kati ya vijana Waafrika kupitia shule, jeshi na wafanyakazi wa reli.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Kwa mfano kisiwani Unguja walikuwa wafanyakazi Wazungu na Wahindi waliocheza soka pamoja wakitazamiwa na wenyeji, halafu wanafunzi wa shule ya misioni St Andrew's ya UMCA.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Khamis Fereji alikumbuka jinsi gani mnamo 1910 soka ilichezewa na watoto na vijana kote Zanzibar mjini wakitumia mipira ya tennis mtaani au mwambanoni wakati wa jioni ilhali wazee walitazama.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Vivyi hivyo aliandika Dr. Nmandi Azikiwe katika kumbukumbu ya maisha yake ya kwamba alipokuwa mtoto Calabar (Nigeria) kabla ya Vita Kuu ya Kwanza walicheza mpira kila mahali kwa kutumia maembe, machungwa au mipira ya tennis[8] Mchezo ukaendelea kupanuka na kuendeshwa na wenyeji katika klabu zilizoundwa wakati miji ilikua na kuwa na wakazi wengi Waafrika[9].


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Tangu uhuru soka ilipanuka sana katika nchi huru za Afrika.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Baada ya kujiunga na FIFA wawakilishi wa nchi huru za Afrika waliweza kuhakikisha ya kwamba Afrika Kusini ilitengwa kwa sababu ya siasa yake ya apartheid (ubaguzi wa rangi).


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Tangu 1970 mpango wa kombe la dunia ulibadilishwa kuhakikisha nafasi kwa kila bara na Afrika ilipewa nafasi 1 ya hakika. 1986 zilikuwa nafasi 2, 1998 nafasi 4 na tangu kombe la 2002 kuna nafasi 5 kwa timu kutoka Afrika. [10]


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Kwa Tanzania na nchi nyingi za Afrika kuna uhaba wa wafadhiliː hiyo husababisha timu ambazo hazina uwezo wa kiuchumi kukata tamaa.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Tatizo kubwa ni uhamisho wa wachezaji vijana wenye uwezo kuhamia nje ya Afrika.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Wakati wa kombe la dunia idadi kubwa wachezaji wa timu za kitaifa kutoka Afrika wanaajiriwa na klabu huko Ulaya; wakati wa kombe la dunia dunia 2010 walikuwa asilimia 80 za wachezaji Waafrika kwenye kombe la dunia waliocheza kwa klabu za Ulaya.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Hali hii inashusha uwiano wa soka katika ligi za kitaifa kwa sababu wachezaji bora wako ng'ambo wakipatikana tu kwa mechi za kimataifa wakishiriki katika timu ya kitaifa.[11]


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Mpira wa miguu nje ya kanuni za kawaida  Hali halisi kuna namna nyingi kucheza soka hata pasipo na wachezaji 22 au uwanja kamili.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Kila mahali dunaini watu hasa vijana hucheza barabarani au shambani kwa kila idadi ya wachezaji, ilhali fimbo au mawe mawili hudokeza goli.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Pasipo na mpira kamili vijana hujitengenezea kifaa kwa karatasi au plastiki iliyoshikwa kwa kamba katika umbo la kufanana na tufe.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Kwa mazingira ya pekee kuna pia mapatano juu ya kanuni maalumu kwa timu ndogo (kwa mfano wachezaji 5/5) au mahali kama mchanga wa mwabaoni (beach soccer), katika ukumbi (indoor soccer) au kwa wachezaji walemavu.


Question: Mchezo wa kwanza wa video ulianzishwa na nani?

Mpira wa miguu

Timu bora za Mpira wa Miguu CAF Champions League 2018 CAF Champions League 2017	Wydad Athletic Club CAF Champions League 2016	Mamelodi Sundowns CAF Champions League 2015	Mazembe CAF Champions League 2014	ES Setif CAF Champions League 2013	Al Ahly CAF Champions League 2012	Al Ahly CAF Champions League 2011	Esperance Tunis CAF Champions League 2010	Mazembe CAF Champions League 2009	Mazembe CAF Champions League 2008	Al Ahly Timu bora za Mpira wa Miguu Afrika Nafasi mwanzoni mwa mwaka 2017 1	 Al Ahly Egypt	1594	 2	 Esperance de Tunis Tunisia	1588	 3	 TP Mazembe Congo DR	1587	 4	 Vita Club Congo DR	1581	 5	 Etoile du Sahel Tunisia	1578 Tanbihi  Tazama pia Shirikisho la Soka Duniani Viungo vya nje   !


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu (HTN) au presha ya juu ya damu (pia huitwa shinikizo la mishipa ya damu, HBP), ni ugonjwa sugu ambapo nguvu ya msukumo wa damu katika mishipa ni kubwa kuliko kawaida.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ongezeko hilo husababisha moyo kufanya kazi kupita kiasi ili uzungushe damu katika mishipa ya damu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kwa kawaida halina dalili, ila likidumu lina madhara makubwa kwa afya.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu ndilo sababu kubwa (kihatarishi) ya upoozaji, mshtuko wa moyo (mashambulizi ya moyo), moyo kushindwa kufanya kazi, kutuna kwa ukuta wa mishipa (k.m., kutuna kwa ukuta wa aota au mkole), chujio la mshipa wa kupeleka damu kwenye moyo au peripheral arterial disease, na inasababishwa na ugonjwa sugu wa figo.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hata ongezeko la wastani la shinikizo la damu hupunguza matarajio ya muda wa kuishi.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kuna vipimo viwili vya shinikizo la damu, yaani systolic na diastolic: shinikizo au presha ya systolic ni kipimo cha damu ambacho kinapima nguvu ya msukumo wa damu katika mishipa ya damu wakati moyo unadunda.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo au presha ya diastole inapima nguvu ya msukumo wa damu katika mishipa ya damu wakati moyo umetulia au kati ya mapigo ya moyo (diastole).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kipimo cha kawaida cha shinikizo la damu ni 100–140milimita za zebaki (mmHg) upande wa systolic (kipimo cha juu) na 60–90 milimita za zebaki upande wa diastolic (kipimo cha chini).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu hutokea kama kipimo kikiwa zaidi ya 140/90mmHg kwa muda mrefu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kuna aina mbili za shinikizo la juu la damu: shinikizo la juu la damu la asili na shinikizo la damu linalosababishwa na magonjwa mengine.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kadiri ya asilimia 90–95 za watu wanaathiriwa na "shinikizo la juu la damu la asili", yaani wana ugonjwa huu bila kuwa na chanzo cha kisayansi kinachofahamika.[1]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Magonjwa mengine ya mafigo, mishipa, moyo, mfumo wa homoni huathiri asilimia 5–10 iliyobaki ya watu wenye shinikizo la damu (ndilo shinikizo la damu linalosababishwa na magonjwa mengine).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ili kudhibiti shinikizo la damu, lishe bora na mabadiliko katika mtindo wa kuishi lazima yazingatiwe pamoja na kupunguza matatizo yanayoathiri afya.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hata hivyo, matumizi ya dawa ni muhimu kwa watu ambao mabadiliko ya mtindo wa maisha hautoshelezi kupunguza shinikizo la juu la damu, kutuna kwa ukuta wa ateri mithili ya puto kutokana na udhaifu wa sehemu hiyo.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Uainishaji wa shinikizo la damu  Watu wazima Kwa watu wenye umri wa miaka 18 au zaidi, shinikizo la juu la damu linaweza kuwa systolic na/au diastolic kama kipimo hicho ni zaidi kuliko kipimo cha kawaida kinachokubalika ambacho ni (139mmHg systolic, 89mmHg diastolic: tazama table — Uainishaji (JNC7)).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kama vipimo vinapatikana baada ya kutumia chombo kinachopima presha kwa masaa 24 (24-hour ambulatory) au kufanya maangalizi nyumbani, vipimo vya chini vinatumiwa (135mmHg systolic or 85mmHg diastolic).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Pia miongozo ya kimataifa ya hivi karibuni imegawanya shinikizo la damu katika vikundi mbali mbali vyenye vipimo chini ya kipimo cha shinikizo la juu la damu ili kuthibitisha hatari iliyopo ya shinikizo la juu la damu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

JNC7 (2003)[2] anatumia neno dalili ya kuwa na shinikizo la juu la kwa presha ya damu iliyo kati ya 120 na 139mmHg systolic na/au 80–89mmHg diastolic, wakati Miongozo ya ESH-ESC (2007)[3] and BHS IV (2004)[4] inatenganisha katika vikundi vya hali inayofaa, vya kawaida, na vya kawaida kiasi kutofautisha presha zilizopo chini ya 140mmHg systolic na 90mmHg diastolic.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu pia imegawanywa katika vikundi vifuatavyo: JNC7 inatofautisha shinikizo la juu la damu aina ya I, shinikizo la juu la damu aina ya II, na shinikizo la juu la damu hatua kali sana.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu ambayo ni kali sana (Isolated systolic hypertension)  ni presha ya juu sana inayoambatana na presha ya kawaida ya diastolic, hali hii huwatokea sana wazee.[2]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

The ESH-ESC Guidelines (2007)[3] and BHS IV (2004),[4] inatambua aina ya tatu (aina ya III) ya shinikizo la juu la damu kwa watu ambao wana presha ya juu ya systolic inayozidi 179mmHg au presha ya diastolic inayozidi 109mmHg.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu liko katika kundi la "sugu" kama madawa hayapunguzi shinikizo la damu hadi vipimo vya kawaida.[2]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Watoto wadogo na wachanga Si kawaida kwa watoto waliozaliwa karibuni kuwa na shinikizo la juu la damu na ni asilimia 0.2 hadi  3% ya watoto wachanga ambao wanapata.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu haipimwi mara kwa mara kama watoto ni wadogo na wana afya nzuri. [5]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu huwapata watoto ambao wako katika hatari kubwa.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kuna masuala tofauti ya kuangalia, kama vile kipindi cha ujazito, umri baada ya utungaji mimba, na uzito wakati wa kuzaliwa kabla ya kuamua kama kipimo cha shinikizo la damu ni cha kawaida kwa mtoto mchanga.[5]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Watoto na vijana Ni kawaida kwa watoto na vijana kupata shinikizo la damu (asilimia 2–9% hutegemea na umri, jinsia, na asili)[6] and is associated with long-term risks of ill-health.[7]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hivi sasa kuna pendekezo la kuwapima damu watoto wenye zaidi ya miaka mitatu na  kuangalia kama wana shinikizo la juu la damu kila wanapoenda kupimwa afya yao.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kabla ya kuthibitisha kama mtoto ana shinikizo la juu la damu mtoto lazima apimwe mara kadhaa.[7]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu huongezeka utotoni kufuatana na umri , wa watoto, shinikizo la damu linatambulika kama ni systolic ya kawaida au diastolic baada ya kupimwa zaidi ya mara tatu au zaidi ya asilimia 95 ambayo ni kawaida kufuatana na jinsia, umri na urefu wa mtoto.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Dalili ya shinikizo la juu la damu (Prehypertension) kwa watoto linatambulika kama shinikizo au presha ya kawaida ya systolic au shinikizo au presha ya  diastolic kama ni zaidi au sawa na asilimia 90, lakini ni chini ya asilimia 95.[7]Kwa vijana, inapendekezwa kwamba shinikizo la juu la damu na dalili ya shinikizo la juu la damu zichunguzwe na kuainisha kwa kutumia vigezo vya watu wazima.[7]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ishara na dalili Mara nyingi watu wenye shinikizo la damu hawana dalili yoyote, na huwa inagundulika baada ya kufanya uchunguzi kwa kawaida kupitia screening, au wakati maangalizi ya afya yanafanywa kwa sababu nyingine.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Watu wengine wenye shinikizo la damu huwa wanapata maumivu ya kichwa (haswa nyuma ya kichwa na asubuhi), pamoja na kuchanganyikiwa, kizunguzungu, sikio kelele (mvumo au mazomeo masikioni), kutoweza kuona vizuri au matukio ya kuzirai.[8]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Baada ya uchunguzi wa mwili, kunakuwa na wasiwasi wa shinikizo la juu la damu kama kuna upanuzi wa mishipa ya damu ya retina baada ya kufanya uchunguzi wa optic fundus iliyopo nyuma ya jicho kwa kutumia chombo cha kufanyia uchunguzi yaani ophthalmoscopy.[9]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Classically, ukali wa mabadiliko ya shinikizo la damu ya retina linagawanya kwenye vikundi kuanzia I hadi IV, ingawa inaweza kuwa vigumu kuzitofautisha aina kali kiasi.[9]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Chombo cha kufanyia uchunguzi wa macho kinaweza kuonyesha muda ambao mtu amekuwa na shinikizo la juu la damu=Fisher2005/> Shinikizo la juu la damu litokanalo na magonjwa mengine Dalili zingine zinaweza kusababishwa na magonjwa mengine, yani shinikizo la damu linaloletwa na sababu zingine zinazojulikana kama vile magonjwa ya figo au mabadiliko ya mfumo wa homoni.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kwa mfano, unene wa kifua na tumbo, uthibiti mbaya wa sukari, moon facies au mkusanyiko wa mafuta usoni, mkusanyiko wa mafuta mgongoni ("buffalo hump") na purple striae au alama za unene huonyesha dalili ya ugonjwa wa homoni wa Cushing's syndrome.[10]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ugonjwa unaoathiri kikoromeo na acromegaly yaani mwili hutengeneza homoni ya kukuza umbo pia huweza kuleta shinikizo la juu la damu na dalili zake za kawaida huonekana.[10]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Wembamba wa mishipa ya tumbo au abdominal bruit inaweza kuwa ni ishara ya renal artery stenosis  au kuziba kwa mishipa ya damu ipelekayo damu kwenye figo.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la chini la damu katika miguu au mapigo ya mshipa wa mguu yanayochelewa au ukosefu wa mapigo mapigo ya mshipa wa mguu inaweza kuwa ni dalili ya aortic coarctation (kupungua kwa upana wa mshipa mkuu utoao damu kwenye moyo kwenda mwilini).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu ambalo linalotofautiana sana na kuumwa kwa kichwa, mpapatiko wa moyo, kubadilika rangi ya ngozi, na utoaji jasho ni lazima kuwe na wasiwasi wa pheochromocytoma yaani saratani ya tezi iliyo juu ya figo.[10]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hali ya hatari ya shinikizo la juu la damu Shinikizo la damu lililo juu kupita kiasi (sawa au zaidi ya 180 au diastolic ya 110, wakati mwingine huitwa shinikizo la damu linaloweza kuleta kifo au linaloharakisha kifo) inatambulika kama "hali ya hatari ya shinikizo la juu la damu."


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu vinavyozidi vipimo hivi vinaonyesha hali kubwa ya hatari ya ugonjwa huu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Watu wenye viwango hivi vya shinikizo la damu wanaweza wasiwe na dalili zozote, ila wanaweza kulalamika kuumwa kwa kichwa (asilimia 22% ya wagonjwa)[11] na kuwa na kizunguzungu kuliko watu wa kawaida.[8]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Dalili zingine za hali ya hatari ya shinikizo la damu  ni kutoona vizuri au kutopumua vizuri kwa sababu moyo haufanyi kazi vizuri au kutojisikia vizuri uchovu kwa sababu mafigo yanashindwa kufanya kazi.[10]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Watu wengi wenye hali ya hatari ya shinikizo la damu wanatambulika kuwa na msukumo mkubwa wa damu, lakini vichocheo vingine vinaweza kuongezea msukumo.[12] "


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu la ghafla", zamani ilikuwa inajulikana kama "shinikizo la damu inayodhuru", hutokea ikiwa kuna ithibati ya madhara yanayotokea katika ogani za mwili kwa sababu ya shinikizo la juu la damu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Madhara haya yanaweza kuwa hypertensive encephalopathy au shinikizo kichwani, inasababishwa na uvimbe wa ubongo na kutofanya kazi vizuri, na husababisha kichwa kuumwa na kupoteza fahamu (kuchanganyikiwa au kusinzia).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Retinal papilloedema and fundal kuvuja damu kutokana na mpasuko wa mishipa midogo ya macho na kutoa usaha au maji ni dalili nyingine ya madhara ya ogani.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Maumivu ya kifua yanaweza kuwa ni dalili ya uharibifu wa misuli ya moyo (ambayo baadaye yanaleta upungufu wa damu kati ya misuli ya moyo) au wakati mwingine ukuta wa ndani wa aorta huchanika na damu, kuchanika kwa ukuta wa mshipa mkuu uitwao aota/mkole.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kukosa pumzi, kukohoa, na kukohoa makohozi yenye damu ni dalili ya pulmonary edema au mapafu kujaa maji.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hali hii inaleta uvimbe wa seli za mapafu unaosababishwa na udhaifu wa upande wa kushoto wa moyo, na uwezo mdogo wa upande wa kushoto wa moyo kusukuma damu kutoka kwenye mapafu hadi mishipa ya damu.[12]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Figo kupoteza uwezo wake wa kufanya kazi upesi (figo kushindwa kufanya kazi kwa ghafla) na microangiopathic hemolytic anemia au upungufu wa damu (uharibifu wa seli za damu) unaweza kutokea.[12]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Katika hali hizi, shinikizo la chini la damu ni muhimu ili kupunguza madhara ya ogani.[12]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kwa upande mwingine, hakuna ushahidi unaonyesha kuwa shinikizo la damu linatakiwa kupunguzwa kwa kasi wakati wa matatizo ya dharura ya shinikizo la juu la damu iwapo  kuna  ogani iliyoathirika.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Upunguzaji wa ghafla wa shinikizo la damu unaweza kuwa ni hatari.[10]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Matumizi ya dawa ya kushusha shinikizo la damu hatua kwa hatua zaidi ya masaa 24 hadi 48 yanapendekezwa wakati wa dharura inayotokana na shinikizo la juu la damu.[12]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ujauzito Shinikizo juu la damu hutokea takriban 8-10% za ujauzito.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Wanawake karibu wote wenye shinikizo juu la damu wakiwa na mimba walikwishaumwa na shinikizio la damu la kawaida.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hali hiyo ikitokea  katika ujaa uzito ni dalili ya kwanza ya kifafa cha mimba kabla hakijashikika kabisa.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Maradhi hayo hutokea katika muda wa pili wa ujaa uzito na majuma machache baada ya kujifungua.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Uaguzi wa maradhi hayo ni pamoja na shinikizo la damu kuongezeka na dalili za protini ndani ya mkojo.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Maradhi hayo hutokea takribin 5% ya ujaa uzito yakisababisha takribin 16% ya vifo vya wenye ujaa uzito.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hatari ya kifo cha mtoto inaongezeka maradufu kutokana na maradhi hayo dunia nzima.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kwa kawaida hakuna dalili maalum za kifafa cha mimba kabla hakijashikika kabisa hugunduliwa na  uchujaji wa kawaida.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Zinapotokea dalili za maradhi hayo hizo ndizo ni kuumwa kichwani,  taabu za kuona vizuri (mwanga wa kumulika ghafla) kutapika, maumivu ya epigastriumu na kuvimba.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kifafaa cha mimba kabla hakijashikika kabisa wakati mwingine inaweza kuletea hali inayotisha maisha inayoitwa kifafa cha mimba.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kifafa cha mimba kinaleta hali ya dharura ya shinikizo la damu inayotatiza sana.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Matatizo hayo ni pamoja na upofu, kuvimba kwa ubongo, utendaji wa kiklonasi ulio katika hali ya kukazika au kuvutika na kutia kifafa, kuharibika kwa mafigo, edema ya mapafu, disseminated intravascular coagulation (kutoganda vizuri kwa damu).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo juu ya damu ikiathiri uja uzito:  Dawa Ukunga na Elimuuzazi:[13] Watoto wadogo na wachanga Kushindwa kustawi, kutiliwa kifafa, usumbufu, uchovu/kukosa nguvu, hali inayorudiarudia ya kudhikisha kwa mapofu kushindwa kuhema vizuri Shinikizo Juu la Damu:  [14] can be associated with hypertension in neonates and young infants.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kuhusu watoto wachanga ambao wameshahitimu umri zaidi pamoja na wana, shinikizo la juu la damu linaweza kuumiza kichwa, usumbufu usioelezeka, uchovu (uchovu wa kiganga), kushindwa kustawi, macho kutiliwa kiwi, kutokwa na damu puani, hatimaye kiharusi uso kupoozwa baadaye.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

[15] Kuzidi kwa ukali wa shinikizo la juu la damu Shinikizo la juu la damu linachangia vifo vya watoto wachanga kuliko athari nyingine, nalo linaweza kupatiwa kinga.[16]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

It increases the risk of ischemic heart disease[17] strokes,[10] peripheral vascular disease,[18] and other cardiovascular diseases, including heart failure, aortic aneurysms, diffuse atherosclerosis, and pulmonary embolism.[10]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hypertension is also a risk factor for cognitive impairment, dementia, and chronic kidney disease.[10]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Other complications include: Hypertensive retinopathy Hypertensive nephropathy[19] Sababu Shinikizo la juu la damu la msingi Shinikizo la juu la damu la msingi ni aina inayojulikana zaidi, ikiwa chanzo cha 90-95% za waathirika wa shinikizo la juu la damu[1] Takriban katika jamii zote za kisasa shinikizo la damu linapanda juu katika nyakati za kuzeeka.[20]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la  juu la damu linatokana katika ushirikiano wa viini-urithi na athari za mazingira.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Viini-urithi vingi vya kawaida vikiwa na athari ndogo juu ya shinikizo la damu vimeshatambulika[21] na vilevile vingine vya nadra lakini vyenye athari kubwa katika hilo[22] lakini shinikizo juu la damu linalotokana na viini-athari halijaeleweka vizuri hadi leo hii.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Chumvi kidogo tu,[23] matunda na vyakula visivyo na mafuta mengi (Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH diet)), mazoezi,[24] weight loss[25] na kutokunywa vileo sana ni misaada dhidi ya presha kupanda.[26]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Jinsi uchovu,[24] kahawa,[27] na upungufu wa vitamini D[28] vinavyochangia presha ya juu haieleweki vizuri.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kinzano dhidi ya insulin inafikiriwa pia kupandisha presha.[29]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Utafiti wa hivi karibuni umedhulumu matukio ya maisha ya watoto wachanga  kwa mfano, uzito mdogo wa mtoto mchanga, tabia ya uvutaji sigara ya akina mama, na kutowanyonyesha watoto kama athari za hatari zinazoumiza watu wazima na shinikizo la damu la kimsingi.[30]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hata hivyo, mahusiano hayo yanabaki fumbo.[30]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la juu la damu la hatua ya pili Shinikizo la juu la damu la hatua ya pili linatokana na chanzo kinachojulikana.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Maradhi ya mafigo ni chanzo kinachozidi cha shinikizo la juu la damu hatua ya pili.[10]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Chanzo kingine cha shinikizo la  juu la damu ni hali tofauti za tezi zenye kunyesa ndani kwa ndani kama kwa mfano Cushing's syndrome, hyperthyroidism, hypothyroidism, acromegaly, Conn's syndrome or hyperaldosteronism, hyperparathyroidism, and pheochromocytoma.[10][31] Vyanzo vingine vya shinikizo la juu la damu hatua ya pili ni pamoja na [unene], [kushindwa kupumua kunakoleta usingizi wa mang’amung’amu], [kuwa na mimba], [kufinyika kwa aota], ulaji zaidi wa [urukususu] na dawa fulani zilizo halali zikiwa na zile zote zisizo halali pamoja na dawa za kienyeji.[10][32] Pathophysiology  Watu karibu wote wakiumia shinikizo la juu la damu la kimsingi linalowekwa imara, kinzi inayoongezeka kwa utiririko wa damu (kinzi kabisa ukingoni) inasababisha shinikizo la hali ya juu wakati utiririko wa damu kutoka moyoni unaendelea kama kawaida.[33]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Uthibitisho upo kubainisha vijana wengine wanaoumia shinikizo la juu la damu ambalo halijashikana kabisa wana utiririko wa damu kutoka moyoni wa kiwango cha juu, pigo linalozidi kawaida la moyo na kinzi ya kawaida ukingoni (hyperkinetic borderline hypertension).[34]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

These individuals develop  typical features of established essential hypertension in later life as their cardiac output falls and peripheral resistance rises with age.[34]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Whether this pattern is typical of all people who ultimately develop hypertension is disputed.[35]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Increased peripheral resistance in established hypertension is mainly attributable to structural narrowing of small arteries and arterioles.[36]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Reduction in number or density of capillaries may also contribute to peripheral resistance.[37]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo juu la damu pia linahusika na ukosefu wa ujikunjaji wa mishipa iliyoko ukingoni,[38] which may increase  return of blood to the heart, increase cardiac preload, and ultimately cause diastolic dysfunction.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ikiwa kuongezeka kwa finyo linaloendelea la mishipa ya damu huchangia shinikizo la juu la damu la kimsingi linalowekwa imara hakujathibitishwa.[39]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Pulse pressure (difference between systolic and diastolic blood pressure) is frequently increased in older people with hypertension.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

This situation can involve systolic pressure that is abnormally high, but diastolic pressure may be normal or low.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

This condition is called isolated systolic hypertension.[40]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

High pulse pressure in elderly people with hypertension or isolated systolic hypertension is explained by increased arterial stiffness, which typically accompanies aging and may be exacerbated by high blood pressure.[41]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Many mechanisms have been proposed to account for rise in resistance seen within arterial system in hypertension.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Most evidence implicates one or both of these causes:  Disturbances in renal salt and water handling, particularly abnormalities of intrarenal renin-angiotensin system[42] Abnormalities of  sympathetic nervous system[43] These mechanisms are not mutually exclusive and it is likely that both contribute to some extent in most cases of essential hypertension.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Limedokezwa kuwa kutofanya vizuri kwa kuta za ndani za mishipa ya damu pamoja na inflamesheni ya mishipa huenda inachangia kinzi inayoongezeka ukingoni pamoja na kuharibika kwa mishipa[44][45] Utambuzi  Shinikizo la damu ni kupatikana wakati mgonjwa ana vinavyoendelea shinikizo la damu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kijadi,[52] utambuzi unahitaji  vipimo vitatu vya sphygmomanometer tofauti kwa vipindi vya mwezi mmoja.[53]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ya awali ya ukaguzi ya wagonjwa la damu ni pamoja na historia na uchunguzi wa kimwili history na physical examination.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Pamoja na Upatikanaji wa saa 24 ambulatory wachunguzi wa shinikizo la damu mashine ya damu nyumbani shinikizo, muhimu wa kuepuka utambuzi sahihi ya wagonjwa na shinikizo la damu kanzu nyeupe imesababisha mabadiliko katika itifaki.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Katika Uingereza, sasa ni bora kufuatilia moja alimfufua kliniki ya kusoma na kipimo ambulatory.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kufuatilia pia inaweza kufanyika, lakini chini ya walau, na nyumbani ufuatiliaji shinikizo la damu katika kipindi cha siku saba.[52]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mara baada ya uchunguzi wa shinikizo la damu yamepatikana, madaktari kujaribu kubaini sababu ya msingi juu ya hatari na dalili nyingine, kama sasa.  shinikizo la damu sekondari  ni ya kawaida zaidi kwa watoto karibisha kijani na kesi nyingi husababiswa na ugonjwa wa figo  renal disease.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Msingi au shinikizo la damu ni muhimu zaidi ya kawaida katika Vijana na ina hatari nyingi, ikiwa ni pamoja na hatima na historia ya familia ya shinikizo la damu.[54]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Vipimo vya maabara pia kuwa walifanya kubainisha sababu ya uwezekano wa shinikizo la damu ya sekondari, na kuamua kama shinikizo la damu unaosababisha uharibifu wa moyo, macho, na mafigo.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Vipimo vya ziada kama ajali ya ugonjwa wa kisukari  na Viwango vya juu vya cholesterol ni kutumbukiza kwa sababu hizi ni hali ya hatari kwa ajili ya maendeleo ya   ugonjwa wa moyo na kuhitaji matibabu.[1]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Creatinine Serum ni kipimo cha kupima kwa uwepo wa ugonjwa wa figo, ambao unaweza kuwa ama sababu au matokeo ya shinikizo la damu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Serum creatinine peke inaweza kuza thamani kiwango ya glomerular filtration.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Miongozo ya hivi karibuni kutetea matumizi ya mamlinganyo uingizaji kama vile Muundo wa mpangilio wa chakula katika formula figo Magonjwa (MDRD) na makisio ya kiwango cha glomerular filtration (eGFR).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

[55] eGFR pia yanaweza kutoa kipimo msingi ya kazi ya figo ambayo yanaweza kutumika kwa ajili ya kufuatilia madhara ya dawa kadhaa antihypertensive juu ya kazi ya figo.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Upimaji wa sampuli za mkojo kwa ajili ya protini kutumika kama kiashiria cha sekondari ya ugonjwa wa figo.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Electrocardiogram (EKG/ECG) ni kufanyika kwa kuangalia kwa ushahidi kwamba moyo upo katika matatizo kutokana na shinikizo la damu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Inaweza pia kuonyesha kugandamana kwa misuli ya moyo (kushoto ventrikali hypertrophy) au kama moyo una uzoefu kabla madogo ya usumbufu kama vile mashambulizi ya kimya moyo.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kifua X-ray au echocardiogram pia inaweza kufanywa kwa kuangalia kwa ishara ya moyo utvidgningen au uharibifu wa moyo. [10]