Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Kujua tarehe inayokisiwa ambayo kijiyai kitadondoka kunaweza kukamzuia mwanamke asipate matokeo yasiyo sahihi kutokana na upimaji wa mapema mno.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Pia, siku 18 mfululizo za joto la juu zinamaanisha mwanamke ni mjamzito karibu bila shaka.[50]


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Makadirio ya tarehe ya kudondosha kijiyai kutokana na chati za uwezo wa kuzaa ni njia sahihi zaidi ya kukadiria umri wa ujauzito kuliko mbinu za jadi za kupima mimba au mbinu ya kuchunguza hedhi ya mwisho katika utaratibu wa kufuatilia hedhi.[51]


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Kama njia ya kupanga jinsia ya mimba Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba unaweza kutumika pia kwa lengo la kupata mimba ya jinsia inayotamaniwa zaidi.[52]


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Maharusi wanaweza kuchagua mtoto wa kiume au wa kike kwa 85% ya hakika wakifanya tendo la ndoa kwa kupanga kulingana na ute wa uke kuwa wa kuvutika na kuteleza au siyo.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Ni kwamba jinsia ya mimba inategemea tu kromosomu za mbegu za baba ambazo ni nusunusu: X kwa kuzaa watoto wa kike na Y kwa kuzaa watoto wa kiume.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Mbegu zenye kromosomu X ni dhaifu kidogo nazo huogelea polepole, lakini zinaishi muda mrefu.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Kumbe zenye kromosomu Y zina nguvu zaidi na kuogelea upesi, lakini hufa upesi.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Ili kupata mtoto wa kiume Kwa kuzingatia tabia hizo mbili tofauti, maharusi wakitaka mtoto wa kiume wanatakiwa kufanya tendo la ndoa siku ya kwanza baada ya kilele (kujisikia kuteleza) na kuendelea kwa miandamo 6 ya hedhi.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Kama mwanamke hajapata mimba baada ya miandamo 6, waanze kuonana siku ya kilele na siku inayofuata.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Kama mwanamke amekosa siku ya kilele, yaani kama utelezi wa ute unaendelea siku inayofuata, waonane tena siku inayofuata.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Kwa njia hiyo mbegu zenye kromosomu Y tu zitafikia kijiyai kilichochopoka, kwa sababu mbegu zenye kromosomu X zinaogelea polepole tu.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Ili kupata mtoto wa kike Kinyume chake, wakitaka mtoto wa kike wanatakiwa kufanya tendo la ndoa siku ya kwanza ya ute wa uzazi.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Halafu wapumzike mpaka siku ya nne baada ya kilele.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Waendelee hivyo kwa miandamo michache.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Kama mwanamke hajapata mimba baada ya miezi michache, wafanye tendo la ndoa siku ya kwanza na ya pili ya ute wa uzazi halafu wapumzike mpaka siku ya nne baada ya kilele.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Waendelee hivyo kwa miandamo michache.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Kama mwanamke hajapata mimba baada ya miezi michache, wafanye tendo la ndoa pia siku ya tatu ya ute wa uzazi halafu wapumzike mpaka siku ya nne baada ya kilele.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Waendelee hivyo kwa miandamo michache.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Kwa njia hiyo mbegu zenye kromosomu Y zitakufa kabla ya kuweza kuungana na kijiyai, na hivyo zitabaki zenye kromosomu X kuwa na nafasi hiyo.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Siku nzuri ya kupata mtoto wa kike ni kufanya tendo la ndoa siku mbili kabla ya kilele.


Question: Je,msichana wa umri wa miaka tisa anaweza pata uja uzito?

Ufahamu wa uwezo wa kushika mimba

Tazama pia Uzazi wa mpango Uzazi wa mpango kwa njia asilia Tanbihi  Marejeo Kwa Kiswahili  Kwa Kiingereza  Jamii:Biolojia Jamii:Jinsia  Jamii:Uzazi wa mpango en:Fertility awareness


Question: Je, mji mkuu wa Estonia ni upi?

Tallinn

Tallinn ni mji mkuu na pia mji mkubwa wa Estonia mwenye wakazi 410,000.


Question: Je, mji mkuu wa Estonia ni upi?

Tallinn

Iko mwambaoni wa Ghuba ya Ufini ya Baltiki na bandari yake ni bandari kuu ya nchi.


Question: Je, mji mkuu wa Estonia ni upi?

Tallinn

Tallinn inajulikana kwa mji wa kale ulioingizwa na UNESCO kastika orodha la urithi wa dunia.


Question: Je, mji mkuu wa Estonia ni upi?

Tallinn

Historia yake ni ya karne nyingi.


Question: Je, mji mkuu wa Estonia ni upi?

Tallinn

Kwa Zama za Kati ilikuwa mji mwanachama wa shirikisho la Hanse ijatajirika kutukana na biashara kati ya Urusi, Skandinavia na Ujerumani.


Question: Je, mji mkuu wa Estonia ni upi?

Tallinn

Tangu 1918 Tallinn imekuwa mji mkuu wa Estonia huria. 1940 mji pamoja na nchi yote vilivamiwa na jeshi la Kisovyeti ikawa mji mkuu wa Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kiestonia hadi 1991 halafu tena mji mkuu wa Estonia huria.


Question: Je, mji mkuu wa Estonia ni upi?

Tallinn

Picha za Tallinn  Kanisa Orthodoksi la Aleksander Nevski Mtaa wa Tallinn ya Kale Mnara wa ukuta wa Talinn ya Kale Manisipaa Makumbusho ya marehemu wa vita kuu mahali pa Tallinn   Jamii:Miji ya Estonia Jamii:Miji Mikuu Ulaya


Question: Je, James Orengo ni wa chama gani cha kisiasa nchini Kenya?

Uchaguzi Mkuu wa Kenya, 2002

Kenya This article is part of a series on the politics and government of Kenya National Government Constitution History Human rights Executive President (list) Uhuru Kenyatta Deputy President William Ruto Cabinet Attorney General Githu Muigai Director of Public Prosecutions Keriako Tobiko Legislature National Assembly Speaker: Justin Muturi List of members Constituencies Senate Speaker: Kenneth Lusaka List of members Judiciary Chief Justice David Maraga Deputy Chief Justice Philomena Mbete Mwilu Supreme Court Court of Appeal High Court Subordinate courts Magistrates Courts Kadhi Courts Courts Martial Tribunals Judicial Service Commission Administrative divisions Counties Sub-Counties Constituencies CommissionsOffices Electoral and Boundaries Ethics and Anti-Corruption  National Human Rights and Equality National Commission on Human Rights Administrative Justice  National Land Commission Revenue Allocation Salaries and Remuneration  Service Commissions Judicial National Police  Parliamentary Public Teachers  Offices Auditor-General Controller of Budget  Recent elections General: 200220072013 Local: 200220072013 Political parties The National Alliance United Republican Party Orange Democratic Movement Wiper Democratic Movement Party of National Unity Kenya African National Union Kenya National Congress  Foreign relations Ministry of Foreign Affairs Minister: Monica Juma  Diplomatic missions of / in Kenya  Passport Visa requirements Visa policy Economic schemes Vision 2030 Kenya Economic Stimulus Program   Kenyaportal  Other countries Atlas vt ‘’’Uchaguzi Mkuu wa Kenya wa 2002’’’ ulukuwa uchaguzi wa tatu nchini humo chini ya mfumo wa vyama vingi.


Question: Je, James Orengo ni wa chama gani cha kisiasa nchini Kenya?

Uchaguzi Mkuu wa Kenya, 2002

Ulifanywa mnamo 27 Desemba 2002 Uchaguzi wa Urais Muhtasari wa matokeo ya Uchaguzi wa Urais wa Kenya, 2002  Matokeo ya Kimikoa  Uchaguzi wa Wabunge   [Jamii:2002 nchini Kenya]]] Jamii:2002 elections in Africa Jamii:Uchaguzi nchini Kenya


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Nchi za beseni ya mto wa Nile pamoja na tawimitoMto wa NileJina:an-Nil (Kiarabu)Mahali:Africa ya kaskazini-masharikiUrefu:6650 kmChanzo:Luvironza />mto wa chanzo BurundiKimo cha chanzo:2.700 juu ya UBMdomo:Mediteranea kaskazini ya Kairo/MisriKimo cha mdomo:0.00 m juu ya UBTofauti ya kimo:2.700 mTawimito ya kulia:Sobat, Nile ya buluu (Abbai), AtbaraTawimto wa kushoto:Bahr al-GhazalMiji mikubwa mtoni (pamoja na vyanzo vyake):Alexandria, Assuan, Atbara, Bahri, Fajum, Giza, Jinja, Juba, Kairo, Kampala, Khartum, Kigali, Kusti, Luxor, Malakal, Omdurman, Port Said, Rabak, TantaJe inafaa kama njia ya maji?ndani ya Misri  Mto wa Nile (pia: Naili; kwa Kiarabu  ,النيل an-nīl) ni mto mkubwa upande wa mashariki ya bara la Afrika.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Mara nyingi hutajwa kuwa pia ni mto mrefu kabisa duniani kushinda mto Amazonas.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Kutoka Ziwa la Viktoria Nyanza hadi mdomo wake kwenye Bahari ya Mediteranea Nile inavuka nchi za Uganda, Sudan Kusini, Sudan na Misri kwa urefu wa km 6,650.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Beseni ya Nile hukusanya maji ya eneo linalojumlisha 10% za eneo la Afrika yote au km² 3,349,000.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Takriban watu milioni 250 hukalia beseni hiyo.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Jina "Nile" au "Naili" ni umbo la Kiingereza la jina la mto kutokana na jina lililotumiwa na Wagiriki wa Kale "Neilos" (Νεῖλος).


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Haijulikani Wagiriki walipata jina hilo kwa njia gani, lakini lilikuwa kawaida nje ya Misri.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Wamisri wa Kale waliita mto huu kwa jina Ḥ'pī au iteru linalomaanisha "mto mkubwa".


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Wakopti walikuwa na jina la piaro lakini tangu utawala wa Kiroma jina la Kigiriki lilizidi kutumika, na Waarabu waliendelea na jina la Kigiriki pia, hivyo leo hii wananchi wanasema "an-nil".


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Chanzo cha Nile Nile ina vyanzo viwili ndivyo Nile yenyewe (inaitwa pia Nile nyeupe) inayotoka katika Ziwa Viktoria Nyanza na Nile ya buluu inayotoka katika Ziwa Tana.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Majina haya ya "nyeupe" na "buluu" yana asili yao katika mji wa Khartoum ambako mito yote miwili inaunganika ilhali kila mmoja una rangi tofauti kutokana na udongo tofauti uliotia rangi yake kwenye maji hayo.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Chemchemi za Nile ni mito yote inayopeleka maji kwenda Ziwa Viktoria Nyanza katika nchi za Tanzania, Burundi, Rwanda, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Uganda na Kenya.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Chanzo cha mbali kabisa ni mto wa Luvironza huko Burundi unaoingia katika mto wa Kagera na kufika Ziwa Viktoria Nyanza.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Mkono mwingine wa Nile unaanza Ethiopia ukiitwa Abbai au Nile ya Buluu: unatoka katika Ziwa Tana.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Hakuna mapatano kabisa Nile inaanzia wapi.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Kawaida ya waandishi Waingereza ni kuhesabu kuanzia Ziwa Viktoria; waandishi wa mataifa mengine huwa wanaweza kuita tayari mto wa Kagera kwa jina "Nile ya Kagera".


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Majina ya Nile Majina ya sehemu ya mto kuanzia Ziwa Viktoria hadi Khartoum ni kama yafuatayo: Nile ya Viktoria kuanzia Jinja inapotoka katika Ziwa Viktoria kwa km 500 hadi Ziwa Albert Nile ya Albert kuanzia Ziwa Albert hadi mpaka wa Sudan Kusini ndani ya Sudan Kusini mto huitwa Bahr al-Jabal (mto wa mlimani) hadi kupokea tawimto wa Bahr al-Ghazal kwa sababu ya rangi wakati wa mvua yake kutokana na udongo katika maji jina linakuwa Bahr al-Abyad kuanzia Bahr al-Ghazal hadi Khartoum kuanzia Khartoum jina ni pekee Bahr an-Nil (mto wa Nile) hadi mdomo wake wa delta kwenye Mediteranea.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Matumizi wa maji ya Nile Tangu milenia kadhaa maji ya Nile yamekuwa msingi wa maisha nchini Misri na pia kwa sehemu kubwa ya nchi ya Sudani.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Katika miaka ya 1920 Uingereza kama mtawala mkoloni wa Sudan na Misri ulikuwa na majadiliano juu ya ugawaji wa maji ya mto na kufikia mapatano juu ya matumizi ya maji ya mto Nile ya 1929.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Hadi leo Misri inadai ya kwamba mapatanao yale yanakataa ujenzi wa malambo na kuanzishwa kwa miradi ya umwagiliaji inayotumia maji ya Nile bila kibali cha serikali yake.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Hapa Misri inadai ya kwamba nchi zote zilizokuwa makoloni ya Uingereza wakati ule zinafungwa na mapatano ya 1929 na hizi ni pamoja na Sudan, Uganda, Kenya, Tanzania, halafu pia Ethiopia iliyopatana na Uingereza wakati ule.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Nchi nyingine hazikubali, na majadiliano juu ya mapatano mapya ya ushirikiano katika beseni ya Nile yanaendelea.


Question: Kina cha ziwa Chad kina urefu gani?

Nile

Tazama pia Mito mirefu ya Afrika  Jamii:Mito ya Afrika Jamii:Mito ya Uganda Jamii:Mito ya Sudan Jamii:Mito ya Misri


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Historia ya Kiswahili imeanza takriban miaka 1000 iliyopita kwenye pwani ya Afrika ya Mashariki.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Neno Swahili lina asili ya Kiarabu: Sahil ina maana ya pwani; sawahil ’’as-sawāhilī’’ (السواحلي) ni wingi wake kwa kumaanisha yote yanayohusiana na pwani, watu au utamaduni wa eneo la pwani.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Mwanzo katika miji ya pwani Kiswahili kilianza kama lugha ya miji na mabandari ya biashara ya kimataifa kwenye pwani ya Afrika ya mashariki.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Tuna historia jinsi gani miji kama vile Kilwa, Lamu na mingine kadhaa ilianzishwa na wafanyabiashara Waarabu au Wajemi waliooa wenyeji.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Idadi ya wahamiaji kutoka Uarabuni haikuwa kubwa sana, hivyo lugha ya wenyeji ilitumika kila mahali ila tu maneno mengi yameingia kutoka Kiarabu.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kwa ujumla Kiswahili kina maneno yenye asili ya Kiarabu kati ya 30-40%, hali inayokaribia kiasi cha maneno yenye asili ya Kilatini au Kifaransa katika lugha ya Kiingereza.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Utamaduni mpya ulijitokeza uliokuwa wa Kiafrika na wa Kiislamu ukajielewa kuwa sehemu ya dunia ya Uislamu.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Hivyo Kiswahili kilizaliwa kuwa lugha ya Kibantu kilichopokea maneno mengi ya asili ya nje.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Lugha iliandikwa kwa herufi za Kiarabu tangu karne ya 13 BK.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kwa bahati mbaya leo hatuna tena maandiko ya kale sana, kutokana na hali ya hewa kwenye pwani isiyosaidia kutunza karatasi na kurasa zenyewe zinaweza kuoza kutokana na unyevu hewani pamoja na wadudu wengi walioko katika mazingira ya pwani.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Lakini maandiko ya kale yanayopatikana kutoka karne ya 17 huonyesha ya kwamba tenzi na mashairi vinafuata muundo uliotangulia maandiko yenyewe kwa karne kadhaa.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Sehemu kubwa ya maandiko ya kale ni tenzi yaani mashairi yenye aya maelfu.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Tenzi ndefu kabisa inahusu kifo cha Mtume Muhamad ikiwa na aya 45,000.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kiswahili kimepokelewa kirahisi na wenyeji kwa sababu walikosa lugha ya pamoja kati yao, lugha za Kibantu ziko karibu sana na athira ya Kiarabu ilikuwa kilekile kote pwani.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Haya yote yalisaidia kujenga umoja wa Kiswahili katika eneo kubwa la pwani ya Afrika ya Mashariki.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kiajemi pia kilichangia maneno mbalimbali, kama vile "bibi" na "cherehani".


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kufika kwa Wareno huko Afrika ya Mashariki kuanzia mwaka 1500 kulileta athira mpya ikiwa maneno kadhaa ya Kireno yameingia katika Kiswahili kama vile "bendera", "gereza" na "meza".


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kuwepo kwa wafanyabiashara Wahindi katika miji mikubwa ya pwani kuliingiza pia maneno ya asili ya Kihindi katika lugha kama vile "lakhi", "gunia" n.k. Athira ya lugha za Kihindi iliongezeka kiasi baada ya Waingereza kutumia Wahindi wengi kujenga reli ya Uganda.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Lugha ya biashara Kiswahili kilitumika kama lugha ya biashara baina ya watu wa pwani na bara katika kanda ndefu sana kutoka Somalia hadi Msumbiji wa Kaskazini.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Wafanyabiashara Waswahili waliendeleza biashara ya misafara hadi Kongo.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kiswahili kiliendelea kuenea kwenye njia za misafara hii.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kila msafara ulihitaji watu mamia hadi maelfu wa kubeba mizigo ya biashara kutoka pwani hadi pale msafara ulipolenga hata Ziwa Tanganyika.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Watu hawa wote walisambaza matumizi ya Kiswahili katika sehemu za ndani.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Lakini katika maeneo fulani biashara hii ilijenga pia kizuizi.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Watu kama Waganda waliona Kiswahili ni lugha ya Waislamu tena lugha ya biashara ya watumwa; hivyo hadi leo ni wagumu kukubali Kiswahili.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kiswahili wakati wa ukoloni Karne ya 19 ilileta utawala wa kikoloni.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Wakoloni walitangulia kufika katika mabandari ya pwani wakatumia mara nyingi makarani, askari na watumishi kutoka eneo la pwani wakijenga vituo vyao barani.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Watu hao walipeleka Kiswahili pande za bara.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Wajerumani waliamua kutumia Kiswahili kama lugha ya utawala katika Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Hapo waliweza kutumia kazi ya wamisionari Wakristo wa awali, hasa Ludwig Krapf, waliowahi kufanya utafiti wa lugha na kutunga kamusi na sarufi za kwanza pamoja na kuunda mfumo wa kuandika Kiswahili kwa herufi za Kilatini.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Utawala wa kikoloni ulirahisisha mawasiliano kati ya wenyeji.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Reli zilijengwa na wafanyakazi kutoka makabila mbalimbali walishirikiana.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Waafrika walilazimishwa kulipa kodi kwa wakoloni, hivyo walitafuta kazi ya ajira.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Hasa katika mashamba makubwa yaliyolima mazao ya biashara pia katika migodi ya Kongo watu wa makabila mengi walichanganyikana wakitumia hasa Kiswahili kati yao.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kwa namna hiyo lugha ilienea zaidi.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Waingereza baada ya kuchukua Tanganyika kutoka kwa Wajerumani waliendela kutumia Kiswahili kama lugha ya utawala.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kuanzia mwaka 1930 waliunda kamati yenye shabaha ya kuunganisha lahaja mbalimbali na kuunda Kiswahili cha pamoja kwa ajili ya Afrika ya Mashariki (Inter-territorial Language (Swahili) committee for the East African Dependencies).


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Mwenyekiti alikuwa Frederick Johnson, makatibu R. K. Watts, P. Mzaba na Seyyid Majid Khalid Barghash.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kamati hiyo iliamua kutumia lahaja ya Kiunguja kuwa msingi wa Kiswahili cha pamoja kilichoendela kufundishwa shuleni.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Leo hii ni Kiswahili rasmi kinachofunzwa na wanafunzi na kuandikwa magazetini na vitabuni.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Miaka ya ukoloni ilisababisha pia kupokelewa kwa maneno mapya katika Kiswahili.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kijerumani kiliacha maneno machache kama "shule" (Kijerumani Schule) na "hela" (Heller) lakini maneno mengi sana ya asili ya Kiingereza yalipokelewa.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kiswahili kimeonyesha uwezo mkubwa wa kupokea maneno kutoka lugha tofauti sana, kikitumia maneno haya kufuatana na sarufi ya Kibantu ya Kiswahili.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kiswahili leo Katika Tanzania Kiswahili kimekuwa lugha rasmi ya serikali na taifa.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Shule za msingi hutumia Kiswahili lakini shule za sekondari na vyuo bado zinaendelea kufundisha kwa Kiingereza.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Tarehe 15 Februari 2015 rais Jakaya Kikwete alitangaza mpango wa kubadilisha lugha ya elimu nchini kwa kutumia Kiswahili kwenye ngazi zote hadi shule za sekondari na chuo kikuu. [1]


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kenya imetangaza Kiswahili kuwa lugha ya taifa lakini inaendelea kutumia Kiingereza katika shughuli za serikali.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Watu wa matabaka ya juu mara nyingi hupendelea kutumia Kiingereza wakiona ni lugha bora.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Lakini tangu 1986 wanafunzi wote wanatakiwa kujifunza Kiswahili katika shule za sekondari.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Tatizo mojawapo ni kuwepo wa makabila makubwa kama Wakikuyu au Waluo wenye wasemaji wengi sana katika eneo moja, hali isiyosaidia kujifunza lugha tofauti.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Pia kaskazini na magharibi mwa Kenya wenyeji wengi si wasemaji wa lugha za Kibantu nao hawaoni Kiswahili ni lugha rahisi.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Uganda inatumia Kiswahili kama lugha ya polisi na jeshi, hali ambayo haikuongeza upendo wa Waganda kwa lugha kutokana na historia ya Uganda ya kuwa na vita na serikali za kijeshi.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Lakini kinasikika pia kama lugha ya biashara masokoni.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Pamoja na kwamba Waganda walikichukulia Kiswahili kama lugha ya kitumwa lakini pia lugha hii ilionekana kuwa na ustaarabu wa Kiarabu zaidi, yaani Uislamu.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Lugha ya Kiswahili ilitumika katika kueneza dini hiyo.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Mashariki mwa Kongo Kiswahili kimeenea sana: ni moja kati ya lugha nne za kitaifa katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Kwenye visiwa vya Ngazija (Comoros) kuna lahaja mbalimbali za Kiswahili zinazotumika na wananchi.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Tazama pia Uenezi wa Kiswahili Tanbihi  Marejeo Shihabdin Chiraghdin et Mathias E. Mnyampala.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Historia ya Kiswahili.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Oxford University Press, 1977.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Nurse, D. and Hinnebusch, T. J. 1993.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Swahili and Sabaki: A Linguistic History.


Question: Lugha ya Kiswahili ilianzia wapi?

Historia ya Kiswahili

Berkeley and Los Angeles: University of California Press. en:Swahili_language#The_rise_of_Swahili_to_regional_prominence  Swahili Historia


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

China (pia: Uchina, Sina; kirefu: Jamhuri ya Watu wa China) ni nchi kubwa ya Asia ya Mashariki ambayo ndiyo nchi yenye watu wengi kuliko zote duniani.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

China imepakana na Vietnam, Laos, Myanmar, India, Bhutan, Nepal, Pakistan, Afghanistan, Tajikistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan, Urusi, Mongolia, Korea ya Kaskazini.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Kuna pwani ndefu kwenye Bahari ya Kusini ya China na Bahari ya Mashariki ya China ambazo ni bahari ya kando ya Pasifiki.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

China kuna makabila 56 tofauti.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Wahan ndio kabila kubwa zaidi nchini China kwa idadi ya watu ikiwa na asilimia 92.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Lugha rasmi ni Kichina cha Mandarin kinachotumiwa na asilimia 70 za wananchi.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Siasa inatawaliwa na chama cha kikomunisti.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Mji mkuu ni Beijing lakini Shanghai ndio mji mkubwa zaidi.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Hong Kong iliyokuwa koloni la Uingereza na Macau iliyokuwa koloni la Ureno ni maeneo ya China yenye utawala wa pekee.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Taiwan na visiwa vingine vya Jamhuri ya China vinatazamwa na serikali ya Beijing kuwa majimbo yake lakini vimekuwa kama nchi ya pekee tangu mwaka 1949.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Jiografia China ina eneo la kilomita za mraba milioni 9.6 hivyo ni nchi ya tatu au ya nne[1] kwa ukubwa duniani.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Sura ya nchi inaonyesha tabia tofautitofauti.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Upande wa kaskazini, mpakani mwa Siberia na Mongolia, kuna maeneo yabisi pamoja na jangwa la Gobi.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Kinyume chake upande wa kusini, mpakani mwa Vietnam, Laos na Burma, hali ya hewa ni nusutropiki yenye mvua nyingi inayolisha misitu minene.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Sehemu za magharibi zina milima mingi ambayo ni kati ya milima mirefu duniani kama Himalaya na Tian Shan.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Mashariki ya nchi huwa na tambarare zenye rutuba na hapa ndipo kanda lenye wakazi wengi.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Upana wa China kati ya kaskazini na kusini ni kilomita 4,200 na kati ya mashariki na magharibi ni kilomita 4,200.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Pwani ina urefu wa kilomita 14,400.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Kuna mito mikubwa; mrefu zaidi ni Yangtse (km 6,300), Hwangho au Mto Njano, Xi Jiang au mto wa Magharibi, Mekong, Mto wa Lulu, Brahmaputra na Amur.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Mito hiyo yote ina vyanzo vyake katika milima mikubwa yenye usimbishaji mwingi, ikibeba maji kwenda tambarare pasipo mvua nyingi.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Jiografia hiyo ilikuwa chanzo cha kilimo cha umwagiliaji na kukua kwa madola ya kwanza.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Kutokana na madawa ya kilimo na maji machafu ya viwanda, mito na maziwa ya China hupambana na machafuko makali; mwaka 2007 ziwa Tai lilisafishwa kwa gharama kubwa mno kwa sababu maji hayakufaa tena kwa mahitaji ya binadamu (maji ya bomba).


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Hali ya hewa  Kuna kanda 18 za hali ya hewa zinazoonyesha tofauti kubwa kati yake.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Upande wa magharibi, kaskazini na kaskazini-mashariki huwa na majira yenye joto kali na baridi kali.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Upande wa kusini ina tabia ya tropiki au nusutropiki.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Tibet huwa na hali ya hewa kulingana na kimo chake juu ya mita 4,000.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Ramani ya usimbishaji inaonyesha ya kwamba kilimo kinawezekana katika nusu ya kusini na kusini-mashariki ya nchi tu.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Upande wa kaskazini na magharibi mvua ni chache mno.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Mstari mwekundu unaonyesha mpaka na juu yake usimbishaji ni chini ya milimita 390 kwa mwaka.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Historia  Historia ya China hugawanyika katika vipindi vya nasaba za kifalme mbalimbali.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Vipindi muhimu zaidi ni kama ifuatavyo: Nasaba ya Qin (221 – 207 KK) Nasaba ya Han (206 KK – 220 BK) Kipindi cha milki tatu (220 – 280) Nasaba ya Jin (265 – 420) Kipindi cha nasaba za kusini na kaskazini (420 – 581) Nasaba ya Sui (581 – 618) Nasaba ya Tang (618 – 907) Nasaba tano na milki kumi (907 – 960) Nasaba ya Song (960 – 1279) Nasaba ya Yuan (1279 - 1368) Nasaba ya Ming (1368 - 1644) Nasaba ya Qing (1644 - 1911) Utawala wa kifalme uliendelea hadi mapinduzi ya China ya 1911.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Baada ya kipindi cha vurugu, jamhuri ya China ilitawaliwa na chama cha Kuomintang chini ya rais Chiang Kai-shek.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Wakati wa vita kuu ya pili ya dunia sehemu kubwa ilitwaliwa na Japani.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Wakati huo Chama cha Kikomunisti cha China kiliandaa jeshi kikapambana na serikali ya Kuomintang na Japani pia.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Baada ya mwisho wa vita kuu Wakomunisti waliendelea kupingana na serikali na mwaka 1949 Kuomintang ilishindwa.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Wakomunisti chini ya Mao Zedong walianza kutawala China Bara kama Jamhuri ya Watu wa China na Kuomintang walikimbilia kisiwa cha Taiwan walipoendelea kutawala kama "Jamhuri ya China".


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Siasa Serikali ya China inatawala kwa mfumo wa udikteta chini ya uongozi wa Chama cha Kikomunisti ya China.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Kuna vyama vidogo pia, lakini hivi havina umuhimu wowoteː vinasimamiwa na Wakomunisti, hivyo hali halisi ni mfumo wa chama kimoja.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Kikatiba chombo kikuu ni Bunge la umma la China linalomchagua rais, serikali, mahakama kuu, kamati kuu ya kijeshi na mwanasheria mkuu.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Lakini hali halisi maazimio yote ya bunge ni utekelezaji tu wa maazimio ya uongozi wa chama cha Kikomunisti.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Uongozi huo ni kundi dogo la wakubwa wa chama na jeshi.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Mwanasiasa muhimu ni Xi Jinping.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Kwa sasa yeye anaunganisha vyeo vya Katibu Mkuu wa Chama cha Kikomunisti, Rais wa Jamhuri ya Watu wa China na mwenyekiti wa Kamati Kuu ya Kijeshi.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Kwa jumla katika mapokeo ya Kikomunisti vyeo vya chama ni muhimu kuliko vyeo vya serikali ingawa katiba na sheria inasema tofauti.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Kuna pia "maeneo yenye utawala wa pekee" ambayo ni Hongkong na Macau.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Katika miji hiyo miwili, iliyokuwa makoloni ya Uingereza na Ureno, kuna uhuru wa kisiasa na wa uandishi, uchaguzi huru na upinzani kwa kiasi fulani, lakini maeneo yana tu madaraka kadhaa ya kujitawala kwa mambo ya ndani.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Watu China ikiwa na wakazi milioni 1,376 ni nchi yenye watu wengi zaidi duniani.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Historia yake yote iliona tena na tena vipindi vya njaa kutokana na idadi kubwa ya watu wake.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Msongamano wa watu kwa wastani ni wakazi 145 kwa kilomita ya mraba.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Lakini tofauti ziko kubwa kati ya miji mikubwa ambako milioni 115 wanakaa kwenye eneo la km² 50,000 na Tibet yenye watu 2 tu kwa kilomita ya mraba.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Zaidi ya asilimia 90 za wakazi wote wanakaa katika theluthi ya kusini-mashariki ya nchi yenye mvua ya kutosha.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Ndani ya theluthi hiyo ni nusu ya Wachina wote wanaosongamana kwenye asilimia 10 za China yote, maana yake katika 10% hizi kuna msongamano wa watu 740 kwa km².


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Wakazi walio wengi ni Wahan au Wachina wenyewe.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Wanatumia hasa lahaja mbalimbali za lugha ya Kichina.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Pamoja na Wahan kuna makabila 55 yaliyotambuliwa na serikali.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Kwa jumla lugha hai ni 292 ambazo zinahusika na makundi mbalimbali ya lugha (angalia orodha ya lugha za China).


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Serikali inafuata rasmi ukanamungu, lakini inaruhusu dini kwa kiasi fulani.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Pamoja na hayo, dhuluma zinaendelea dhidi ya madhehebu mbalimbali.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Takwimu hazieleweki, pia kwa sababu kabla ya Ukomunisti kupinga dini, hasa wakati wa Mapinduzi ya utamaduni, watu waliweza kuchanganya mafundisho na desturi za Ukonfusio, Utao na Ubuddha.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Leo wanaoendelea kufanya hivyo wanakadiriwa kuwa asilimia 30-80 za wakazi.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Wabuddha ni 6-16%, Wakristo (hasa Waprotestanti, halafu Wakatoliki na kidogo Waorthodoksi) ni 2-4%, Waislamu ni 1-2%.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Tazama pia Majimbo ya China Orodha ya nasaba za Kichina Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Tanbihi  Marejeo  Farah, Paolo (2006).


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

"Five Years of China's WTO Membership: EU and US Perspectives on China's Compliance with Transparency Commitments and the Transitional Review Mechanism".


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Legal Issues of Economic Integration.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Kluwer Law International.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Volume 33, Number 3. pp.263–304. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Heilig, Gerhard K. (2006/2007). .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

China-Profile.com. Jacques, Martin (2009).When China Rules the World: The End of the Western World and the Birth of a New Global Order.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Penguin Books.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Revised edition (28 August 2012).


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 978-1-59420-185-1.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Vyanzo kuhusu dini Adler, Joseph A. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Kenyon College, 2014.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Billioud, Sébastien. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

On: OE 49 (2010)  Chan, Kim-Kwong.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Religion in China in the Twenty-first Century: Some Scenarios.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

On: Religion, State & Society, Vol. 33, No. 2.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Routledge, June 2005.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Chen, Yong.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Confucianism as Religion: Controversies and Consequences.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Brill, 2012.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 9004243739 Clart, Philip. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

In: Wang Chien-chuan, Li Shiwei, Hong Yingfa; Yanjiu xin shijie: “Mazu yu Huaren minjian xinyang” guoji yantaohui lunwenji.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Taipei: Boyang, 2014. pp.391–412 Clart, Philip. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

On: T'uong Pao LXXXIX.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Brill, Leiden, 2003.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Didier, John C.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

In and Outside the Square: The Sky and the Power of Belief in Ancient China and the World, c. 4500 BC – AD 200: , , .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

On: Sino-Platonic Papers, n. 192, 2009.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Victor H. Mair, University of Pennsylvania.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Fan Lizhu, Chen Na. Revival of Confucianism and Reconstruction of Chinese Identity.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Paper presented at: The Presence and Future of Humanity in the Cosmos, ICU, Tokyo, 18–23 March 2015.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

(a) Fan Lizhu, Chen Na. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Published on , Fudan-UC Center for China Studies, Fudan University, 2013.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Fan Lizhu, Chen Na.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

The Religiousness of "Confucianism" and the Revival of Confucian Religion in China Today.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

On: Cultural Diversity in China 1: 27-43.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

De Gruyter Open, 2015.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISSN 2353-7795, DOI: 10.1515/cdc-2015-0005  Fowler, Jeaneane D.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

An Introduction to the Philosophy and Religion of Taoism: Pathways to Immortality.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Sussex Academic Press, 2005.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 1845190866 Goossaert, Vincent, David Palmer.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

The Religious Question in Modern China.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

University of Chicago Press, 2011.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 0226304167 Jing, Jun.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

The Temple of Memories: History, Power, and Morality in a Chinese Village.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Stanford University Press, 1996.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ASIN: B004FPIAVW  Lagerway, John.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

China: A Religious State.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Hong Kong, University of Hong Kong Press, 2010.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 9888028049  Libbrecht, Ulrich. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Peeters Publishers, 2007.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN  9042918128 Littlejohn, Ronnie.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Confucianism: An Introduction.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

I.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

B. Tauris, 2010.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 184885174X Lü Daji, Gong Xuezeng. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Brill, 2014.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 9047428021 Miller, James. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ABC-CLIO, 2006.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 1851096264   Overmyer, Daniel.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Religion in China Today.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Cambridge University Press, 2003.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 0521538238 Palmer, David A., Glenn Landes Shive, Glenn Shive, Philip L. Wickeri.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Chinese Religious Life.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Oxford University Press, 2011.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 0199731381 Palmer, D. A. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

On: Journal of Chinese Ritual, Theatre and Folklore, V. 172, 2011, p.21-72 Pas, Julian F. Historical Dictionary of Taoism.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Part of: Historical Dictionaries of Religions, Philosophies, and Movements Series.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Scarecrow Press, 2014.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ASIN: B00IZ9E7EI Ruokanen, Miikka, Paulos Zhanzhu Huang.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Christianity and Chinese Culture.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

William B. Eerdmans Publishing, 2011.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 0802865569 Sautman, Barry.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Myths of Descent, Racial Nationalism and Ethnic Minorities in the People's Republic of China.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

In: Frank Dikötter.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

The Construction of Racial Identities in China and Japan: Historical and Contemporary Perspectives.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Honolulu, University of Hawai'i Press, 1997, pp.75–95.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 9622094430 Shahar, Meir, Robert Paul Weller.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Unruly Gods: Divinity and Society in China.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

University of Hawaii Press, 1996.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 0824817249 Shen, Qingsong, Kwong-loi Shun.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Confucian Ethics in Retrospect and Prospect.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Council for Research in Values & Philosophy, 2007.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 1565182456 Shi, Yilong.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

The Spontaneous Religious Practices of Han Chinese Peoples — Shenxianism (中国汉人自发的宗教实践 — 神仙教).


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

On: Journal of South-Central University for Nationalities (Humanities and Social Sciences) (中南民族大学学报 — 人文社会科学版), Vol. 28, No. 3, 2008.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Teiser, Stephen F., extracts from: Stephen F. Teiser.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

The Spirits of Chinese Religion.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

In: Religions of China in Practice.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Princeton University Press, 1996.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Thien Do.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Vietnamese Supernaturalism: Views from the Southern Region.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Series: Anthropology of Asia.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Routledge, 2003.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 0415307996 Wang, Robin R. Chinese Philosophy in an Era of Globalization.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

State University of New York Press, 2004.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 0791460061 Yang, Fenggang, Graeme Lang. Social Scientific Studies of Religion in China.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Brill, 2012.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 9004182462  Chapter of: David Held, Henrietta Moore.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Cultural Politics in a Global Age: Uncertainty, Solidarity and Innovation, Oxford: Oneworld Publications.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 1851685502 Yao, Xinzhong. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Bloomsbury Academic, 2011.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 1847064760 Payette, Alex. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Part of: Role of Religion in Political Life, Panel RC43, 23rd World Congress of Political Science, 19–24 July 2014.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Pregadio, Fabrizio.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

The Encyclopedia of Taoism, 2 vol. Routledge, 2008.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 9780700712007 Tay, Wei Leong. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

In: Haneda Masashi, Secularization, Religion and the State, University of Tokyo Center for Philosophy, 2010.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Xie, Zhibin.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Religious Diversity and Public Religion in China.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Ashgate Publishing, 2006.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 9780754656487 Zhou, Jixu. .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

On: Sino-Platonic Papers, n. 167, 2005.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Victor H. Mair, University of Pennsylvania.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Marejeo mengine Bays, Daniel H. Christianity in China from the Eighteenth Century to the Present.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

(Stanford, CA: Stanford University Press, 1996).


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

ISBN 0804726094.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Ch'en, Kenneth K. S. Buddhism in China, a Historical Survey.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

(Princeton, N.J.,: Princeton University Press, The Virginia and Richard Stewart Memorial Lectures, 1961, 1964). , , Brill, Leiden, The Netherlands, 1892–1910. 6 volumes.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Overmyer, Daniel L. Religions of China: The World as a Living System.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

(New York: Harper & Row, Religious Traditions of the World, 1986).


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Wright, Arthur F..


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Buddhism in Chinese History.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

(Stanford, CA: Stanford University Press, 1959; various reprints and translations).


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Yang, CK., Religion in Chinese Society (California U. Press, 1970) Xinzhong Yao and Yanxia Zhao, Chinese Religion (Continuum, 2010) Viungo vya nje   from People's Daily    from UCB Libraries GovPubs  at Curlie 's Encyclopædia Britannica entry  by Yiching Wu  from International Futures .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

PBS Online NewsHour.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

October 2005.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Serikali   —Authorized government portal site to China Masomo .


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Minxin Pei (2006).


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

IFRI Proliferation Papers.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

No.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Utalii  (CNTO) Ramani  Wikimedia Atlas of the People's Republic of China Dini        , Asia for Educators, Columbia University.


Question: Je,bendera ya Vietnamu ina mito ngapi kwa jumla?

Jamhuri ya Watu wa China

Media Euraxess Science Slam:  eRenlai Ricci:  GBTimes: — Berkeley Center:  Berkeley Center:  Berkeley Center:  Coordinates:     Jamii:Nchi za Asia


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Mbwa Mkubwa (kwa Kilatini na Kiingereza Canis Maior) [1].  ni jina la kundinyota kwenye nusutufe ya kusini ya dunia yetu.


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Shira (Sirius) ambayo ni nyota angavu zaidi angani ni sehemu ya Mbwa Mkubwa.


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Mahali pake Mbwa Mkubwa iko karibu na kundinyota ya Jabari (en:Orion) kwa upande wa kusini ya ikweta ya anga.


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Sehemu yake ya mashariki inafika kwenye Njia Nyeupe.


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Kundinyota jirani zake ni Akarabu (Lepus au sungura),  Munukero (kundinyota) (Monocerus), Shetri (Puppis)  na Njiwa (kundinyota) (Columba).


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Jina Mbwa Mkubwa ilijulikana kwa jina hili kwa miaka mingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota kutafuta njia baharini wakati wa usiku.[2]


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Jina "Mbwa Mkubwa" linatokana na mitholojia ya Ugiriki ya Kale  iliyoona hapa mbwa anayewinda pamoja na Jabari (Orion) na kumfuata Akarabu (sungura).


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Baadaye mbwa wa pili alibuniwa na Waroma.


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

[3] na hapo kundinyota hizi mbili ziliitwa Mbwa Mkubwa na Mdogo.


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Majina haya yalitafsiriwa baadaye moja kwa moja kwa Kilatini kuwa Canis Maior na Minor na baadaye kwa Kiarabu kuwa الكلب الأكبر Al-Kalb al-akbar (Mkubwa) na al-asgar (Mdogo).


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Mbwa Mkubwa ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK.


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia [4] kwa jina la Canis Maior.


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Kifupi chake rasmi ni 'CMa'.[5]


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Nyota Nyota angavu zaidi ni Shira (α Alfa Canis Maioris) inayojulikana pia kwa jina la kimataifa ya en:Sirius.


Question: Je,ni mto gani mkubwa zaidi duniani?

Mbwa Mkubwa (kundinyota)

Hii pia ni nyota angavu zaidi kushinda nyota zote kwenye anga ikiwa na  mwangaza unaoonekana wa -1.4 mag na umbali wake na dunia ni miaka ya nuru  8.6 (parseki 2.64)                                                                                Jina la (Bayer)Namba ya FlamsteedJina  (Ukia)Mwangaza  unaoonekanaUmbali  (miaka ya nuru)Aina ya spektraα9Shira (Sirius)−1,5m8,7A1 Vε21Adhara1,50m431B2 IIIδ25Wezen1,83m1600F8 Iaβ2Mirzam1,98m715B1 IIη31Aludra2,45m3200B5 Iaζ1Furud3,02m330ο2243,02m2500B3 Iaσ223,49m1500K8 Ibο1163,89m2000K3 Iaν273,95m80K1 IIIω284,01m500B3 IV Tanbihi  Marejeo Marejeo Richard Hinckley Allen: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 75 ff () Jan Knappert, 1993: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Katoliki kwa Kiswahili limetokana na neno la Kigiriki καθολικός (katholikos), maana yake "kadiri ya utimilifu", "zima". [1]


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Katika eklesiolojia ya Ukristo, jina hilo lina historia ndefu na matumizi tofauti kadhaa.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Kwa wengine, neno "Kanisa Katoliki" linahusu Kanisa ambalo lina ushirika kamili na Askofu wa Roma (maarufu kama Papa) na linaloundwa na umoja wa madhehebu ya Kilatini na mengine 23 ya Makanisa Katoliki ya Mashariki: ndiyo matumizi ya kawaida katika nchi nyingi.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Waumini wake wengi hawajibaini kama "Waroma", lakini kama "Wakatoliki" tu.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Wakatoliki na vilevile Waorthodoksi wanaamini kwamba Kanisa lao ni la kwanza na ndilo Kanisa lenyewe.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Waanglikana, Walutheri na baadhi ya Wamethodisti huamini kuwa makanisa yao ni ya Kikatoliki kwa maana ya kwamba yako katika mwendelezo na asili ya Kanisa la kimataifa lililoanzishwa na Mitume wa Yesu.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Waprotestanti wakati mwingine hutumia neno "Kanisa Katoliki" kwa kutaja waumini wote wa Yesu Kristo duniani, bila kujali "madhehebu" kuyaunganisha.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Katika mwelekeo wa Kikatoliki (ikiwa ni pamoja na Ushirika wa Kianglikana), maaskofu wanachukuliwa kuwa ndio wenye daraja ya juu ndani ya dini ya Kikristo, kama wachungaji wa umoja katika ushirika na Kanisa lote na miongoni mwao. [2]


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Ukatoliki hufikiriwa kuwa moja ya sifa za Kanisa, nyingine zikiwa umoja, utakatifu na utume.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

[3] kulingana na Kanuni ya Imani ya Nisea-Konstantinopoli ya mwaka 381: "Nasadiki Kanisa moja, takatifu, katoliki, la Mitume."


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Historia ya matumizi ya neno "Katoliki" Katika Karne ya 2 Barua zilizoandikwa na Ignas wa Antiokia kwa Wakristo wenzake wa sehemu mbalimbali [4]mwaka 106 hivi ni ushahidi wa awali wa matumizi ya neno Kanisa Katoliki (Barua kwa Wasmirna, 8).


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Kwa kusema Kanisa Katoliki Ignas alitaja kanisa zima katika ushirika na Kanisa la Roma "linalosimamia upendo".


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Ignas aliandika kwamba baadhi ya wazushi wa wakati wake, ambao hawakuamini kwamba Yesu aliteswa na kufa, wakisema badala yake kwamba "yeye alionekana tu kuteseka" (Barua kwa Wasmirna, 2), hawakuwa Wakristo wa kweli. [5]


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Neno hili pia hutumika katika "Kifodini cha Polikarpo" mwaka 155 na katika "Hati ya Muratori" mwaka 177.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Sirili wa Yerusalemu Sirili wa Yerusalemu (kama 315-386) aliwataka wale aliokuwa akiwafunza katika imani ya Kikristo: "Kama wewe saa yoyote unakaa katika miji, usitafute tu mahali ambapo 'nyumba ya Bwana' ipo (kwani madhehebu mengine pia huvunja wito wao wakiita maabadi yao 'nyumba ya Bwana'), wala si kanisa, lakini ulizia Kanisa Katoliki.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Kwa kuwa hilo jina ni la pekee kwa Kanisa takatifu, mama yetu sote, ambaye ni bibi arusi wa Bwana wetu Yesu Kristo, Mwana pekee wa Mungu" (Katekesi, XVIII, 26). [6]


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Theodosius Mkuu Neno Ukristo wa Kikatoliki liliingia sheria za Dola la Roma wakati Theodosius Mkuu (Kaisari miaka 379-395) alipotuza jina hilo kwa ahali ya "kuwa dini ambayo ilikuwa mikononi mwa Warumi na Mtume Petro, kama ilivyohifadhiwa na waamini kimapokeo na ambayo ni sasa nadhiri kwa Papa Damas na kwa Askofu Petro wa Alexandria...


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Kuhusu wengine, ambao katika hukumu yetu ni wajinga, sisi tunaamuru wapewe jina la wazushi, wala hawatapata kuita nyumba zao kwa jina la makanisa."


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Sheria hii ya tarehe 27 Februari 380, iliyoorodheshwa katika Kitabu cha 16 cha Codex Theodosiania, [7] iliimarisha Ukristo wa Kikatoliki kama dini rasmi ya Dola la Roma.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Agostino wa Hippo Matumizi ya neno Katoliki kwa lengo la kutofautisha Kanisa la "kweli" kutoka makundi ya uzushi hupatikana pia katika Agostino wa Hippo (354-430) aliyeandika: "Katika Kanisa Katoliki, kuna mambo mengine mengi ambayo huniweka karibu nalo.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Ridhaa ya watu na mataifa hunitunza katika Kanisa; pia mamlaka yake, ambayo ilianzishwa kwa miujiza, na kulishwa na tumaini, na kuongezwa kwa upendo, ulioimarishwa na umri.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Mlolongo wa maaskofu huniweka mimi, mwanzo kutoka kiti cha Mtume Petro, ambaye Bwana, baada ya kufufuka kwake, akampa mamlaka kulisha kondoo zake (Yoh 21:15-19), chini ya sasa Uaskofu (katika Roma: hapa Agostino anazungumza juu ya urithi wa Papa).


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

"Na hivyo, mwisho, je sana jina la "Katoliki", ambalo, si bila sababu, huku kukiwa na uzushi mwingi, Kanisa linabakia hivyohivyo kwamba, ingawa wazushi wote wanataka kuitwa Wakatoliki, lakini wakati ambapo mgeni anauliza wapi Kanisa Katoliki hukutana, hakuna mzushi anayethubutu kumpeleka nyumbani kwake.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

"Hivyo basi idadi na umuhimu ni mahusiano ya thamani ya mali kwa jina la Kikristo ambayo humweka muumini katika Kanisa Katoliki, kama haki inavyopasa ...


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Pamoja nanyi, ambapo hakuna mambo haya kunivutia au kuniweka ...


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Hakuna mtu atakayenihamisha kutoka imani ambayo inahusu akili yangu pamoja na mahusiano ya wengi na hivyo nguvu ya dini ya kikristo ...


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Kwa upande wangu, singeweza kuamini Injili kama nisingeoongozwa na mamlaka ya Kanisa Katoliki."


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Dhidi ya Waraka wa Wamani inayoitwa Msingi, sura ya 4: kuhusu Imani Katoliki. [8]


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Vincent wa Lerins Mtakatifu mwingine aliyeishi wakati wa Agostino, Vincent wa Lerins, aliandika mwaka 434 (akitumia jina Peregrinus) kitabu kinachojulikana kama Commonitoria ("Kumbusho").


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Humo alisisitiza kwamba, kama mwili wa binadamu, mafundisho ya Kanisa huendeleza ukweli huku yakitunza utambulisho wake (mstari 54-59, sura XXIII): "Katika Kanisa Katoliki lenyewe, tuwe waangalifu iwezekanavyo, kwamba sisi hushikilia imani ambayo imekuwa ikiaminiwa kila mahali, daima, na wote.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Kwa kuwa ni kweli na katika 'Katoliki', ambayo kama jina lenyewe na sababu ya kutangaza kitu, unaoeleweka na kila mtu.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Utawala huu tutakuwa tumeuzingatia kama tutafuata umoja katika ulimwengu, muda, ridhaa.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Tutafuata umoja kama tunakiri kwamba imani moja kuwa kweli, ambayo Kanisa zima duniani kote tunakiri; muda, kama sisi tusikose busara tukaondoka kutoka tafsiri ya mababu wetu; kukubali, katika namna, kama sisi wenyewe katika zamani kuambatana na ridhaa, ufafanuzi na bidii ya wote, au wa madaktari wa mapadri wote" (sehemu 6, mwisho wa sura II).


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Wakatoliki wa Magharibi na wa Mashariki Madhehebu ya Kanisa Katoliki (Kanisa la Kilatini na Makanisa Katoliki ya Mashariki ishirini na tatu) huwa na jukumu la kuhifadhi mapokeo Katoliki ya Mababu wa Kanisa la mwanzo.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Makanisa Katoliki ya Mashariki ni yale makanisa ambayo yako katika ushirika kamili na Askofu wa Roma (Papa), huku wakiwa wanajitegemea (kwa lugha ya Kilatini ni Ecclesiae sui iuris) kwa kulinda taratibu za liturujia, za teolojia na mapokeo ya makanisa mbalimbali ya Ukristo wa Mashariki ambayo wanahusishwa nayo.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Madhehebu hayo ni kama vile yale ya Wagiriki, Waukraina, Warutheni, Wamelkiti, Wakopti, Waethiopia, Wamaroni, Wasiro-Malankara, Waarmenia, Wakaldayo na Wasiro-Malabari.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Chini ya Papa Yohane Paulo II Kanisa Katoliki lilitoa kitabu cha mafundisho ya imani na maadili chenye kichwa Katekisimu ya Kanisa Katoliki ambacho kinasema: "Kuamini kwamba Kanisa ni 'takatifu' na 'Katoliki,' nalo ni 'moja' na 'la Mitume '(kama Kanuni ya Imani ya Nisea inavyodokeza), hakuwezi kutengwa na imani katika Mungu Baba, Mwana na Roho Mtakatifu. [9]


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Neno Kanisa Katoliki linahusu Kanisa lote linaloongozwa na Askofu wa Roma, sasa Papa Fransisko, na ambalo lina zaidi ya waumini bilioni 1.2, wakiwa nusu ya Wakristo wote duniani, wanaokadiriwa kuwa bilioni 2.4.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Ingawa kawaida Kanisa Katoliki linajitofautisha na makanisa mengine kwa kujiita "Kanisa Katoliki" tu, pengine linakubali kutumia ufafanuzi "Kanisa Katoliki la Roma", hasa katika hati zilizoandaliwa pamoja na makanisa mengine, lakini pia katika Nyaraka kadhaa za Kipapa [10] [11] Mfano mwingine ni ufafanuzi kama Kanisa Takatifu, Katoliki, la Kirumi la Kitume [12] katika Katiba Katoliki ya Mtaguso wa kwanza wa Vatikano ya tarehe 24 Aprili 1870.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Kurasa hizi zote zinahusu Kanisa Katoliki na kwa majina mengine.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Makanisa Katoliki ya Mashariki, ingawa yana umoja na Roma katika imani, taratibu na sheria zake, yanatofautiana na madhehebu ya Kilatini na Makanisa Katoliki mengine ya Mashariki.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Matumizi mbalimbali Baadhi ya Makanisa ya Kikristo, hasa Makanisa ya Waorthodoksi, wanajiona kuwa kweli Kanisa Katoliki ambalo, katika mtazamo wao, Wakristo wengine wote, wakiwa pamoja na wale walio katika ushirika na Papa, walijitenga mbali.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

[13] [14] Mbali ya Kanisa la Kiorthodoksi[15], Makanisa ya Kiorthodoksi ya Mashariki na Kanisa la Waashuru hujiona pia kama "Kanisa Katoliki moja Takatifu la kitume" la Kanuni ya imani ya Nisea.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Waanglikana na Wakatoliki wa Kale hujiona katika ushirika katika Kanisa moja na Walutheri wenyewe kama ni "harakati ya mageuzi makubwa ndani ya Kanisa Katoliki".


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Wakati Wakatoliki wa Kirumi humwona Askofu wa Roma kama "Halifa wa Petro" anayepaswa kutumikia kama mchungaji wa Kanisa zima, Waanglikana na Wakatoliki wa Kale hukubali kuwa Askofu wa Roma ni Primus inter Pares kati ya Waprimati wote, lakini wao hukumbatia Usinodi ili kujikinga dhidi ya Ultramontanism.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Juhudi za hivi karibuni za Kanisa Katoliki hulenga kuponya mgawanyiko kati ya makanisa ya Magharibi ("Katoliki") na Mashariki ("Orthodoksi").


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Papa Yohane Paulo II mara nyingi alizungumza hamu yake kubwa kwamba Kanisa Katoliki "lirudi kupumua kwa mapafu yote mawili", [16] [17] na hivyo kusisitiza kwamba Kanisa Katoliki linataka kurejesha ushirika kamili na Makanisa ya Mashariki yaliyotengana nalo. [18]


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Ni kwamba, baada ya utengano wa Mashariki-Magharibi mwaka 1054, muungano mfupi ulikubaliwa kati ya Papa na baadhi ya Maaskofu wa Kiorthodoksi.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Hata hivyo, mkataba huu ulikataliwa na mmoja wa Maaskofu wa Mashariki, yaani Marko wa Efeso, na watu wa kawaida kwa jumla walikataa mkataba huo.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Papa Benedikto XVI amesema nia yake ya kurejesha umoja kamili na Waorthodoksi.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Kanisa Katoliki linazingatia kwamba karibu tofauti zote zimesuluhishwa (katika kifungu cha Filioque, suala la purgatorio, n.k.), na alitangaza kwamba tofauti katika desturi za jadi, taratibu na nidhamu si vikwazo kwa umoja. [19]


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Wakristo wengine wa Magharibi Makanisa mengi ya Matengenezo ya Kiprotestanti hutumia neno la kikatoliki kurejea kwa imani kwamba Wakristo wote ni sehemu ya Kanisa moja bila kujali madhehebu; kwa mfano, Mlango wa Westminster XXV Ukiri wa Imani hutaja Katoliki au Kanisa zima.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Ni sambamba na tafsiri hii, ambayo inatumika neno la kikatoliki (zima) na hakuna dhehebu moja, kwamba kuelewa neno "moja takatifu Katoliki na la Kitume" katika Kanuni ya Imani ya Nisea, maneno imani ya kikatoliki katika Kanuni ya Imani ya Athanasi na neno takatifu katika kanisa Katoliki kanuni ya Imani ya Mitume.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Neno hili pia limetumika kumaanisha yale makanisa ya Kikristo ambayo hudumisha Uaskofu wao tangu wakati wa mitume na kujiona sehemu ya Kanisa la kikatoliki (zima).


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Miongoni mwa wale ambao hujiona kama sehemu ya Kanisa la kikatoliki, lakini si Katoliki, ni Waaglikana na baadhi ya Makanisa ya kikatoliki yaliyogawanyika katika karne ya 19 na 20, kama vile Kanisa Katoliki la Kale na Kanisa Katoliki huru, hujifikiria kuwa Wakatoliki, tena Wakatoliki wa kweli wa Kirumi.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Neno linaweza kurejea umoja (idadi) wa Kanisa kwamba, kulingana na Math 16:18-19 Yesu alimwambia Mtume Petro: "Na mimi nakwambia, wewe ni כיפא (Kepha) (kwa Kiaramu "mwamba"), na juu ya mwamba huu nitalijenga kanisa langu, na nguvu za kifo hazitalishinda.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Nitakupa funguo za Ufalme wa mbinguni, na kila utakachofunga duniani kitafungwa mbinguni, na lolote mtakayoyafungua duniani yatakuwa yamefunguliwa mbinguni."


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Baadhi hutumia wa kikatoliki ili kutofautisha msimamo wao wenyewe kutoka ule wa Wakalvini au namna ya Uprotestanti uliorekebishwa.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Hii ni pamoja na Waanglikana, mara nyingi pia hujulikana Waanglikana wa Kikatoliki, na Walutheri kadhaa ambao husisitiza kwamba wao ni Waprotestanti na wa kikatoliki pamoja.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Wamethodisti na Wakalvini hudai madhehebu yao hutokana na Mitume na kanisa la kwanza, lakini hawawezi kudai kushuka kutoka kanisa la kale katika miundo kama vile Uaskofu.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Hata hivyo, makanisa haya hukiri kwamba wao ni sehemu ya kanisa la kikatoliki (zima).


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Waanglikana na Wamethodisti, hasa wa Marekani, wameitwa mara nyingi kwa utani Wakatoliki Wepesi.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

[20] [21] Kuepuka matumizi Baadhi ya makanisa ya Kiprotestanti huepuka kutumia neno hilo kabisa, kwa mfano Walutheri wengi hutumia neno la Kikristo badala ya la kikatoliki.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

[22] [23] [24] Makanisa ya Orthodox huelewa hisia kuhusu madai kipapa Katoliki, lakini kutokubaliana na baadhi ya Waprotestanti juu ya asili ya kanisa kama mwili mmoja.


Question: Neno wakristo linatokana na nini?

Katoliki

Tazama pia Kanisa Katoliki Waanglikana wa Kikatoliki Katekisimu ya Kanisa Katoliki Ukatoliki Makanisa Katoliki ya Mashariki Ukristo Wakatoliki wa Kale Marejeo   Jamii:Ukristo


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Simoni Petro alikuwa Myahudi wa karne ya 1, mfuasi wa Yesu Kristo, tena kati ya wandani wake.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Baada ya Yesu, ndiye mtu anayejulikana zaidi katika Injili zote nne.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Katika orodha zote nne za mitume 12 wa Yesu zinazopatikana katika Biblia ya Kikristo anashika nafasi ya kwanza (tofauti na wenzake wengi ambao wanabadilishana nafasi, na kinyume cha Yuda Iskarioti, msaliti anayepewa daima nafasi ya mwisho); isitoshe Math 10:2 inasisitiza: "Wa kwanza Simoni aliyeitwa Petro".


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Wakristo wengi, hasa Wakatoliki na Waorthodoksi, wanamheshimu kama mtakatifu tena kama papa wa kwanza wa Roma hadi kifodini chake kati ya miaka 64 na 67, wakati wa dhuluma ya Dola la Roma dhidi ya Ukristo iliyoanzishwa na Kaisari Nero.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 29 Juni pamoja na ya Mtume Paulo.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Jina lake Mwana wa Yona au Yohana, jina lake asili kwa Kiebrania ni שמעון Šim‘ôn, Shim'on (kutoka kitenzi shama "kusikiliza").


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Kadiri ya Injili ya Mathayo (16:18) na Injili ya Yohane (1:42) ni Yesu Kristo aliyembadilishia jina akamuita Kefa  (kwa Kiaramu "mwamba", jina ambalo lilitafsiriwa kwa Kigiriki Petros na kwa Kilatini Petrus).


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Mtume Paulo alimtaja kwa kawaida kama Kephas (1Kor 1:12; 3:22; 9:5; 15:5; Gal 1:18; 2:9,11,14) na mara moja kama Petro (Gal 2:7-8).


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Maisha yake ya awali Mzaliwa wa Bethsaida, kaskazini kwa Galilaya, alihamia Kapernaumu pamoja na ndugu yake Andrea kwa ajili ya uvuvi.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Kijiji hicho kikawa baadaye makao makuu ya utume wa Yesu katika maeneo ya kaskazini ya Palestina.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Hasa Yesu alitumia nyumba na boti la Petro.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Mtu wa ndoa, Petro hakusomea ualimu wa Torati, lakini alimfuata Yohane Mbatizaji.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Akiwa kwake, karibu na mto Yordani, aliletwa na Andrea kwa Yesu (Yoh 1:41-42[1]).


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Baada ya kukutana na Yesu Aliitwa na Yesu kumfuata wakiwa huko ziwani (Math 4:18-20 [2]; Lk 5:11[3]) akiahidiwa atakuwa "mvuvi wa watu", halafu akafanywa mtume wake wa kwanza.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Pamoja na Mtume Yakobo Mkubwa na Mtume Yohane, wana wa Zebedayo, alishirikishwa matukio kadhaa ya pekee kama mwandani wa Yesu, hasa aliposhuhudiwa na Mungu mlimani huku ameng'aa kiajabu.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Akiwa na silika ya uchangamfu, alikuwa msemaji mkuu kati ya mitume wa Yesu; hasa walipoulizwa naye wanamuona kuwa nani, akajibu: "Wewe ndiwe Kristo, Mwana wa Mungu aliye hai" (Math 16:16).


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Ndipo alipojibiwa na Yesu: "Heri wewe Simoni Bar-Yona, kwa kuwa mwili na damu havikukufunulia hili, bali Baba yangu aliye mbinguni.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Nami nakuambia: Wewe ndiwe Petro, na juu ya mwamba huu nitalijenga Kanisa langu, wala milango ya kuzimu haitalishinda.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Nami nitakupa wewe funguo za ufalme wa mbinguni; na lolote utakalolifunga duniani, litakuwa limefungwa mbinguni, na lolote utakalolifungua duniani, litakuwa limefunguliwa mbinguni" (Math 16:17-19).


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Ungamo la namna hiyo linaripotiwa na Yoh 6:68 pia: "Bwana!


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Twende kwa nani?


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Wewe unayo maneno ya uzima wa milele.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Nasi tumesadiki, tena tumejua, ya kuwa wewe ndiwe Mtakatifu wa Mungu".


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Mara nyingine majibu yake yalimvutia lawama ya Yesu, hata akaitwa "Shetani" kwa sababu ya kumshawishi aende mbali na matakwa ya Mungu ili afuate mbinu za kibinadamu (Mk 8:33).


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Kwa kuwa Yesu alitakiwa kutumikia, akawafundisha wafuasi wake kutumikia, Petro aliagizwa kuandaa pamoja na Yohane karamu ya mwisho ya Yesu na mitume wake kwenye Pasaka, ambapo ilimbidi akubali kuoshwa naye miguu (Yoh 13:8-9[4]).


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Yesu alipokamatwa, Petro alijaribu kumtetea kwa upanga, halafu akamfuata kwa mbali pamoja na Yohane mpaka ndani ya ua wa nyumba ya kuhani mkuu.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Ndipo woga ulipomfanya amkane Yesu mara tatu kwa kiapo kama alivyotabiriwa naye.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Hata hivyo, Yesu alikuwa amemuahidia atamuombea aongoke akaimarishe wenzake: "Simoni, Simoni, tazama, Shetani amewataka ninyi apate kuwapepeta kama vile ngano; lakini nimekuombea wewe ili imani yako isitindike; nawe utakapoongoka waimarishe ndugu zako" (Lk 22:31-32).


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Basi, alipotazamwa na Yesu akajuta kwa machozi mengi.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Baada ya ufufuko wa Yesu Baada ya kifo cha Yesu, akawa wa kwanza kuingia kaburi lake tupu[5], tena wa kwanza kati ya mitume kutokewa na Yesu mfufuka[6][7], naye katika tokeo lingine katika ziwa Galilaya akamthibitisha katika uongozi wa kundi lake lote, kondoo na wanakondoo.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Alifanya hivyo baada ya Petro kukiri mara tatu (Yoh 21:17): "Bwana, wewe wajua yote; wewe umetambua ya kuwa nakupenda"[8].


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Kadiri ya Matendo ya Mitume, kabla ya ujio wa Roho Mtakatifu siku ya Pentekoste ya mwaka huo (30 au 33 B.K.) aliongoza wafuasi wake kuziba pengo la Yuda, mtume msaliti, kwa kumweka Mathia mahali pake[9].


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Halafu akawa mhubiri shujaa[10][11] akachukua maamuzi muhimu sana kwa uenezi wa Kanisa, kama vile kumbatiza akida Korneli na Wapagani wengine bila kudai watahiriwe kwanza [12].


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Jambo hilo lilimvutia lawama kubwa, lakini zikaja kwisha hasa kwa mtaguso wa Yerusalemu (mwaka 49)[13].


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Petro alikuwa maarufu kwa miujiza pia, kiasi cha kuponya wengi kwa kivuli chake[14].


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Herode Agripa I alipomuua Yakobo na kumfunga Petro ili kumuua pia, alitolewa gerezani kimuujiza[15]akahama Yerusalemu (mwaka 44 hivi)[16].


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Katika Waraka kwa Wagalatia Paulo aliandika jinsi alivyomlaumu Petro wakiwa Antiokia kwa sababu ya kuficha msimamo wake wa kweli juu ya mahusiano na Wakristo wenye asili ya mataifa ili kuridhisha wale wenye asili ya Uyahudi.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Pia Paulo alimtaja katika Waraka wa kwanza kwa Wakorintho kama mtu mwenye wafuasi kati yao.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Hivyo inaonekana alihubiri huko.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Waraka wa kwanza wa Petro unasema aliuandika akiwa Babuloni, jina la fumbo lililotumiwa na Wakristo kudokezea Roma.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Kwa kuwa uliandikwa kwa Wakristo wachanga wa nyanda za juu za nchi inayoitwa leo Uturuki, inaonekana alikuwa amewahubiria kwanza.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Kifo chake Yoh 21:18-19 inaeleza kifumbo kifodini ambacho Petro alimtukuza Mungu[17] mjini Roma, katika eneo la Vatikano.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Ndipo linapoheshimiwa kaburi lake chini ya altare kuu ya kanisa kubwa kuliko yote duniani.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Kifo hicho, inasemekana kwa kusulubiwa kichwa chini, miguu juu, kinashuhudiwa hasa na waandishi mbalimbali wa karne za kwanza, kama vile Papa Klementi I kati ya miaka 95 na 97, Ignasi wa Antiokia, Dionisi wa Korintho, Irenei wa Lyons, Klementi wa Aleksandria, Tertuliani, Jeromu n.k. Vitabu vinavyomhusu Mbali ya Barua ya kwanza, ambayo aliiandika mwenyewe kwa msaada wa Sila na kukubaliwa mapema kama kitabu kitakatifu, vitabu vingine viliandikwa kwa jina la Petro kuanzia mwisho wa karne ya 1.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Kati yake kimoja kimeingia katika Agano Jipya kama Waraka wa pili wa Petro, wakati vingine vyote vilikataliwa na Kanisa, kama vile Injili ya Petro, Matendo ya Petro na Ufunuo wa Petro.


Question: Je, mfuasi mgani alimkana yesu mara tatu?

Mtume Petro

Tazama pia Watakatifu wa Agano la Kale Orodha ya Watakatifu Wakristo Orodha ya Watakatifu Wafransisko Tanbihi  Marejeo Thenashara, Mitume Kumi na Wawili – tafsiri ya P. A. Bunju – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Ndanda 1984 – ISBN 9976-63-030-1 Stefano Kaombe, Mfahamu Mtakatifu Petro anavyosimuliwa na Wainjili - Dar es Salaam 2017 - ISBN 9987-474-20-9 Viungo vya nje         Orthodox icon and synaxarion  icon and synaxarion  sermon of Saint Augustine, Bishop of Hippo   Books on St. Peter's Basilica in Rome Kamusi Elezo ya Kikatoliki ya lugha ya Kiingereza    Jamii:Mtume Petro Jamii:Waliofariki 67 Jamii:Watu wa Biblia Jamii:Wafuasi wa Yesu Jamii:Mitume katika Ukristo Jamii:Papa Jamii:Watakatifu wa Israeli Jamii:Roma


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Jeraha la moto ni aina ya jeraha kwa nyama au ngozi linalosababishwa na moto, stima, kemikali, msuguano, au mnururisho. [1]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Majeraha yanayoathiri juu ya ngozi hurejelewa kama majeraha madogo au viwango vya kwanza vya majeraha.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Wakati madhara yatapenya ndani ya baadhi ya safu za ngozi, hurejelewa kama jeraha kubwa kiasi au kiwango cha pili.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Katika jeraha kubwa au kiwango cha tatu, jeraha hili hupenya safu zote za ngozi.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kiwango cha nne cha jeraha inahusisha jeraha kwa tishu zilizondani, kama vile misuli au mfupa.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Matibabu yanayohitajika hutegemea ukubwa wa jeraha.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Jeraha ndogo linaweza kudhibitiwa na yanayopunguza maumivu ya kawaida, ilhali majeraha makubwa yanaweza kuhitaji matibabu zaidi katika vituo vya majeraha ya moto.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kutia ndani ya maji baridi inaweza kutuliza maumivu na kupunguza madhara; hata hivyo, ukiacha wazi inaweza kusababisha halijoto ya chini mwilini.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Majeraha makubwa kiasi yanahitaji kusafishwa kwa sabuni na maji, kisha ufunge.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Udhibiti wa malengelenge haujulikani, lakini ni muhimu uuache.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Majeraha makubwa huhitaji huduma ya upasuaji, kama vile kupandikiza ngozi.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Majeraha makubwa huhitaji viowevu vingi vya kudunga kwa mshipa mara nyingi kwa sababu matokeo ya inflamesheni baadaye yatakuwa na kapilari uvujaji wa viowevu na uvimbe.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Matatizo mengi ya majeraha huhusiana maambukizi.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Jeraha la moto likiwa kubwa ni hatari, lakini matibabu ya kisasa yaliyoendelezwa tangu 1960 yameimarisha udhibiti, hasa kwa watoto na vijana.[2]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Dunia nzima, angalau watu milioni 11hutafuta matibabu, na 300,000 hufa kutokana na kuchomeka kila mwaka.[3]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Nchini Marekani, takriban asilimia 4 ya waliolazwa katika vituo vya majeraha ya moto hufa.[4]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Matokeo huhusiana na ukubwa wa jeraha na umri wa mwathiriwa.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Ishara ya dalili Hali ya jeraha hutegemea undani wake.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Majeraha madogo husababisha maumivu ya siku mbili au tatu, kisha ngozi kutoka kwa siku chache zinazofuata.[5][6] Watu wanaouguza majeraha makali hukosa utulivuna hulalamikia shinikizo bali sio uchungu.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Walio na majeraha makubwa wanaweza kukosa hisia linapoguswa au linapodungwa.[6]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Jeraha ndogo la moto huwa nyekundu, ilhali marejaha makali yanaweza kuwa rangi ya waridi, nyeupe au nyeusi.[6]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Majeraha karibu na kinywani au nywele yaliyoungua ndani ya mapua yanaweza kuonyesha uchomekaji wa njia ya hewa, lakini matokeo hayana uhakika.[7]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Dalili zinazotia wasiwasi zaidi ni pamoja na: upungufu wa hewa, mkwaruzo wa sauti, na strida au ukoromaji.[7]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Mwasho ni kawaida wakati inapona, hutokea kwa asilimia 90 ya watu wazima na karibu kwa watoto wote.[8]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kufa ganzi au kuhisi mchonyoto unaweza kuendelea kwa muda baada ya kupata jeraha la umeme.[9]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Majeraha pia yanaweza kusababisha mfadhaiko wa kihisia na kisaikolojia.[3]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kisababishi Majereha ya moto husababishwa na vyanzo mbalimbali vya nje vilivyoainishwa kama moto, kemikali, umeme, na mnururisho.[13]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Nchini Marekani, visababishi vya moto huwa: moto au miale (asilimia 44), jeraha la moto (asilimia 33), vyombo moto (asilimia 9), umeme (asilimia 4), na kemikali (asilimia 3).[14]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Mengi ya (asilimia 69) majeraha hutokea nyumbani au kazini,[4] na mengi huwa ni ajali, na asilimia 2 ni kushambuliwa, na asilimia 1-2 hutokana na kujaribu kujiua.[3]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Vyanzo hivi vinaweza kusababisha jeraha la kuvuta hewa kwa njia ya kupumua na/au kwa mapafu, na huwa angalau asilimia 6.[15]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Majeraha ya moto hutokea zaidi kwa watu maskini.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Uvutaji wa sigara huhatarisha, ingawa matumizi ya pombe hauhatarishi.


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Majereha ya moto huwa mengi wakati wa baridi.[3]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Hatari maalum katika nchi zinazoendelea ni pamoja na kupika kwa moto uliowazi au sakafuni[1] vilevile ulemavu kwa watoto na watu wazima wanaougua magonjwa ya muda mrefu.[16]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Moto Nchini Marekani, moto na viowevu moto ni visababishi vikuu vya majeraha ya moto.[15]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kwa mioto inayosababisha vifo nyumbani, uvutaji wa sigara husababisha asilimia 20 na vifaa vya kutoa joto asilimia 22.[1]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Karibu nusu ya majeraha ni kutokana na juhudi za kupambana na moto.[1]Kutoka kwa ngozi husababishwa na viowevu moto au gesi na mara nyingi hutokana na vinywaji moto, halijoto ya juu kwa maji ya mfereji bafu au bafu ya manyunyu, mafuta ya kupikia iliyo moto, au mvuke.[17]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Majeraha ya kutoka kwa ngozi ni mengi kwa watoto chini ya miaka mitano[10] na, nchini Marekani na Australia, idadi hii hufikisha takribani theluthi mbili ya visa vya majeraha ya moto.[15]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kugusa vitu moto ni kisababishi cha angalau asilimia 20-30 vya majeraha kwa watoto.[15]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kwa kawaida, kutoka kwa ngozi ni kiwango cha kwanza au cha pili cha kuchomeka, lakini kinaweza kufikia kiwango cha tatu, hasa kikipata joto kwa muda mrefu.[18]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Fataki ni visababishi vya kawaida vya kuchomeka wakati wa likizo katika nchi nyingi.[19]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Hii ni hatari kwa vijana ambao ni wanaume.[20]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kemikali Kemikali husababisha kutoka asilimia 2 hadi 11 ya marejeha na huchangia kwa wingi wa asilimia 30 ya vifo vilivyosababishwa na moto.[21]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kuchomwa na kemikali kunaweza kusababishwa na zaidi ya vitu 25,000,[10] nyingi yakiwa kali (asilimia 55) ya bezi au (asilimia 26) ya asidi kali.[21]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Vifo vingi vilivyosababishwa na kemikali hufuata baada ya kula.[10]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Ajenti za kawaida ni pamoja na: asidi salfuriki inayopatikana kwa dawa ya kuosha choo, sodiamu hipokloridi inayopatikana kwa dawa ya klorini, na halogenated hydrocarbons inayopatikana kwa kemikali ya kutoa rangi, miongoni mwa zingine.[10]Hydrofluoric acid inaweza kusababisha hasa majeraha makubwa ambayo dalili haiwezi kutambulika hadi yaache wazi kwa muda.[22]Asidi fomi inaweza kuharibu idadi kubwa ya seli nyekundu za damu.[7]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Umeme Majeraha ya mtoto yanayosababishwa na umeme yameainishwa kama volteji ya juu (zaidi ya au sawa na 1000volti), volteji ya chini (chini ya 1000volti), au kama majeraha ya ghafla hufuatwa na hitilafu ya umeme.[10]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Visababishi zaidi vya majeraha ya umeme kwa watoto ni kamba za umeme (asilimia 60) ikifuatiwa na milango ya umeme (asilimia 14).[15]Radi inaweza pia kusababisha majeraha.[23]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Hatari za kupigwa radi ni pamoja na kujihusisha na shughuli za nje kama vile kupanda milima, kucheza gofu na michezo ya uwanjani, na kufanya kazi nje.[9]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Vifo kutokana na radi ni takriban asilimia 10.[9]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Marejeha ya stima yakitokea, yanaweza pia kusababisha kuvunjika kwa mifupa au kuteguka huja baada ya jeraha kutokana na chombo kilichobutu au mikazo kwa misuli.[9]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Katika majeraha ya volteji ya juu, madhara mengi yanaweza kutokea ndani ya mwili na hivyo kiwango cha kuumia hakiwezi kutambulika kwa kuchunguza ngozi pekee.[9]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Ukiugusa volteji iliyo chini au juu inaweza kusababisha matatizo ya moyo au mshtuko wa moyo.[9]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Mnururisho Majeraha ya mnururisho hutokea unapopigwa na miali isiyoonekana (kutoka kwa jua, kifaa cha kutoa miali au kuchomelea kwa umeme) au kutoka mnururisho wa ioni (kutoka kwa matibabu ya mnunurisho, eksirei au cheche za mnururisho zinazotokana na mlipuko wa bomu la nyuklia).[24]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kukaa kwa jua ni sababu ya kawaida sana ya kuchomeka kwa mnururisho na pia ya jeraha ndogo ya kuchomeka kwa jumla.[25]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kuna umuhimu wa kutofatisha jinsi watu wanavyochomwa na jua kwa urahisi kulingana na aina ya ngozi.[26]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Madhara ya ngozi hutokana na mnururisho wa ioni kulingana na kiasi cha eneo hilo wazi, na kupoteza nywele baada ya 3 Gy Gy, uwekundu kuonekana baada ya 10 ngozi iliyo majimaji kutoka baada ya 20 Gy na nekrosisi baada ya 30 Gynbsp;[27] Uwekundu, ikitokea, inaweza kukosa kutokea hadi saa zingine baada ya kuwa wazi.[27]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Majeraha ya mnururisho hutibiwa kama majeraha mengine ya moto.[27]Jeraha la wimbi mikro hutokea kupitia moto unaosababishwa na wimbi mikro.[28] sio kawaida, kupata jeraha ukikaa wazi kwa moto kwa sekunde mbili.[28]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Lisilo la ajali Kwa wale waliolazwa hospitalini kutokana na utokaji wa ngozi au jeraha la moto, asilimia 3– 10 hutokana na mashambulizi.[29]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Sababu ni pamoja na: unyanyasaji wa watoto, mzozano, unyanyasaji wa mpendwa, mkubwa, na kubishana biasharani.[29]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Jeraha linalotokana kuingizwa majini au kwa ngozi inaonyesha unyanyasaji wa mtoto.[18]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Hutokea wakati sehemu ya chini au mwisho wa mwili (makalio au msamba) hugusa sehemu ya chini ya maji moto.[18]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Hutoa mipaka ya juu ambayo ni kali na mara nyingi huwa sawa.[18]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Dalili zingine za unyanyasaji ni pamoja na: majeraha katika eneo mengine, kutokuwepo kwa alama za moto, jeraha lililosawia, na huhusishwa na alama zingine za kutotunza au kunyanyaswa.[30]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kumchoma bi harusi, ni njia ya unyanyasaji wa kinyumbani, hutokea katika baadhi za tamaduni kama vile nchini India ambapo mwanamke huchomwa ikiwa bwana au familia yake haina mahari ya kutosha.[31][32] Nchini Pakistan, kuchomwa na asidi inawakilisha asilimia 13 ya majeraha ya moto ya kimaksudi, na mara kwa mara inahusu vita vya kinyumbani.[30]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kujiua (kujichoma kwa moto kama njia ya kulalamika) ni kawaida pia kwa wanawake wa India.[3]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Pathofisiolojia  Katika halijoto zilizozidi 44°C (111°F), protini huanza kupoteza umbo lake la umbo-tatu na kuvunjika.[33]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Hii husababisha uharibifu wa seli na tishu.[10]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Madhara mengi ya moja kwa moja ya afya huja baada ya uharibifu wa kazi ya ngozi.[10]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Hujumuisha uharibifu wa hisi za ngozi, uwezo wa kuzuia maji kutoka kwa kupitia mvukizo, na uwezo wa kudhibiti joto ya mwili.[10]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Uharibifu wa membreni za seli husababisha seli kukosa virutubishi vya potasiamu kwa nafasi ya nje ya seli na kupitisha maji na virutubishi vya sodiamu.[10]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Kwa majeraha makubwa (zaidi ya asilimia 30 ya sehemu ya mwili kwa ujumla), kuna mwitikio wa maana wa inflamesheni.[34]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Hii huzidisha utokaji wa viowevu kutoka kwa kapilari,[7] na tishu zinazofutia uvimbe.[10]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Hii husababisha upotezaji wa damu, na yanayobaki kukosa umuhimu plazma, na kufanya damu ikolee zaidi.[10]


Question: Misri iko na wakaji wangapi?

Jeraha la moto

Damu chache huingia kwa viungo kama vile figo na ufereji wa utumbo inaweza kusababisha kutofanya kazi kwa figo na vidonda tumboni.[35]