Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Mwaka uliofuata 1967 serikali mpya ilianza kubadilisha muundo wa utawala; mikoa mitatu ya Nigeria iligawiwa kuwa majimbo 12.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Waigbo walisikitika ya kwamba mipaka ilichorwa kwa kusidi la kuacha maeneo ya Delta penye mafuta ya petroli nje ya majimbo penye Waigbo wengi.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Ili ilitazamiwa kama jaribio la kuwatenga Waigbo na malighafi hizi.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Azimio la farakano  Mwaka huohuo wa 1967 mauaji mapya ya Waigbo yalitokea katika kaskazini.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Katika hali hii afisa kiongozi wa jeshi katika mkoa wa mashariki kanali Emeka Ojukwu tar. 30 Mei 1967 alitangaza uhuru wa mkoa wa mashariki ulioitwa sasa "Jamhuri ya Biafra".


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Nchi chache tu zilitambua nchi mpya zilikuwa Gabon, Haiti, Côte d'Ivoire, Tanzania na Zambia.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Vita ya wenyewe kwa wenyewe Vita ya miaka mitatu ilianza 6 Julai 1967 jeshi ka serikali ya Nigeria iliposhambulia.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Serikali ya Lagos ilipata msaada kutoka Urusi na Uingereza.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Ufaransa, Ureno na Afrika Kusini zilisaidia upande wa Biafra lakini bila kutambulia nchi rasmi.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Usaidizi hasa wa Urusi uliotoa ndege za kijeshi za aina Ilyushin IL-28 na mabomu ya Napalm uliwapa Wanigeria nguvu zaidi.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Jeshi la anga la Biafra ilikuwa na ndege ndogo tu za kiraia zilizobadilishwa kubeba silaha.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Vita ilisababisha njaa kali na wakazi milioni 2 - 3 wa Biafra walikufa kutokana na njaa na magonjwa.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Tarehe 13 Januari 1970 mabaki ya jeshi la Biafra yalijisalimisha mjini Amichi.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Rais Ojukwu alikimbia kwenda Côte d'Ivoire.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Upatanisho Baada ya mwisho wa vita hofu ilikuwa kubwa ya kulipizwa kisasi lakini serikali ya Lagos ilijitahidi kujenga upatanisho na amani upya.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Ojukwu alirudi Nigeria mwaka 1980.


Question: Je,mji mkuu wa Biafra ni upi?

Biafra

Viungo vya Nje  Jamii:Historia ya Nigeria Jamii:Nchi za kihistoria za Afrika


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Bunduki ni silaha inayorusha risasi dhidi ya shabaha yake.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Ndani ya bunduki inatokea mlipuko wa baruti na gesi joto za mlipuko zinasukuma risasi kuelekea mwendo wa kasiba yake.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Kutokana na sifa hii huitwa pia silaha ya moto.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Bunduki ya kisasa huwa na akiba ya ramia katika chemba yake isipokuwa silaha kadhaa za kuwinda.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Silaha za kijeshi huwa na chemba zonazoshika risasi zaidi ya 100.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Aina za bunduki Kwa kawaida neno lataja silaha za moto zenye kasiba ndefu zinazoshikwa mkononi.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Bunduki kubwa zaidi zinazosimama kwa magurudumu huitwa mzinga.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Bunduki ndogo yenye kasiba fupi ni bastola.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Bunduki kubwa kiasi inayofyatua risasi nyingi wakati moja ni bombomu (au: mzinga wa bombom; bunduki ya mtombo; bunduki ya rashasha).


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Aina hii kama ndogo zaidi ni bunduki ya nusu mtombo.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Bunduki ya upepo inazotumia nguvu ya gesi yenye shindikizo bila mlipuko.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Silaha ndogo ya aina hii shindikizo inapatikana kwa kukandamiza hewa katika chumba cha bunduki.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Aina zenye nguvu zinatumia ramia isiyo na baruti bali na gesi iliyokandamizwa ndani yake.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Faida yake ni hazina kelele kubwa.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Bunduki ya marisau hutumiwa kwa kuwinda wanyama ikifyatua risasi nyingi ndogondogo.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Ni rahisi zaidi kushika shabaha lakini haipigi mbali.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Gobori ni bunduki ambako risasi na baruti zinaingizwa kupitia mdomo wake katika kasiba.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Inapiga mara moja tu halafu ni lazima kuijaza upya.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Aina hii ni silaha ya kihistoria lakini hupatikana pia kama silaha inayotengenezwa nyumbani.


Question: Je,nani alizindua bunduki?

Bunduki

Jamii:Silaha


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Uganda ni nchi ya Afrika ya Mashariki.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Imepakana na Kenya upande wa mashariki, Sudan Kusini upande wa kaskazini, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo upande wa magharibi, Rwanda na Tanzania upande wa kusini.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Uganda inamiliki sehemu ya ziwa la Viktoria Nyanza ikipakana huko na Kenya na Tanzania.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Uganda ni nchi mwanachama wa Jumuiya ya Afrika ya Mashariki na wa miundo mingine mbalimbali ya kimataifa.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Jina Jina Uganda lina asili yake katika ufalme wa Buganda ulioko kusini mwa nchi pamoja na mji mkuu, Kampala.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Jiografia Tazama pia Wilaya za Uganda Uso wa nchi umepata tabia yake kutokana na maziwa makubwa, mito, milima ya juu na tambarare.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Upande wa kusini nchi imepakana na Ziwa Nyanza Viktoria ambalo ndili ziwa kubwa kuliko yote ya Afrika.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Maziwa makubwa mengine upande wa magharibi ni Ziwa Albert na Ziwa Edward.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Mto mkubwa ni Nile inayopita nchi yote kati ya Ziwa Viktoria hadi Ziwa Albert na kuendelea hadi mpaka wa Sudani ikiitwa mwanzoni Nile ya Viktoria na baadaye Nile ya Albert.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Milima ya Ruwenzori ni kati ya milima mikubwa kabisa ya Afrika baada ya Kilimanjaro na Mlima Kenya.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Kusini kuna ardhi yenye rutuba na kilimo kinastawi vizuri.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Historia  Historia ya kale Eneo la Uganda limeona uhamiaji wa vikundi vingi waliowazidi wenyeji asili (walioishi huko tangu miaka 50,000 kama si 100,000 KK).


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Kusini liliingiliwa hasa na wakulima Wabantu.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Kaskazini iliona kufika kwa Waniloti kwa mfano Waluo na baadaye Karimojong.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Tangu karne ya 15 himaya mbalimbali zilianza kujengwa na kati ya hizo ni hasa falme za Buganda, Ankole, Bunyoro Toro zilizoendelea kuwa muhimu hadi kuja kwa ukoloni na kwa kiasi fulani kama urithi wa kiutamaduni hata katika Uganda ya kisasa.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Ukoloni Karne ya 19 iliona kufika kwanza kwa Waarabu na baadaye kwa Wazungu.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Kila mmoja alileta dini yake yaani Uislamu na Ukristo wa Kikatoliki na wa Kianglikana.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Katika mashindano juu ya Afrika ya Kati Waingereza walifaulu katika kushindana na Waarabu, Wafaransa na Wajerumani.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Walienea kwa mapatano na Buganda wakisaidiana kukomesha upinzani kutoka falme za jirani.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Baadaye Waingereza walikuwa na nguvu ya kutosha kuamua hata mambo ya ndani ya Buganda wakatangaza Uganda wote kuwa nchi lindwa tangu mwaka 1894.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Baada ya uhuru Uganda ilipata uhuru wake tarehe 9 Oktoba 1962 kwa katiba ya jamhuri yenye serikali ya kibunge.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Rais wa kwanza alikuwa Kabaka Sir Edward Mutesa II na waziri mkuu Milton Obote.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Mwaka 1967 Obote alibadilisha katiba akamfukuza Kabaka nchini.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Serikali ya Obote ilipinduliwa na mkuu wa jeshi Idi Amini mwaka 1971.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Utawala wake ulikuwa kipindi cha udikteta ulioharibu uchumi wa nchi na misingi ya dola.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Takriban watu 300,000 waliuawa chini ya Amin ama wapinzani wa siasa yake ama watu wa makabila yaliyotazamwa kuwa maadui wa serikali.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Raia wenye asili ya Asia walifukuzwa katika nchi na mali yao yote kutwaliwa na serikali.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Mwaka 1978 vikosi vya jeshi la Uganda viliingia Tanzania na kuvamia maeneo ya mpakani kaskazini kwa mto Kagera.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Mwaka 1979 Tanzania ilijibu kwa njia ya vita na jeshi lake pamoja na wapinzani wa Uganda walishinda jeshi la Amin na kumfukuza dikteta nchini.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Rais wa baadaye Yoweri Museveni alikuwako kati ya wanamigambo waliosaidiana na Watanzania.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Uchaguzi wa mwaka 1980 ulimrudisha madarakani Milton Obote aliyeanzisha upya udikteta na kuua watu ovyo.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Wapinzani wake wakiongozwa na Museveni walirudi porini wakashika silaha.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Katika vita vya wenyewe kwa wenyewe kundi la Museveni likashinda na kutwaa serikali tangu mwaka 1986.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Museveni alichaguliwa rais katika kura bila vyama vya upinzani za 1996 na 2001.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Mwaka 2005 ulikuwa na uchaguzi wa vyama vingi wa kwanza.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Museveni alipata kibali cha bunge kwa badiliko la katiba lililomruhusu kugombea urais tena mwaka 2006 akachaguliwa mara ya tatu.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Miji ya Uganda  Kampala Jinja Port Bell Mbale Mbarara Watu  Wakazi wa Uganda wameongezeka kutoka 9,500,000 (1969) hadi 34,634,650 (2014), hivyo wengi wao ni vijana kuliko nchi zote duniani.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Umri wa wastani ni miaka 15 tu.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Makabila makubwa ni Waganda (17.4%), Wanyankole (9.8%), Wasoga (8.4%), Wakiga (7.0%), Waiteso (6.1%), Waacholi (4.8%), Wagisu (4.1%), Walugbara (4.1%), Walangi (3.2%), Wabunyoro (2.7%).


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Wengineo ni 30.6%.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Nchini kuna lugha asilia 40 hivi, ambazo zinagawanyika katika makundi makubwa mawili: lugha za Kibantu upande wa kusini na lugha za Kinilo-Sahara upande wa kaskazini.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Hata hivyo lugha rasmi ni Kiingereza na Kiswahili.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Upande wa dini, kadiri ya sensa ya mwaka 2014, 84.5% za wakazi wanafuata Ukristo, hasa katika madhehebu ya Kikatoliki (39.3%) na ya Kianglikana (32%), halafu Wapentekoste (11.1%) na mengineyo.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Waislamu ni 13.7%, wengi wao wakiwa Wasuni.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Wanaoendelea kufuata dini asilia za Kiafrika ni 0.1% tu.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Tazama pia Orodha ya lugha za Uganda Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika Marejeo Kamusi elezo Appiah, Anthony and Henry Louis Gates (ed).


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Encyclopaedia of Africa (2010).


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Oxford University Press.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Middleton, John (ed).


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

New encyclopaedia of Africa (2008).


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Detroit: Thompson-Gale.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Shillington, Kevin (ed).


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Encyclopedia of African history (2005).


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

CRC Press.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Vitabu vingine muhimu BakamaNume, Bakama B. . (2011) African Books Collective.  overview written for younger readers.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Chrétien, Jean-Pierre.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

The great lakes of Africa: two thousand years of history (2003).


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

New York: Zone Books.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Hodd, Michael and Angela Roche.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Uganda handbook (2011) Bath: Footprint.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Jagielski, Wojciech and Antonia Lloyd-Jones.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

The night wanderers: Uganda's children and the Lord's Resistance Army. (2012).


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

New York: Seven Stories Press.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

ISBN 9781609803506 Otiso, Kefa M. . (2006) Greenwood Publishing Group.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Viungo vya nje  Kwa jumla   from UCB Libraries GovPubs.  from BBC News.  from the Business Anti-Corruption Portal  - The Uganda Guide and Information Portal  at Curlie Ramani  Wikimedia Atlas of Uganda Serikali na uchumi   from International Futures.


Question: Kampala ina idadi ngapi ya watu?

Uganda

Masuala ya kiutu  Biashara  Utalii  []    * Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Jumuiya ya Madola


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Afrika ni bara la pili duniani kwa ukubwa, likiwa na eneo la kilometa za mraba zipatazo 30,370,000 na kwa idadi ya wakazi, hao wakiwa 1,225,080,510 (mwaka 2016).


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Asia ndiyo bara pekee la kushinda Afrika.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Jina  Neno "Afrika" limetokana na lugha ya Kilatini ya Roma ya Kale.[1][2] Waroma kwa jina hilo hawakumaanisha bara lote bali eneo katika Tunisia ya leo tu.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Inasemekana asili yake ni kabila la "Afrig" lililoishi sehemu zile,[3]lakini kuna pia maelezo mengine tofautitofauti.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Wakati huo Wagiriki wa Kale walitumia zaidi jina la Libya kwa ajili ya nchi kusini kwa Bahari ya Mediteraneo.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Maeneo ya ndani kuelekea kusini mara nyingi yaliitwa kwa jina la "Ethiopia" linalomaanisha nchi ya watu weusiweusi (kwa Kigiriki "aithiops": aliyechomwa na jua).


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Katika ramani za kale kutoka Ulaya maneno yote matatu ya "Afrika", "Lybia" na "Ethiopia" yanapatikana yakitumika kama jina la bara zima.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Jina la "Afrika" limekuwa la kawaida kuanzia karne ya 16 BK.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Jiografia Afrika imezungukwa na bahari karibu pande zote.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Kuna kiungo chembamba cha nchi kavu upande wa kaskazini mashariki na bara la Asia kwenye rasi ya Sinai [4] .


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Upande wa kaskazini iko Bahari ya Mediteranea, upande wa mashariki kuna Bahari Hindi pamoja na Bahari ya Shamu na upande wa magharibi iko Bahari Atlantiki.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Kuna kisiwa kikubwa cha Madagaska na funguvisiwa mbalimbali.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Barani kuna nchi huru 54 zinazotambuliwa na Umoja wa Mataifa, maeneo 9 yenye hali ya pekee na madola mawili ambayo yanajitawala bila kutambuliwa kimataifa.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Kuna umbali wa kilomita 8,000 kutoka Ras ben Sakka nchini Tunisia (37°21' N, sehemu ya kaskazini kabisa) hadi rasi ya Cape Agulhas nchini Afrika Kusini (34°51'15" S, sehemu ya kusini kabisa)[5] .


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Umbali ni km 7,400 kutoka upande wa magharibi (rasi ya Cape Verde, 17°33'22" W) hadi mashariki (Ras Hafun nchini Somalia, 51°27'52" E)[6].


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Pwani yote ya Afrika ina urefu wa kilomita 26,000.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Nchi kubwa ya Afrika ni Algeria na nchi ndogo ni funguvisiwa la Shelisheli katika Bahari Hindi.[7]


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Nchi ndogo Afrika bara ni Gambia.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Kijiolojia Afrika iko kwenye bamba la Afrika.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Lile bamba la gandunia la Afrika linaenea mbali zaidi kuliko maeneo tunayotazama kuwa Afrika kijiografia, ni pamoja na maeneo chini ya bahari linapopakana na mabamba ya Ulaya-Asia, Uarabuni, Uhindi na Australia, Antaktika, Amerika ya Kusini na Kaskazini.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Upande wa mashariki wa bamba la Afrika kuna ufa unaozidi kupanuka ikielekea kujitenga kutoka Afrika kama bamba la Somalia.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Tabianchi   ya Afrika ni pana, kuanzia kanda za tropiki hadi kufikia maeneo ya nusu-aktiki (baridi) kwenye ncha za milima mirefu.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Nusu ya kaskazini ya bara ni jangwa au angalau yabisi.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Sehemu za kati na za kusini zina maeneo ya savanna na kanda za msitu wa mvua.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Afrika ni bara lenye joto kuliko mabara yote na asilimia 60 za uso wake ni maeneo yabisi au jangwa. [8]


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Nchi za Afrika    Wakazi   Wataalamu wengi wanakubaliana kutambua Afrika kama asili ya binadamu wote walioko duniani. [9]


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Mwaka 2010 idadi ya wakazi wa nchi zote za Afrika ilipita bilioni 1.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Ni kwamba idadi yao imeongezeka sana katika miaka 40 iliyopita, ikipiku zile za Ulaya na Amerika.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Ilhali mwaka 1950 walikuwepo Waafrika milioni 229 pekee, idadi iliongezeka kuwa milioni 630 mwaka 1990 na milioni 1200 mnamo 2014.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

[10] [11] Hivyo asilimia ya watoto na vijana ni kubwa.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Kuna nchi kadhaa ambako zaidi ya nusu ya wananchi wako chini ya umri wa miaka 25.[12]


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Wakazi wa Afrika ni vijana kuliko wale wa mabara mengine yote;[13][14] mwaka 2012 umri wa wastani ulikuwa miaka 19.7, wakati kidunia ulikuwa 30.4.[15]


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Lugha   Zaidi ya lugha elfu za Kiafrika zinazungumzwa barani leo, ingawa nyingi zinazidi kufifia.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Kusini mwa Afrika, Afrika Mashariki na ya Kati watu wengi ni wasemaji wa lugha za Kibantu (kwa mfano Kiswahili).


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Asili yao ilikuwa pande za kusini za kanda ya Sahel na kutoka kule walienea katika sehemu nyingi za Afrika upande wa kusini kwa Sahara.[16]


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Kuna pia vikundi vya wasemaji wa lugha za Kinilo-Sahara waliofika hadi Afrika ya Mashariki.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Wakazi asilia siku hizi wako wachache, wakionekana kama wasemaji wa lugha za Khoisan au za Wabilikimo.[17]


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Watu wa Afrika Magharibi husema zaidi Lugha za Kiniger-Kongo hasa zisizo za Kibantu, pamoja na wasemaji wa lugha za Kinilo-Sahara.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Watu wa Afrika ya Kaskazini kiasili walikuwa hasa wa makundi matatu: Waberber upande wa magharibi Wamisri upande wa mashariki wasemaji wa lugha za Kinilo-Sahara Waarabu waliovamia eneo hilo lote tangu karne ya 7 BK wameleta lugha yao pamoja na dini ya Uislamu.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Lugha yao imekuwa lugha ya watu wengi siku hizi.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Wasemaji wa Kiberber bado wako wengi kidogo Moroko na Algeria na wachache katika sehemu za Tunisia na Libya.[18]


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Kutokana na ukoloni, lugha za Kihindi-Kiulaya zinazumgumzwa pia, hasa Kiingereza, Kifaransa na Kireno.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Kiafrikaans ni lugha ya pekee ya Afrika Kusini yenye asili ya Ulaya.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Katika kisiwa cha Madagaska kwenye Bahari ya Hindi, inatumika lugha ya Kimalagasy, ambayo ni kati ya lugha za Austronesia.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Dini   Waafrika wana imani za dini nyingi tofauti, lakini takwimu zinazotolewa hazina hakika, pia kwa sababu suala hilo ni nyeti kisiasa kwa serikali zenye mchanganyiko mkubwa wa watu, kama vile Nigeria, Ethiopia na Tanzania.[19][20] Kadiri ya World Book Encyclopedia, Islam ndiyo inayoongoza, ikifuatwa na Ukristo.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Kumbe kadiri ya Encyclopedia Britannica, 45% za wakazi ni Wakristo, 40% ni Waislamu na 10% wanafuata dini asilia za Kiafrika.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Wachache tu ni Wahindu, Wabuddha, Wabaha'i au hawana dini yoyote.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Tazama pia  Historia ya Afrika Maziwa ya Afrika Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Tanbihi  Marejeo       Moore, Clark D., and Ann Dunbar (1968).


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Africa Yesterday and Today, in series, The George School Readings on Developing Lands.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

New York: Praeger Publishers.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Naipaul, V. S..


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

The Masque of Africa: Glimpses of African Belief.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Picador, 2010.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

ISBN 978-0-330-47205-0 Besenyő, János.  (2009), free online PDF book, Publikon Publishers, Pécs, ISBN 978-963-88332-0-4, 2009 Wade, Lizzie. , Science (American Association for the Advancement of Science),  DOI: 10.1126/science.aaa7864, 2015 Petringa, Maria.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Brazza, A Life for Africa, 2006.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

ISBN 978-1-4259-1198-0.


Question: Nani alikuwa Rais wa Amerika wakati wa Vita vya Kidunia vya pili?

Afrika

Viungo vya nje  Marco Notari, for Africa  at Curlie  from the United States Library of Congress  from Stanford University  from The Norwegian Council for Africa  Digital library of scholarly resources from and about Africa  from the United States Army Africa Historia   from BBC World Service  Habari  current news, events and statistics  magazine from BBC World Service * Jamii:Bara


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Malaria ni ugonjwa wa kuambukiza ambao unaambukizwa na mbu wa jenasi Anopheles na kusababishwa na kidubini aina ya protisti Plasmodium.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mara nyingi ugonjwa huo huitwa "homa" tu, ingawa homa ni dalili yake mojawapo tu, pia kuna magonjwa mengi yanayosababisha homa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Malaria inatokea katika maeneo ya kitropiki na yanayokaribia tropiki ikiwa ni pamoja na sehemu za Amerika, Asia na Afrika.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mwaka 2015 duniani kulikuwa na maambukizi milioni 214 ya malaria, [1] na watu 438,000 walikufa, wengi wao (90%) wakiwa barani Afrika, hasa watoto wachanga katika mataifa ya kusini kwa jangwa la Sahara. [2]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Malaria ni mojawapo ya magonjwa yaliyoenea sana na ni tatizo kuu la afya ya umma.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa kawaida huhusishwa na umaskini, lakini pia ni sababu ya umaskini [3] na kikwazo kikubwa kwa maendeleo ya uchumi.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Spishi tano za vimelea vya Plasmodium huweza kumwambukiza binadamu; aina iliyo mbaya zaidi husababishwa na Plasmodium falciparum.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Malaria inayosababishwa na Plasmodium vivax, Plasmodium ovale na Plasmodium malariae husababisha ugonjwa usio shadidi sana kwa binadamu na aghalabu haijui.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Spishi ya tano, Plasmodium knowlesi, husababisha malaria kwa nyani aina ya makaku lakini inaweza pia kumwambukiza binadamu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kundi hili la spishi ya Plasmodium linalosababisha ugonjwa kwa binadamu kwa kawaida hujulikana kama vimelea vya malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kawaida, watu hupata ugonjwa wa malaria kwa kung'atwa na mbu wa kike wa jamii ya Anopheles aliyeambukizwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbu aina ya Anopheles pekee ndio wanaoweza kusambaza malaria, na ni lazima wawe wameambukizwa kupitia damu waliyofyonza kutoka kwa mtu aliyeambukizwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbu akimng'ata mtu aliyeambukizwa, kiasi kidogo cha damu huchukuliwa, damu hiyo huwa na vimelea vya malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Wiki moja baadaye, wakati mbu anapofyonza mlo wake mwingine wa damu, vimelea hivyo huchanganyika na mate ya mbu na kuingia katika mfumo wa damu ya anayeng'atwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vimelea hivyo huzaa ndani ya seli nyekundu za damu, na kusababisha dalili kama vile anemia, maumivu kidogo ya kichwa, shida ya kupumua, takikadia, n.k., aidha kuna dalili nyingine za jumla kama vile homa, baridi, kichefuchefu, ugonjwa kama mafua, na katika hali mbaya zaidi kupoteza fahamu na hata kifo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Maambukizi ya malaria yanaweza kupunguzwa kwa kuzuia kung'atwa na mbu kutumia vyandarua, dawa za kuzuia wadudu, au hatua za kudhibiti maenezi ya mbu kama vile kunyunyizia dawa za kuua wadudu ndani ya nyumba na kupiga mifereji kuondoa maji yaliyosimama ambapo mbu hutaga mayai yao.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Majaribio yamefanywa kuibuka na chanjo ya malaria bila mafanikio makuu, pamoja na kuibua mbinu za udhibiti wa kiajabu zaidi, kama vile kubadili viini tete vya mbu ili kuwafanya sugu kwa vimelea pia umefikiriwa. [4]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ingawa utafiti unaendelea, hakuna chanjo inayopatikana sasa inayotoa ulinzi wa hali ya juu dhidi ya malaria [5]; mwaka 2015 ile pekee iliyoruhusiwa kutumika nje ya majaribio ni RTS,S, ambayo inatolewa kwa kudunga sindano mara nne, na hata hivyo ina ufanisi mdogo (26%-50%) kulingana na chanjo nyingine.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hivyo dawa za kuzuia lazima zitumiwe bila kukoma ili kupunguza hatari ya kuambukizwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Madawa haya ya kuzuia maambukizi mara nyingi huwa ghali mno kwa watu wengi wanaoishi katika maeneo ambapo ugonjwa huu hupatikana kwa wingi.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Watu wazima wengi wanaoishi katika maeneo ambayo ugonjwa huo umeenea huwa na maambukizi ya muda mrefu ambayo hujitokeza mara kwa mara, na pia huwa na kinga kidogo; kinga hiyo hupunguka kadri muda unavyosonga, watu wazima kama hao wanaweza kuambukizwa malaria kali ikiwa wameishi muda mrefu katika maeneo ambapo ugonjwa huo haujaenea.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Wanashauriwa kuchukua tahadhari kamili wanaporejea katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Maambukizi ya malaria hutibiwa kwa kutumia dawa ya malaria, kama vile kwinini au vizalika vya atemisinin.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, vimelea vimekuwa sugu kwa nyingi ya dawa hizo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa hivyo, katika baadhi ya maeneo ya dunia, dawa chache tu ndizo zilizo na uwezo wa kutibu malaria kwa ufanisi.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ishara na dalili  Dalili za malaria ni pamoja na homa, kutetemeka, athralgia (maumivu ya kifundo), kutapika, anemia (inayosababishwa na kuachana kwa chembechembe nyekundu za damu), hemoglobinuria, kuharibika kwa retina, [7] na mtukutiko wa maungo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Dalili tambulika za malaria hutokea kwa namna ya mzunguko wa baridi ya ghafla ikifuatiwa na kutetemeka kisha homa na kutokwa jasho kunakodumu kwa masaa manne hadi sita, dalili hizi hujitokeza kila baada ya siku mbili kwa maambukizi ya P. vivax  na P. ovale , huku ikijitokeza kila baada ya siku tatu kwa P. malariae. [8]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

P. falciparum yaweza kuwa na homa inayojitokeza kila kati ya saa 36-48 au homa isiyoshadidi lakini inayoendelea.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa sababu zisizofahamika vyema, lakini ambazo zinaweza kuhusiana na shinikizo ya hali ya juu katika fuvu la kichwa, watoto walio na malaria mara nyingi hudhihirisha mkao usiokuwa wa kawaida, ishara ya uharibifu wa ubongo. [9]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Imegunduliwa kuwa malaria husababisha matatizo ya kutambua, hasa kwa watoto.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Husababisha kuenea sana kwa anemia katika kipindi cha kukua haraka kwa ubongo na pia uharibufu wa moja kwa moja wa ubongo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Uharibifu huu wa kinurolojia hutokana na malaria ya ubongo ambayo ni hatari mno kwa  watoto.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

[10] [11] malaria ya ubongo huhusishwa na uweupe wa retina, [12] ambayo inaweza kuwa na manufaa kama ishara ya kutofautisha malaria na visababishi vingine vya homa. [13]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Malaria kali husababishwa takriban kipekee na maambukizi ya P. falciparum kwa kawaida hujitokeza kati ya siku 6-14 baada ya kuambukizwa. [14]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Madhara ya ugonjwa wa malaria kali ni pamoja na kukosa fahamu na kifo ikiwa haitatibiwa-watoto wachanga na wanawake wajawazito hasa wamo hatarini.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Splenomegali (kupanuka kwa wengu), maumivu makali ya kichwa, iskemia ya ubongo, hepatomegali (kupanuka kwa ini), hypoglisimia, na hemoglobinuria na kufeli kwa figo huweza kutokea.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kufeli kwa figo kunaweza kusababisha homa ya mkojo wa damu, ambapo hemoglobin kutoka katika chembechembe nyekundu za damu zilizosambaratika huvuja na kuingia katika mkojo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Malaria kali inaweza kuendelea kwa kasi na kusababisha kifo katika mudaa wa masaa  kadhaa au masiku. [14]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika hali mbaya zaidi ya ugonjwa huo viwango vya vifo vinaweza kuzidi 20%, hata kuwe na utunzi wa hali ya juu na matibabu. [15]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea, mara nyingi matibabu si ya kuridhisha na kiwango cha jumla cha vifo vinavyosababishwa na malaria huwa kimoja kati visa kumi. [16]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Baada ya muda mrefu, matatizo ya kukua yamerekodiwa kwa watoto ambao wameugua malaria kali. [17]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Malaria ya muda mrefu hutokana na P. vivax na P. ovale, lakini si katika P. falciparum.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hapa, ugonjwa huo unaweza kujitokeza tena miezi au miaka baada ya kuambukizwa kutokana na uwepo wa vimelea fiche katika ini.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa hivyo, kueleza kuwa malaria imetibiwa kwa kutazama kutokuwepo kwa vimelea katika damu kunaweza kupotosha.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kipindi kirefu zaidi kati ya kuambukizwa vimelea na kujitokeza kwa dalili za ugonjwa kimeripotiwa kwa P. vivax kuwa miaka 30. [14]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Inakadiriwa kuwa moja kati ya visa vitano vya malaria vinavyosababishwa na P. vivax katika maeneo ya hari huhusiana na kujihifadhi kwa vijimelea vya hipnoziti (yaani, dalili hujitokeza mwaka unaofuata kung'atwa na mbu). [18]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Sababu  Vimelea vya malaria Vimelea vya malaria ni wa jenasi ya Plasmodium (Faila Apicomplexa).


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika binadamu malaria husababishwa na P. falciparum, P. malariae, P. ovale, P. vivax na P. knowlesi.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

[19] [20] P. falciparum ndiyo iliyoenea zaidi na huchangia takriban 80% ya maambukizi yote ya malaria, na pia inahusishwa na karibu 90% ya vifo vinavyotokana na malaria. [21]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vimelea vya spishi ya Plasmodium  huambukiza pia ndege, mitambaazi, nyani, sokwe na panya. [22]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kumedhibitishwa maambukizi kadhaa ya wanadamu na spishi zinazoambukiza nyani malaria, yaani P. knowlesi, P. inui, P. cynomolgi, [23] P. simiovale, P. brazilianum, P. schwetzi na P. simium, hata hivyo, isipokuwa kwa P. knowlesi, hizo nyingine hazina umuhimu  kwa afya ya umma. [24]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ingawa malaria ya ndege inaweza kuua kuku na batamzinga, ugonjwa huu hausababishi hasara kubwa kiuchumi kwa wafugaji wa kuku. [25]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, tangu kuingizwa kiajali na binadamu imeeneza ugonjwa na kuua idadi kubwa ya  ndege wa Hawaii, ambao walikuwa wamekua katika mazingira bila kimelea hicho na kwa hivyo hawakuwa na kinga yoyote dhidi yake. [26]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Taratibu Mzunguko wa maisha ya Plasmodium na vekta wa mbu Kimelewa cha msingi (mahsusi) cha kimelea hicho na njia ya uenezi na vekta zake ni mbu jike wa jenasi ya Anopheles, binadamu na wanyama wengine wenye uti wa mgongo ni vimelewa wa ziada.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwanza mbu wachanga  humeza vimelea kwa kufyonza damu ya mwanadamu aliyeambukizwa kisha mbu huyo wa aina ya<i data-parsoid='{"dsr":[17423,17436,2,2]}'>Anopheles hubeba mbegu za vimilea za Plasmodium katika matezi ya mate yao.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbu huambukizwa baada ya kufyonza damu kutoka kwa binadamu aliyeambukizwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Baada ya kumezwa, gameti za vimelea viliyofyonzwa pamoja na damu hujigawanya kwa msingi wa mbegu za kiume au za kike na kisha kuungana katika utumbo wa mbu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hii hubuni ukineti inayopenya wambo wa utumbo wa mbu na kuzalisha uusisi katika ukuta wa utumbo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Uusisi inapopasuka, inatoa spora(sporozoites)vinayohama katika mwili wa mbu kuelekea katika matezi ya mate ya mbu, ambapo huwa tayari kumwambukiza binadamu mwingine.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Aina hii ya maambukizi wakati mwingine hujulikana kama uhamisho kituo wa kabla(anterior station transfer).


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Spora huingizwa ndani ya ngozi, pamoja na mate, wakati mbu anapofyonza mlo wake mwingine wa damu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbu jike tu ndio hufyonza damu, hivyo mbu wa kiume hawasambazi ugonjwa huo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbu jike wa jenasi ya Anopheles  hupendelea kutafuta mlo usiku.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Huanza kutafuta mlo giza linapoanza kuingia na kuendelea usiku kucha mpaka watakapopata mlo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vimelea vya malaria pia vinaweza kuambukizwa kupitia kuongezwa damu, ingawa hii ni nadra.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Pathojenesisi  Malaria katika binadamu hupevuka katika awamu mbili: awamu ya eksoirithasitika na erithrasiti.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Awamu ya eksoirithasitika inahusisha maambukizi ya mfumo wa ini, huku awamu ya erithrasiti inahusisha maambukizo ya seli nyekundu za damu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbu aliyeambukizwa anapodunga ngozi ya binadamu kufyonza mlo wa  damu, spora katika mate ya mbu huingia katika mfumo wa damu ya binadamu na kuhamia katika ini.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika muda wa dakika 30 ya kuwa mwilini mwa binadamu, spora huambukiza seli za ini, kujizidisha kwa uzazi nafsi na bila kusababisha dalili za ugonjwa kwa muda wa kati ya siku 6 na 15.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mara zinapoingia katika ini viumbe hivyo huzaana kwa maelfu ya merozoiti, ambazo, baada ya kupasuka kwa seli ya kimelewa wao, hujipenyeza ndani ya damu na kuambukiza chembechembe nyekundu za damu, na hivyo kuanza awamu ya erithrasiti katika mzunguko wa maisha. [27]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vimelea hutoka katika ini bila kutambulika  kwa kujizungusha kwenye kiwambo cha seli ya ini ya kimelewa aliyeambukizwa. [28]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ndani ya chembechembe nyekundu za damu, vimelea huendelea kuongezeka, kwa uzazi nafsi, mara nyingine hujipenyeza nje ya chembe wenyeji na kuvamia chembechembe nyekundu zilizokuwa hazijaambukizwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mizunguko kadhaa kama hiyo ya kujiongezea nguvu hutokea.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa hivyo, maelezo yanayofahamika ya kukumbwa na homa ya ghafla hutokea wakati merozoiti wanapojipenyeza na kuambukiza chembechembe nyekundu za damu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Baadhi ya spora za P. vivax  na P. ovale  hazikui moja kwa moja kuwa merozoiti katika awamu ya eksoirithasitika, badala yake huzalisha hipnozoiti zinazobakia bwete kwa kipindi cha kati ya miezi kadhaa (aghalabu miezi 6-12) hadi urefu wa mpaka miaka mitatu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Baada ya kipindi cha kuwa bwete, vimelea hivyo hujiamilisha na kuzalisha merozoiti.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hipnozoiti zanahusika na kipindi kirefu cha kati ya kuambukizwa na cha maradhi, na kurejea tena kwa ugonjwa katika aina hizi mbili za malaria. [29]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kimelea cha malaria kwa kiwango fulani hulindwa dhidi ya kushambuliwa na mfumo wa kinga mwili kwa sababu katika kipindi cha mzunguko wa maisha kinapoishi katika mwili wa mwanadamu, hukaa ndani ya ini na chembechembe nyekundu za damu na haionekani kwa urahisi kwa ufuatiliaji wa kinga mwili.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, chembechembe za damu zilizoambukizwa na zilizo katika mzunguko wa damu huharibiwa katika wengu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ili kuepuka hali hii vimelea vya P. falciparum hutandaza protini inayonata juu ya chembechembe za damu zilizoambukizwa, hii husababisha chembechembe hizo kukwama kwenye kuta za mishipa ndogo ya damu, hivyo basi kutenga vimelea hivyo na mzunguko wa jumla na wengu. [30]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hali hii ya "kunata" ni sababu kuu inayochangia matizo ya kutokwa damuwakati wa malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vena ndogo za endotheliumu (matawi madogo kabisa katika mzunguko wa damu) zinaweza kuzibwa na mkusanyiko wa chembechembe hizo za damu zilizoambukizwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kuzibwa kwa mishipa hii husababisha dalili kama zinazohusishwa na malaria ya kondo ya nyuma na malaria ya ubongo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika malaria ya ubongo chembechembe nyekundu za damu zilizotengwa zinaweza kuvunja kizuizi cha damu na ubongo hali inayoweza kupelekea kukosa fahamu. [31]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ingawa protini gandishi ya uso wa chembechebe nyekundu za damu (iitwayo PfEMP1, yaani Plasmodium falciparum erythrocyte membrane protini 1) ziko wazi kwa mfumo wa kinga, hazisaidii kama kinga nzuri kwa minajili ya chanjo kwa sababu ya utofauti wao uliokithiri; kuna angalau aina 60 za protini ndani ya kimelea kimoja na ina tofauti zaidi katika jamii ya vimelea. [30]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kimelea hicho hujigeuza kati ya mchanganyiko mkubwa wa protini gandishi za uso PfEMP1, hivyo basi kuwa hatua moja mbele ya mfumo wa kinga unaoitafuta.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Baadhi ya merozoiti hugeuka kuwa gameti za kiume au za kike .


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbu anapong'ata ngozi ya mtu aliyeambukizwa, mara moja huwa na uwezo kufyonza gameti zilizo damuni.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Muunganiko wa mbegu za kiume na kike za vimelea hutokea katika utumbo wa mbu, na hivyo kumfanya mbu kuwa kimelea cha msingi wa ugonjwa huo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Spora mpya hukua na kusafiri kuelekekea katika tezi ya mate ya mbu, na hivyo kukamilisha mzunguko.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Wanawake wajawazito hasa huwa kivutio kwa mbu, [32] malaria kwa wanawake wajawazito ni kisababishi kikuu cha uzazimfu, vifo vya watoto wachanga na uzaaji wa watoto wasio na uzito unaostahili, [33] hasa katika maambukizi ya P. falciparum, lakini pia kutokana na maambukizi ya spishi nyingine, kama vile P. vivax. [34]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Uaguzi  Tangu Charles Laveran alipokiona kwa mara ya kwanza kimelea cha malaria katika damu mwaka wa 1880, [35] msingi wa uaguzi wa malaria umekuwa uchunguzi wa damu kwa hadubini.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Homa na mshtuko wa mwili huchukuliwa kimakosa kama aina ya malaria kali sana barani Afrika kiasi cha kutoshughulikia magonjwa mengine hatari.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika maeneo ambapo malaria imeenea uwepo wa vimelea damuni hakutoshi kutoa uaguzi wa malaria kali kwa sababu uwepo wa vimelea unaweza kusababishwa na maradhi mengine yanayolingana na malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Uchunguzi wa hivi karibuni unapendekeza kuwa upimaji mwanga katika retina ni njia bora ya kuagua malaria (uwezo wa kijumla wa kupitisha mwangaza wa 95% na uwezo wa bainifu wa 90%) zaidi ya mbinu za kutegemea dalili au maabara katika utofautishaji baina ya malaria na magonjwa mengine.{ {1/} Ingawa damu ni sampuli inayotumiwa  mara nyingi kufanya uaguzi, mate na mkojo vimechunguzwa kama sampuli mbadala, inayoingiwa na vimelea chache. [35]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Uaguzi wa dalili Maeneo yasiyoweza kumudu angaa vipimo sahili vya kimaabara aghalabu hutegemea historia ya dalili za homa ambazo mgonjwa ataeleza kuamua kutoa tiba ya malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa kutumia damu iliyopakwa Gemsa kutoka kwa watoto nchini Malawi, utafiti ulionyesha kwamba wakati uaguzi wa dalili (joto la mjiko, weupe wa shina la ukucha, na kupanuka kwa wengu) zilipotumika kama ishara ya tiba, badala ya kutumia dalili anazoeleza mgonjwa,kiwango cha  uaguzi sahihi kiliongezeka kutoka 21 % hadi 41% na kutoa matibabu ya  malaria kusikohitajika kukapungua vikubwa. [36]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Uchunguzi hadubini wa filmu za damu  Njia ya kiiktisadi zaidi, inayopendelewa, na ya kuaminika kwa uaguzi wa malaria ni uchunguzi hadubini wa filmu za damu kwa sababu kila moja ya spishi nne za vimelea huwa na sifa bainifu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa kawaida, aina mbili za filmu ya damu hutumika.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Filmu nyembamba ni sawa na filmu ya damu za kawaida na huruhusu utambulisho wa spishi kwa sababu mwonekano wa vimelea huhifadhiwa vyema katika maandalizi hayo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Filmu nzito humruhusu mhadubini kuchunguza kiasi kikubwa cha damu na ni karibu mara kumi na moja rahisi kuonekana kuliko filmu nyembamba, kwa hivyo kutambua viwango vya chini ya maambukizi ni rahisi kwa kutumia filmu nzito, lakini mwonekano wa vimelea huwa umepotoa zaidi na hivyo kutofautisha kati ya spishi mbalimbali kunaweza kuwa vigumu zaidi.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa kuzingatia faida na mapungufu ya filmu nzito na nyembamba, ni muhimu kutumia filmu hizi mbili wakati wa kutafuta uaguzi bainifu. [37]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kutoka kwa filamu nzito, mhadubini anaweza kuchunguza viwango vya vimelea (au uwepo wa vimelea) hadi kiwango cha chini cha 0.0000001% cha chembechembe nyekundu za damu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Utambuzi wa spishi unaweza kuwa vigumu kwa sababu trofozoiti ("umbo pete") za mapema maishani mwa vimelea zote hufanana na kamwe haiwezekani kutambua spishi kwa msingi wa umbo pete moja; utambulisho wa spishi hutegemea trofozoiti kadhaa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Uchunguzi nyanjani Katika maeneo ambapo uchunguzi hadubini haupatikani, au ambapo wafanyakazi wa maabara hawana uzoefu katika uaguzi wa malaria, kuna vipimo antijeni ambavyo vinahitaji tone tu la damu. [38]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vipimo vya imunokromatografia (pia huitwa: Uaguzi Haraka wa Malaria, Uchanganuzi wa Kukamata Antijeni au "Dipsticks") vimetengenezwa, kusambazwa na kujaribiwa nyanjani.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vipimo hivi hutumia damu inayotolewa  kidoleni au damu ya vena, kipimo kamilufu huchukua jumla ya dakika 15-20, na maabara haihitajiki.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Upeo chini wa vipimo vya uaguzi haraka upo katika vimelea 100 / μl ya damu ikilinganishwa  na uchunguzi hadubini kutumia filmu nzito ambapo upeo huo ni 5.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vipimo vya uaguzi haraka vya kwanza vilitumia P. falciparum glutamate dehydrogenase kama antijeni. [39]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Nafasi ya PGluDH ilichukuliwa na P.falciparum lactate dehydrogenase, aina moja ya 33 kDa oxidoreductase [EC 1.1.1.27].


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ndicho kimeng'enya cha mwisho katika njia ya glaikoliti, na ni muhimu kwa uzalishaji ATP na pia ni mojawapo ya kimeng'enya kinachopatikana kwa wingi katika P.falciparum.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

PLDH haiendelei kuwa katika damu bali humalizika karibu wakati mmoja na vimelea kufuatia matibabu yaliyofanikiwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kutokuwepo kwa antijeni baada ya tiba hufanya upimaji wa pLDH muhimu katika kutabiri ikiwa matibabu hayakufaulu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa jinsi hii, pLDH ni sawa na pGluDH.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Uchanganuzi wa OptiMAL-IT unaweza kutofautisha kati ya P. falciparum na P. vivax kwa sababu ya tofauti ya kiantijeni kati ya kimeng'enya chao pLDH.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbinu za kimolekyuli Mbinu za kimolekyuli hupatikana katika baadhi ya maabara za kimatibabu na asei za uchanganuzi wa papo kwa hapo (kwa mfano, QT-NASBA inayotumia mmenyuko endelevu wa polimeresi ) [40]zinaendelea kuandaliwa kwa matumaini ya kuzisambaza katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vipimo haraka vya antijeni OptiMAL-IT inaweza kuchunguza kwa umadhubuti uwepo wa vimelea vya P. falciparum hadi chini ya 0.01% na vimelea visivyo falciparum hadi 0.1%.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Para check-PF huweza kuchunguza vimelea chini ya 0.002% lakini haiwezi kutofautisha kati  ya malaria inayoambukizwa na falciparum na isiyoambukizwa na falciparum.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Asidi za viiniseli vya vimelea hugunduliwa kutumia mmenyuko endelevu wa polimeresi.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbinu hii ni sahihi zaidi kuliko uchunguzi hadubini.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, ni ghali, na inahitaji maabara maalumu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Pia, uwepo wa vimelea si lazima uwiane na kukua kwa ugonjwa, hasa wakati kimelea kinaweza kujigandisha katika kuta za mishipa ya damu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa hivyo, vifaa zaidi vilivyo na uwezo wa kupima mabadiliko madogo na visivyohitaji teknolojia ya hali ya juu vinafaa kubuniwa ili kugundua uwepo wa vimelea vya viwango vya chini nyanjani. [41]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kuzuia  Mbinu zinazotumiwa kuzuia kuenea kwa ugonjwa, au kulinda watu katika maeneo ambapo malaria imeenea ni pamoja na madawa ya kuzuia ugonjwa, kutokomeza mbu, na uzuiaji kung'atwa na mbu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kuendelea kuwepo kwa malaria katika eneo kunahitaji; mseto wa idadi kubwa ya binadamu, idadi kubwa ya mbu katika eneo moja, na viwango vya juu vya maambukizi kutoka kwa binadamu hadi kwa mbu na  kutoka kwa mbu hadi kwa binadamu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ikiwa hali hizi zote zitapunguzwa kwa viwango vya kutosha, bila shaka kimelea cha malaria kitatoweka kutoka katika eneo hilo, kama ilivyotokea Amerika ya Kaskazini, Ulaya sehemu kubwa ya Mashariki ya Kati.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, vimelea visipotokomezwa kutoka dunia nzima, vinaweza kujisitawisha tena ikiwa hali itarejea kuwa inayofaa kuzaana kwao.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Nchi nyingi zinashuhudia ongezeko la idadi ya maambukizi ya malaria kutokana na usafiri na uhamaji mwingi.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa sasa, hakuna kinga inayozuia malaria lakini utafiti unaendelea.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Watafiti wengi wanasema kuwa kinga ya malaria inaweza kuwa nafuu zaidi kuliko tiba ya ugonjwa huo kwa muda mrefu, lakini mtaji unaohitajika ni wa juu sana kwa watu wengi maskini duniani.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mshauri wa kiuchumi Jeffrey Sachs anakadiria kwamba malaria inaweza kudhibitiwa kwa msaada wa dola za Amerika bilioni 3  kila mwaka.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Imesemekana kuwa, ili kufikia Malengo ya Maendeleo ya Milenia, pesa lazima zielekezwe kutoka katika juhudi za kutibu VVU / UKIMWI na kuelekezwa kuzuia malaria, ambayo kwa kiasi sawa cha fedha  kutakuwa na manufaa makubwa kwa chumi za Afrika. [42]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Usambazaji wa ufadhili inatofautiana miongoni mwa mataifa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Nchi zenye idadi kubwa ya watu hazipokei kiasi sawa cha msaada.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Nchi 34 zilizopokea msaada wa chini ya $ 1 kwa kila mtu kila mwaka ni baadhi ya mataifa maskini zaidi barani Afrika.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Brazili, Eritrea, India na Vietnam, tofauti na nchi nyingine zinazoendelea, zimefanikiwa kupunguza tatizo la malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Sababu zilizopelekea mafanikio katika mataifa hayo ni pamoja na mazingira mazuri ya nchi, mpangilio mahususi wa kiufundi unaotumia zana faafu kuwafikia walengwa, kufanya uamuzi kwa misingi ya utafiti, uongozi tendaji katika ngazi zote za serikali, kushirikisha jamii, ugatuzi wa utekelezaji na udhibiti wa fedha, wafanyikazi wa kiufundi na wa usimamizi wenye ujuzi katika ngazi ya taifa na nyanjani, kujishughulisha moja kwa moja kiufundi na kivitendo kwa mashirika wafadhili na fedha za kutosha na zinazopatikana kwa urahisi. [43]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Udhibiti Vekta Juhudi za kukomesha malaria na kutokomeza mbu zimefanikiwa katika baadhi ya maeneo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kitambo malaria ilikuwa ugonjwa wa kawaida Amerika na Ulaya kusini lakini juhudi za kudhibiti vekta, pamoja na matibabu na ufuatiliaji wa binadamu walioambukizwa, ulikomesha ugonjwa huo katika maeneo hayo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika baadhi ya maeneo, kukomesha mitiririsho kwenye maeneo chepechepe ambapo mbu huzaliana na kuimarisha usafi kuliwezesha hali hiyo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Malaria ilitokomezwa kutoka kaskazini mwa Marekani mapema katika karne ya 20 kwa mbinu kama hizo, na matumizi ya kiuadudu cha DDT yaliutokomeza kutoka Kusini kufikia mwaka wa 1951. [44]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika mwaka wa 2002, kuliripotiwa matukio 1059 ya malaria nchini Amerika, ikiwa ni pamoja na vifo vinane, lakini kati ya hayo yote, matukio matano tu ya ugonjwa huo yaliambukizwa ndani ya Amerika.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kabla ya kuvumbuliwa kwa kiuadudu cha DDT,maeneo kadhaa ya kitropiki pia yalitokomeza au kudhibiti  malaria kwa kuondoa au kusumisha maeneo ya mbu kuzaliana au maji ambamo lava huishi, kwa mfano kwa kumwaga au kujaza mafuta mahali maji yamesimama.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbinu hizi hazijatumika vilivyo barani Afrika kwa zaidi ya nusu karne. [45]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika miaka ya 1950 na 1960 kulikuwa na juhudi kubwa za afya ya umma kutokomeza ugonjwa wa malaria duniani kwa kulenga maeneo ambako malaria ilikuwa imeenea. [46]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, juhudi hizi hazijafaulu kutokomeza malaria katika sehemu nyingi zinazoendelea duniani, tatizo hilo limeenea zaidi barani Afrika.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbinu ya kutasisha mdudu inajitokeza kama mbinu ya kudhibiti mbu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Maendeleo kuelekea transijeni, au wadudu waliogeuzwa vinasaba, zinaonyesha kwamba mbu mwitu wanaweza kubadilishwa kuwa sugu kwa malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Watafiti katika Imperial College London walibuni mbu wa kwanza wa malaria ulimwenguni aliyegeuzwa vinasaba, [47] huku spishi wa kwanza sugu kwa  Plasmodium akizinduliwa na watafiti kutoka Case Western Reserve University Ohio mwaka wa 2002. [48]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mafanikio ya kubadilisha kizazi cha sasa na kizazi kilicho na vinasaba vipya, yanategemea mfumo kadhaa, kama vile vipengele vinavyoweza kubadilishwa kuruhusu nadharia nyingine za jenetikia mbali na ya Mendel.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, mbinu hii ina matatizo mengi na mafanikio yako mbali mno. [49]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbinu nyingine ya usoni zaidi ya kudhibiti vekta ni uwezekano wa kutumia mwanga wa leza kuua mbu wanaoruka. [50]Pia inadaiwa kuwa harufu ya ndege wafugwao ikiwapo kuku huweza kuwafukuza wadudu warukao ikiwamo mbu wa malaria[51] Madawa ya kuzuia Madawa mengi ambayo hutumiwa kutibu malaria, yanaweza kutumika kuzuia.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa ujumla, dawa hizi hutumiwa kila siku au kila wiki, katika kipimo cha chini kuliko inavyofaa kutumiwa kutibabu mtu ambaye kweli ameambukizwa ugonjwa huo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Matumizi ya madawa ya kuzuia ni nadra kwa wakazi wa maeneo ambapo malaria imeenea, matumizi hayo kawaida huwa kwa wageni wa muda mfupi na wasafiri wanaotembelea maeneo ya malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hii ni kutokana na gharama ya madawa hayo, athari mbaya kutokana na matumizi ya muda mrefu, na kwa sababu baadhi ya madawa madhubuti ya kupambana na malaria hayapatikani kwa rahisi  nje ya mataifa tajiri.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwinini ilianza kutumika kama dawa ya kuzuia malaria (profilaksis) katika karne ya 17.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kubuniwa kwa madawa mbadala fanisi zaidi kama vile kwinakrini, klorokwini na primakwini katika karne ya 20, kulipunguza kutegemewa kwa kwinini.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Siku hizi, kwinini bado inatumiwa katika kutibu malaria sugu inayoambukizwa na Plasmodium falciparum pamoja na kutibu malaria ya ubongo, lakini kwa kawaida haitumiki kama kizuia malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Madawa ya kisasa yanayotumiwa kuzuia ni pamoja na mefloqine (Lariam),  [[doxycycline/0} (inapatikana kwa urahisi), na mchanganyiko wa atovaquone na proguanil hydrochloride ya {0{/0} (Malarone).|doxycycline/0} (inapatikana kwa urahisi), na mchanganyiko wa atovaquone na proguanil hydrochloride ya {0{/0} (Malarone).


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Chaguo la dawa gani litumike hutegemea vimelea vilivyo sugu katika eneo hilo, athari ya dawa hiyo na maswala mengine.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Dawa ya prophylactic haianzi kufanya kazi mara moja baada ya kumezwa, kwa hivyo watu wanaopanga kutembelea maeneo ambapo malaria imeenea kawaida huanza kutumia dawa hiyo wiki moja au mbili kabla ya kutembelea sehemu hizo na ni lazima waendeleae kuzitumia kwa wiki 4 baada ya kuondoka (isipokuwa atovaquone proguanil inayohitaji kuanza kutumiwa siku 2 kabla ya kusafiri na kuendelea siku 7 baadaye ya kuondoka).


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Matumizi ya madawa ya kuzuia malaria katika maeneo ambapo mbu wanaoambukiza malaria wanapatikana yanaweza kufanya mwili kuwa sugu katika kupata malaria. [52]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Unyunyizaji majumbani Unyunyizaji majumbani (IRS) ni hali ya kunyunyizia viuadudu kwenye kuta za ndani ya nyumba katika maeneo yaliyoathirika na malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Baada ya kufyonza, spishi nyingi za mbu hupumzika juu ya kitu kilicho karibu huku akimeng'enya mlo wake wa damu, kwa hivyo iwapo kuta za majumba zitanyunyuziwa viuadudu, mbu wanaopumzika huenda wakauawa kabla kumng'ata mhasiriwa mwingine, na kumhamishia vimelea vya malaria Kiuadudu cha kwanza kilichotumika katika unyunyizaji majumbani (IRS) kilikuwa DDT. [44]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ingawa awali kilitumika kupambana na malaria pekee, matumizi yake yalienea kwa haraka na kuingia katika kilimo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Baada ya muda, dawa ya DDT ilianza kutumika hasa kwa lengo la kudhibiti wadudu kuliko kama dawa ya kuzuia ugonjwa kuenea na kutokana na matumizi haya makubwa katika kilimo kulizuka mbu sugu katika maeneo mengi.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Usugu wa mbu wa aina ya Anopheles dhidi ya  DDT unaweza kufananishwa na usugu wa bakteria kwa viuavijasumu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Matumizi ya kupindukia ya sabuni za kuua bakteria na viuavijasumu dhidi ya bakteria yalisabisha usugu kwa bakteria kwa viuavijasumu, sawa na jinsi unyunyizaj wa DDT wa kupundukia kwa mimea  ulipelekea usugu wa mbu wa Anopheles kwa DDT.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika miaka ya 1960, uenezaji wa habari kuhusu madhara ya matumizi ya kiholela ya DDT uliongezeka, jambo ambalo lilipelekea matumizi ya DDT katika kilimo kupigwa marufuku katika nchi nyingi katika miaka ya 1970.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa kuwa matumizi ya DDT katika kilimo yamepungua au kupigwa marufuku kwa muda, DDT sasa inaweza kuwa njia ya kufaa kama hatua ya kudhibiti ugonjwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ingawa matumizi ya DDT kudhibiti malaria hayajawahi kupigwa marufuku na kwamba kuna viuadudu vingine vingi vinavyoweza kutumika kunyunyiza, baadhi ya wanaharakati wamedai kwamba marufuku haya yamesababisha vifo vya mamilioni ya watu katika nchi za kitropiki ambapo DDT iliwahi kuwa madhubuti katika kudhibiti malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Fauka ya hayo, matatizo mengi yanayokurubishwa na matumizi ya DDT yanatokana na matumizi yake kwa viwango pana katika kilimo, wala si matumizi yake katika afya ya umma. [53]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Shirika la Afya Duniani (WHO) kwa sasa linashauri matumizi ya aina 12 tofauti za viuadudu katika operesheni za kunyunyiza.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hizi ni pamoja na matumizi ya DDT na msururu wa vibadala (kama vile pyrethroids Permethrin na deltamethrin), ili kupambana na malaria katika maeneo ambapo mbu wamekuwa sugu kwa DDT  ili kupunguza kasi ya mabadiliko kuelekea usugu. [54]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Matumizi haya ya viwango vidogo vya DDT katika afya ya umma yanaruhusiwa chini ya Mkataba wa Stolckholm wa Usimamizi wa Taka za Kemikali Zinazodumu katika Mazingira kwa Muda Mrefu (POPs), ambao unapiga marufuku matumizi ya DDT katika kilimo. [55]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, kwa sababu ya historia yake, nchi nyingi zilizoendelea zimewekea vikwazo matumizi ya DDT hata kwa viwango vidogo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

[56] [57] Tatizo mojawapo la aina zote za unyunyizaji wa viuadudu majumbani ni usugu unaotokana na mabadiliko ya mbu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kulingana na utafiti uliochapishwa kuhusu  Mosquito Behavior and Vector Control, spishi wa mbu wanaoathiriwa na IRS ni wale wanaopumzika na kuishi majumbani (endophilic), kutokana na mwasho unasababishwa na dawa za kunyunyizia, vizazi vyao wanabadilika kuelekea spishi wanaopumzika na kuishi nje (exophilic), kumaanisha hawaathiriki - ikiwa wanaathirika kwa vyovyote - na IRS, na kufanya mbinu hii kuwa isiyofaa kwa kiasi fulani katika kujilinda.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vyandarua vya mbu na matandiko  Vyandarua vya mbu husaidia kutenga watu na mbu na kupunguza maambukizi na usambazaji wa malaria kwa kiwango kikubwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vyandarua si vizuizi kamilifu na mara nyingi hutiwa kiuadudu kilichotengenezwa kuua mbu kabla apate muda wa kutafuta upenyu wa kuingia ndani ya chandarua.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vyandarua vilivyotiwa dawa (Insectcide-Treated-Neta;ITN) vinakadiriwa kuwa na ufanisi mara mbili zaidi ya vyandarua visivyotiwa dawa, [42] na hutoa ulinzi zaidi ya 70% ikilinganishwa na kutotumia chandarua. [58].


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ingawa vyandarua vilivyotiwa dawa, ITN vimedhibitishwa kuwa na ufanisi dhidi ya malaria, chini ya 2% ya watoto katika miji ya mataifa ya Afrika iliyo Kusini kwa Sahara wanalindwa na ITN.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa sababu mbu wa Anopheles hufyonza damu usiku, njia inayopendekezwa ni kuning'iniza  neti katikati ya kitanda hivi kwamba inafunika kitanda chote.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Usambazaji wa vyandarua vilivyotiwa viuadudu kama vile Pamethrin au deltamethrin umeonyesha kuwa ni mbinu madhubuti mno katika kuzuia malaria, na pia ni mojawapo ya mbinu yenye gharama nafuu zaidi.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vyandarua hivi vinaweza kupatikana kwa dola zipatazo 2,50-$ 3,50 (kati ya euro 2-3 ) kutoka kwa Umoja wa Mataifa, Shirika la Afya Duniani (WHO) na mashirika mengine.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vyandarua vilivyotiwa dawa (ITN) vimedhibitishwa kuwa mbinu yenye gharama nafuu zaidi katika kuzuia malaria na ni sehemu ya Malengo ya Maendeleo ya Milenia (Millennium Development Goals;MDGs) za WHO.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa ufanisi zaidi, vyandarua lazima vitiwe viuadudu kila baada ya miezi sita.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mchakato huu hukumbwa na tatizo la ukosefu wa vifaa muhimu katika maeneo ya vijijini.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kuna teknolojia mpya kama Olyset au DawaPlus inayowezesha neti kudumu kwa muda mrefu(Long- Lasting Insecticide nets;LLIN),ambapo vyandarua hivyo hutoa viuadudu kwa takriban miaka 5, [59] na hugharimu takribani US $ 5.50.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vyandarua hivi huwalinda wanaovotumia na kuua mbu wanaogusa chandarua hicho.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Watu wanaolala katika chumba kimoja na hawajajifunika kwa chandarua pia hupata ulinzi wa kiasi fulani.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Huku usambazaji wa vyandarua vya mbu ukiwa sehemu muhimu ya mbinu za kuzuia malaria, uelimishaji na uhamasishaji wa jamii kuhusu hatari za ugonjwa wa malaria huambatanishwa na kampeni za usambazaji ili kuhakikisha kuwa watu wanaopokea vyandarua wanajua jinsi ya kuvitumia.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kampeni za "Hang Up" kama zinazofanywa na wanaojitolea kuhudumu na shirika la Kimataifa la Red Cross na la Red Crescent Movement hushirikisha kutembelea miji ambayo ilipokea vyandarua ifikapo mwisho wa kampeni au kabla tu ya msimu wa mvua kuhakikisha kwamba chandarua kinatumika vizuri na kwamba watu walio hatarini zaidi ya kuambukizwa, kama watoto wachanga na wazee, wanalala chini neti.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Utafiti uliofanywa na CDC nchini Sierra Leone ulionyesha ongezeko la asilimia 22 katika utumiaji wa chandarua kufuatia kutembelewa kibinafsi na mtu wa kujitolea anayeishi katika jamii hiyo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Utafiti nchini Togo ulionyesha hali bora sawa  na hukSierra Leoneo. [60]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Gharama ya kutibu malaria huwa juu ikilinganishwa na mapato ya mgonjwa,na basi ugonjwa huo husababisha hali ya mtu kupoteza riziki yake.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mara nyingi vyandarua huwa ghali kwa watu katika nchi zinazoendelea, hasa kwa wengi walio hatari ya kuambukizwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mtu 1 tu katiya watu 20 huwa na chandarua cha mbu barani Afrika. [42]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vyandarua pia husambazwa wakati wa kampeni za kutoa chanjo kwa kutumia vocha za ruzuku, kama vile wakati wa kampeni za kuwachanja watoto dhidi ya surua.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Utafiti uliofanywa miongoni mwa wakimbizi wa Afghanistani  nchini Pakistan ulibainisha kuwa kutia dawa ya permethrin kwenye matandiko na buibui (pamoja na hijabu) huwa na athari sawa na hali ya kutumia chandarua kilichotiwa dawa, lakini bei yake ni nafuu. [61]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbinu nyingine mbadala hutumia spora za kuvu  Beauveria bassiana kunyunyizia kuta na vyandarua ili kuua mbu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Japo baadhi ya mbu wamekua sugu kwa kemikali, haijapatikana kuwa wamekuwa sugu kwa maambukizi ya kuvu. [62]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Chanjo  Kingamaradhi (au, kwa usahihi zaidi, kuhimili malaria) hutokea kawaida, lakini baada ya maambukizi yaliyorudiwarudiwa na aina nyingi za malaria. [63]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Chanjo ya malaria inaendelea kufanyiwa utafiti na, hakuna chanjo madhubuti iliyopatikana hadi sasa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ufafiti wa kwanza ulioonyesha uwezekano wa kupatikana kwa chanjo ya malaria ulifanyika mwaka wa 1967 kwa kumchanja panya na spora hai zilizodhoofishwa kwa mnunurisho, na ilitoa kinga kwa takriban 60% ya panya baadaye walipodungwa kwa spora hai zinazoweza kuambukiza. [64]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Tangu 1970, kumekuwa na juhudi za kubuni chanjo kwa binadamu kutumia mikakati sawa na hiyo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ilibainishwa kwamba mtu anaweza kupata kinga dhidi ya maambukizo ya P. falciparum ikiwa atang'atwa zaidi ya mara 1,000 na mbu walioambukizwa, ambao pia wamenunurishwa. [65]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Imekubaliwa kwa ujumla kwamba ni vigumu kutumia mkakati kama huo kutoa chanjo kwa watu walio hatarini kuambukizwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Badala yake, kazi nyingi zimefanywa kujaribu kuelewa michakato ya kiimyunolojia inayotoa kinga baada ya kuchanjwa kwa spora iliyonunurishwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Baada ya utafiti wa chanjo kwa panya mwaka wa 1967, [64] ilichukuliwa kinadharia kwamba spora zilizodungwa zilikuwa zikitambuliwa na mfumo wa kingamwili, ambao kwa upande wake ulikuwa ukiunda mazindikomwili (antibodies) dhidi ya vimelea.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ilidhibitishwa kwamba mfumo wa kingamwili ulikuwa ukibuni mazindikomwili dhidi ya protini ya circumsporozoite (CSP) iliyokuwa imeizunguka spora. [66]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Aidha, mazindikomwili dhidi ya CSP yalizuia spora kuzivamia seli za ini (hepatocytes). [67]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hivyo basi CSP ilichaguliwa kama protini iliyokuwa na uwezekano zaidi wa kubuni chanjo dhidi ya spora ya malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ni kwa sababu hizi za kihistoria ambapo chanjo zilizo na msingi katika CSP ni nyingi miongoni mwa chanjo za malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa sasa, kuna aina tofauti za chanjo zinazokaguliwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Chanjo inayolenga vimelea kabla havijafikia damu (pre-erythrocytic), hasa chanjo ambazo misingi yake ni CSP, huchangia pakubwa la tafiti za chanjo ya malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Aina nyingine za tafiti za chanjo zinajumuisha: zile zinazotafuta kuweka kinga katika awamu ya kuambukizwa kwa damu; zinazotafuta kuepuka pathologia kali zaidi ya malaria kwa kuzuia kushikamana kwa vimelea katika mishipa ya damu au na chanjo dhidi ya uenezi utakaokomesha kukua kwa vimelea mwilini mwa mbu baada ya mbu kufyonza damu ya mtu aliyeambukizwa. [68]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Inatarajiwa kwamba matokeo ya utafiti wa mpangilio wa jinomu ya P. falciparum uliomalizika mwaka wa 2002 [69], yatatoa mwelekeo kuhusu dawa au chanjo mpya. [70]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Chanjo ya kwanza ambayo imebuniwa na kufanyiwa majaribio nyanjani, ni SPf66, iliyoandaliwa na Manuel Elkin Patarroyo mwaka 1987.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Inatoa mchanganyiko wa mazindikomwili chanjo kutoka kwa spora (kutumia marudio ya CS) na vimelea vya merozoiti.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika awamu ya kwanza ya majaribio umadhubuti wa 75% ulipatikana na chanjo ikaonekana kuhimiliwa vizuri na watafitiwa na ilikuwa na uwezo wa kuanzisha kingamwili.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Awamu za IIb na III ya majaribio haikuridhisha sana, umadhubuti ulishuka kwa kiwango cha kati ya 38.8% na 60.2%.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Jaribio lilifanyika Tanzania mwaka wa 1993 na kuonyesha umadhubuti wa 31% baada ya kufuatilia wahusika kwa mwaka, hata hivyo hivi karibuni (ingawa kuna utata) utafiti uliofanywa nchini Gambia haukuonyesha madhara yoyote.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Licha ya muda mrefu na tafiti nyingi zilizofanywa, bado haijulikani jinsi chanjo ya SPf66 hutoa kinga; kwa hivyo inawezekana isiwe ufumbuzi wa tatizo la malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

CSP ndiyo chanjo nyingine iliyobuniwa na ilionekana kuwa ingepitia  majaribio.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Pia msingi wake ni protini inayozunguka spora (circumsporoziote), lakini zaidi ya hivyo imeunganika na  protini (Asn-Ala-Pro15Asn-Val-ASP-Pro) 2-Leu-arg (R32LR)  kwa kufungamanisha elekroni pamoja na Pseudomonas aeruginosa  tovin(A9) iliyosafishwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo katika hatua za awali ukosefu kamili wa kinga kwa waliochanjwa ulidhihirika miongoni mwa waliochanjwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kundi la watafitiwa lililopewa dawa ya majaribio nchini Kenya lilikuwa na kiwango cha matukio ya maambukizi cha 82% huku kundi ambalo halikupewa chanjo likiwa na kiwango cha  maambukizi cha 89%.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Chanjo hiyo ililenga kuongeza seli za limfosayti T kwa waliochanjwa, hali ambayo haikutokea.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Umadhubuti wa chanjo ya Patarroyo umetiliwa shaka huku baadhi ya wanasayansi wa Marekani wakiandika katika The Lancet (1997) kwamba "chanjo hiyo si madhubuti na ni lazima itupiliwe mbali" huku raia huyo wa Kolombia akiwatuhumu kuwa na "kiburi" na kupuuzilia mbali madai yao na kuongeza kuwa wanafanya hivyo kwa sababu yeye anatoka katika taifa linaloendelea.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

RTS, S/AS02A ni chanjo ambayo imebuniwa kwa ubia kati ya Mchakato wa PATH wa kutafuta Chanjo ya Malaria (PATH Malaria Vaccine Initiative) (unaofadhiliwa na Wakfu wa Gates, kampuni ya GlaxoSmithKline, na Walter Reed Army Institute of Research [71] Katika chanjo hiyo, sehemu ya CSP imeunganishwa na "S antigen" ya Virusi vya homa ya manjano B; {0   protini hii ya {0} mseto hudungwa pamoja na ajuvanti AS02A. [68]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mnamo Oktoba 2004, watafiti wa RTS, S/AS02A  walitangaza matokeo ya Awamu ya majaribio ya IIb, iliyoonyesha chanjo hiyo ilipunguza hatari ya maambukizi kwa takribani 30% na ukali wa maambukizi kwa zaidi ya 50%.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Utafiti huo uliwahusisha zaidi ya watoto 2,000 wa Msumbiji. [72]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Majaribio yaliyofuata ya chanjo ya RTS, S/AS02A yalilenga usalama na umadhubuti wa kutoa chanjo hiyo kwa watoto.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika mwezi wa Oktoba 2007, watafiti walitangaza matokeo ya awamu ya majaribio ya I / IIb yaliofanywa kwa watoto 214 wa Msumbiji wa kati ya umri wa miezi 10 na miezi 18 ambao walipokea vipimo kamili vitatu vya chanjo iliyopunguza maambukizi kwa 62% bila madhara makubwa isipokuwa tu uchungu wa kudungwa sindano. [73]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Njia nyinginezo Elimu kuhusu utambuaji dalili za malaria umepunguza idadi ya maambukizi katika baadhi ya maeneo ya nchi zinazoendelea kwa hadi kiasi cha 20%.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kutambua ugonjwa huo katika hatua za mapema pia kunaweza kuondoa hatari ya ungonjwa huo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Elimu pia inaweza kuwafundisha watu kufunika maeneo ambapo maji yamesimama, kwa mfano tangi ya maji ambayo ni sehemu bora ya kuzaliana kwa vimelea na mbu, hivyo kupunguza hatari ya maambukizi kwa watu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hii hasa hutekelezwa katika maeneo ya miji ambako kuna sehemu kubwa zilizo na idadi ya watu wengi wanaoishi pamoja, kuna uwezekano wa maambukizi kutokea katika maeneo hayo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mradi wa Kudhibiti Malaria sasa unatumia muda ambapo watu hujitolea kote duniani wanapokuwa hawafanyi kazi (tazama Volunteer computing and BOINC) ili kujaribu modeli za madhara ya kiafya na mienendo ya maambukizi ili kupata njia bora au mchanganyiko wa mbinu kudhibiti malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mbinu hii ya kuchanganua modeli hutegemea utumizi mpana wa kompyuta kwa sababu ya idadi kubwa ya watu kutoka sehemu mbalimbali walio na vigezo anuwai vya kibayolojia na sababu za kijamii zinazoathiri kuenea kwa ugonjwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Inatarajiwa kuwa itachukua miezi michache kutumia nguvu za waliojitolea wanaotumia kompyuta ikilinganishwa na miaka 40 ambayo ingechukua kutumia rasilimali walizonazo sasa wanasayasi waliobuni mpango huo. [74]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mfano wa umuhimu wa modeli za kompyuta katika kupangilia michakato ya kutokomeza ugonjwa wa malaria ni ulio katika chapisho la Aguas na wengine.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Walibainisha kuwa kutokomeza malaria kunategemea sana kupata na kutibu idadi kubwa ya watu katika maeneo ambapo malaria imeenea na malaria isiyoonyesha dalili za ugonjwa (asymptomatic), ambayo huwa kama hifadhi ya maambukizi. [75]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vimelea vya malaria haviathiri wanyama na hivyo kutokomeza ugonjwa huo kutoka kwa binadamu kunatarajiwa kufanikiwa .


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hatua nyingine kwa ajili ya kudhibiti ugonjwa wa malaria ni pamoja na kutoa dawa kwa waathiriwa wengi na kinga ya muda.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Tiba Maambukizi ya P. falciparum hai ni hali ya dharura ya kiafya inayomhitaji muathiriwa kulazwa hospitalini.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Maambukizi ya P. vivax, P. ovale  au P. malariae mara nyingi huweza kutibiwa huku mgonjwa akiruhusiwa kurudi nyumbani.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Matibabu ya malaria hujumlisha utoaji wa huduma za kiusaidizi pamoja na madawa maalum ya malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mgonjwa wa malaria akitibiwa vizuri, anaweza kupata afueni kamili. [76]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Madawa ya malaria  Kuna aina kadhaa ya madawa yanayotumika kutibu malaria. {0Aina ya Chloroquine{/0} ina bei nafuu sana, hadi hivi majuzi, ilikuwa madhubuti sana, jambo lililoifanya kuwa dawa ya malaria iliyopendelewa na wengi kwa miaka mingi katika sehemu nyingi za dunia.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, usugu wa Plasmodium falciparum kwa dawa ya Chloroquine kumeenea hivi karibuni kutoka Asia hadi Afrika, na kuifanya isiweze kutibu aina nyingi za Plasmodium hatari katika maeneo mengi ya dunia yaliyoathirika. {1/ Katika maeneo ambapo klorokwini bado ni madhubuti kuponyesha inabakia kuwa chaguzi ya kwanza.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa bahati mbaya, usugu dhidi ya chloroquine unahusishwa na usugu kwa madawa mengine kama quinine na amodaquine. [77]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kuna dutu nyingine kadhaa zinatumiwa kutibu, na kwa kiasi, kuzuia (Prophylaxis).


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Madawa mengi yanaweza kutumiwa kwa madhumuni hayo mawili; dozi kubwa hutumiwa kutibu malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kutolewa kwao kunategemea sana marudio ya matukio ya vimelea kuwa sugu katika eneo ambapo dawa inatumika.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Dawa moja inayochunguzwa kwa madhumuni ya kutumiwa kama dawa ya malaria, hasa kutibu vimelea sugu ni beta blocker propranolol.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Propranolol imepatikana kuwa na uwezo wa kuzuia Plasmodium kuingia katika chembechembe nyekundu za damu na kuanzisha maambukizi, vilevile huzuia vimelea kuzaana.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Utafiti wa Desemba 2006 uliofanywa na Chuo Kikuu cha Northwestern ulipendekeza kuwa propranolol inaweza kupunguza dozi za dawa zinazotumika sasa kuwa na udhibiti mkuu dhidi ya P. falciparum kwa kiwango cha 5 - hadi 10, na kupendekeza jukumu la dawa mchanganyiko. [78]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Madawa ya malaria yanayopatikana kwa sasa ni pamoja na: [79] Artemether - lumefantrine (Kutibu tu, majina ya kibiashara ni Coartem na Riamet) Artesunate - amodiaquine (Kutibu tu) Artesunate - mefloquine (Kutibu tu) Artesunate - Sulfadoxine / pyrimethamine (Kutibu tu) Atovaquone - proguanil, jina la kibiashara Malarone (Kutibu na kuzuia) Quinine (Kutibu tu) Chloroquine (Kutibu na kukinga; manufaa sasa yamepunguzwa kutokana na usugu) Cotrifazid (Kutibu na kuzuia) Doxycycline (Kutibu na kuzuia) Mefloquine, jina la kibiashara Lariam (Kutibu na kuzuia) Primaquine (Tiba kwa P. vivax  na P. ovale  tu, si ya kuzuia) Proguanil (Kuzuia tu) Sulfadoxine - pyrimethamine (Kutibu; hutumika kuzuia kwa wanawake wajawazito walio na nusu-kinga katika nchi ambazo ugonjwa umeenea huitwa "Intermittent Preventive Treatment" - IPT) Hydroxychloroquine, jina la kibiashara Plaquenil (Kutibu na kuzuia) Utengenezaji wa madawa uliwezeshwa na kufanikiwa kwa ukuzaji wa vimelea vya Plasmodium falciparum. [80]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hii ilifanikisha kujaribiwa kwa madawa mapya maabarani.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Dutu kutoka katika mmea Artemisia annua, ulio na msombo wa artemisinin au vizalika sanisi vyake (dutu isiyohusiana na kwinini), hutoa umadhubuti wa zaidi ya 90%, lakini kutolewa kwao hakutimizi mahitaji. [81]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Utafiti mmoja nchini Rwanda ulionyesha kuwa watoto waliokuwa na maambukizi yasiyo kali ya P. falciparum walionyesha dalili na ishara chache za kuwa na vimelea katika siku ya 28 ya baada ya matibabu wakati walipopewa mchanganyiko wa amodiaquine na artesunate, badala ya kutolewa pekee (AU = 0.34).


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, kuongezeka kwa usugu dhidi ya amodiaquine katika kipindi hiki cha utafiti pia ulibainisha. [82]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kuanzia mwaka wa 2001, Shirika la Afya Duniani limependekeza kutumiwa kwa dawa mseto ya artemisinin combination therapy (ACT) kama tiba ya kwanza kwa malaria isiyo kali katika maeneo ambapo kuna usugu kwa madawa ya awali.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hivi karibuni WHO imetoa  inayopendekeza aina nne tofauti za ACT.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ijapokuwa nchi nyingi, zikiwa ni pamoja na mataifa mengi ya Afrika, zimejumuisha mabadiliko hayo katika sera zao rasmi kuhusu matibabu ya malaria, gharama kubwa bado ni kikwazo katika utekelezaji wa ACT.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa sababu ACT hugharamu hadi mara ishirini ya dawa za zamani, zimebakia ghali kwa nchi nyingi ambako maleria imeenea.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kuna utata kuhusu sehemu ambayo artemisisn hulenga, ingawa tafiti za hivi karibuni zinadokeza kwamba SERCA, aina ya kalsiamu ambayo huelekezwa katika endoplasmic reticulum inaweza kuhusishwa na usugu wa artemisinin. [83]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vimelea vya malaria vinaweza kuwa sugu dhidi ya artemisinin na usugu unaweza kuletwa na mgeuko palepale wa SERCA. [84]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, tafiti nyingine zinadokeza kuwa  mitokondria ndiyo inayolengwa sana na artemisinin na analogi zake. [85]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ingawa kuna dawa madhubuti za malaria, ugonjwa huo unaendelea kuwa tishio kwa watu wanaoishi katika maeneo ambapo umeenea na wasioweza kupata dawa hizo madhubuti vyema mapema.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Upatikanaji wa madawa na vituo vya afya, pamoja na gharama ya madawa, ni pingamizi kubwa.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Médecins Sans Frontières inakadiria kwamba gharama ya kutibu mtu aliyeambukizwa malaria katika nchi ambapo ugonjwa huo umeenea ilikuwa kati ya $ 0.25 na 2.40 $ kwa kila dozi katika mwaka 2002. [86]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Karibu watu milioni moja hufa kila mwaka kwa sababu ya kutoweza kununua dawa sahihi za malaria. [87]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Madawa ghushi Madawa ghushi changamano yamepatikana katika nchi kadhaa za Asia kama vile Kambodia, [88] Uchina, [89] Indonesia, Laos, Thailand, Vietnam na yametuhumiwa kusababisha vifo vingi ambavyo vingeepukwa katika nchi hizo. {3/ WHO imesema kwamba tafiti zimeonyesha kuwa hadi 40% ya madawa ya malaria yaliyo na msingi wa artesunate ni bandia, hasa katika kanda ya Greater Mekong na kuanzisha mpango wa kutoa onyo haraka kupitia habari kuhusu madawa ghushi kuripotiwa kwa kasi kwa mamlaka husika katika nchi shiriki. [90]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hakuna njia ya kuaminika kwa madaktari au watu wa kawaida kugundua dawa bandia bila msaada wa maabara.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Makampuni yanajaribu kukabiliana na kuendelea kuwepo kwa dawa ghushi kwa kutumia teknolojia mpya kutoa usalama kutoka uzalishaji hadi usambazaji.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Uenezi   Malaria husababisha karibu visa milioni 250 vya homa na takriban vifo nusu milioni kila mwaka. [91]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Idadi kubwa ya visa hutokea kwa watoto chini ya umri wa miaka 5; [92] wanawake wajawazito hasa pia huwa hatarini.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Licha ya jitihada za kupunguza maambukizi na kuongeza matibabu, kumekuwa na mabadiliko madogo katika maeneo ambapo hatari ya ungojwa huu upo tangu mwaka 1992. [93]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa hakika, ikiwa maambukizi ya malaria yataendelea kuongezeka kama ilivyo sasa, kiwango cha vifo kinaweza kuongezeka mara mbili katika miaka ishirini ijayo. [94]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Takwimu sahihi hazijulikani kwa sababu kesi nyingi hutokea katika maeneo ya vijijini ambako watu hawana huduma za hospitali au pesa za kuwawezesha kupata  huduma za afya.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa sababu hiyo, visa vingi havijarekodiwa..


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

[94] Ingawa maambukizi ya pamoja ya VVU na malaria husababisha ongezeko la vifo, hili si tatizo kuu likilinganishwa na maambukizi ya pamoja ya VVU/kifua kikuu, kwa sababu magonjwa hayo mawili huathiri rika mbili tofauti, huku malaria ikiwa imeenea miongoni mwa watoto ,kifua kikuu kimeenea miongoni mwa watu wazima. [95]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ingawa maambukizi ya pamoja ya VVU/malaria huleta dalili zisizo kali zaidi zikilinganishwa na maambukizi ya pamoja ya VVU na TB, VVU na malaria huchangia kuenea kwa kila mmojawapo.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Athari hii hutokana na malaria kuongeza wingi wa virusi mwilini huku VVU ikiongeza uwezekano wa mtu kuambukizwa malaria. [96]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa sasa malaria imeenea katika ukanda wote wa ikweta, katika maeneo ya Amerika, sehemu nyingi za Asia, na sehemu kubwa ya Afrika, hata hivyo, ni katika mataifa ya Afrika kusini kwa Sahara ambapo 90% ya vifo vya malaria hutokea. [97]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Usambaaji kijiografia wa malaria ndani ya maeneo makubwa ni changamano, maeneo yaliyo na malaria na yasiyo na malaria aghalabu hupakana.[98]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika maeneo kame, mikurupuko ya malaria inaweza kutabiriwa kwa kiasi cha usahihi kwa kutazama ramani ya mvua. [99]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Malaria imeenea zaidi katika maeneo ya vijijini kuliko miji; hii ni tofauti na homa ya kidingapopo ambayo  inaenea zaidi katika mijini.[100]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa mfano, miji ya Vietnam, Laos na Kambodia kimsingi haina malaria, lakini ugonjwa huo upo katika maeneo mengi vijijini. [101]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Tofauti na hivyo,katika  Afrika malaria ipo katika maeneo ya mijini na vijijini, ingawa hatari yake ni ndogo katika miji. [102]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Uenezi wa malaria duniani haujakadiriwa tangu miaka ya 1960.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, wakfu wa Wellcome Trust, ya Uingereza, umefadhili mradi waMalaria Atlas Project [103] kurekebisha hili, inatoa njia ya kisasa na imara zaidi ya kutathmini [[]]madhara/0} ya ugonjwa wa malaria sasa na baadaye .


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Historia  Malaria imewaambukiza binadamu kwa zaidi ya miaka 50,000, na Plasmodium huenda imekuwa kijasumu kwa binadamu tangu spishi hiyo ilipoanza kuishi. [104]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Vimelea vinavyohusiana kwa karibu na vimelea vya malaria kwa binadamu vinapatikana miongoni mwa sokwe kwa wingi. [105]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Maelezo kuhusu homa za kipekee za malaria yamenakiliwa katika maandiko ya kihistoria, kuanzia mwaka 2700 KK huko Uchina. [106]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Neno malaria lina usuli wake katikaKiitaliano cha enzi ya kati: mala aria  - "hewa mbaya"; ugonjwa huo zamani uliitwa ague  au Marsh fever  kutokana na ukuruba wake na mabwawa na maeneo ya kinamasi. [107]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kuna nyakati ambapo visa vya malaria vilikuwa vingi Ulaya na Amerika Kaskazini, ambako sasa ugongwa huo haujaenea [108] ingawa unaweza kuletwa na mgeni aliyesafiri kutoka nchi nyingine .


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Tafiti za kisayansi kuhusu malaria zilipata mafanikio muhimu ya kwanza mwaka 1880, wakati daktari wa jeshi la Ufaransa Constantine Alphonse Laveran aliyekuwa akifanya kazi katika hospitali ya kijeshi nchini Algeria alipotambua kwa mara ya kwanza vimelea ndani ya chembechembe nyekundu za damu ya watu waliokuwa wakiugua malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa hiyo, alipendekeza kwamba ugonjwa wa malaria unasababishwa na kiumbe huyo, mara ya kwanza kabisa ambapo kijiumbe mwenye seli moja (Protista) alitambuliwa kusababisha ugonjwa. [109]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa sababu hii na vumbuzi nyingine za baadaye , alipokea Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka 1907.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kimelea cha malaria kiliitwa Plasmodium na wanasayansi wa Kiitalia Ettore Marchiafava na Angelo Celli. [110]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mwaka mmoja baadaye, Carlos Finlay, daktari wa Kuba aliyekuwa akitibu wagonjwa wa homa ya manjano huko Havana, alitoa ushahidi madhubuti kuwa mbu walihusika katika kusambaza ugonjwa huo miongoni mwa  binadamu. [111]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kazi hii ilifuata mapendekezo ya awali ya Yosia C. Nott, [112] na Patrick Manson kuhusu maambukizi ya homa ya mitoki. [113]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, ilikuwa Mwingereza Sir Ronald Ross aliyekuwa akifanya kazi katika Presidency General Hospital Calcutta, ambaye hatimaye katika mwaka wa 1898 alidhibitisha kuwa malaria inasambazwa na mbu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Alifanya hivyo kwa kuonyesha kwamba spishi fulani za mbu husambaza malaria kwa ndege na kuchuja vimelea vya malaria kutoka katika matezi ya mate ya mbu ambao walikuwa wamefyonza ndege waliokuwa wameambukizwa. [114]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kwa kazi hii Ross alipokea Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1902.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Baada ya kujiuzulu kutoka Indian Medical Service, Ross alifanya kazi katika chuo kilichokuwa kipya cha Liverpool School of Tropical Medicine na kuelekezwa juhudi za kudhibiti malaria  katika nchi za Misri, Panama, Ugiriki na Morishash. [115]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Matokeo ya Ross na Finlay baadaye yalithibitishwa na bodi ya matibabu iliyoongozwa na Walter Reed mwaka 1900, na mapendekezo yake kutekelezwa na William C. Gorgas katika hatua za kiafya zilizorchukuliwaatibiwa wakati wa ujenzi wa Mfereji wa Panama.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Kazi hii ya afya ya umma iliokoa maisha ya maelfu ya wafanyakazi na ikasaidia kubuni mbinu zilizotumika katika kampeni za afya ya umma dhidi ya ugonjwa huu baadaye .


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Tiba ya kwanza madhubuti dhidi ya malaria ilitoka katika gome ya mti wa mkwinini ambayo ina kwinini.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mti huu hukua kwenye miteremko ya Andes, hasa Peru.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Dawa iliyoundwa kutokana na bidhaa hii asili ilitumiwa na wenyeji wa Peru kudhibiti malaria, Wajesuti walieneza matumizi haya hadi Ulaya katika miaka ya 1640, ambapo ilikubalika kwa haraka. [116]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hata hivyo, ilikuwa hadi 1820 ambapo kiambato tendi, kwinini, ilipofyonzwa kutoka gome ya mti, kuchujwa na kupewa jina na wanakemia wa Kifaransa Pierre Joseph Pelletier na Joseph Bienaimé Caventou. [117]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Mapema katika karne ya 20, kabla  viuavijasumu kuvumbuliwa, Julius Wagner-Jauregg aligundua kwamba wagonjwa wa kaswende wangeweza kutibiwa kwa kuambukizwa kimakusudi kwa vimelea vya malaria; homa iliyosababishwa iliua spirochete za malaria, hatimaye kwinini ingetolewa kudhibiti malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ingawa baadhi ya wagonjwa walikufa kutokana na malaria, hii ilidhaniwa kuwa afadhali kuliko kifo ambacho hakinge epukika kutokana na kaswende. [118]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ingawa awamu ya maisha ya kimelea katika damu na katika mbu katika hatua ya mzunguko wa maisha ya kimelea cha malaria iligunduliwa karne ya 19 na mapema karne ya 20, ilikuwa katika miaka ya 1980 ambapo awamu fiche ya kimelea hicho katika  ini ilipoonekana. [119] [120] Ugunduzi huu wa awamu fiche ya kimelea hatimaye ulieleza kwa nini watu wangeweza kuonekana wamepona malaria lakini wakaugua tena miaka baada ya vimelea kutoweka katika mfumo wa damu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Shinikizo la kubadilisha jeni za malaria  Malaria inakisiwa kuwa nashinikizo kubwa kwa jieni ya binadamu katika siku za hivi karibuni. [121]


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Hii ni kutokana na vifo vingi na maradhi yanayosababishwa na malaria, hasa spishi ya P. falciparum.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Ugonjwa wa seli mundu  Athari iliyotafitiwa sana ya vimelea vya malaria kwa jinomu ya binadamu ni ya ugonjwa wa damu wa kinasaba yaani ugonjwa wa seli mundu.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Seli mundu husababisha ugonjwa, lakini hata walioathirika kwa kiwango kidogo kwa seli mundu huwa na kinga ya kutosha dhidi ya malaria.


Question: Kumekuwa na takriban watawa wangapi?

Malaria

Katika maradhi ya seli mundu, kuna mabadiliko katika jeni ya HBB, ambayo husimba viwango vidogo vya haemoglobin viitwavyo beta-globini.