Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Madhara ya kiafya Uzito uliozidi huhusianishwa na magonjwa mengi, hasa magonjwa ya moyo na mishipa, kisukari aina ya 2, apnea pingani ya usingizi, aina fulani za saratani, osteoathritisi[3] na pumu[21][3].


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Matokeo yake ni kwamba unene wa kupindukia umetambulika kupunguza matarajio ya kuishi.[3]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hatari ya kufa  Unene wa kupindukia ni kati ya visababishi vya kifo vinavyozuilika kote ulimwenguni.[10][22][23] Utafiti mkuu wa Ulaya na Marekani umeonyesha kuwa hatari ya kufa iko chini zaidi katika kiwango cha KUM cha 20–25 kg/m2[24][25] katika watu wasiovuta sigara na 24–27 kg/m2 katika watu wanaoendelea kuvuta sigara, huku hatari hii ikiongezeka na mabadiliko kuelekea pande zote mbili.[26][27]Kipimo cha Kielezo cha Uzani wa Mwili cha zaidi ya 32 kimehusishwa na ongezeko la mara mbili la vifo kwa wanawake kwa muda wa miaka 16.[28]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Nchini Marekani, inakisiwa kuwa unene wa kupindukia husababisha zaidi ya vifo 111,909 hadi 365,000 kila mwaka,[3][23] huku milioni 1 (7.7%) ya vifo katika nchi za Ulaya husababishwa na uzito uliozidi.[29][30] Kwa wastani, unene hupunguza muda wa maisha miaka 6 hadi 7:[3][31]Kielezo cha Uzani wa Mwili cha 30–35 hupunguza miaka 2 hadi 4 matarajio ya kuishi[25] ilhali unene uliokithiri (Kielezo cha Uzani wa Mwili>40) hupunguza miaka 10 matarajio ya kuishi [25] Hali ya kuugua Unene wa kupindukia huongeza hatari ya hali nyingi za kimwili na kiakili.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Ambatani hizi kwa kawaida huonyeshwa sana katika dalili za magonjwa ya metaboli,[3] kama: kisukari aina ya 2, shinikizo la juu la damu, kolestro, and hypertriglyceridemia.[32]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Matatizo aidha husababishwa na unene moja kwa moja au kwa njia isiyo ya moja kwa moja inayohusiana kupitia utaratibu ulio na sababu sawa kama vile lishe duni au uzembe maishani.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Uhusiano mkuu kati ya unene na hali maalum inatofautiana.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mojawapo ni kisukari aina ya 2.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mafuta ya ziada mwilini ndiyo kisababishi cha 64% ya kisukari kwa wanaume na 77% kwa wanawake.[33]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Madhara ya kiafya huwa katika vikundi viwili vipana:  yale yanayotokana na madhara ya kiasi cha mafuta kilichozidi (kama vile osteoarthritisi, apnea pingani ya usingizi, kutengwa na jamii) na yale yanayotokana na idadi iliyozidi ya seli za mafuta (kisukari, saratani, ugonjwa wa moyo na mishipa ya damu, ugonjwa wa maini iliyo na mafuta usiohusiana na pombe).[3][34]Ongezeko la mafuta katika mwili hugeuza hali ambavyo mwili huitikia insulini hata kusababisha kupinga insulini.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Ongezeko la mafuta pia husababisha inflamesheni,[35][36] na kuandaa thrombosi.[34][37] Fumbo kuhusu kuendeleza uhai Ingawa madhara ya kiafya ya unene wa kupindukia miongoni mwa jumla ya watu imeungwa mkono na ushahidi uliopo, matokeo ya kiafya katika vikundi mahususi yanaonekana kuboreka kwa kiwango cha Kielezo cha Uzani wa Mwili kinachoongezeka.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Tukio hilo linajulikana kama fumbo kuhusu kuendelea kuishi kwa watu walio na unene wa kupindukia.[38]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mara ya kwanza fumbo hili lilielezwa mwaka 1999, likiwakumba watu wenye unene wa kupindukia waliokuwa wakisafishwa damu,[38] kisha kupatikana katika watu waliokuwa na mshtuko wa moyo na ugonjwa wa ateri za pembeni (UAP).[39]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika watu waliokuwa na mshtuko wa moyo, wale wenye kipimo cha Kielezo cha Uzani wa Mwili cha kati ya 30.0. na 34.9 walikuwa na kima cha vifo cha chini kuliko wenye uzito wa kawaida.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hii ni kwa sababu watu mara nyingi hupoteza uzito kadiri wanavyoendelea kuwa wagonjwa.[40]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Matokeo sawa na haya yamepatikana katika aina nyingine za magonjwa ya moyo.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Watu walio na unene wa kupindukia wa daraja la 1 na magonjwa ya moyo hawana kima cha matatizo ya moyo kuliko watu walio na uzito wa kawaida ambao wana matatizo ya moyo.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hata hivyo, katika watu walio na viwango vikubwa zaidi vya unene, hatari ya kutokea kwa matatizo ya ziada huongezeka.[41][42] Hata baada ya upasuaji wa kipenyo cha moyo, hakuna ongezeko la vifo linalotambulika katika watu walio na uzito mkubwa.[43]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Utafiti mmoja ulionyesha kuwa ongezeko la muda wa kuishi kwa watu wenye unene wa kupindukia husababishwa na matibabu madhubuti ambao watu hao hupata baada ya tukio la tatizo la moyo.[44]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Utafiti mwingine unaonyesha kuwa mtu anapouchukulia kwa makini ugonjwa wa muda mrefu wa kuzibika kwa mapafu (COPD) kwa walio na PDA, manufaa ya unene wa kupindukia hayapo tena.[39]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Visababishi Katikia kiwango cha mtu binafsi, ujumlisho wa kula chakula kinachotoa nguvu na kutofanya mazoezi ya kimwili hudhaniwa kusababisha visa vingi zaidi vya unene wa kupindukia.[45]Matukio machache sana husababishwa hasa na jeni, sababu za kimatibabu au ugonjwa wa akili.[46]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kinyume na matarajio, inakisiwa kuwa viwango vya unene wa kupindukia vinavyoongezeka katika jamii vinasababishwa na urahisi wa kupata chakula kinachovutia,[47]ongezeko la kutegemea gari na uzalishaji wa bidhaa kwa kutumia mitambo.[48][49] Uhakiki mmoja wa 2006 ulionyesha mambo mengine kumi yanayochangia katika ongezeko la unene wa kupindukia wa hivi majuzi:  kukosa usingizi wa kutosha, matatizo ya mfumo wa mwili (vichafuzi vya mazingira vinavyotatiza umetaboli wa lipidi), upungufu wa mabadiliko ya halijoto ya mazingira, upungufu wa viwango vya kuvuta sigara, kwa sababu uvutaji sigara hugandamiza hamu ya chakula, kuendelea kutumia dawa zinazoweza kusababisha ongezeko la uzito wa mwili (kwa mfano, dawa ya kuzuia magonjwa ya akili yasiyo ya kawaida), ongezeko la vikundi vya kikabila na umri vinavyoweza kukita zaidi, ujauzito wa miaka ya uzeeni (jambo ambalo linaweza kusababisha hatari ya unene wa kupindukia katika watoto), hatari za kijenetikiazinazoweza kupitishwa kutoka kizazi hadi kingine, uteuzi wa kiasili kwa watu wenye kima cha juu zaidi cha Kielezo cha Uzito wa Mwili, na kujamiiana kiubaguzi jambo ambalo huongeza vipengele hatari vya unene wa kupindukia (hii inaweza kuongezea idadi ya watu wanene sana kwa kuongezea kiwango cha tofauti kati ya idadi ya watu na uzito).[50]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Ingawa kuna utafiti wa kutosha unaoonyesha jinsi taratibu hizi zinavyopelekea ongezeko la kutokea kwa unene wa kupindukia, utafiti huu bado haujaweza kutoa hitimisho kamili.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Watafiti walioufanya wanasema kuwa inawezekana kuwa taratibu hizi zina athari ya kiwango cha chini kuliko zile zilizojadiliwa katika aya iliyotangulia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Chakula bora   Kima cha ugavi wa nguvu za kimlo kwa kila mtu hutofautiana pakubwa katika maeneo na nchi mbali mbali.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kima hiki pia kimebadilika pakubwa kwa muda mrefu sasa.[51]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kutoka mwanzoni wa miaka ya 1970 hadi mwishoni wa kiaka ya 1990, wastani wa kalori kwa kila mtu kila siku (kiwango cha chakula kilichonunuliwa) uliongezeka katika maeneo yote duniani ila Mashariki mwa Uropa.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Nchi ya Marekani ilikuwa na kima cha juu zaidi cha upatikanaji, ikiwa ni kalori 3,654 kwa kila mtu katika mwaka wa 1996.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kima hiki kiliongezeka zaidi hadi 3,754 katika mwaka wa 2003.[51]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika miaka ya mwisho ya 1990 Uropa ilikuwa na kalori &nbsp3,394; kwa kila mtu.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika maeneo yanayostawi kiuchumi ya Asia kulikuwa na kalori&nbsp2,648; kwa kila mtu na katika kusin mwa jangwa la Sahara, watu walikuwa na kalori   2,176;kwa kila mtu.[51][52]  Jumla ya kalori inayotumika imetambulika kuwa inahusiana na unene wa kupindukia.[53]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Upatikanaji mkubwa wa vielekezo kuhusu lishe[54]haujafaulu kutatua shida za kula kupita kiasi na uamuzi mbaya kuhusu lishe.[55]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kutoka mwaka wa 1971 hadi 2000, viwango vya unene wa kupindukia viliongezeka kutoka 14.5% hadi 30.9%.[56]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika kipindi hicho pia, wastani wa matumizi ya chakula kinachotoa nguvu yaliongezeka.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika wanawake, wastani wa ongezeko hili ulikuwa kalori 335 kwa siku (1,542 mwaka wa 1971 na kalori 1,877 mwaka wa 2004), ilhali katika wanaume, wastani katika ongezeko hilo ulikuwa kalori 168 kwa siku (kalori 2,450 mwaka wa 1971 na kalori 2,618 mwaka wa 2004).


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kiwango kikubwa cha nguvu hizi za ziada kilitokana na ongezeko la kutumia kabohidrati badala ya mafuta.[57]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Vyanzo vya msingi vya kabohidrati hizi za ziada ni vinywaji vilivyo na sukari ambavyo vinakadiriwa kusababisha karibu 25% ya nguvu za kila siku katika vijana wakomavu Marekani, [58]na chipsi za viazi.[59]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Utumiaji wa vinywaji vilivyo na sukari unaaminika kuchangia katika ongezeko la viwango vya unene wa kupindukia.[60][61] Jinsi jamii nyingi zinavyoendelea kutegemea nguvu nyingi za chakula, viwango vikubwa vya chakula na vyakula duni, ndivyo uhusiano wa utumiaji wa vyakula duni na unene wa kupindukia unavyoendelea kusababisha madhara. [62]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Nchini Marekani, utumiaji wa vyakula duni uliongezeka mara tatu huku utumiaji wa chakula chenye nguvu ukiongezeka mara nne kati ya mwaka 1977 na 1995.[63]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Sera za kilimo na ufundisanifu zinazozingatia mazingira nchini Marekani na barani Uropa zimesababisha kushuka kwa bei ya vyakula.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kule Marekani, hatua ya kupunguza bei ya mahindi, soya, ngano na mchele kupitia bili ya ukulima ya Marekani imepelekea kushuka kwa bei ya chakula cha viwandani ikilinganishwa na matunda na mboga.[64]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Wakati mwingi, watu wanene kupindukia hawaripoti vyema jinsi wanavyotumia chakula ikilinganishwa na wale walio na uzito wa kawaida.[65]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Utafiti huu ni kwa mujibu wa uchunguzi wa watu uliofanyika katika chumba cha kipima kalori [66] na kwa kutazama moja kwa moja.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mwenendo wa kuzembea Mwenendo wa kuzembea huchangia pakubwa katika unene wa kupindukia.[67]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kote ulimwenguni, watu wengi wamegeukia kazi isiyohusisha nguvu nyingi za kimwili[68][69][70] na kwa wakati huu angalau 60% ya idadi ya watu duniani hupata mazoezi yasiyotosheleza.[69]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hii hasa ni kwa sababu ya ongezeko la kutumia mitambo katika uchukuzi, na teknologia inayosaidia sana kikazi huko nyumbani.T[68][69][70]  Katika watoto, viwango vya  kufanya mazoezi vinaonekana kushuka kwa sababu ya kutotembea sana na kutohusika katika somo la mazoezi ya mwili.[71]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mienendo ya dunia katika burudani ambapo watu huusika moja kwa mojamazoezi ya mwili inaendelea kufifia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Shirika la Afya Duniani linaonyesha kuwa, ulimwenguni kote, watu wanaendelea kuhusika katika burudani isiyohusisha maoezi, ilhali katika utafiti mmoja huko Finland[72] ulionyesha ongezeko, ilhali utafiti mwingine huko Marekani ulionyesha kuwa mazoezi katika burudani hayajabadilika sana.[73]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika watoto na watu wazima, kuna uhusiano kati ya kutazama runinga na hatari ya unene wa kupindukia.[74][75][76] Ukaguzi ulitambua kuwa 63 kati ya tafiti 73 (86%) zilionyesha ongezeko katika kiwango cha unene wa kupindukia wa utotoni pindi watoto wanavyofikia vyombo vya mawasiliano, huku viwango hivi vikiongezeka kulingana na muda unaotumika kutazama runinga.ref></ref> Usomijeni  Kama magonjwa mengine mengi, unene wa kupindukia hutokana na mwingiliano kati ya vipengele vya kijeni na vya kimazingira.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Upolimofi katika jeni nyingi zinazodhibiti [[hamu ya kula[[]] na umetabolihupelekea unene wa kupindukia wakati nguvu za kutosha zinazotoka katika chakula zinapatikana.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika mwaka wa 2006, zaidi ya 41 za sehemu hizi zimehusishwa na kuendelea kwa unene wa kupindukia wakati mazingira mwafaka yanapokuwepo.[78]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Watu walio na aina mbili zajeni ya FTO  (jeni inayohusishwa na wingi wa mafuta na unene wa kupindukia) wamepatikana kwa wastani kuwa na uzito wa kilogramu 3-4]]  zaidi na huwa katika hatari mara1.67 zaidi ya kukumbwa na unene wa kupindukia wakilinganishwa na wale wasio na hatari hii aleli.[79]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Asilimia ya unene wa kupindukia unaoweza kuhusishwa visababishi vya kijeni ni ya kubadilika kutoka 6% hadi 85% kulingana na idadi ya watu waliochunguzwa.[80]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Unene wa kupindukia ni kipengele kikuu katika sindromu kadhaa kama vile sindromu ya Prader-Willi, sindromu ya Bardet-Biedl, sindromu ya Cohen, na sindromu ya MOMO.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Neno unene wa kupindukia usiosababishwa na sindromu hutumika wakati mwingine kuzitenga hali hizi.[81]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kwa watu walio na mwanzo mkali wa mapema wa unene wa kupindukia (unaofasiliwa na mwanzo kabla ya umri wa miaka 10 na  kielezo cha uzani wa mwili zaidi ya tatu standard deviation zaidi ya kawaida), 7% huwa na kipimo kimoja cha mgeuko papale [82] Tafiti zilizolenga mitindo ya urithi badala ya jeni maalum zimetambua kuwa asilimia 80 ya watoto wa watu wawili walio wanene kupindukia walikuwa vilevile na unene wa kupindukia, ikilinganishwa na asilimia chini ya 10 ya watoto wa wazazi wawili waliokuwa na uzito wa kawaida.[83]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Nadharia tete ya jeni yenye mafanikio hudai kuwa watu wana uwezekano mkubwa wa kupatwa na unene wa kupindukia kutokana na ukosefu wa chakula wakati wa mageuko ya binadamu.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Uwezo wao wa kujinufaisha katika vipindi visivyo vya kawaida vya wingi kwa kuweka nguvu kama mafuta unaweza kuwafaa katika nyakati ambapo upatikanaji wa chakula si yakini na watu walio na hifadhi kubwa ya mafuta wanaweza kuwa na uwezekano mkubwa wa kuongokanjaa.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hata hivyo, huenda jamii zilizo na chakula kwa wingi zisizoee kujiwekea mafuta.[84]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Nadharia hii imeweza kukosolewa sana na kupelelea kupendekezwa kwa nadharia zingine za kimageuko kama vile nadharia tete ya jeni isiyo na mkondo nanadharia tete ya fenotipu yenye mafanikiozilizopendekezwa. [85][86] Maradhi mengine Maradhi mengine ya mwili na akili na dawa za kifamasia zinazotumiwa kuyatibu zinaweza kuongeza hatari ya unene wa kupindukia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Maradhi yanayoongeza hatari ya unene huo ni sindromu kadhaa za kijenetikia zisizo za kawaida (zilizoorodheshwa hapo juu) na aidha magonjwa mengine ya kuzaliwa nayo au ya kujitokeza baada ya kuzaliwa: uhipothiroidi, Sindromu ya Cushing, kukosa homoni ya kukua,[87] na matatizo ya kula: matatizo ya kula yatokanayo na ulevi na sindromu ya kula usiku.[3].Hata hivyo, unene wa kupindukia hauchukuliwi kuwa tatizo la kiakili na kwa hiyo haujaorodheshwa katika Mwongozo wa Utambuzi na Takwimu za Maradhi ya Akili (DSM-IVR) kama maradhi ya akili.[88]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hatari ya uzito wa kupita kiasi na unene wa kupindukia iko juu kwa wagonjwa walio na maradhi ya akili kuliko kwa watu ambao hawana maradhi ya akili.[89]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Matibabu mengine yanaweza kusababisha kuongezeka kwa uzito au mabadiliko katika mchanganyiko wa mwili; nayo ni insulini, salfonyilurea, thiasolidinedioni, dawa za magonjwa ya kiakili, dawa ya unyogovu, steroidi, aina nyingine za dawa za mitukutiko (fenitoini na valproeati), pisotifeni, na za uzuiaji mimba wa kihomoni.[3]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Vigezo vya kijamii Ingawa athari za kijenetiki ni muhimu katika kuelewa unene wa kupindukia, haziwezi kuwajibikia mkondo uliopo wa ongezeko katika nchi fulani au duniani.[90]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Ingawa imekubalika kuwa utumizi wa nguvu zaidi ya kiasi kinachostahili kutumika husababisha unene wa kupindukia kibinafsi, kisababishi cha mageuko katika vipengele hivi viwili kwa kiwango cha jamii hujadiliwa sana.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kuna nadharia kadhaa zinazohusu visababishi vya unene wa kupindukia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hata hivyo, nadharia nyingi zimeshikilia kuwa unene husababishwa na mchanganyiko wa vipengele tofauti.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Uhusiano kati ya hadhi ya kijamii na Kielezo cha Uzani wa Mwili huwa tofauti ulimwenguni.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Tathmini katika mwaka wa 1989 ilionyesha kuwa wanawake wenye hadhi ya juu ya kijamii katika nchi zinazostawii walikuwa na uwezekano mdogo wa kukumbwa na unene wa kupindukia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hakuna tofauti muhimu zilizoonekana miongoni mwa  wanaume wa hadhi tofauti za kijamii.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika nchi zinazostawi, wanawake, wanaume na watoto kutoka katika hadhi ya juu ya kijamii walikuwa na viwango vikubwa vya unene wa kupindukia.[91].


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Toleo la tathmini hii uliofanyika mwaka wa 2007 ulionyesha uhusiano uo huo lakini ulikuwa dhaifu.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Upungufu katika uthabiti wa uhusiano huo ulihisika kuwa uliotokana na utandawazi.[92]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika nchi zilizostawi, viwango vya unene wa kupindukia kwa watu wazima, na asilimia ya watoto waliobalehe walio na uzani wa kupindukia vinahusiana na  tofauti za kimapato.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Uhusiano kama huu hunekana katika majimbo ya Marekani: watu wengi wazima, hata walio katika matabaka ya juu katika jamii wana unene wa kupindukia hata katika majimbo yaliyo na tofauti za kimapato.[93]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Maelezo mengi yametolewa yakilinganisha Kielezo cha Uzani wa Mwili na hadhi ya kijamii.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Inadhaniwa mwilia mwilizo wa kumudu vyakula bora zaidi, nao huwa katika shinikizo zaidi la kusalia wembamba kutoka kwa jamii, na wana nafasi na matumaini makubwa ya kudumisha siha njema ya kimwili.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika nchi zisizostawi inaaminika kuwa uwezo wa kumudu chakula, utumizi mkubwa wa nguvu katika kufanya kazi za sulubu, na tamaduni zinazothamini miili mikubwa huchangia katika kuleta mitindo hii.[92]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mitazamo inayoshikiliwa na watu kuhusu ukubwa wa mwili maishani pia inaweza kuchangia unene wa kupindukia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Uhusiano wa mabadiliko katika Kielezo cha Uzani wa Mwili kwa muda mrefu umeonekana miongoni mwa marafiki, ndugu na wachumba.[94]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Stress and perceived low social status appear to increase risk of obesity.[93][95][96] Uvutaji sigara huathiri pakubwa uzani wa mtu.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Watu wanaokoma kuvuta sigara huongeza uzito kwa wastani wa kilo  4.4 9.7lb) katika wanaume na kilo 5.0(11.0lb) katika wanawake kwa muda wa miaka kumi.[97]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hata hivo mabadiliko katika viwango vya uvutaji yamekuwa na matokeo duni kwa viwango vya jumla vya unene wa kupindukia.[98]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Nchini Marekani, idadi ya watoto alionao mtu inahusiana na hatarisho lao la unene wa kupindukia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hatari ya mwanamke huongezeka kwa 7% kwa kila mtoto, ilhali hatarisho la mwanamume huongezeka kwa 4%.[99]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hii inaweza kuelezwa kwa kiasi fulani kutokana na ukweli kwamba kuwa na watoto wanaokutegemea hupunguza shughuli za kimwili kwa wazazi katika nchi za Ulaya na Marekani.[100]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika nchi zinazostawi, ukuaji wa miji unachangia katika kiwango kinachoongezeka cha unene wa kupindukia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Nchini Uchinaviwango vya jumla vya unene wa kupindukia viko chini ya asilimia 5; hata hivyo, katika miji mingine, viwango vya unene wa kupindukia ni zaidi ya asilimia 20.[101]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Utapiamlo mwanzoni mwa maisha umeaminika kuchangia katika viwango vinavyoongezeka vya unene wa kupindukia katikanchi zinazostawi.[102]Mabadiliko ya endokrini yanayotokea katika vipindi vya utapiamlo yanaweza kuendeleza uhifadhiwaji wa mafuta mara tu chakula zaidi kiletacho nguvu kinapopatikana.[102]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Sawa na data za epidemiolojia tambuzi, na tafiti nyingi  huthibitisha kuwa unene wa kupindukia unahusiana na upungufu katika utambuzi. [103]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Iwapo unene wa kupindukia husababisha upungufu katika utambuzi kwa vyovyote vile bado haijulikani kwa sasa.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Vikolezo viambukizi Utafiti wa jinsi vikolezo viambukizi vinavyoathiri umetaboli ungali katika hatua zake za kwanza.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Flora ya utumbo imeonekana kutofautiana kati ya watu wembamba na wale walio na unene wa kupindukia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kuna ishara kuwa flora ya utumbo katika watu wanene kupindukia na wale wembamba inaweza kuathiri uwezo wa umetaboli.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mabadiliko haya dhahiri katika uwezo wa umetaboli yanaaminika kuchangia kwa kiwango kikubwa katika kuvuna nguvu zinazosababisha unene wa kupindukia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Iwapo tofauti hizi ndizo visababishi vya  moja kwa moja au ndiyo matokeo ya unene wa kupindukia, bado haijabainishwa kwa kiasi kisichopotosha[104] Uhusiano kati ya virusi na unene wa kupindukia umeonekana kwa wanadamu na spishi kadhaa za wanyama.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kiasi ambacho ushirikiano huu unaweza kuwa umechangia katika kuongezeka kwa kiwango cha unene wa kupindukia bado hakijabainishwa.[105]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Pathofiziolojia  Flier anafupisha taratibu nyingi za pathofiziolojia zinazohusika katika ukuaji na udhibiti wa unene wa kupindukia.[106]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kitengo hiki cha utafiti kilikuwa hakijaangaziwa hadi mwaka wa 1994leptini ilipogunduliwa.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Tangu ugunduzi huu ulipofanyika, taratibu zingine nyingi za homoni zinazohusika katika udhibiti wa hamu ya kula na ulaji, mitindo ya uhifadhi ya tishu ya mafuta na ukuaji wa ukinzani kwa insulini zimefumbuliwa.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Tangu kuvumbuliwa kwa leptini, grelin, insulini, oreksini, PYY 3-36, kolesistokinini,adiponektini, na vipengele vinginevyo zimechunguzwa.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Adipokini ni chembe zinazoundwa na tishu ya mafuta; utendakazi wake unadhaniwa kubadilisha magonjwa mengi yanayohusiana na unene wa kupindukia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Inachukuliwa kuwa leptini na grelini hufanya kazi pamoja katika jinsi zinavyoathiri hamu ya kula; huku grelini, inayotolewa na tumbo, ikirekebisha uthibiti wa muda mfupi wa hamu ya kula (yaani kula wakati ambapo tumbo liko tupu na kukoma tumbo inapotanuka).


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Leptini hutolewa na tishu ya mafuta kuchochea hifadhi za mafuta mwilini na kupatanisha uthibiti wa muda mrefu wa hamu ya kula (yaani, kula kwa wingi ambapo hifadhi za mafuta ziko chini na kula kiasi kidogo zinapokuwa juu).


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Ingawa utoaji wa leptini unaweza kufaa katika kikundi kidogo cha watu wenye unene wa kupindukia walio na upungufu wa leptini, watu wengi wenye unene huu hufikiriwa kuwa wenye ukinzani wa leptini na wamepatikana kuwa na viwango vya juu vya leptini.[107]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Ukinzani huu hufikiriwa kueleza kwa kiasi fulani sababu inayofanya utoaji wa leptini usionekane kufaa katika kukandamiza hamu ya kula kwa watu wengi walio na unene wa kupindukia.[106]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Ingawa leptini na grelini hutolewa pembezoni, zinadhibiti hamu ya kula kupitia jinsi zinavyoathirimfumo mkuu wa neva.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hasa, leptini na grelini, na homoni zingine zinazohusiana na hamu ya kula huichochea hipothalamasi, sehemu ya ubongo iliyo muhimu zaidi katika kudhibiti ulaji na utumiaji wa nguvu.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kuna mizunguko kadhaa katika hipothalamasi inayochangia kwenye jukumu lake katika kuongeza na kudumisha hamu ya kula, ambapomelanokotini ndiyo njia inayoeleweka vizuri sana.[106]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mzunguko huu huanzia katika sehemu ya  hipothalamasi iitwayo kiini akueti, ambayo matokeo yake huenda kwenye hipothalamasi ya pembeni na hipothalamasi inayotambua shibe, sehemu za ubongo zinazodhibiti kula na shibe mtawalia.[108]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kiini akueti kina makundi mawili tofauti ya nyuroni.[106]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kundi la kwanza hudhirisha nuropeptaidi Y na peptaidi inayohusiana na agouti kwa pamoja na kuchangia katika kuichochea hipothalamasi ya pembeni na kuikandamiza hipothalamasi inayotambua shibe.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kundi la pili hudhihirisha pro-opiomelanokotini na nakala inayodhitiwa na kokeni na amfetamini (NIKA) na huchangia katika kuichochea hipothalamasi inayotambua shibe  na kuikandamiza hipothalamasi ya pembeni.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kwa hiyo, nyuroni za nuropetaidi Y/peptaidi inayohusiana na agouti (NPY/AgRP) huchochea kula na kuzuia kushiba, ilhali nuroni za POMC/NIKA huchochea kushiba na kuzuia kula.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Makundi yote mawili ya nuroni za kiini akueti nuroni hudhibitiwa kwa kiasi fulani na leptini.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Leptini hukandamiza kundi la nuropetaidi Y/peptaidi inayohusiana na agouti (NPY/AgRP) huku ikilichochea kundi la POMC/NIKA.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kwa hivyo, ukosefu wa uchochelezi wa leptini, iwe ni kutokana na ukosefu wa leptini au ukinzani kwa leptin, hupelekea kula zaidi na inaweza kusababisha unene wa kupindukia wa kijenetikia na wa kupatikana maishani.[106]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Afya ya umma Shirika la Afya Duniani (WHO) linatabiri kuwa hivi karibuni, uzito wa kupita kiasi na unene wa kupindukia unaweza kuchukua nafasi ya matatizo ya jadi ya afya ya umma kama vile utapiamlo na  magonjwa ya kuambukiza kama visababishi vikuu vya afya duni.[109]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Unene wa kupindukia ni tatizo la afya ya umma na la kisera kwa sababu yaueneaji wake, gharama na athari za kiafya.[110]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Juhudi za afya ya umma hulenga kuelewa na kurekebisha mazingira yanayochangia kukithiri kwa unene wa kupindukia miongoni mwa watu.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Suluhisho hutazamia kubadilisha mambo yanayosababisha utumiaji zaidi wa vyakula viletavyo nguvu na kukandamiza shughuli/mazoezi ya mwili.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Juhudi ni programu za milo zinazofadhiliwa na serikali katika shule, kupunguza uuzaji wachakula visivyo bora kwa watoto, [111] na kupunguza upatikanaji wa vinywanji vyenye sukari katika shule.[112]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Juhudi zimefanywa katika uundaji wa mazingira ya miji ili kuongeza ufikiaji wa bustani na kutengeneza njia za waendao kwa miguu.[113]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Nchi nyingi pamoja na vikundi vimechapisha ripoti zinazohusu unene wa kupindukia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mnamo mwaka wa 1998, miongozo ya kwanza ya serikali ya shirikisho ya Marekani ilichapishwa kwa jina "Clinical Guidelines on the Identification, Evaluation, and Treatment of Overweight and Obesity in Adults: The Evidence Report" (Mwongozo wa Kitabibu kuhusu Utambuzi, Utathmini na Matibabu ya Unene na Unene wa Kupindukia katika Watu Wazima).[114]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mnamo mwaka wa 2006 Mfumo wa Unene wa Kupindukia wa Kanada ulichapisha "Canadian Clinical Practice Guidelines (CPG) on the Management and Prevention of Obesity in Adults and Children" [Taratibu za Kitabibu za Kanada zinazohusu Udhibiti na uzuiaji wa Unene wa Kupindukia kwa Watu Wazima na Watoto] Huu ni utaratibu wa kina unaozingatia ushahidi ili kushughulikia udhibiti na uzuiaji wa uzani wa kupita kiasi na unene wa kupindukia kwa watu wazima na watoto.[115]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mnamo mwaka wa 2004 nchini Uingereza, Chuo cha Mafizishiani cha Royal, Kitengo cha Afya ya Umma na Chuo cha Pediatria na Afya ya Watoto vilitoa ripoti, “Kuhifadhi Matatizo", iliyodokeza kuhusu kuongezeka kwa tatizo la unene wa kupindukia nchini Uingereza. [116]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mwaka huohuo, Kamati Teule ya Afya ya Bunge la Uingereza ilichapisha "uchunguzi wake wa kina zaidi [...] uliowahi kufanywa kuhusu athari ya unene wa kupindukia kwa afya na jamii nchini Uingereza na njia mwafaka zinazoweza kutumiwa katika kutatua tatizo hili.[117]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mwaka wa 2006, Taasisi ya Kitaifa ya Afya na Ubora wa Kitabibu ilitoa utaratibu wa kutambua na kutibu unene wa kupindukia na vilevile athari za kisera kwa mashirika yasiyo ya kiafya kama vile mabaraza ya mitaa[118] Ripoti iliyotolewa na Bwana Derek Wanless mwaka wa 2007 kwa Hazina ya Mfalme ilionya kuwa iwapo hatua zaidi hazitachukuliwa, unene wa kupindukia una uwezo wa kulemaza Huduma ya Afya ya Kitaifakifedha.[119]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hatua za kina zinabuniwa ili kuthibiti viwango vinavyoongezeka vya unene wa kupindukia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mfumo wa Sera ya Kukabiliana na Unene wa Kupindukia hugawanya hatua kwa sera za ‘juu’, sera za ‘katikati’ na sera za ‘chini’.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Sera za ‘juu’ zinalenga kubadilisha jamii, sera za ‘kati’ hujaribu kubadilisha mienendo ya watutu ili kuzuia unene wa kupindukia nazo sera za ‘chini’ hujaribu kuwahudumia wale ambao tayari wameathirika.[120]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Udhibiti  Matibabu makuu ya unene wa kupindukia ni kudhibiti jinsi unavyokula and mazoezi ya mwili.[45]Mipango ya lishe inaweza kupelekea kupoteza uzitokwa kipindi cha muda mfupi[121] lakini kudumisha kiwango hiki cha kupoteza uzito mara nyingi huwa vigumu na hivyo huhitaji kudumisha mwenendo wa maisha ya mazoezi ya kimwili na kula chakula kilicho na kiwango cha chini cha nguvu.[122][123]Kufanikiwa kudumisha kiwango cha kupoteza uzani na mabadiliko katika mienenbo ni chini mno kati ya asilimia 2 - asilimia 20.[124]Mabadiliko ya kilishe na kimienendo ni muhimu katika kudhibiti uongezaji wa kupita kiasi wa uzani katika ujauzito na kuboresha hali ya mama na mtoto.[125]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Aina moja ya dawa, Orlistat (Xenical), inapatikana kwa urahisi na imeidhinishwa kwa matumizi ya muda mrefu.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hata hivyo, kupoteza uzito ni jambo la kadri kwa wastani wa kilogramu 2.9 kg  (6.4lb) kwa mwaka 1 hadi 4na kuna habari kidogo kuhusu jinsi dawa hizi zinavyoathiri matatizo ya muda mrefu ya unene wa kupindukia.[126]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Matumizi yake yanahusiana na viwango vya juu vya athari kwa utumbo [126] and concerns have been raised about negative effects on the kidneys.[127]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Aina zingine mbili za dawa pia zinapatikana  Lorcaserin(Belviq) hupelekea upotezaji wa uzito kwa wastani kilogramu 3.1 (asilimia 3 ya uzani wa mwili) zaidi ya plasebo kwa muda wa mwaka mmoja.[128]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mchanganyiko wa phentermine na topiramate (Qsymia) pia ni bora kwa kiwango fulani.[129]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Njia mwafaka zaidi ya kutibu unene wa kupindukia ni upasuaji wa kibariatriki.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Upasuaji kwa mujibu wa unene mkali wa kupindukia unahusiana na upotezaji wa uzito kwa muda mrefu na upunguaji katika vifo kwa ujumla.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Utafiti mmoja ulitambua upotezaji wa uzito wa kati wa asilimia 14 na 25 (kulingana na utaratibu uliofuatwa) kwa miaka 10 na upunguaji wa asilimia 29 katika vifo vitokanavyo na unene huu ikilinganishwa na hatua za kawaida za upotezaji wa uzito.[130]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hata hivyo, kutokana na gharama yake na hatari ya matatizo, watafiti wanatafuta tiba zingine mwafaka ilhali zisizo na madhara.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Epidemiolojia  Kabla ya karne ya 20, unene wa kupindukia ulikuwa wa nadra;[131] in 1997 the WHO formally recognized obesity as a global epidemic.[58]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

As of 2005 the WHO estimates that at least 400million adults (9.8%) are obese, with higher rates among women than men.[132]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kiwango cha unene wa kupindukia pia huongezeka kulingana na umri kwa angalau kufikia umri wa miaka 50 au 60 [133]  na unene mkali wa kupindukia nchini Marekani, Australia, na Canada unaongezeka haraka kuliko kiwango cha jumla cha unene wa kupindukia.[18][134][135] Ijapokuwa uliwahi kuchukuliwa kama tatizo la nchi zilizo na mapato ya juu pekee,  viwango vya unene wa kupindukia vinaongezeka ulimwenguni kote na kudhuru nchi zilizostaw na aidha zinazostawi[29].Ongezeko hili limeonekana sana katika maeneo ya miji.[132]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Sehemu inayobakia ulimwenguni ambayo unene wa kupindukia sio jambo la kawaida nimataifa ya kusini mwa sahara.[3]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Historia   Wagiriki ndio waliokuwa wa kwanza kutambua unene wa kupindukia kama tatizo la kiafya.[131] "


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hippocrates aliandika kuwa "Unene wa kupindukia si ugonjwa kivyake tu, bali ni dalili  ya magonjwa mengine".[3]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Daktari Mhindi wa upasuaji Sushruta (karne ya 6 BCE) alihusisha unene wa kupindukia na kisukari na matatizo ya moyo.[137]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

He recommended physical work to help cure it and its side effects.[137]Katika historia ya watu, wanadamu wamekumbwa sana na ukosefu wa chakula.[138]Kwa hivyo, kihistoria, unene wa kupindukia umeonekana kama ishara ya utajiri na ustawi.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Ulikuwa umekithiri kwa maafisa wakuu barani Uropa katika Enzi za Kati na Kipindi cha Mvuvumko[136] as well as in Ancient East Asian civilizations.[139]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kwa kuwepo kwa mwanzo wa mvuvumko wa viwanda, iligunduliwa kuwa uwezo wa kijeshi na kiuchumi wa mataifa ulitegemea ukubwa wa mwili na nguvu za wanajeshi na wafanyikazi.[58]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kuongeza wastani wa kielezo cha uzito wa mwili kutoka kile kinachofikiriwa kuwa uzito wa chini hadi kwa kile kilicho anuwai ya kawaida kulichangia pakubwa katika ustawi wa jamii zilizo na viwanda.[58]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kutokana na hayo, kimo na uzito viliongezeka katika karne ya 19 katika nchi zilizostawi.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika karne ya 20, watu walipofikia kikamilifu uwezo wao wa kijenetiki wa kimo, uzito ulianza kuongezeka sana zaidi ya kimo na kupelekea unene wa kupindukia.[58]Katika miaka ya 1950, kuongezeka kwa utajiri katika nchi zilizostawi kulipunguza vifo vya watoto.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hata hivyo, uzito ulipoongezeka, ugonjwa wa moyo na figo ulikithiri.[58][140] Katika kipindi hiki, kampuni za bima ziligundua uhusiano kati ya uzito na matarajio ya muda wa kuishi na hivyo basi zikaongeza malipo ya bima kwa walio na unene wa kupindukia.[3]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Tamaduni nyingi katika historia zimeona unene wa kupindukia kama ambayo inatokana na makosa ya kimienendo.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mwigizaji aliyekuwa na obesus au mafuta katikauigizaji wa Kigriki aliwakilisha ulafi na utani.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika nyakati za Ukristo, chakula kilichukuliwa kama njia inayoelekeza kwenye dhambi za uzembenatamaa.[12]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika tamaduni za kisasa za Ulaya na Marekani, unene wa kupita kiasi unachukuliwa kama jambo lisilovutia na unene wa kupindukia mara nyingi huhusishwa na mambo kadhaa mabaya yasiyo na uasili.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Watu wa umri tofauti wanaweza kufedheheshwa na kulengwa na wadhalimu au kutengwa na wenzao.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Unene wa kupindukia kwa mara nyingine ni sababu ya ubaguzi[141] Fahamu za umma katika jamii ya Ulaya na Marekani kuhusu uzito bora wa mwili  zinatofautiana na zile zinazohusu uzito unaofikiriwa kuwa bora – na zote zimebadilika tangu mwanzo wa karne ya 20.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Uzito unaochukuliwa kuwa bora  umekuwa chini tangu miaka ya 1920.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Marekani uliongezeka kwa asilimia 2 kutoka mwaka wa 1922 hadi 1999 ilhali wastani wa uzito wao ulipungua kwa asilimia 12.[142]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kwa upande mwingine, mitazamo ya watu kuhusu uzito bora imebadilika na kuchukua mkondo pinzani.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Nchini Uingereza, uzito ambapo watu walijiona kuwa na uzito wa kupita kiasi  ulikuwa juu kwa kiasi cha haja katika mwaka wa 2007 kuliko 1999.[143]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mabadiliko haya yanaaminika kusababishwa na viwango vinavyoongezeka vya uadiposi (unene), hali inayopelekekea ukubalifu wa mafuta ya ziada mwilini kama jambo la kawaida.[143]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Unene wa kupindukia ungali unachukuliwa kuwa ishara ya utajiri na ufanisi katika sehemu nyingi za Afrika.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hili limekuwa jambo la kawaida hasa tangu kuzuka kwa janga la  VVUlilianza. [3]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Sanaa Sanaa ya kwanza ya uchongaji iliyoleta mfano wa mwili wa binadamu kati ya miaka 20,000 - 35,000  iliyopita ilionyesha wanawake walio na unene wa kupindukia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Baadhi ya watu huihusisha sanamu ya Zuhurana juhudi za kusisitiza uwezo wa kuzaa ilhali wengine huhisi kuwa wao husimamia “unene” kwa watu wa wakati huo.[12]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hata hivyo, unene wa kupindukia haupo katika sanaa ya Wagiriki na Waroma, yamkini kwa kudumisha ulimbwende wao kwa mujibu wa kiasi.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Haya yaliendelea katika sehemu kubwa ya historia ya ukristo barani Uropa ambapo wale tu walio na mapato ya chini wakichukuliwa kuwa wenye unene wa kupindukia.[12]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika Kipindi cha Mvuvumko, baadhi ya watu katika tabaka la juu walianza kuuringia ukubwa wao jinsi inavyoonekana katika picha za Henry wa nane na Alessandro del Borro.[12]Rubens (1577–1640) alionyesha wanawake wenye miili mikubwa katika picha zake, ambapo anatoa neno Rubenesque.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hata hivyo, wanawake hawa bado walilidumisha umbo la shisha na uhusiano wake na uwezo wa kuzaa.[144]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika karne ya 19  mitazamo kuhusu unene wa kupindukia ilibadilika katika nchi za Ulaya na Amerika.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Baada ya karne kadhaa ambapo unene wa kupindukia ulihusiana na mali na hadhi ya kijamii katika jamii, wembamba ulianza kuonekana kama kipimo kifaacho.[12]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Jamii na utamaduni Athari za kiuchumi Pamoja na athari zake za kiafya, unene wa kupindukia husababisha matatizo mengi yakiwemo ugumu katika ajira [145][146] na gharama za juu za biashara.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Athari hizi zinazikumba sekta zote za jamii kutoka kwa watu binafsi, hadi kwa mashirika, na hadi kwa serikali.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika mwaka wa 2005, gharama za kimatibabu zinazoweza kuhusishwa na unene wa kupindukia nchini Marekani zilikuwa takribani dola bilioni 190.2  au asilimia 20.6 ya gharama zote za kimatibabu,[147] [148][149] while the cost of obesity in Canada was estimated at CA$2 billion in 1997 (2.4% of total health costs).[45]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Jumla ya gharama ya unene wa kupindukia nchini Kanada ilikuwa imekadiriwa kuwa dola bilioni 2 za Australia  katika mwaka wa 2005.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Waustralia walio na uzito wa kupita kiasi na wanene kupindukia pia walipokea dola za Australia bilioni 35.6 kama ruzuku kutoka kwa serikali.[150]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kadiri ya gharama ya bidhaa za lishe imekadiriwa kuwa kati ya dola bilioni 40 hadi dola bilioni 100  nchini Marekani pekee.[151]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Miradi ya kuzuia unene wa kupindukia imezinduliwa ili kupunguza gharama ya kutibu magonjwa yanayohusiana na unene huu.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hata hivyo, jinsi watu wanavyoendelea kuishi ndivyo wanavyogharamika zaidi.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kwa hivyo, watafiti huafiki kuwa kupunguza unene wa kupindukia kunaweza kuidumisha afya ya umma lakini huenda isipunguze gharama ya jumla ya afya..[152]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Unene wa kupindukia unaweza kusababisha fedheha ya kijamii na ugumu katika ajira.[145]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Wakilinganishwa na wenzao walio na uzito wa kawaida, wafanyikazi walio na unene wa kupindukia kwa wastani wana viwango vya juu vya kutokuwa kazini kwao na huchukua likizo ya udhaifu mara kwa mara na kupelekea kuongezeka kwa gharama upande wa waajiri na kupunguka kwa tija.[154]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Utafiti wa kuwachunguza wafanyikazi wa chuo kikuu cha Duke ulionyesha kuwa watu walio na kielezo cha uzito wa mwili zaidi ya 40 walijiandikisha kufidiwa katika fidia ya wafanyikazi mara mbili zaidi ya wale ambao kielezo chao cha uzito wa mwili kilikuwa 18.5-24.9.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Pia siku zao za kutofika kazini kwao zilikuwa zaidi ya mara 12 ikilinganishwa na wenzao wasio na kielezo cha juu cha uzito wa mwili.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Majeraha ya mara kwa mara katika kikundi hiki yalitokana na kuanguka na kunyanyuka hivyo ikiathiri miguu, vifundo vya mikono au mikono, na migongo.[155]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Bodi ya Bima ya Wafanyikazi katika Jimbo la Alabama nchini Marekani iliidhinisha mpango tata wa kuwatoza wafanyikazi walio na unene wa kupindukia dola 25 kila mwezi iwapo hawachukui hatua za kuupunguza uzito wao na kudumisha afya yao.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hatua hizi zilianza Januari 2010 na zinalenga wale walio na Kielezo cha Uzito wa Mwili cha zaidi ya kilo 35 kwa kila mita 2 wanaokosa kuboresha afya yao baada ya mwaka mmoja.[156]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Utafiti fulani umeonyesha kuwa watu walio na unene wa kupindukia wana uwezekano mdogo wa kuajiriwa na pia wana uwezekano mdogo wa kupandishwa cheo.[141]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Watu hawa pia hulipwa mshahara wa chini kuliko wenzao wasio na unene huu wa kupindukia kwa kazi sawa.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Wanawake na wanaume walio na unene wa kupindukia kwa wastani hupata asilimia 6 na 3 chini mtawalia.[157]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Nyanja mahususi kama vile shirika la ndege, afya na nyanja za vyakula, zina matatizo maalumu.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kutokana na viwango vinavyoongezeka vya unene wa kupindukia, mashirika ya ndege yanakumbwa na gharama ya juu ya mafuta na shinikizo la kuongeza upana wa viti.[158]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika mwaka wa 2000, uzito wa ziada wa abiria wenye unene wa kupindukia uliyagharimu mashirika ya ndege dola za Marekani milioni 275.[159]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Ulimwengu wa afya umelazimika kuwekeza katika vifaa maalumu vya kuwashughulikia wagonjwa walio na unene zaidi wa kupindukia vikiwemo vifaa maalumu vya kunyanyua na ambyulensi ya kibariatrikis.[160]Gharama za hoteli zimeongezwa na mahakama kwa shutma za kusababisha unene wa kupindukia.[161]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Mnamo mwaka wa 2005, bunge la Marekani lilijadili utungaji sheria ya kuzuia kesi za raia dhidi ya sekta ya vyakula kwa mujibu wa unene wa kupindukia; hata hivyo, haikufanikiwa kuwa sheria..[161]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Ukubalifu wa ukubwa  Lengo kuu la vuguvugu la ukubalifu wa unene ni kupunguza ubaguzi dhidi ya watu walio na unene na uzito wa kupindukia.[162][163] Hata hivyo, wengine katika vuguvugu hilo pia wanajaribu kupinga uhusiano uliothibitishwa kati ya unene wa kupindukia na athari mbaya za kiafya.[164]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kunayo mashirika kadhaa yanayoendeleza ukubalifu wa unene wa kupindukia.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Umaarufu wa mashirika haya umeongezeka katika nusu ya hivi karibuni ya karne ya 20 .[165]Shirika la Kitaifa la Kuendeleza Ukubalifu wa Unene]] nchini Marekani [[lilianzishwa mwaka wa 1969 na hujieleza kama shirika la haki za raia linalolenga kukomesha ubaguzi wa ukubwa.[166]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hata hivyo, uhamasishaji juu ya unene umebaki harakati za pembeni.[167]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Shirika la Kimataifa la Ukubalifu wa Ukubwani shirika lisilo la kiserikali lililoanzishwa mnamo mwaka wa 1997.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Shirika hili ni la kimataifa na hueleza lengo lake kama kuendeleza ukubalifu wa ukubwa na kusaidia kukomesha ubaguzi kwa misingi ya uzito.[168]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Vikundi hivi mara nyingi hupigania kutambulika kwa unene wa kupindukia kama ulemavu chini ya Sheria ya Wamarekani Walio na Ulemavu  Hata hivyo, mfumo wa kisheria wa Marekani umeamua kuwa gharama zitakazokuwa za afya ya umma zinazidi faida za kueindeleza sheria hii ya dhidi ya ubaguzi kujumlisha unene wa kupindukia.[164]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Unene wa utotoni Kielezo cha Uzito wa Mwili mwafaka hutofautiana kulingana na umri na jinsia ya mtoto.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Unene katika watoto na vijana huelezwa kama Kielezo cha Uzito wa Mwili cha zaidi ya asilimia.[16]95.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Data ya marejeo yenye ndio mzingi wa asilimia hizi ni kutoka 1963 hadi 1994 na hivyo haijaathiriwa na ongezeko la kiwango cha unene cha hivi karibuni.[17]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Unene wa utotoni umefika kiwango cha mlipuko katika karne ya 21 , kukiwa na ongezeko la kiwango katika nchi zimeendelea na zinazoendelea.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kima cha unene kwa wavulana chini Kanada imeongezeka kutoka 11% miaka ya 1980s hadi zaidi ya 30% miaka ya 1990, bali kwa kipindi cha muda huu kiwango kiliongezeka kutoka 4 hadi 14% katika watoto wa Brazili.[169]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kama ilivyo na unene katika watu wazima, hali nyingi tofauti huchangia kwa viwango vingi ongezeko la unene utotoni.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Ubadilishaji wa lishe na upungufu wa mazoezi ya mwili huaminika kuwa ndizo visababishi viwili vya hivi karibu muhimu zaidi vya ongezeko la viwango.[170]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kwa sababu unene wa utotoni huendelea  hadi wakati wa utu uzima na unahusishwa na magonjwa mengi yanayodumu, watoto walio wanene mara nyingi huchunguzwashinikizo la juu la damu, Ugonjwa wa kisukari, hipalipidimia, na ini yenye mafuta.[45]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Matibabu yanayotumika kwa watoto hasa ni hatua ya hali ya maisha na mbinu za mwenendo, hata hivyo bidii za kuongezea mazoezi kwa watoto zimekuwa na mafanikio madogo.[171]Nchini Marekani, dawa hazikubaliwi na Muungano wa Chakula na Dawa kutumika katika kikundi hiki cha umri.[169]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Katika wanyama Unono katika mifugo ni jambo la kawaida katika nchi nyingi.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Kiwango cha unono uliozidi katika mbwa kule Marekani ni kutoka 23% hadi 41%, 5.1% yao wakiwa ni wanono.[172]Rates of obesity in cats was slightly higher at 6.4%.[172]Nchini Australia kiwango cha unene wa kupindukia katika mbwa kwa muktadha wa utabibu wa mifugo imepatikana kuwa 7.6%.[173]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Hatari za unono kwa mbwa inahusiana na unene wa wamiliki; hata hivyo, hakuna uhusiano kama huo baina ya paka na wamiliki.[174]


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Tazama pia Manuel Uribe Mayra Rosales Walter Hudson Tanbihi  Marejeo    Jebb S. and Wells J. Measuring body composition in adults and children In:CS1 maint: multiple names: authors list (link) Kopelman P., Caterson I.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

An overview of obesity management In:CS1 maint: multiple names: authors list (link) CS1 maint: multiple names: authors list (link)  Puhl R., Henderson K., and Brownell K. Social consequences of obesity In:CS1 maint: multiple names: authors list (link) Seidell JC.


Question: Je,mto Don ina urefu wa mita ngapi?

Unene wa kupindukia

Epidemiology — definition and classification of obesity In:CS1 maint: multiple names: authors list (link)   Marejeo mengine   at Curlie        Viungo vya nje    Jamii:Afya Jamii:Magonjwa Jamii:Chakula


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Riwaya

Riwaya (kutoka neno la Kiarabu رواية riwaya ) ni kazi andishi ya fasihi ambayo kwa kawaida ni ndefu kuliko hadithi fupi.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Riwaya

Urefu wa riwaya, maana yake ni kwamba msuko simulizi umejengeka vizuri, kuna wahusika wengi, unaenea muda mrefu, na mada zake ni nzito na pana kiasi.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Riwaya

Mifano mizuri ya riwaya kwa lugha ya Kiswahili ni Nagona au Mzingile, zilizoandikwa na mwandishi Euphrase Kezilahabi.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Riwaya

Kamusi ya Fasihi iliyotolewa na K. W. Wamitila inataja aina nyingi tofauti za riwaya, k.m. riwaya sahili, riwaya changamano, riwaya kiambo, riwaya ya kibarua na nyingine nyingi.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Riwaya

Uandishi wa riwaya Uhariri wa riwaya Marejeo Wamitila, Kyallo Wadi (2003), Kamusi ya Fasihi - Istilahi na Nadharia, Nairobi: Focus Publications.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Riwaya

ISBN 9966-882-79-6 Samwel, Method, Selemani Amina na Akech Kabiero (2013), "Ushairi wa Kiswahili: Nadharia, Mifano na Mwongozo kwa Walimu wa Kiswahili," Dar es Salaam: MEVELI Publishers.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Riwaya

ISBN: 978-9987-9735-0-7  Jamii:Fasihi


Question: Je,hali ya hewa ya Tasmania ni gani?

Tabianchi ya Tanzania

Tabianchi ni hali ya mabadiliko ya mazingira upande wa hali ya hewa yaani halijoto, pepo zinazovuma na mvua ambayo yanayojirudia rudia kwa muda mrefu.


Question: Je,hali ya hewa ya Tasmania ni gani?

Tabianchi ya Tanzania

Tanzania ni nchi iliyopo mashariki mwa bara la Afrika na imepakana na nchi zifuatazo: upande wa kaskazini imepakana na nchi za Kenya na Uganda, upande wa magharibi imepakana na nchi za Rwanda, Burundi na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, upande wa kusini kuna nchi za Zambia, Malawi na Msumbiji wakati upande wa mashariki kuna Bahari ya Hindi.


Question: Je,hali ya hewa ya Tasmania ni gani?

Tabianchi ya Tanzania

Tabianchi ya Tanzania hubadilika kwa nyakati tofautitofauti katika mwaka.


Question: Je,hali ya hewa ya Tasmania ni gani?

Tabianchi ya Tanzania

Tanzania hupata majira ya joto katika miezi ya Desemba, Januari na Februari.


Question: Je,hali ya hewa ya Tasmania ni gani?

Tabianchi ya Tanzania

Hata hivyo kiasi cha joto ni cha juu katika ukanda wa Pwani kuliko katika sehemu za nyanda za juu na milimani.


Question: Je,hali ya hewa ya Tasmania ni gani?

Tabianchi ya Tanzania

Katika miezi hii jua la utosini huwa kwenye kizio cha kusini, hivyo Tanzania hupata joto zaidi.


Question: Je,hali ya hewa ya Tasmania ni gani?

Tabianchi ya Tanzania

Katika miezi ya Juni, Julai na Agosti, kuna hali ya baridi kwa sababu wakati huu jua la utosini huwa katika kizio cha kaskazini.


Question: Je,hali ya hewa ya Tasmania ni gani?

Tabianchi ya Tanzania

Mvua za vuli hunyesha katika miezi ya Oktoba, Novemba na Desemba na mvua za masika hunyesha katika miezi ya Machi, Aprili na Mei ingawa zipo tofauti ndogo kati ya sehemu mbalimbali.


Question: Je,hali ya hewa ya Tasmania ni gani?

Tabianchi ya Tanzania

Hivyo kiasi cha mvua na halijoto husababisha tofauti za aina ya uoto wa asili, udongo na aina ya mazao yanayolimwa.


Question: Je,hali ya hewa ya Tasmania ni gani?

Tabianchi ya Tanzania

Mabadiliko ya tabianchi duniani kote yanajitokeza Tanzania pia.


Question: Je,hali ya hewa ya Tasmania ni gani?

Tabianchi ya Tanzania

Kwa mfano, ongezeko la joto Duniani linasababisha barafuto la mlima Kilimanjaro kuzidi kuyeyuka.


Question: Je,hali ya hewa ya Tasmania ni gani?

Tabianchi ya Tanzania

Serikali ya nchi imeungana na zile za nchi nyingi kukabili tatizo hilo lakini  iliyopangwa ni ndogo.


Question: Je,hali ya hewa ya Tasmania ni gani?

Tabianchi ya Tanzania

Tazama pia Kupanda kwa halijoto duniani Madhara ya ongezeko la joto Duniani Kongamano la Mfumo wa UM kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi Marejeo Vitabu vya Jiografia ya Tanzania   Jamii:Tanzania Jamii:Meterolojia Jamii:Ekolojia


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Mapinduzi ya Viwandani yalikuwa kipindi kutoka karne ya 18 hadi karne ya 19 ambapo yalitokea mabadiliko makubwa katika kilimo, utengenezaji wa bidhaa, uchimbaji wa madini na uchukuzi yakiwa na matokeo makubwa kwa hali ya kiuchumi, ya kijamii na ya kitamaduni.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Yalianzia Uingereza na hatimaye kuenea Ulaya nzima, Amerika ya Kaskazini na mwishowe duniani kote.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Mwanzo wa Mapinduzi ya viwanda ulidokeza mabadiliko muhimu katika historia ya binadamu; karibu kila kipengele cha maisha ya kila siku hatimaye yaliathirika kwa njia fulani.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Mwanzo wa wakati wa mwisho wa karne ya 18 mabadiliko katika baadhi ya sehemu za Uingereza yalianza na kazi ambazo hapo awali zilikuwa za mkononi na uchumi uliotumia wanyama kuendesha kazi kulibadilishwana uundaji bidhaa uliotegemea mashine.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Ilianza na utumizi wa mashine katika viwanda vya nguo, uundaji kwa mbinu za kutengeneza chuma na kuzidi kutegemea makaa ya mawe yaliyosafishwa.[2]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Upanuzi wa biashara  uliwezeshwa na  kuanzishwa kwa mifereji, uboreshaji wa barabara  na reli.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kuvumbuliwa kwa nguvu za mvuke kuliowezeshwa hasa na makaa ya mawe, utumizi mwingi wa gurudumu la maji na mashine za nguvu (hasa katika kutengeneza nguo) kulisisimua kuongezeka kukubwa wa uwezo wa uzalishaji.[3]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kuundwa kwa  vifaa vya mashine ambavyo vilikuwa vya chuma pekee katika miongo miwili ya kwanza  ya karne ya 19 kuliwezesha kutengenezwa kwa mashine zaidi za kuunda vifaa katika viwanda vingine.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Matokeo yalienea kote katika Ulaya ya Magharibi na Marekani ya Kaskazini wakati wa karne ya 19, na hatimaye kuathiri karibu Dunia yote, mchakato ambao unaendelea katika  kuenea kwa viwanda.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Athari ya matokeo kwa jamii ilikuwa kubwa sana.[4]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Mapinduzi ya Viwanda ya Kwanza, ambayo yalianza katika karne ya 18, yaliingia katika Mapinduzi ya Pili ya Viwanda mnamo mwaka wa 1850, ambapo maendeleo ya kiteknolojia na kiuchumi yalizidi kuendelea huku meli zinazotumia mvuke, reli, na baadaye katika karne ya 19 injini ya mwako ya ndani na uzalishaji wa nguvu za umeme.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Urefu wa Mapinduzi ya Viwanda unatofautiana na wanahistoria mbalimbali.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Eric Hobsbawm anasisitiza kwamba 'yalianza' nchini Uingereza katika miaka ya 1780 na hayakuonekana kikamilifu hadi miaka ya 1830 au 1840,[5] ilhali T. S. Ashton anaamini kwamba ilifanyika,  kwa kukadiria, kati ya mwaka  wa 1760 na 1830.[6]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Baadhi ya wanahistoria wa karne ya ishirini kama vile John Clapham na Nicholas Crafts wamedokeza  kuwa  mchakato wa  mabadiliko ya kiuchumi na kijamii yalifanyika hatua kwa hatua na kuwa neno mapinduzi halifai kuelezea yaliyofanyika.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Hii bado ni mada inayojadiliwa na wanahistoria.[7][8] Mapato ya Kijumla ya Nchi ya kila mtu kwa upana yalikuwa imara kabla ya Mapinduzi ya Viwandani na kuibuka kwa uchumi wa kisasa wa kibepari.[9]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Mapinduzi ya viwanda yalianzisha  zama za ustawi wa kiuchumi na unatalenga  mapato ya kila mtu katika nchi zenye uchumi wa kibepari.[10]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Wanahistoria wanakubaliana kwamba Mapinduzi ya Viwandani yalikuwa mojawapo ya matukio muhimu sana Kihistoria.[11]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Historia ya jina Arnold Toynbee ndiye anayetambulika kuyafanya maneno Mapinduzi ya Viwandani kuwa maarufu, na ambaye hotuba zake zilizotolewa mnamo mwaka wa 1881 zilikuwa na maelezo ya kina.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Matumizi ya kwanza kabisa ya maneno "Mapinduzi ya Viwandani", ambayo ushahidi wake bado hujapatikana, kulingana na mwanahistoria David Landes, yalikuwa katika barua ya mnamo tarehe 6 Julai mwaka wa 1799 iliyoandikwa na mjumbe wa Kifaransa Louis-Guillaume Otto .


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Maneno Mapinduzi ya Viwandani yalitumika kumaanisha mabadiliko ya kiteknolojia yalikuwa yanazidi kuwa ya kawaida katika miaka ya mwisho ya 1830, kama katika maelezo ya Louis-Auguste Blanqui ya 1837 ya la révolution industrielle.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Friedrich Engels katika Hali ya Daraja la Watu Linalofanya Kazi nchini Uingereza mnamo mwaka wa 1844 alizungumzia "mapinduzi ya viwandani, mapinduzi ambayo katika wakati mmoja yalibadilisha jamii nzima ya kiraia."


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Katika kitabu chake Maneno muhimu: Msamiati wa Utamaduni na Jamii, Raymond Williams anataja katika sehemu ya Viwanda: Wazo la utaratibu mpya wa kijamii  wenye msingi katika mabadiliko makubwa ya viwandani yalikuwa wazi katika Southey na Owen, kati ya mwaka wa 1811 na mwaka wa 1818, na ulikuwa wazi pia wakati wa mapema wa malenga  Blake katika miaka ya mapema ya 1790 na katika mashairi ya Wordsworth kufikia mwisho wa karne.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Vyanzo  Vyanzo vya Mapinduzi ya Viwandani ni vigumu kuelezea na vinabaki kuwa swala la kujadiliwa, huku baadhi ya wanahistoria wakiamini kuwa Mapinduzi hayo yalikuwa sehemu ya mabadiliko ya kijamii na kitaasisi yaliyosababishwa na kuisha kwa  Ubwana nchini Uingereza baada ya Vita vya Wenyewe kwa Wenyewe vya Uingereza katika karne ya 17.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kadiri udhabiti wa mipaka ya kitaifa ulivyozidi kufanikiwa, kuenea kwa magonjwa kulipunguzwa, hivyo basi kuzuia magonjwa ya kuenea katika sehemu kubwa yaliyokuwa kawaida katika nyakati zilizotangulia.[12]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Asilimia ya watoto ambao waliishi kuzidi miaka ya utotoni ilongezeka pakubwa, kupelekea kuwa na wafanyikazi wengi.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Harakati ya nyumba na Mapinduzi ya Kilimo ya Uingereza yalifanya uzalishaji wa chakula kuwa rahisi zaidi na kutotegemea wafanyakazi wengi, hivyo kulazimisha idadi ya watu ambao hawengeweza kupata kazi katika kilimo wajiunge na viwanda vya karakana,kwa mfano ushonaji, na  baada ya kipindi kirefu wakajiunga na miji na viwanda vilivyokuwa vimejengwa upya wakati huo.[13]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Upanuzi wa kikoloni wa karne ya 17 ulioambatana na maendeleo ya biashara ya kimataifa, kuundwa kwa masoko ya kifedha na kukusanywa kwa mtaji pia zinatajwa kama sababu, kama tu mapinduzi ya kisanyansi ya karne ya 17.[14]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Hadi miaka ya 1980, iliaminika Ulimwenguni kote na wasomi wa kihistoria kuwa uvumbuzi wa kiteknolojia ulikuwa chanzo muhimu cha Mapinduzi ya Viwanda ni kuwa teknolojia msingi iliyowezesha haya ilikuwa uundaji na uboreshaji wa injini ya mvuke.[15]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Hata hivyo, utafiti wa hivi karibuni kuhusu zama ya Masoko imeibua changamoto dhidi ya tafsiri ya jadi ya Mapinduzi ya Viwanda inayotegemea usambazaji.[16]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Lewis Mumford amependekeza kuwa Mapinduzi ya Viwanda yana asili yao katika Zama za Mapema za Kati, mapema zaidi kuliko makadirio mengi.[17]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Anaelezea kuwa mfano wa mfumo huo wa uzalishaji mkubwa kwa kawaida ulikuwa mashine ya uchapishaji na kuwa "dhana ya mfano wa zama za viwanda ulikuwa ni saa".


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Pia anasisitiza kuhusu msisitizo wa kimonastikikuhusu mpangilio mwema na kuweka-wakati, na pia ukweli kwamba katika miaka ya karne ya 13 katikati ya miji kulikuwa na kanisa ambapo kengele kilipigwa baada ya saa chache kama mahitaji muhimu ya mambo kufanyika kwa mpangilio maalum uliohitajika baadaye kwa, vifaa vya kimwili zaidi, vilivyoweza kudhihirika, maka vile injini ya mvuke.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kuwepo kwa soko kubwa la ndani pia unapaswa kutiliwa maanani kama chanzo muhimu cha Mapinduzi ya Viwandani , hasa katika kuelezea mbona yakafanyika nchini Uingereza.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Katika mataifa mengine, kama vile Ufaransa, masoko yalipasuliwa na kimkoa, mikoa ambayo mara nyingi ilituza ushuru na kodi kwa bidhaa zilizouzwa miongoni mwao.[18]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Serikali kuwapa wavumbuzi uwezo wa kipekee wa kuuza ambao ulipimwa chini ya mfumo uliokuwa ukiendelezwa wa patenti ( Katiba ya Uwezo wa Kipekee wa Kuuza 1623) inatambulika kama sababu muhimu.Matokeo ya patenti, mabaya na mazuri, ya maendeleo ya viwanda yanaonyeshwa wazi katika historia ya injini ya mvuke, teknolojia muhimu ya kuwezesha mapinduzi hayo.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kama malipo ya kuonyesha wazi mbele ya umma jinsi kifaa kilichovumbuliwa kilivyofanya kazi mfumo wa patenti uliwalipa wavumbuzi kama James Watt kwa kuwaruhusu kuwa na uwezo wa kipekee wa kuunda injini za kwanza za mvuke, hivyo basi kuwalipa wavumbuzi na kuongeza kasi ya maendeleo ya kiteknolojia.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Hata hivyo uwezo wa kipekee wa kuuza kawaida husababisha madhara yanayoweza kuondoa, au hata kuzidi kwa umbali, matokeo mazuri ya kufanya uvumbuzi uwe wazi mbele ya umma na kuwalipa wavumbuzi.[19]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Uwezo wa kipekee wa Watt wa kuunda injini za mvuke  huenda kulizuia wavumbuzi wengine, kama vile Richard Trevithick, William Murdoch au Jonathan Hornblower, kuunda injini za mvuke bora zaidi, hivyo basi kuchelewesha maendeleo ya mapinduzi ya viwandani kwa takriban miaka 16.[20]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Sababu za Mapinduzi ya Viwandani kufanyika Barani Ulaya  Swali moja linalowasumbua sana wanahistoria ni mbona mapinduzi ya viwanda yakafanyika Barani Ulaya lakini si sehemu zingine za Dunia katika karne ya 18, hasa Uchina, Uhindi, na Mashariki ya Kati, au katika zama zingine kama zama za Kale za Kihistoria[21] au Zama za Kati.[22]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Sababu nyingi zimependekezwa, ikiwemo elimu na mabadiliko ya kiteknolojia[23] (angalia Mapinduzi ya Kisayanis barani Ulaya), serikali ya "kisasa", mitazamo ya "kisasa" ya kikazi, kiikolojia, na utamaduni.[24]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Zama za Kutaalamika hazikumaanisha tu idadi kubwa zaidi ya watu walioelimika lakini pia mitazamo ya kisasa kuhusu kazi.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Hata hivyo, wanahistoria wengi wanakataa madai kuwa Ulaya na Uchina zilikuwa karibu sawa kwa sababu makadirio ya kisasa ya mapato ya wastani ya kila mtu katika Ulaya ya magharibi katika miaka ya mwisho ya karne ya 18 ni takriban dola 1,500 za nguvu sawa za ununuzi (na Uingereza ilikuwa na  mapato ya wastani ya kila raia ya takriban dola 2,000[25]) huku Uchina, kwa kulinganisha, ikiwa na dola 450 pekee.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Pia, kiwango cha riba cha wastani kilikuwa karibu 5% nchini Uingereza na zaidi ya 30% nchini Uchina, jambo linaloonyesha jinsi mtaji ulivyokuwa mwingi zaidi nchini Uingereza.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Baadhi ya wahistoria kama vile David Landes[26] na Max Weber wanaashiria mitazamo mbalimbali nchini Uchina na Ulaya na kuamuru  mahali ambapo mapinduzi yalitokea.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Dini na imani za Ulaya zilikuwa haswa chanzo cha Ukristo wa Kiyudea, na dhana za Kigiriki.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Jamii ya Kichina ilikuwa na msingi wake katika watu kama vile  Confucius, Mencius, Han Feizi (Matendo bila Imani), Lao Tzu (Utao), and Buddha (Ubudha).


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Watu wa Ulaya walipoamini kuwa ulimwengu ulitawaliwa na sheria za kimantiki na za milele, watu wa Mashariki, waliamini kuwa ulimwengu ulibadilika kila uchao na, kwa Wabudha na Watao, haungeweza kueleweka kimantiki.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kuhusu Uhindi, mwanahistoria wa Kimaksi Rajani Palme Dutt alisema: "Mtaji wa kuyawezesha Mapinduzi ya Viwanda nchini Uhindi yalitumika kuwezesha Mapinduzi ya Viwanda nchini Uingereza kifedha."[27]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Ikitofautishwa na Uchina, nchi ya Uhindi iligawanywa katika milki mbalimbali zilizokuwa zikishindana, huku milki tatu kuu zikiwa Marathas, Sikhs na Mughals.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Isitoshe, uchumi ulitegemea pakubwa—kilimo cha nyumbani na pamba, na kunaonekana kuwa na uvumbuzi mchache sana wa kiufundi.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Inaaminika kuwa idadi kubwa ya mali mara nyingi ilifichwa katika hazina za makasri na wafalme au malkia ambao waliendesha serikali za kiimla kabla ya Uingereza kuchukua mamlaka.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Uongozi wa Kiimla nchini Uchina, Uhindi, na Mashariki ya Kati kulishindwa kusisimua utengenezaji wa bidhaa na uuzaji wa bidhaa nje ya nchi, na kulionyesha nia kidogo ya kuwajali waliotawaliwa.[28]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Sababu ya Mapinduzi ya Viwanda kufanyika nchini Uingereza  Mjadala kuhusu mwanzo wa Mapinduzi ya Viwanda pia unahusisha jinsi Uingereza ilivyozitangulia inchi zingine na kuzishinda kwa mbali.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kuna watu ambao wamesisitiza umuhimu wa rasilimali za kiasili au za kifedha ambazo Uingereza ilipokea kutoka nchi nyingi za nje ilizozitawala au faida kutokana na biashara ya utumwa ya Uingereza, kati ya Afrika na eneo la Karibiani, iliyosaidia kuendesha uwekezaji wa viwandani.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Imedokezwa kuwa, mbali na hayo, kuwa biashara ya Utumwa na mashamba makubwa ya Uhindi ya Magharibi yalitoa 5% pekee ya mapato ya kitaifa ya Uingereza wakati wa miaka ya Mapinduzi ya Viwandani.[29]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Ingawa utumwa ulikuwa chanzo cha faida cha kiasi kidogo cha kiuchumi nchini Uingereza wakati wa Mapinduzi ya Viwandani, mahitaji kutoka eneo la Karibiani yaliambatana na 12% ya pato la viwanda vya Uingereza.[30]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kwa upande mwingine, biashara kufanywa huru zaidi kutokana na msingi mkubwa wa wabepari huenda ikawa uliruhusu ncgi ya Uingereza kutengeneza na kutumia maendeleo ya kisayansi na kiteknolojia vizuri zaidi kuliko nchi zilizokuwa na milki zenye nguvu zaidi, hasa Uchina na Urusi.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Uingereza iliinuka kutoka Vuta vya Kinapolioni kama taifa pekee Ulaya  ambalo halikuwa limeharibiwa na utumizi mbaya wa fedha na kuharibika kwa uchumi, na ikiwa meli za kibiashara kubwa za kipekee (Meli za kibiashara za Ulaya zilikuwa zimeharibiwa katika kipindi cha vita na Jeshi la Uingereza la Wanamaji[31]).


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Viwanda vingi vya Uingereza vya kuunda bidhaa ndogo ndogo na kuziuza pia zilihakikisha kuwa masoko yalikuwa tayari kwa aina nyingi ya bidhaa zilizokuwa za kwanza kuundwa.Mgogoro ulisababisha  vita vingi vilivyohusisha nchi ya Uingereza kufanywa katika nchi geni, hivyo basi kupunguza  madhara mabaya ya utekaji wa maeneo zaidi, jambo lililoaliadhiri inchi nyingi Barani Ulaya.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Jambo hili liliwezeshwa zaidi na maumbile ya Kijiografia ya Uingereza—kwani Uingereza ni kisiwa kilichotengwa na nchi zingine Barani Ulaya.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Nadharia nyingine ni kuwa Uingereza iliweza kufanikiwa katika Mapinduzi ya Viwandani kwa sababu ya kuwa na rasilimali muhimu.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Nchi ya Uingereza Ilikuwa na idadi kubwa ya wakazi katika kila eneo mraba ikilinganishwa na umbo lake ndogo la kijiografia.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kupimwa kwa ardi iliyotumika na kila mtu na mapinduzi ya kilimo yanayohusiana na hili kulisababisha kupatikana kwa wafanyikazi kuwe rahisi.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kulikuwa na bahati ya kupata maliasili katika maeneo ya Kasakazini mwa Uingereza, Maeneo ya Kati ya Uingereza, Wales ya Kusini na maeneo tambarare ya Scotland.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Usambazaji wa makaa ya mawe, chuma, risasi, shaba, bati, chokaa mawe na nguvu za maji, kulisababisha mazingira bora ya kuendeleza na kupanua viwanda.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Pia, hali za hewa ya unyevunyevu, na hali ya hewa isiyo kali ya eneo la Kaskazini Magharibi mwa Uingereza zilikuwa mazingira bora ya kuzungusha pamba, huku zikiwapatia Waingereza sehemu ya kimaumbile ya kuanza kuanzisha kiwanda cha nguo.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Hali tulivu ya kisiasa nchini Uingereza tangu miaka ya 1688, na nia zaidi ya jamii ya Kiingereza kukubali mabadiliko (ikilinganishwa na nchi zingine za Ulaya) inaweza pia kusemwa kuwa sababu iliyowezesha Mapinduzi ya Viwandani.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kwa sehemu kubwa, kwa sababu ya Harakati ya Kufungiwa, watu maskini waliangamizwa kama chanzo kubwa cha upinzani dhidi ya kuenea kwa viwanda, na watu wa madaraja ya juu waliendesha maslahi ya biashara yaliyosababisha watu wa kwanza katika kuondoa vikwazo dhidi ya ukuaji wa ubepari.[32]  (


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Wazo hili pia limedokezwa katika kitabu cha Hilaire Belloc, Nchi ya Kitumishi.)


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Maadili ya kazi ya Kiprotestanti  Nadharia nyingine ni kwamba mafanikio ya Waingereza yalikuwa kwa sababu ya kuwepo kwa daraja la Kijasiriamali ambalo liliamini kuwa kulikuwa na maendeleo, teknolojia na kazi ngumu.[33]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kuwepo kwa daraja hili mara nyingi huusishwa na maadili ya kazi ya Kiprotestanti (tazama Max Weber) na hasa hadhi ya Wabatizi na madhehebu yanayopingana nao ya Kiprotestanti, kama vile Wakweka na Wapresbiteri ambazo zilikuwa zimenawiri  wakati wa Vita vya Wenyewe kwa Wenyewe vya Uingereza.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kuimarishwa kwa imani ya watu katika utawala wa sheria, ambao ulifuata kuundwa kwa mfano wa Milki ya Kikatiba nchini Uingereza katika Mapinduzi ya Kitukufu ya 1688, na kuibuka kwa soko dhabiti la kifedha nchini Uingereza lililokuwa na msingi katika usimamizi wa deni la kitaifa na Benki ya Uingereza, kulichangia katika uwezo wa, na hamu ya, uwekezaji wa kibinafsi wa kifedha katika biashara za viwanda.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Wapingamizi walijipata wakiwa wamekatzwa au kukatishwa tamaa kutoka ofisi karibu zote za umma, au elimu katika vyuo vikuu viwili vywa kipekee nchini Uingereza  wakati huo (ingawa wapingamizi bado walikuwa huru kusoma katika vyuo vinne vikuu) vya Scotland.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Marejesho ya milki yalipofanyika na uanachama katika Kanisa la rasmi la Kianglikana ulipofanywa lazima kwa sababu ya Sheria ya Jaribio, wao baada ya hapo walijibidiisha na shughuli za kibenki, viwanda na elimu.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Wanaumoja, haswa, walihusika sana katika elimu, kwa kuwa na Mashule ya Wapingamizi, ambapo, ikitofautishwa na vyuo vya Oxford na Cambridge na mashule kama Eton na Harrow, kipaumbele kilipewa kwa masomo ya hisabati na sayansi—taaluma muhimu kwa maendeleo ya teknolojia ya utengenezaji bidhaa.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Wanahistoria wakati mwingine hutazama kipengele hiki cha kijamii kuwa muhimu sana, pamoja na hali ya uchumi wa mataifa yanayohusika.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Ingawa wanachama wa madhehebu haya walitengwa mbali na duru fulani za kiserikali, walitazamwa na Waprotestanti wenzao kama, kwa kiwango kidogo, na wengi katika daraja la kati, wakopaji pesa wa jadi au wanabiashara wengine.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kutokana na kuvumilia huku,  kiasi na usambazaji wa mtaji, njia ya kimaumbile ya watu wenye nia ya ujasirimali ya haya madhehebu ingekuwa kutafuta nafasi mpya katika teknolojia zilizoundwa wakati wa mapinduzi ya kisayansi ya karne ya 17.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Maendeleo ya uvumbuzi  Mwanzo wa Mapinduzi ya Viwandani kunahusishwa kwa karibu na idadi ndogo ya maendeleo ya uvumbuzi[34] yaliyofanywa katika nusu ya pili ya karne ya 18: Vitambaa – Uzungushaji wa pamba kwa kutumia mashine ya maji ya Richard Arkwright, mashine ya Punda Mdogo wa Kuzungusha ya James Hargreaves, na  mashine ya Farasi Mdogo wa Kuzungusha ya Samuel Crompton (machanganyiko wa mashine za Farasi Mdogo wa Kuzungusha na Mashine ya Maji).


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Hii ilisajiliwa chini ya patenti mnamo mwaka wa 1769 na kwa hivyo patenti hiyo iliisha mnamo mwaka wa 1783.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Mwisho wa patenti ulifuatwa kwa haraka na ujenzi wa viwanda vingi vya Kutengeneza pamba.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Teknolojia sawa mwishowe ilitumika kwa kushona nyuzi za worsted kwa nguo  mbalimbali na lin badala ya sanda.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Nguvu za Mvuke – Injini ya mvuke iliyoboreshwa na kuvumbuliwa na James Watt hapo awali ilitumika kwa kusukumia nje  migodi, lakini tangu miaka ya 1780 ilitumika kwa mashine za  nguvu.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Jambo hili liliwezesha maendeleo ya haraka ya viwanda vilivyofanya kazi vizuri na vilivyotumia mashine kufanya baadhi ya kazi katika kiwango ambacho hapo awali hakingewezekana katika mahala ambapo nguvu za maji hazikuwepo.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kutengeneza Chuma – katika kiwanda cha Chuma, koki mwishowe ilitumika kwa hatua zote za kufua chuma, huku zikikomesha utumizi wa makaa.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Hili lilikuwa limefanywa mapema zaidi kwa  risasi na shaba na pia kwa kutengeneza chuma ya nguruwe ndani ya tanuri, lakini hatua ya pili ya uzalishaji kipande-chuma ilitegemea matumizi ya kuweka ndani ya chungu na kufinyilia (ambayo patenti yake ilikuwa imekwisha mnamo mwaka wa 1786) au Kupudulu (Kulipatentiwa na Henry Cort mnamo mwaka wa 1783 na 1784).


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Haya yanawakilisha maeneo matatu ya mbele, yaliyokuwa na maendeleo muhimu ya uvumbuzi, na ambayo yaliruhusu kuinuka kiuchumu ambao ndio sehemu maalum ya Mapinduzi ya Viwanda.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Huku si kupuuza uvumbuzi mwingine mwingi, hasa katika kiwanda cha nguo.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Bidhaa zingine za mapema, kama vile punda mdogo wa kuzungusha na kifaa cha kupaa katika kiwanda cha nguo na kuyeyushwa kwa chuma ya nguruwe na koki, mafanikio haya yote hayangewezekana.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Uvumbuzi wa baadaye kama vile mashine ya ushonaji ya nguvu na injini ya mvuke wenye shinikizo ya Richard Trevithick pia yalikuwa muhimu katika kuenea kwa viwanda nchini Uingereza.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kutumika kwa injini za mvuke katika uendeshaji wa viwanda vya kutengeneza pamba na katika kazi za kuunda vifaa vya chuma kuliwezesha vifaa hivi kujengwa katika maeneo yaliyofaa zaidi kwa sababu rasilimali zingine zilipatikana hapo kwa urahisi, badala ya mahali ambapo ingelazimika maji yapatikane ili kuwezesha mashine ya kusaga maji ifanye kazi.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Katika sekta ya viwanda ya nguo, mashine kama hizo zilikuwa mfano wa mpangilio wa ajira ya binadamu katika viwanda, iliyoonyeshwa bayana na “Cottonopolis”, jina lilopewa idadi kubwa ya viwanda vya pamba, viwanda vya kawaida na ofisi za usimamizi zilizopatikana mjini Manchester.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Pia mfumo wa kuunda vifaa vilivyosonga mstarini uliboresha sana kazi, katika kiwanda hiki na viwanda vinginevyo.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Huku wanaume wengi wakipewa mafunzo ya kufanya huduma moja bidhaa Fulani, halafu kufanya bidhaa hiyo isongeshwe mbele hadi kwa mfanyikazi mwingine, idadi ya bidhaa zilizomalizika iliongezeka pakubwa.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Jambo lingine muhimu lilikuwa uvumbuzi wa kokoto mnamo mwaka wa 1756 (iliyoundwa kwa kutumia Chokaa ya kujenga iliyofinyiliwa) na mhandisi Mwingereza John Smeaton, ambayo ilikuwa imepotea kwa muda wa karne 13.[35]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Uhamishaji wa maarifa  Maarifa kuhusu undelezaji wa uvumbuzi ulienezwa kwa kutumia mbinu mbalimbali.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Wafanyikazi ambao walipewa mafunzo katika mbinu fulani huenda walisonga kwenda kwa mwajiri mwingine au wakachukuliwa na mwajiri fulani kumfanyia kazi.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Mbinu ya kawaida ilikuwa mtu kutembea na kujifunza, huku akikusanya taarifa kila mahali lipoweza.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Wakati wa Mapinduzi yote ya Viwanda na kwa karne ya awali, nchi zote za Ulaya na Marekani zilitumia mbinu ya masomo ya kutembea; nchi fulani, kama Uswidi na Ufaransa, ziliweza hata kuwapa watumishi wa umma au mafundi kufanya masomo hayo kama sera ya kiserikali.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Katika nchi zingine, hasa Uingereza na Marekani, mwenendo huu ulifanywa na watengenezaji bidhaa wa kibinafsi waliokuwa na wasiwasi na kwa hivyo waliotaka kuboresha mbinu zao.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kusafiri ili kuyapata masomo kulikuwa maarufu wakati huo, kama ilivyo maarufu siku za leo kwa watu kuandika kumbukumbu za safari zao mbalimbali.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kumbukumbu zilizoandikwa na waanzishaji viwanda na mafundi wa wakati huo ni chanzo kisichoweza kulinganishwa na chochote  kingine kuhusu mbinu zao.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Njia nyingine ya kueneza uendelezaji wa uvumbuzi ilikuwa mtandao wa jamii za kifalsafa ambazo hazikuwa rasmi, kama vile Jamii ya Kimwezi ya Birmingham, ambapo wanachama walikutana kuzijadili 'falsafa za kimaumbile' (yaani sayansi) na mara kwa mara jinsi ingeweza kutumika katika utengenezaji wa bidhaa.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Jamii ya Kimwezi ilinawiri kutoka mnamo mwaka wa 1765 hadi mwaka wa  1809, na imesemekana hivi kuhusu wanachama wa jamii hiyo, "Walikuwa, ukipenda, kamati ya kimapinduzi ya mapinduzi makubwa zaidi ya karne ya 18, ambayo ni Mapinduzi ya Viwandani".[36]


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Jamii zingine kama hii zilivichapisha vitabu vingi vya mikutano yao na biashara.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kwa mfano, Jamii ya Kimilki ya Sanaa iliyokuwa na makao yake mjini London, ilichapisha kitabu chenye picha za vifaa vipya vilivyovumbuliwa, na majarida kuhusu vifaa hivyo katika mikutano yao ya kila mwaka ya Kibiashara.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kulikuwa na vitabu walivyovichapisha vilivyoelezea kuhusu teknolojia.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kamusi elezo kama vile Lexicon Technicum (1704) ya Harris na Cyclopaedia  ya Daktari Abraham Rees (1802-1819) zina vitu vingi vya maana.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Cyclopaedia inayo idadi kubwa ya taarifa kuhusu sayansi na teknolojia ya nusu ya kwanza ya Mapinduzi ya Viwandani, zinazoambatana na picha nzuri za kuchongwa.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Vyanzo toka nchi geni kama vile Descriptions des Arts et Métiers na Encyclopédie ya Diderot zilielezea mbinu za kigeni zikitumia picha kwenye vijisahani vya kuchongwa.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kulikuwa na machapisho mengi ya mara kwa mara kuhusu utengenezaji wa bidhaa na teknolojia yaliyoanza katika muongo wa mwisho wa karne ya 18, na mara kwa mara yalihusisha taarifa kuzihusu patenti mpya.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Machapisho ya nchi geni, kama vile Annales des Mines, zilizichapisha taarifa kuhusu safari zilizofanywa na wahandisi wa Kifaransa ambao walitazama mbinu za Kiingereza walipokuwa katika safari zao za kujifunza.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Maendeleo ya kiteknolojia nchini Uingereza Utengenezaji wa nguo   Mapema katika karne ya 18, utengenezaji nguo wa Kiingereza ulitegemea sufu ambayo ilitengenezwa na mafundi wa kibinafsi, waliozungusha na kushona nyumbani mwao.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Mfumo huu unajulikana kama karakana ndogo.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Lin na pamba pia zilitumika kutengeneza vitambaa laini, lakini njia ya kuunda ilikuwa gumu, kwa sababu ya shughuli iliyohitajika kufanyika kabla ya kuunda, na kwa sababu hiyo bidhaa zilizotengenezwa na vifaa hivi zilichangia sehemu ndogo tu ya pato.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Utumizi wa gurudumu la kuzungusha na mashine ya mkono ya kushona uliweka vikwazo dhidi ya uwezo wa uzalishaji wa kiwanda hicho cha nguo, lakini maendeleo yaliyozidi kufanyika yaliongeza  uzalishaji hadi kufikia kiwango ambapo bidhaa za kutengenezwa zikawa bidhaa zenye umuhimu zaidi zilizouzwa katika nchi geni kufikia miongo ya mapema ya karne ya 19.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Uhindi iling’olewa kama muuzaji mkuu wa bidhaa za pamba.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Lewis Paul aliandikisha patenti ya mashine ya kuzungusha ya kubingiria na mashine ya mfumo wa  “flyer and bobbin” ya kutengeneza  sufu iwe na umbo laini, iliyoundwa na usaidizi wa John Wyatt mjini Birmingham.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Paul and Wyatt walifungua kiwanda cha nguo mjini Birmingham ambacho kilitumia mashine yao mpya ya kubingiria iliyoendeshwa na punda.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Mnamo mwaka wa 1743, kiwanda kilifunguliwa mjini Northampton kikiwa na mbao za kushona hamsini katika kila moja kati ya mashine tano za Paul na Wyatt.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Upanuzi huu uliendelea hadi mwaka wa 1764.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Kiwanda sawa cha nguo kilijengwa na Daniel Bourn katika mji wa Leominster, lakini kilichomeka.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Lewis Paul na Daniel Bourn wote walipatenti mashine za kadi mnamo mwaka wa 1748, zIkitumia mipangilio miwili ya mibingirio ambayo ilizunguka kwa mbio tofauti, baadaye zilitumika katika kiwanda cha kwanza cha pamba kuzungushia pamba.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Uvumbuzi wa Lewis baadaye uliendelezwa na kuboreshwa na Richard Arkwright katika fremu ya maji na Samuel Crompton katika mashine yake ya farasi mdogo wa kuzungushia.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Wavumbuzi wengine waliboresha kila hatua ya uzungushaji (hatua ya kadi, kusuka and kuzungusha, na kubingirisha) na kuwezesha ugavi wa uzi kuongezeka vilivyo, jambo lililowezesha kiwanda cha ushonaji kilichokuwa kikizidi kuendelea kuboresha mashine ya kushona ya shato na  lumu au 'fremu'.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Uzalishaji bidhaa wa kila mfanyikazi mmoja uliongezeka vilivyo, na kusababisha mashine hizo mpya kuonekana kama tisho kwa ajira, na wavumbuzi wa awali walivamiwa na vifaa walivyokuwa wamevumbua kuharibiwa.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Ili kuchukua fursa ya kupata faida kutokana na maendeleo haya, ilikuwa ni zamu ya daraja la wajasiriamali, maarufu kwa wote akiwa ni Richard Arkwright.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Arkwright anatambulika kwa orodha kubwa ya uvumbuzi, lakini vifaa hivyo si yeye aliyevivumbua bali ni watu kama Thomas Highs na John Kay; Arkwright aliwakuza wavumbuzi hawa, akasajili patenti za mawazo yao, akawapa usaidizi wa kifedha kwa wale waliojitolea kuvumbua vifaa, na akalinda mashine.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Aliunda kiwanda cha pamba ambacho kilileta hatua za untengenezaji hadi viwandani kutoka manyumbani, na alitengeneza utumizi wa nguvu—kwanza nguvu za farasi kisha nguvu za maji— uliofanya utengenezaji wa pamba uambatane na utumizi wa mashine viwandani.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Baada ya kipindi kifupi nguvu za mvuke zilitumika kuendesha mashine za viwanda vya nguo.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Ufuaji wa Chuma  Mabadiliko makuu katika viwanda vya chuma wakati wa zama za Mapinduzi ya Viwanda  yalikuwa kukoma kutumia kuni ya vitu vilivyokuwa hai hapo awali  kama vile mbao na badala yake kutumia kuni za kifosili zilizopatikana kutoka makaa ya mawe.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Mengi kati ya haya yalifanyika kabla ya Mapinduzi ya Viwandani, yakitumia maendeleo ya kiuvumbuzi ya Clement Clerke na wengine tangu mwaka wa 1678, kwa kutumia tanuri za kireveberatori za makaa ya mawe zilizojulikana kama kupola.


Question: Kiwanda kikubwa cha mafuta nchini Tanzania kinaitwaje?

Mapinduzi ya Viwandani

Hizi ziliendeshwa kwa kutumia mioto, ambayo ilikuwa na kaboni monoksaidi, ikiingia ndani ya mawe ya madini na kupunguza oksaidi ili iwe chuma.