Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Katika barua rasmi za miaka hiyo, Watumishi wakuu waliweka wazi matatizo yaliyokuwepo (utaifa, ugomvi, uchu wa vyeo, wivu, malezi ya kulipua, kujiingiza katika masuala ya siasa, utovu wa unyofu na unyenyekevu, utovu wa usafi na nidhamu) pamoja na utabiri wa dhoruba ijayo.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Ugumu wa hali unaonekana pia katika miundo mikuu ya utawa kwenda kinyume cha kawaida: OFM toka 1791 karibu mfululizo iliongozwa na Watumishi wakuu Pekupeku na Mriformati badala ya Waoservanti (waliokuwa na msimamo laini); vilevile Wakapuchini toka 1754 hadi 1789 waliongozwa karibu mfululizo na wasio Waitalia (tofauti na wanashirika wenzao, watawa wa nchi hiyo walikuwa wakiridhika zaidi na hali ya shirika na kupinga urekebisho).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Pia mikutano mikuu haikufanyika muda mrefu: katika OFM tangu 1768 hadi 1856; kwa Wakonventuali tangu 1789 hadi 1847.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Iliwabidi Mapapa wateue Watumishi wakuu.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Utatuzi ulijaribu kuelekea pande mbili: urekebisho wa hiari (kwa watawa wenyewe kujituma, hasa kwa kuanzisha makao ya upwekeni) na wa lazima (kwa viongozi kuimarisha nidhamu).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Upande wa urekebisho wa hiari, kwa Waoservanti makao ya upwekeni yalikuwepo rasmi na kuhitaji kuhuishwa tu; kumbe matawi mengine hayakuwanayo.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Watumishi wakuu wa Wakapuchini walijitahidi kuyaanzisha Italia na Hispania (huko kwa jina la “vyuo vya kimisionari”, yaani vituo vya sala na malezi ambapo watawa wajiandae kuhubiri) lakini walipingwa sana hata na washauri wao waliodai eti, shirika linafuata kwa umoja katiba yake, hivyo kukubali urekebisho ni kukiri limelegea; tena eti, anayetaka ukamilifu anaweza kuupata popote pale shirikani, hakuna haja ya kujitafutia mazingira ya pekee.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Zilipokosekana juhudi za kutoka rohoni ililibidi shirika, hasa katika ngazi ya kanda, lidai vitendo vya nje vilivyopangwa kikamilifu katika vitabu vya taratibu na desturi vilivyoandikwa hasa wakati huo.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hivyo uaminifu ulidhaniwa kuishia katika utekelezaji wa vipengele vingi hivyo, ambavyo tena viliachwa iwezekanavyo vishikwe na vijana na mabradha, huku wengine wakijitafutia fadhili ili kuviepa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Serikali zilianza kuchukua hatua kali, zikidai haki ya kujihusisha na maisha yote ya Kanisa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kisha kuwafukuza Wajesuiti kutoka nchi mbalimbali (1759-1768) zilimlazimisha Papa Klementi XIV (1769-1774) kulifuta kabisa shirika lao (1773) lililokuwa kizuio kikubwa kwa serikali kutawala Kanisa mahalia (Maaskofu walikuwa wakiridhika au kunyamaza badala ya kutetea mamlaka ya Papa juu ya majimbo yote duniani).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kuhusu mashirika mengine serikali (kuanzia Ufaransa, 1765) zilitumia mbinu ya kuanzisha “kamati ya urekebisho” chini ya Maaskofu, zikificha hivyo malengo halisi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hizo kamati zilitunga sheria za kunyongea mashirika: kupunguza au kufunga konventi zote za sehemu fulani au za aina fulani, kukataza kuombaomba, kupandisha umri wa kuingia unovisi, kupanga idadi yao, na hasa kuzuia mahudhurio katika mikutano mikuu kwa kudai mikutano ya kitaifa tu, vilevile katiba ya kitaifa badala ya ile ya shirika lote, uongozi wa kitaifa usio chini ya ule wa shirika lote, kukataza kukata rufaa kwa Papa n.k. Tukiondoa Dola la Kipapa, nchi zote za Ulaya zilipanga kunyonga mashirika.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kwa miaka 13 Ndugu Wadogo wa Ufaransa walipungua 3,756; kwa miaka 9 Hispania walipungua 5,582; kwa miaka 28 Polandi watawa walipungua asilimia 67!


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Chini ya siasa hiyo mashirika yalielekea kwisha bila ya sifa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kumbe mapinduzi ya Kifaransa yalipoanza kutumia nguvu zaidi na kuamua kufuta mashirika yote (1790) watawa wengi walipata taji la kifodini.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kisha kutupwa nje ya konventi, walipaswa kuchagua kati ya kula kiapo haramu cha kutii serikali badala ya Papa, au kuhama nchi au kukatwa kichwa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wengi walikubali kwa furaha mwaliko wa kuacha utawa na kupewa pensheni; lakini wengiwengi pia walikwenda kuishi kitawa hasa Amerika, au walitoa uhai wao ili kutetea haki za Kanisa: kati ya wafiadini hao Wafransisko ni zaidi ya 250.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Jeshi la Ufaransa llilipovamia karibu Ulaya nzima, sheria za namna hiyo zilienezwa Ubelgiji (1796), Italia Kaskazini-Magharibi (1802), Ujerumani Magharibi (1803), Italia Kusini (1809), Hispania (1810).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hata nchi nyingine za Ulaya ya kati zilifuta mashirika au kuyabana zaidi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Katika kipindi hicho waliishi watakatifu Egidi Maria wa mt. Yosefu (+1812), Pekupeku ombaomba, na Yohane wa Triora, Mwoservanti aliyefia dini China (+1816).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Akaja kufuata Mkapuchini Fransisko Maria wa Camporosso (+1866), bradha ombaomba mwenye upendo mkuu.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Pia kuna wenye heri 25.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wafaransa waliposhindwa, mkutano wa amani wa Vienna (1815) uliamua kurudisha iwezekanavyo hali iliyokuwepo Ulaya kabla ya mapinduzi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hata mashirika wakajaribu kufanya hivyo, lakini haikuwa rahisi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Mawazo ya mapinduzi yalikuwa yameenea, yakidai uhuru na maendeleo.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Watawa waliozoea kwa miaka kadhaa kuishi mmojammoja ulimwenguni, walipolazimishwa na Kanisa kurudi konventini hawakukubali tena nidhamu ya nadhiri.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Pia ilikuwa vigumu kwao kuishi pamoja kutokana na misimamo yao tofauti kuhusu mapinduzi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wasiwasi kuhusu kesho ukaendelea pia kwa sababu serikali mpya zilikuwa na siasa ileile ya kabla ya mapinduzi, hivyo mashirika yakaanza tena kufutwa: Urusi, ukiwa na Polandi chini yake (1831 hadi 1864), Ureno (1832-1890), Hispania (1836-1880), Italia Kaskazini Magharibi (kuanzia 1855), Italia nzima (kuanzia 1866), Ujerumani (1871-1875), Ufaransa (1880 kwa muda mfupi, tena kuanzia 1903).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wakati huo makoloni ya Amerika ya Kilatini yalijipatia uhuru (1820-1824): watawa wananchi walisimama wote upande wa mapinduzi, kumbe wamisionari (hasa Wahispania) waliyapinga wakateswa hadi kuuawa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Baada ya ushindi jamhuri mpya pia zilianza kudhulumu mashirika hata karibu kuyakomesha (k.mf. Brazili konventi zote ziliagizwa kufungwa mwaka 1822, Mexico mashirika yote yalifutwa mwaka 1855).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hivyo kila yalipotaka kuinuka, mashirika yalikumbwa na matatizo mapya.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hatimaye yalijikuta mali zake zimepungua sana, na wanashirika vilevile, lakini waliobaki wametakaswa kiasi kikubwa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kwa jumla, si wengi sana waliofurahia hatua za serikali kuwaondoa utawani, ingawa katika nchi nyingi walipewa pensheni.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kati yao mapadri walifanya kazi ya kichungaji jimboni, na baadhi wakawa Maaskofu; mabradha walitoa huduma katika sakristia au hospitali, ila wengine walirudi kwa ndugu zao.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Idara ya Papa kwa Watawa ilitoa miongozo kuhusu hali yao na uhusiano na shirika, ikiwahimiza daima waishi kijumuia kadiri iwezekanavyo.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Ndizo juhudi za Watumishi wakuu pia, ingawa waliona ugumu wa kuzitekeleza.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Mang’amuzi ya maisha ya nje, yasiyo na hakika kiuchumi, yaliwasaidia watawa kuelewa watu wa kawaida, ambao si wakulima hasa kama zamani, bali umati wa wafanyakazi wenye kudhulumiwa na ubepari katika nchi za viwanda.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wakiishi ulimwenguni hasa Ndugu Wadogo waliacha usomi wao na tabia nyingine za tabaka la juu walizokuwanazo, wakajenga uhusiano mpya na watu na kuwajibika kuwasaidia hata kijamii.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Miaka ya kukaa nje ya konventi ndiyo miaka ambapo mashirika mengi ya huduma yalianzishwa na watawa hao.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Ukarabati (1869-1962) Maisha ya kitawa yalipoanza kuruhusiwa tena, waliojitahidi kufufua mashirika yao hawakufikiria kutekeleza karama asili katika mazingira mapya, bali kukarabati tu kilichobaki cha karne iliyopita.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Waliridhika kujiona wanashangiliwa bado na watu wema wengi, bila ya kujali jamii inavyozidi kusogea mbali na tunu zao.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hivyo katika malezi wakasisitiza mambo yaleyale ya zamani hasa katika nchi (k.mf. Italia) ambapo miaka ya utawa kuzuiwa haikuwa mingi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Ndugu Wadogo waliweza kupata kwa urahisi miito ya kibradha, ila si ya kipadri, kwa kuwa wengi hawakuwa na elimu au ilikuwa tofauti na ile iliyodaiwa na Kanisa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Tena, waliokuwa wamesoma waliona wazi mbele yao njia za kufanikiwa ulimwenguni, na hawakuweza kufuata mitindo ya malezi ya kitawa iliyokuwa ileile ya zamani, yenye kusawazisha mno watu wenye vipawa tofauti.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Basi, miito ikatafutwa kati ya watoto wa familia bora za wakulima wasioweza kuwasomesha: kwao ilikuwa heshima kuwa na mtoto padri mtawa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Ndivyo zilivyoanza (1869) seminari za kiserafi ambazo, baada ya kupingwa na watawa wazee, zikaja kuenea haraka na kuhimizwa rasmi katika matawi yote.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hapo muundo mzima wa malezi ukaja kubadilika, kwa kupatikana madarasa ya vijana wa kuongozana kuanzia umri wa miaka 11-12 hadi upadri, wakipata malezi yote utawani na hivyo kufyonza desturi, misimamo, mitazamo na matarajio ya shirika.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hawakukosekana watawa maarufu waliopinga malezi ambayo pengine haikuwa na maana tena wala ukweli na unyofu wa Kifransisko, ikitaka kusawazisha wote katika mitindo ya nje, na kugeuza vijana kuwa wanasesere wanaotenda lolote kwa kuongozwa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hata hivyo seminari hizo ndogo zikawa mbinu kuu kwa karibu miaka mia.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Jubilei ya miaka 700 tangu azaliwe Fransisko (1882) iliadhimishwa kwa unyonge, lakini Papa Leo XIII (1878-1903) alitoa hati iliyohimiza kufufua miundo ya Kifransisko, hasa Utawa III, dhidi ya ubinafsi unaotawala dunia.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Miaka miwili baadaye Wakapuchini wakaadhimisha mkutano mkuu muhimu sana, uliochukua hatua mbalimbali na kumchagua Mtumishi mkuu bora aliyeongoza miaka 24 kwa mafanikio makubwa katika yote, k.mf. wanashirika wakiongezeka kutoka 7,896 hadi 10,083.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Mwaka 1889 Wafransiskani pia, baada ya kuongozwa miaka 20 na Mriformati bora, wakafaulu kufanya mkutano mkuu uliotunga katiba kwa shirika lote, jambo lililokusudiwa bure tangu mwaka 1517; hata hivyo Wariformati walidai ruhusa ya kufuata pia sheria zao maalumu.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Mwaka 1895 Leo XIII aliupendekezea mkutano mkuu muungano wa matawi OFM uwe agenda kuu, na Kardinali akaeleza namna ya kuyaunganisha.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Waoservanti wote wakakubali, Warekoleti vilevile kwa sharti la kutunza ufukara kwa uangalifu, kumbe Wariformati na Pekupeku walio wengi wakakataa; jumla ya kura ikawa 77 ndiyo na 31 hapana.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Basi kamati ikaandaa katiba mpya iliyothibitishwa mwaka 1897, halafu Leo XIII akatangaza rasmi muungano kamili wa matawi yote chini ya Mtumishi mkuu tu, ambao uonekane wazi hata kwa nje (kanzu ya mtindo mmoja badala ya ainaaina na rangi ya kahawia badala ya zile tofauti za awali: nyeusi, ya kijivu, ya zambarau na ya baharia).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Akaagiza kanda zisizokubali wasiweze kupokea wanovisi tena, na watawa binafsi wasiokubali wapangiwe nyumba maalumu ambapo wakae wao tu, bila ya kuchanganyikana na walioungana.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hata hivyo muungano haukufanikiwa vizuri; Wahispania walikubali katiba lakini wakaendelea kujiongoza kitaifa hadi 1932; hasa majaribio ya kuunganisha katika kanda moja Wafransiskani wa matawi mbalimbali yalisababisha ushindani mwingi hadi juzijuzi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hatimaye Wakonventuali pia walianza tena kufanya mikutano mikuu (1891); mwaka 1904 wakamchagua Mtumishi mkuu kutoka kanda ya Marekani, iliyoanzishwa 1872: hatua hiyo ilionyesha wazi mwelekeo mpya wa kimataifa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Jubilei ya miaka 700 tangu shirika lianze (1909), iliadhimishwa kwa fahari zaidi, kutokana na hali ya kutumainisha ya matawi yote.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Ila lilizuka suala la uhalisi wa shina na uongozi kuhusiana na Fransisko.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hapo Papa Pius X (1903-1914) akatamka kwamba, “Watumishi wakuu wa familia tatu za Kifransisko wako sawa kwa heshima na mamlaka walizonazo, nao watazamwe sawia kama makamu na waandamizi halisi wa Fransisko, kila mmoja katika familia yake...


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Mashirika matatu ya familia ya Ndugu Wadogo ni kama matawi matatu ya mti uleule, ambao mzizi na shina lake ni Fransisko, na viungo vyake ni Ndugu Wadogo kwa haki kamili na sawia”.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Vita vikuu vya kwanza (1914-1918) na Mkusanyo wa Sheria za Kanisa (1917) havikuleta mabadiliko makubwa utawani.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Jubilei ya kifo cha mwanzilishi (1926) ilichochea Wafransisko wote; hali ilikuwa tofauti na karne iliyopita, kwa sababu ya kujitolea sana hata kijamii, jambo lililowafanya waheshimiwe upya na Waprotestanti na waasi wa dini pia.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hata hivyo katika nchi chache dhuluma zikawajia tena: kwanza Mexico (1926-1932), halafu Hispania (1936-1939), walipouawa Ndugu Wadogo 320 na Wafransisko wengine 88.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Baadaye vikazuka vita vikuu vya pili (1939-1945) vilivyoharibu sana hasa Ulaya ya Kati na kanda zake.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Lakini mabaya zaidi yakafuata Ulaya Mashariki ukiwa chini ya Ukomunisti ambao, pamoja na kueneza mafundisho ya wakanadini na kupotosha maadili, pengine ulifuta mashirika yote, pengine uliyawekea vizuio vingi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kumbe Magharibi tunu nyingi zikaja kufifia kadiri uchumi ulivyostawi na kuleta anasa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Watawa wote na Kanisa zima wakajiuliza upya kuhusu maana ya uwepo wao katika ulimwengu wa kisasa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Majibu yakawa tofauti, na vizazi vikabishana: katika hali hiyo Papa Yohane XXIII (1958-1963) aliitisha Mtaguso II wa Vatikani (1962-1965).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Ingawa kesi za kutangazia watakatifu zinachukua kwa kawaida miaka mingi, baadhi ya ndugu wa kipindi hicho wameshafikia hatua hiyo.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kuna Wafransiskani wanane waliofia dini China (1900): Maaskofu Gregori Grassi, Francesco Fogolla na Antonino Fantosati, halafu mapadri Elia Facchini, Teodoriko Balat, Giuseppe Maria Gambero na Cesidio Giacomantonio, hatimaye bradha Andrea Bauer.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wakapuchini wako watatu: bradha Konrado wa Parzham (+1894), bawabu; halafu mapadri Leopoldo Mandich (+1942) na Pio wa Pietrelcina (+1968), mashujaa wa kitubio.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Mkonventuali ni mmoja, Maksimiliani Maria Kolbe (+1941), shahidi wa upendo katika makambi ya maangamizi ya Wanazi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wenye heri wako 50, wengi wao wakiwa wafiadini.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Changamoto ya Mtaguso II wa Vatikani (1962-2005) Mtaguso huo ulisisitiza kweli za kudumu na kuelekeza namna ya kukabili kichungaji ulimwengu wa kisasa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kwa ajili hiyo watawa pia walidaiwa kujirekebisha upya, hasa kiroho.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Ndugu Wadogo, sawa na watawa wote, walipaswa kurekebisha katiba zao pia kwa kutoa wote maoni yao, kufanya mikutano mikuu na majaribio mbalimbali.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kazi hiyo ilichukua miaka mingi kuliko ilivyotarajiwa, kwa kufikiria upya vipengele vyote vya maisha ya Kifransisko.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kwa mara ya kwanza mabadiliko ya katiba yaliwekwa mikononi mwa wanashirika, kwa kujali wingi si ubora wao, basi, iliwezekana kufuta harakaharaka mambo yaliyowashinda wengi, bila ya kujali kama yanafaa bado au la.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Halafu wasiwasi uliokuwepo kabla ya Mtaguso ulilipuka na kusababisha wengi wapotewe na dira hata katika imani na maadili.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Matokeo yake wengi waliacha utawa na upadri.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wengine walibaki pasipo msimamo, kwa kuona mengi ya zamani yamebadilishwa na mapya ni ya muda (yamekubaliwa kwa majaribio).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Ratiba ya sala ilipunguzwa sana, kama si kuachwa kabisa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Utafiti uliofanywa na uongozi wa Wakapuchini ulionyesha kwamba wanashirika walio wengi wasingeshauri kijana kujiunga nao.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Ndiyo sababu, pamoja na miito kujitokeza kwa nadra Ulaya, idadi ya Ndugu Wadogo ikapungua haraka tangu mwaka 1963 (OFM) na 1964 (OFMCap); kumbe Wakonventuali walipungua haraka kati ya 1968 na 1975, halafu wakaanza kuongezeka polepole sana.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wengine wasioridhika na mabadiliko hayo, baada ya kunyimwa na Watumishi wao uhuru waliotaka kwa kufuata maisha ya kijumuia ya Kifransisko zaidi, wakaamua kuanzisha matawi mapya.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wakapuchini kadhaa (wakifuatwa na Wafransiskani pia) wakaanzisha Ndugu Wadogo Wapya huko Italia (1972) na Ndugu Wadogo Wamisionari huko Brazili (1973).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Akielewa nia yao njema katika hali ya fujo iliyotanda, Papa Paulo VI (1963-1978) aliwakubalia wabaki na nadhiri zao kuu baada ya kuacha shirika walipoziweka.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wakapuchini wengine wa Italia walianzisha Ndugu wa mt. Fransisko (1983), na wa Marekani Wafransisko wa Upyaisho (1987).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hatimaye Wakonventuali kadhaa wa Italia na Filipino wakaanzisha Wafransisko wa Imakulata (1990) kwa ruhusa ya pekee ya Papa Yohane Paulo II (1978-2005) iliyowafanya mara moja kuwa shirika la Kipapa.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Huko na huko kuna makundi mengine madogo, na akina dada wanaoyafuata kwa kushika vilevile kanuni ya Utawa I. Juhudi za kuyaunganisha zimeshindikana kwa kuwa yana sura tofauti.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kwa jumla mashirika hayo hayakuongezeka sana.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hata hivyo uwepo wake umekuwa changamoto kwa matawi makubwa ambayo yakaanza kujirudi kidogo, baada ya kupungukiwa na wengi wasiokuwa na msimamo pamoja na kutambua matokeo ya majaribio yaliyofanywa; shida ni kwamba kujirekebisha baada ya kulegea sana si rahisi, hasa kama kazi hiyo inahusu idadi kubwa ya watu.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Polepole karama ya mwanzilishi na ya kila tawi ikaja kuzingatiwa tena kwa furaha, badala ya kujali masuala ya miundo tu.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Mambo mengi yaliyosahauliwa kwa karne kadhaa yakaja kuonekana muhimu hasa leo, kama vile roho ya kanuni (udugu na udogo) kuliko mtazamo wa kisheria uliotawala matamko ya Mapapa wa zamani; au usawa wa watawa wote bila ya tabaka; au uwajibikaji wa kila mmoja katika uendeshaji wa jumuia, kanda na shirika; au umuhimu wa mikutano, kuanzia ngazi ya nyumba (ambapo ulikuwa umebaki kwa Wakonventuali tu).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wakati huohuo mabishano kati ya matawi yakapungua sana kwa njia ya ushirikiano wa kidugu mkubwa zaidi na zaidi katika ngazi zote.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hatimaye katiba zikaja kuthibitishwa na Kanisa kulingana na toleo la pili la Mkusanyo wa Sheria zake kwa Walatini (1983).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Utulivu upande huo umeleta msimamo mkubwa zaidi kwa viongozi na kwa wanashirika jumla: kinadharia njia imeeleweka; sasa kazi ni kuifuata hadi mwisho.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Baada ya Ukomunisti kuanguka (1989) matawi yote yamejitahidi kujiimarisha Ulaya Mashariki walipopata tena nafasi ya kuhubiri na kupokea miito, ambayo huko ni mingi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Mungu anazidi kuongoza historia.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Utume (1762-2005) Kati ya 1762 na 1889 dhuluma zilifyeka idadi ya Wafransisko kwa asilimia 82.1 na kufuta kabisa kanda nyingi (Ufaransa zote 32!) na kuziacha nyingine hoi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hata hivyo, kanda chache zilistawi, kwa kuwa mawazo ya uhuru kwa wananchi yalikomesha dhuluma za kidini pale zilipokuwepo toka muda mrefu sana, hasa Irelandi na Uingereza.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kwa namna ya pekee mashirika yakaja kustawi Amerika Kaskazini walipohamia watawa wengi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Baada ya dhuluma hizo kwisha, kadiri Ndugu Wadogo walivyorudi kupenya maisha halisi ya Kanisa na ya jamii, walielewa ni tofauti sana na yalivyokuwa kabla ya dhoruba.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Iliwabidi kutumia ubunifu wa Kifransisko kuitikia mahitaji mapya ya watu kwa utendaji usiozimika, ingawa ukatokea mgongano kati ya taratibu za maisha ya kijumuia na madai ya utume huo.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Mahubiri yaliendelea kuwa njia kuu ya utume, sio tu katika wiki za uamsho, maandalizi ya sherehe na mafungo, bali pia kwa njia ya vyombo vya upashanaji habari: baada ya magazeti (la kwanza lilianzishwa na Wakapuchini wa Ufaransa mwaka 1861; kufikia mwaka 1919 yalikuwa 164 tayari, halafu yakazidi tena), Ndugu Wadogo walifanya kazi katika redio na televisheni au kuzimiliki wenyewe.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Katika nusu ya kwanza ya karne XX utume wa maungamo ulishika nafasi kubwa hata kwa Wakapuchini, ambao toka mwanzo hadi mwaka 1847 walikuwa wakizuiwa na katiba wasifanye kazi hiyo.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Nusu ya pili ya karne XIX na nusu ya kwanza ya karne XX juhudi za Ndugu Wadogo zilizaa vyama vingi vya kitume.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kati ya vile vilivyoenea zaidi tukumbuke kile cha Mashujaa wa Imakulata (1917) cha Maximiliani Maria Kolbe, na kile cha Makundi ya Sala cha Pio wa Pietrelcina.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Baadaye Ndugu Wadogo wengi wakaja kupendelea matapo mapya ya kiroho, yaliyoanzishwa na walei, wakajihusisha nayo kuliko walivyojihusisha na shirika lao, hata kusababisha swali: je, kwao ni muhimu zaidi kuwa wanashirika au kufuata tapo fulani?


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Utume wa kijamii ulipata sura nyingi kulingana na mahitaji ya watu wadogo: huduma za huruma, mshikamano wa kutumia kiasi (katika kunywa), upatikanaji wa kazi na vitendeakazi, vyuo kwa mabubu-viziwi, benki, utume kwa wazururaji, kwa watu wa kuhamahama, na kwa wahamiaji wa nchi zilizoendelea, huduma hospitalini n.k. Baada ya vita vikuu vya pili, na hasa mara baada ya Mtaguso, karama maalumu iliposahauliwa ili kujali zaidi upadri wa mtawa, mashirika yalikimbilia utume wa mapadri wanajimbo kwa kupokea parokia nyingi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kumbe yalipokumbuka tena karama ya kitawa yakaona ugumu wa kupunguza utume wa aina hiyo (kurudisha parokia kwa jimbo lililopungukiwa mapadri).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hivyo, pamoja na uhaba wa miito yakajikuta yanalemewa yasiweze kutua mzigo waliojitwisha.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Upande wa umisionari, katika karne XIX ukoloni wa Wazungu, waliokuja kutawala maeneo makubwa duniani kote, ulifungua njia na milango kwa uenezaji wa imani.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kanisa lilichangamkia tena kazi hiyo kuanzia Ufaransa, na kufanya mipango mingi ya ushirikiano na wamisionari, hata kuanzisha miundo ya kimataifa ambayo yakaja kuwekwa moja kwa moja chini ya Papa, na vilevile mashirika mbalimbali ya kimisionari tu.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Ndugu Wadogo walipoanza kuinuka baada ya dhoruba wakakuta juhudi hizo zimeshaenea hata zikaja kufikia kilele chake kati ya vita vikuu.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Basi matawi yote matatu yakajitosa katika kazi hiyo, tena kwa upana na mpango kuliko zamani.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kufikia mwaka 1934 Wafransiskani walishika nafasi ya kwanza kati ya mashirika yote kwa wingi wa wamisionari (3,600).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Pigo kubwa lililowapata ni kufukuzwa wageni wote 550 waliokuwepo China katika majimbo 29 ya kwao (1949).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wakapuchini wamisionari waliokuwa 377 mwaka 1890, wakaongezeka hadi kuwa 1,562 mwaka 1975, wengi wao Afrika, India na Indonesia.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Hivyo kanda za Amerika ya Kilatini zikastawi (ndugu 1,600 wa mwaka 1905 wakawa 4,700 mwaka 1975); zikaanzishwa nyinginyingi Asia, na chache Afrika na Australia.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Basi, kama inavyotokea kwa Kanisa lote, asilimia ya Wazungu shirikani inazidi kupungua, kumbe ndugu wa kontinenti nyingine wanaongezeka.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Kwa mfano, kati ya Wakapuchini mwaka 1997 asilimia 15 walikuwa Amerika ya Kilatini, 14 Asia-Australia na 10 Afrika.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Takwimu ni kama ifuatavyo: Mwaka 1762 hivi: (Waoservanti) 39,900; (Pekupeku) 7,000; (Wariformati) 19,000; (Warekoleti) 11,000 = OFM jumla 76,900; Wakonventuali 21,000; Wakapuchini 34,000 = Jumla kuu	131,900.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Mwaka 1889 hivi: (Waoservanti) 6,200; (Pekupeku) 900; (Wariformati) 5,700; (Warekoleti) 1,600 = OFM jumla 14,400; Wakonventuali 1,500; Wakapuchini 7,600 = Jumla kuu 23,500.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Mwaka 1964 hivi: OFM 27,100; Wakonventuali 4,800; Wakapuchini 11,229 = Jumla kuu 43,129.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Mwaka 2005: OFM 15,794; Wakonventuali 4,595; Wakapuchini 11,229; Wafransisko wa Imakulata 282 = Jumla kuu 31,900.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Upande wa elimu, kulingana na sheria za Kanisa, mipango ya masomo imebadilika, miaka ya falsafa na teolojia kwa ajili ya upadri imeongezeka, mbali ya seminari ndogo kuna vituo vingi wanaposoma pamoja watawa wa mashirika mbalimbali na pengine waseminari wa majimbo, kila tawi limeunda kituo kikuu cha malezi ya juu huko Roma, ambapo kuna vyuo vikuu vya Wakonventuali (Seraphicum) na OFM (Antonianum), na digrii kati ya wanashirika zimeenea.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Tanbihi   Marejeo Vitabu The Poor and the Perfect: The Rise of Learning in the Franciscan Order, 1209–1310 by Neslihan Senocak.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

(Cornell University Press; 2012) 280 pages; shows how Franciscans shifted away from an early emphasis on poverty and humility and instead emphasized educational roles A History of the Franciscan Order: From Its Origins to the Year 1517 by John Richard Humpidge Moorman, Franciscan Institute Publications, 1988.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 978-0-8199-0921-3 Origins of the Franciscan Order by Cajetan Esser, Franciscan Institute Publications, 1970.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 978-0-8199-0408-9 The Leonine Union of the Order of Friars Minor by Maurice Carmody, Franciscan Institute Publications, 1994.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 978-1-57659-084-3 Friars Minor in China: 1294 – 1944, by Arnulf Camps and Pat McCloskey, Franciscan Institute Publications, 1996.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 978-1-57659-002-7 In the Name of St. Francis: A History of the Friars Minor and Franciscanism until the Early Sixteenth Century, by Grado Giovanni Merlo, translated by Robert J. Karris and Raphael Bonanno, Franciscan Institute Publications, 2009.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 978-1-57659-155-0 The History of Franciscan Theology, by Kenan Osborne, Franciscan Institute Publications, 1994.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 978-1-57659-032-4 Friars Minor in Ireland from Their Arrival to 1400, by Francis Cotter, Franciscan Institute Publications, 1994.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 978-1-57659-083-6 The Franciscan Spirituals and the Capuchin Reform, by Thaddeus MacVicar, Franciscan Institute Publications, 1986.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 978-1-57659-086-7 Medieval Franciscan Houses, by John R. H. Moorman, Franciscan Institute Publications, 1983.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 978-1-57659-079-9 A Poor Man's Legacy: An Anthology of Franciscan Poverty, by Cyprian Lynch, Franciscan Institute Publications, 1989.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 978-1-57659-069-0 The Franciscan Concept of Mission in the High Middle Ages, by E. Randolph Daniel, Franciscan Institute Publications, 1992.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 0-8131-1315-6 Peace and Good in America, A History of the Holy Name Province, Order of the Friars Minor, 1850s to the Present, by Joseph M. White, Franciscan Institute Publications, 2004.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 978-1-57659-196-3 The Birth of a Movement, by David Flood and Thaddee Matura, Franciscan Institute Publications, 1975.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 978-0-8199-0567-3 A History of the Franciscan Order: From Its Origins to the Year 1517 by John R. H. Moorman, Oxford University Press, Oxford, (1968) ISBN 0-19-826425-9; reprint: Franciscan Herald Press, Chicago, IL (1988) ISBN 0-8199-0921-1 Franciscan Philosophy at Oxford in the Thirteenth Century by D.E. Sharp, Oxford University Press, London (1930); (a more recent ed.: ISBN 0-576-99216-X) Medieval Monasticism: Forms of Religious Life in Western Europe in the Middle Ages (3rd Edition) by C.H. Lawrence, ISBN 0-582-40427-4 The Spiritual Franciscans: From Protest to Persecution in the Century After Saint Francis by David Burr.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 0-271-02128-4 Francis and Clare: The Complete Works By Ignatius C. Brady, Regis J. Armstrong, Paulist Press, Mahwah, New Jersey, (1982) ISBN 0-8091-2446-7 The Fraternal Economy: A Pastoral Psychology of Franciscan Economics By David B. Couturier, Cloverdale Books, South Bend (2007) ISBN 978-1-929569-23-6 Francis of Assisi: Early Documents 3 Volumes.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Edited by Regis J. Armstrong, OFM Cap., J.A. Wayne Hellmann, OFM Conv., and William J. Short, OFM.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

New York: New City Press.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Copyright 1999, Franciscan Institute of Saint Bonaventure University, Saint Bonaventure, NY.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 978-1-56548-110-7.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

"The Franciscan Story" by Maurice Carmody, Athena Press Publishing Co. UK (2008).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

ISBN 1-84748-141-8 ; ISBN 978-1-84748-141-2 "Santo António de Lisboa - Da Ciência da Escritura ao Livro da Natureza", Maria Cândida Monteiro Pacheco, Imprensa Nacional casa da Moeda,Lisboa, (1997), ISBN 972-27-0855-4 "O Simbolismo da Natureza em Santo António de Lisboa", José Acácio Aguiar e Castro,Universidade Católica Portugesa- Fundação Engº António de Almeida, Porto, 1997, ISBN UCP 972-9290.13-X /FEAA 972-8386-03-6 Makala Schmucki, Oktavian (2000) "Die Regel des Johannes von Matha und die Regel des Franziskus von Assisi.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Ähnlichkeiten und Eigenheiten.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Neue Beziehungen zum Islam" (pp.219–244) in Cipollone, Giulio (ed.).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

La Liberazione dei 'Captivi' tra Cristianità e Islam: Oltre la Crociata e il Gihâd: Tolleranza e Servizio Umanitario.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

(CollectaneaArchivi Vaticani, 46.)


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Archivio Segreto Vaticano, Vatican City.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Tazama pia Orodha ya Watakatifu Wafransisko Viungo vya nje  Tovuti rasmi Utawa wa Kwanza  Utawa wa Tatu   , independent Franciscan website.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wafransisko wa Kilutheri  (in German)  in Germany. (in Swedish)  in Sweden.  (in Swedish)  (in Swedish)  Wafransisko wa Anglikana  , Third Order (OSF).


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Wafransisko wasio na madhehebu , a non-denominational order. , a non-denominational group.


Question: Kanisa Anglikana la York lilianzishwa lini?

Ndugu Wadogo

Marejeo ya kitaalamu zaidi , The Bancroft Library    Jamii:Mashirika ya kitawa Jamii:Wafransisko


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kifua kikuu (kwa Kiingereza tuberculosis, kifupi TB) ni ugonjwa wa kuambukizwa ulio hatari.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Ugonjwa huu husababishwa na aina mbalimbali za bakteria ambazo hujulikana kama Mycobacterium tuberculosis.[1]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kifua kikuu kwa kawaida kinaathiri mapafu, lakini pia kinaweza kuathiri sehemu nyingine za mwili.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kifua kikuu husambazwa kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine kwa kupitia hewa wakati anapokohoa, kupiga chafya, au mate yake yakiwa hewani[2] Maambukizi mengi  hayana dalili wala hayaleti madhara.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Lakini moja kati ya maambukizo kumi yasiyoleta madhara hatimaye huendelea na kuwa ugonjwa kamili.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kama kifua kikuu kisipotibiwa, kinaua zaidi ya 50% ya watu walioambukizwa.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Dalili za kawaida za maambukizi ya kifua kikuu kinacholeta madhara ni kikohozi sugu na kukohoa damu, Kohozi, homa,  kutokwa na jasho usiku, na kukonda.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Maambukizi ya viungo vingine husababisha dalili mbalimbali.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Njia ya kitaalamu ya utambuzi wa kifua kikuu kwa kutumia eksirei ya kuchunguza ugonjwa hujulikana kama eksirei ya kifua na pia wanatumia hadubini na kufanya uchunguzi wa vimelea maradhi vya majimaji ya mwilini.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Uchunguzi wa kifua kikuu kisicholeta madhara hutumia kipimo kiitwacho kipimo cha ngozi (TST) na vipimo vya damu.  tiba si rahisi na inabidi kupewa dawa nyingi za kinga mwili kwa kipindi kirefu.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mawasiliano ya kijamii pia yanapimwa na kutibiwa kama inavyotakiwa.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Dawa zinazoshindwa kutibu magonjwa ni tatizo kubwa la maambukizi sugu mengi ya kifua kikuu]] (MDR-TB).


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Ili kuzuia kifua kikuu, ni lazima watu wapimwe ugonjwa na wapate chanjo ya    bacillus Calmette - Guérin.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Wataalamu wanaamini kwamba theluthi moja ya idadi ya watu duniani waliambukizwa kifua kikuu,[3] na kila sekunde kuna mtu ambaye anaambukizwa [3].


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mwaka 2007, kadri ya watu 13,700,000 duniani waliambukizwa kifua kikuu kinacholeta madhara sugu[4] Mwaka 2010, kadri ya milioni 8.8 ya watu waliambukizwa na milioni 1.5 ya watu walifariki baada ya kuambukizwa na kifua kikuu, na wagonjwa wengi wanapatikana katika nchi zinazoendelea.[5]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Idadi halisi ya wagonjwa wa kifua kikuu imekuwa ikipungua tangu mwaka 2006, na kesi mpya zimeshuka tangu mwaka 2002.[5]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kifua kikuu si ugonjwa unaosambazwa sawasawa duniani kote.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kadri ya 80% ya watu katika nchi nyingi za Asia na Afrika waliofanyiwa kipimo cha ngozi walionekana wameambukizwa, lakini ni asilimia 5-10% tu ya wananchi wa Marekani ambao walionekana na ugonjwa huo.[1]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Watu wengi waliopo katika nchi zilizoendelea wanaambukizwa kifua kikuu kwa sababu ya kutokuwa na kinga.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kwa kawaida, hawa watu wanaambukizwa kifua kikuu baada ya kuambukizwa na VVU na hatimaye wanapatwa na  UKIMWI.[6]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Dalili na ishara  Kuna kadri ya 5-10% ya watu ambao hawana VVU ingawa wameambukizwa kifua kikuu na wanapatwa na madhara katika maisha yao.[8]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kwa upande mwingine, 30% ya watu ambao wameambukizwa VVU pamoja na kifua kikuu, huwa wanapatwa na madhara ya ugonjwa huo[8] Kifua kikuu kinaweza kuambukiza sehemu yoyote ya mwili, lakini kwa kawaida hutokea katika mapafu (na inajulikana kama kifua kikuu cha mapafu).<ref. name= ID10 /> TB Extrapulmonary ni kifua kikuu kinachotokea sehemu yoyote ya mwili yaani nje ya mapafu.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Hicho kinaweza pia kuwepo pamoja na kifua kikuu cha mapafu <ref.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Name= ID10 /> Ishara na dalili ni pamoja na  homa, baridi, kutokwa na jasho usiku, kupoteza hamu ya kula, kukonda, na uchovu.[9]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kuna uwezekano mkubwa wa kujikunja kwa kucha pembeni.<ref.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Name= Pet2005 /> Mapafu Kifua kikuu kikiambukiza kinaathiri mapafu kwa 90% ya wagonjwa [6] [10] Dalili zake huweza kuwa maumivu ya kifua na kikohozi cha muda mrefu chenye makohozi.[6]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kadri ya 25% ya watu hawana dalili yoyote (yaani, wao hawaonyeshi "dalili") [6] Wakati mwingine, wagonjwa. wanakohoa damu kwa kiasi kidogo.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Wakati mwingine, ugonjwa unaweza kusababisha mshipa wa mapafu imomonyoke, na kusababisha damu nyingi kuvuja hali hii inaitwa Rasmussen's aneurysm.[9]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kifua kikuu kinaweza kusababishwa na vimelea sugu na kusababisha makovu katika masikio ya juu ya mapafu.[9].


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mara nyingi ni mapafu ya juu yanayoathirika [9] Sababu haijulikani vizuri [1] Labda mapafu ya juu yanaathirika zaidi kwa sababu yanapata hewa kwa njia bora [1] au kwa sababu ya ukaushaji mbaya wa  limfu.[9]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kifua kikuu katika sehemu nyingine ya mwili Kadri ya 15-20% ya madhara yanayoletwa na ugonjwa yanaletwa na maambukizi yanayoenea nje ya viungo vya kupumua, na husababisha aina nyingine ya kifua kikuu.[11]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kifua kikuu kinachotokea nje ya viungo vya kupumua kinaitwa "extrapulmonary tuberculosis".[12]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Extrapulmonary TB hutokea zaidi kwa wagonjwa   wenye upungufu wa kingamwili na watoto wadogo.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

ExtrapulmonaryTB hutokea kwa zaidi ya 50% ya wagonjwa wenye VVU [12] Sehemu zinazoathiriwa na extrapulmonary TB ni pamoja na sehemu za nje ya mapafu  pleura (au pleurisy tuberculous),  mfumo wa neva (au kifua kikuu cha  uti wa mgongo), na  mfumo wa limfu (katika  scrofula   ya shingo).Extrapulmonary TB pia hutokea katika [mfumo wa [mkojo na sehemu za siri]] (au  kifua kikuu cha sehemu za siri)  katika mifupa na viungo (au  Pott's disease wa mgongo), na maeneo mengine.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Inapoenea katika mifupa, inajulikana kama "kifua kikuu cha mifupa",[13] ambayo ni aina ya  maambukizi ya mifupa au osteomyelitis [1] Aina hatari zaidi ya Extrapulmonary TB inaitwa TB ya "kueneza", inajulikana kama  kifua kikuu inayoenea mwilini [9] Asilimia 10% ya kifua kikuu kinachotokea nje ya viungo vya kupumua, husababisha kifua kikuu inayosamba mwilini. [14]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Visababishi Mycobacteria  Kisababishi kikubwa cha kifua kikuu ni  Mycobacterium tuberculosis, ni kiumbe kidogo kinachohitaji oksijeni na kisichotembea bacillus[9]  Sifa nyingi za pekee za kiumbe hiki zinaletwa na ongezeko kubwa la mafuta [15] Ina seli inayojigawa kila baada ya saa 16 hadi 20.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kiwango hiki si kikubwa ukilinganishwa na bakteria nyingine, ambazo kwa kawaida vinajigawa kwa muda usiopungua saa mmoja [16] Mycobacteria wana utando wa nje utando wa mafuta [17] Kama jaribio la Gramu stain likifanywa, MTB haikolei sana rangi yaani "Gram-positive" haipatikani na rangi haionekani kwa sababu utando wake una mafuta mengi mafuta pamoja na asidi Mycolic acid.[18]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

MTB inaweza kuhimili kemikali dhaifu na hivi vimelea vinaweza kuishi katika   sehemu kavu kwa wiki moja.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kwa kawaida, bakteria zinaweza kukua na kuishi tu ndani ya seli ya kiumbe viumbe, lakini M. tuberculosis' inaweza kukuzwa ya maabara.[19]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kwa kutumia vipimo vya kimaabara vya kansa histological kwa kuweka madoa juu ya sampuli ya mate yaliyotoka kwenye makohozi, wanasayansi wanaweza kutambua MTB chini ya makroskopi (nyepesi) ya kawaida.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

(Phlegm pia inaitwa "kohozi.")


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

MTB huacha madoa hata baada ya kuchanganywa na asidi, na hivyo hujulikana kama Acid-fast bacillus (AFB)[1][18] acid-fast bacillus.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kuna njia mbili zinazotumia vipimo vya asidi:.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kipimo kinachojulikana kama Ziehl - Neelsen stain, kinageuza rangi ya vimelea AFB na kuwa vyekundu na vinaonekana wazi wazi dhidi ya sehemu  ya bluu,[20] na auramine-rhodamine stain ambayo hufuatiwa na makroskopi yenye kuakisi mwanga.[21]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mchangamano wa “M. tuberculosis (MTBC) ni pamoja na bakteria nyingine nne zinazosababisha kifua kikuu {mycobacteria: “M. bovis,” “M. africanum,” “M. canetti,” pamoja na “M. microti.”[22] “M. africanum” haijasambaa sana, lakini ndio kisababishi kikubwa cha kifua kikuu katika maeneo ya Afrika [23][24] “M. bovis” ndio ilikuwa ni kisababishi kikubwa cha kifua kikuu, lakini baada ya kuanza kutumia maziwa yanayopashwa moto vimelea vya mycobacterium vimeweza kuondolewa na kupuguza matatizo ya kiafya katika nchi zinazoendelea.[1][25] "M. Canetti " ni adimu sana na huonekana zaidi Eneo la Pembezoni mwa Afrika, ingawa kuna wagonjwa wachache kati ya wahamiaji wanaotoka Afrika. [26][27] "M. microti" pia ni adimu na inawaathiri zaidi watu wenye upungufu wa kingamwili, ingawa ugonjwa huu unaweza kuwa umeenea zaidi kuliko inavyofikiriwa[28] Mycobacteria zingine zinazojulikana ni pamoja na "M. leprae,"  "M. avium,"  na "M. kansasii".


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Hizi aina mbili za mwisho zinajulikana kama "nontuberculous mycobacteria "(NTM).


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

NTM hazisababishi kifua kikuu au ukoma, lakini husababisha magonjwa ya mapafu yanayofanana na kifua kikuu [29] Sababu za hatari Idadi ya sababu za kufanya watu wahusike zaidi na maambukizi ya TB.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Muhimu zaidi ni hatari ya kimataifa Virusi ya Ukimwi ; 13% ya kesi zote TB wameambukizwa na virusi.[5]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Hili ni tatizo hasa katika Afrika kusini mwa Sahara , ambapo viwango vya HIV ni kubwa.[30][31] Kifua Kikuu ni uhusiano wa karibu na wote msongamano na utapiamlo, na kuifanya moja ya magonjwa makuu ya umaskini.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Wale walio katika hatari ya juu hivyo ni pamoja ugonjwa ya umaskini.[6] watu ambao hujidunga dawa za kulevya, wenyeji na wafanyakazi wa majengo ambapo watu wanaoishi katika mazingira magumu kukusanya (k.m. magereza na malazi makazi), jamii  wasiojiweza kimatibabu na wasio na mtaji, ya hatari kwa makabila madogo, watoto katika mawasiliano ya karibu na  hatari ya hali ya juu kwa jamii ya wagonjwa na watoa huduma ya afya ya kuwahudumia wateja.[32]  uvimbe sugu ni sababu nyingine hatari ya ugonjwa.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kwa Silicosis kuongeza hatari kuhusu mara 30. [33]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Wale ambao moshi sigaras kuwa karibu mara mbili ya hatari ya TB ya wasiovuta sigara.[34]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Baadhi ya dawa hasa  yanaweza pia kuongeza hatari ya kifua kikuu katika mataifa yaliyostawi,    ulevi [6] na  Ugonjwa wa kisukari  (kuongezeka maratatu ).[35]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Baadhi ya dawa, kama vile corticosteroids na infliximab (an anti-αTNF monoclonal antibody) kuwa inazidi muhimu hatari, hasa katika  nchi zilizoendelea.[6]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kuna pia,  upungufu maumbile [36] kwa umuhimu ambayo kwa ujumla ni bado siowekwa wazi .[6]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mkakati  Uenezi Wakati watu walio na TB hukohoa mapafu, hupiga chafya, kuzungumza, kuimba, au kutema mate, wao hutoa viambukizi erosoli matone 0.5 na 5 µm katika kipenyo. kuchafya moja inaweza kutoa juu ya matone 40,000.[37]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kila moja ya matone haya wanaweza kuambukiza ugonjwa huo, tangu dozi ya kuambukiza ugonjwa wa kifua kikuu ni ya chini sana.[38]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Watu wenye TB kwa muda mrefu akiwa, mara kwa mara, au karibu na watu na TB ni hatari hasa juu ya kuambukizwa, na kiwango cha wastani 22% ya kuambukiza.[39]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mtu aliye na kifua kikuu hai, lakini hajatibiwa anaweza kuambukiza 10-15 (au zaidi) watu wengine kwa mwaka.[3]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Maambukizi lazima huwepo tu kutoka kwa watu wenye TB hai.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Wale wenye maambukizi ya fiche hawadhaniwi kuambukiza.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

[1] uwezekano wa maambukizi kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine inategemea sababu kadhaa, ikiwa ni pamoja na idadi ya matone ya kuambukiza kufukuzwa na mwenezaji, ufanisi wa uingizaji hewa, muda wa mfiduo, ukali wa M. kifua kikuu, kiwango cha kinga katika mtu ambaye hajaambukizwa na wengine.[40] ili kupunguza maenezi ya mtu-kwa-mtu tenga watu wenye TB hai ("ya wazi") na kuweka kwenye regimenti dawa za kupambana na TB.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Baada ya wiki mbili ya matibabu ya ufanisi, masomo na maambukizi kutokana-upinzani maambukizi kwa ujumla hayazidi kuenea kwa wengine.[39]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Pathojenesisi Takribani 90% ya watu walioambukizwa ‘‘M. kifua kikuu na Dalili, maambukizi ya TB	 (wakati mwingine huitwa LTBI).


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

[41] na tu 10% maisha nafasi ya kuwa maambukizi fiche itakuwa maendeleo ya ugonjwa ya wazi, kazi ya kifua kikuu. [42]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Katika wale wanaoishi na H.I.V, hatari ya kupatwa na TB hai inaongezeka hadi 10% karibu mwaka. [42]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kama matibabu ya ufanisi hawakujaliwa, kiwango cha kifo kwa kesi kazi TB ni hadi 66%. [3]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

TB maambukizi huanza wakati mycobacteria Pulmonary alveolus pulmonary alveoli, ambapo wao kuvamia na kuiga ndani endosomes ya alveolar macrophages tundu la mapafu.[1][43] tovuti ya msingi ya maambukizi katika mapafu, unaojulikana kama "Lengo Ghon focus", ni kwa ujumla iko katika sehemu ama juu ya tundu ya chini, au sehemu ya chini ya tundu juu.[1]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kifua kikuu cha mapafu pia huweza kutokea kupitia maambukizi kutoka mkondo wa damu, Hii inajulikana kama lengo Simon.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

A Simon focus na ni kawaida kupatikana katika kilele cha mapafu.[44] maambukizi haya ya hematogenous yanaweza pia kusambaza maambukizi kwa maeneo ya mbali zaidi, kama vile nodiya limfu ya pembeni, mafigo, ubongo na mifupa.[1][45] Maeneo yote ya mwili yanaweza kuathirika kwa ugonjwa huo, ingawa kwa sababu isiyojulikana ni mara chache tu huathiri   moyo, skeletal misuli s,  kongosho , au tezi.[46]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kifua Kikuu huainishwa kama moja ya magonjwa granuloma ya inflamesheni tatizi.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Macrophages, T lymphocytes, B lymphocytes, na fibroblasts ni miongoni mwa seli zinazoungana kuunda limfu  granulomas.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Lymphocytes na lymphocytes jirani macrophages kwa walioambukizwa.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Granuloma huzuia usambazaji wa mycobacteria na hutoa mazingira ya mahali hapo kwa ajili ya mwingiliano wa seli ya mfumo wa kinga.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Bakteria ndani ya granuloma inawezalala, kusababisha maambukizi ya fiche.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kipengele kingine cha granulomas ni maendeleo ya kifo isiyo ya kawaida katikati (necrosis) katika kituo cha tubercles.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kwa jicho uchi, hii ina umbo la jibini laini, nyeupe na inaitwa caseous necrosis. [47]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Bakteria ya TB inaweza kuingia kwenye mfumo wa damu kutokana na eneo la tishu kuharibiwa.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Zinaweza kuenea kwa mwili na kuanzisha maenezi ya  ukimwi, tubercles zote huonekana vidogo, nyeupe katika tishu.  [48]Aian hii kali ya ugonjwa wa TB hupatika kawaida zaidi kwa watoto wachanga na wale wanaoishi na VVU, inaitwa kifua kikuu military .[49]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Watu wenye TB hii  huwa na  kiwango cha juu cha vifo hata kwa matibabu (takriban 30%).[14][50] Kwa watu wengi, maambukizi ya nta na hafifu.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Uharibifu wa tishu na nekrisisi mara nyingi husawazishwa na adilifu. [47]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Tishu zilizoathirika hubadilishwa kuwa kovu na matundu huujazwa kwa  kisiesheni ya  nekritiki.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Wakati wa kuugua, baadhi ya mashimo hayo huungana na mapito ya hewa bronchi na nyenzo hii inaweza kutoka kwa kikohozi.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Ni aina ya bakteria hai, na hivyo inaweza kueneza maambukizi.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Tiba sahihi kiviujasumu inaua bakteria na inaruhusu uponyaji.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Juu ya tiba, maeneo yaliyoathirika hatimaye kubadilishwa na tishu kovu. [47]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Uaguzi  Kifua Kikuu hai Ni vigumu kuagua kifua kikuu kwa misingi ya ishara na dalili tu[51]Ni vigumu pai kuagua ugonjwa huo kwa watu wenye shida ya kinga.[52] hata hivyo watu wenye dalili za magonjwa ya mapafu walio na dalili au dalili za kudumu muda mrefu zaidi ya wiki mbili wanaweza kuwa na TB.[52] kifua X-ray na  nyingi sputum utamadumi kwa bacilli asidi haraka ni kawaida sehemu ya tathmini ya awali.[52]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Interferon-γ kutolewa assays na vipimo vya tuberculin ya ngozi hazisaidii katika nchi zinazoendelea.[53][54]IGRAs mapungufu sawa katika wale wanaoishi na VVU.[55][56] Utambuzi yakinifu wa TB ni yaliyotolewa na kutambua “M. kifua KiKuu”  katika sampuli ya kliniki (kwa mfano makohozi, pus, au tishu biopsy).


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Hata hivyo, ni vigumu kwa utamaduni mchakato huu viumbe polepole-kukua wanaweza kuchukua 2-6 wiki kwa ajili ya damu au utamaduni makohozi.[57]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Hivyo, matibabu ni mara nyingi imeanza kabla ya tamaduni ni alithibitisha.[58]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Nucleic asidi amplification mithani na kupita Triphosphate deaminase huweza kuruhusu uchunguzi wa haraka wa TB.[51]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Vipimo hivi, hata hivyo, si mara kwa mara ilipendekeza, kama wao mara chache kubadilisha jinsi mtu ni kutibiwa.[58]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Vipimo vya damu ili kuchunguza kingamwili si maalum au nyeti, hivyo haipendekezwi.[59]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kifua kikuu kisichoonekana     [[Mantoux mithani |Mantoux tuberculin ngozi mithani mara nyingi hutumika kwa watu screen katika hatari kubwa ya TB.[52]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Wale ambao wamekuwa awali chanjo wanaweza kuwa na uongo chanya mtihani matokeo.[60]mtihani inaweza kuwa uongo hasi katika wale walio na sarcoidosis, Hodgkin's lymphoma, na utapiamlo.   au wengi hasa, katika wale ambao kweli kufanya wana kifua kikuu hai.[1] [[


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Interferon assays katika vivuli mbalimbali ya njano lioenea, kuashiria juu ya watu 300 kwa kila 100,000, na kwa Marekani, Canada, Australia, na Ulaya ya kaskazini katika vivuli ya bluu kirefu, kuashiria kiwango cha maambukizi karibu 10 kwa kila watu 100,000.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Asia ni njano lakini si hivyo kabisa mkali, kuashiria kiwango cha maambukizi ya kuzunguka 200 per mbalimbali 100,000.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Amerika ya Kusini ni ya njano nyeusi.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mwaka 2007, kiwango cha maambukizi ya TB kwa watu 100,000 ilikuwa ya juu katika Afrika Kusini mwa Sahara, na pia alikuwa kiasi katika Asia.[61] kutolewa gamma  (IGRAs) juu ya sampuli ya damu, ni ilipendekeza kwa wale ambao ni chanya kwa mtihani Mantoux.<refname=NICE2011>National Institute for Health and Clinical Excellence. .


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

London, 2011.</ref> IGRAs Haya si walioathirika na chanjo au zaidi mazingira mycobacteria, hivyo wao kuzalisha wachache matokeo ya uongo na HIV.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

[62] hivyo wao kuzalisha wachache matokeo ya uongo na HIV.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Hata hivyo wao walioathirika na M. szulgai, M. marinum na M. kansasii.”[63] IGRAs inaweza kuongeza usikivu wakati kutumika kwa kuongeza mtihani ngozi lakini inaweza kuwa chini zaidi kuliko mtihani nyeti ngozi wakati kutumika peke yake.[64].


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kuzuia Kuzuia Kifua kikuu na kudhibiti juhudi kimsingi kunategemea chanjo ya watoto wachanga na kugundua matibabu sahihi ya matukio hai. [6]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Shirika la Afya Duniani (WHO) imepata baadhi ya mafanikio mazoezi kuboresha tiba, na kupungua kwa idadi ndogo ya kesi. [6]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Chanjo Chanjo tu sasa inapatikana kama ya 2011 ni bacillus Calmette– Guérin (BCG).


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Ambayo, wakati ni ufanisi dhidi ya ugonjwa kusambazwa katika utoto, unampa ulinzi dhidi ya kuambukizwa TB haiendani mapafu. [65]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Hata hivyo, ni wengi sana kutumika chanjo duniani kote, na zaidi ya 90% ya watoto wote kuwa chanjo. [6]Hata hivyo, kinga ni kuvuta itapungua baada ya miaka kumi.[6]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kama kifua kikuu ni kawaida katika zaidi ya Canada, Uingereza, na Marekani, BCG ni tu unasimamiwa na watu katika hatari ya juu.  [66][67][68]  Sehemu ya hoja akisema dhidi ya matumizi ya chanjo ni kwamba inafanya  ngozi tuberculin mtihani   uongo chanya, na kwa hiyo, hakuna wa matumizi katika uchunguzi.[68]  idadi ya chanjo mpya ni sasa katika maendeleo[6] Afya ya Jamii Shirika la Afya Duniani alitangaza TB "ya afya ya kimataifa dharura" katika 1993.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

[6] na katika 2006, TB Stop Ushirikiano maendeleo Mpango wa Kimataifa Stop kifua kikuu kwamba lengo la kuokoa maisha ya milioni 14 kati ya uzinduzi wake na 2015.[69] idadi ya malengo ya wana kuweka si uwezekano wa kupatikana kwa 2015, hasa kutokana na ongezeko katika kifua kikuu HIV-kuhusishwa na kuibuka wa kifua kikuu sugu nyingi (MDR-TB).[6]  [[ mfumo  wa kifua kikuu] uainishaji maendeleo na  Jamii ya Marekani Thoracic  hutumiwa hasa katika mipango ya afya ya umma. .[


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

70] Menejimenti Tiba ya TB anatumia kiuvijasumu na kuua vimelea.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Ufanisi kutibu TB ni vigumu, kutokana na muundo wa kawaida na cha kemikali katika ukuta mycobacterial kiini, ambayo inazuia kuingia ya madawa ya kulevya na hufanya kiuvijasumu wengi ufanisi.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

[71] kiuvijasumu mbili ya kawaida kutumika ni isoniazid na rifampicin, na matibabu yanaweza ziongezwe, kuchukua miezi kadhaa.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

[40] kutibu ya sioonekana TB kawaida inaajiri antibiotic moja, [72] wakati kazi ugonjwa wa Kifua Kikuu ni bora kutibiwa na mchanganyiko wa kiuvijasumu kadhaa ili kupunguza hatari ya bakteria kuendeleza upinzani antibiotiki. [6].


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Watu wenye maambukizi ya latent pia kutibiwa kuwazuia inaendelea kwa ugonjwa kazi TB baadaye katika maisha.[72]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Moja kwa moja aliona tiba, yaani kuwa na huduma ya afya mtoa kuangalia mtu kuchukua dawa zao, ni ilipendekeza na WHO katika jitihada za kupunguza idadi ya watu si ipasavyo kuchukua antibiotiki.[73]   ushahidi wa kuunga mkono kitendo hiki juu ya watu tu kutumia dawa zao kwa kujitegemea ni maskini. [74]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mbinu ya kuwakumbusha watu kuhusu umuhimu wa tiba wala hata hivyo kuonekana ufanisi.[75]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mwanzo mpya Matibabu ya kifua kikuu ilipendekeza mpya-mwanzo ya mapafu, kama wa 2010, ni miezi sita ya macho ya antibiotiki zenye rifampicin, isoniazidi, pyrazinamide na ethambutol kwa miezi miwili ya kwanza, na tu rifampicin na isoniazidi pyrazinamide, na ethambutol. kwa miezi minne iliyopita. [6]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Ambapo upinzani isoniazidi ni ya juu, ethambutol inaweza kuongezwa kwa miezi minne iliyopita kama mbadala.[6]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Matumizi ya kawaida ugonjwa Kama kifua kikuu kurudia, kupima na kuamua ambayo antibiotiki ni nyeti ni muhimu kabla ya kuamua matibabu. [6]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kama nyingi TB sugu (MDR-TB) ni wanaona, matibabu na antibiotiki angalau nne madhubuti kwa ajili ya miezi 18 hadi 24 ni ilipendekeza. [6]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Upinzani na dawa Upinzani Kanuni hutokea wakati mtu huwa wameambukizwa mnachuja sugu wa TB.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mtu aliye na TB kikamilifu wanahusika inaweza kuendeleza sekondari (alipewa) upinzani wakati wa tiba kwa sababu ya tiba za kutosha, si kuchukua regimen eda ipasavyo (ukosefu wa kufuata), au kwa kutumia chini quality dawa.[76]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Sugu TB ni mbaya ya afya ya umma suala katika nchi nyingi zinazoendelea, kama tiba yake ni tena na inahitaji dawa ghali zaidi.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

MDR-TB hufafanuliwa kama upinzani kwa mbili ya ufanisi zaidi madawa ya TB ya mstari wa kwanza: rifampicin na isoniazidi. .


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Sana sugu TB pia ni sugu kwa tatu au zaidi ya madarasa sita ya madawa ya mstari wa pili. .[


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

77] Kabisa sugu  TB, ambayo kwa mara ya kwanza aliona katika 2003 nchini Italia, lakini si sana taarifa mpaka 2012, ni sugu kwa madawa yote kwa sasa kutumika. [78]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Ubashiri Mwendelezo na maambukizi ya TB na ugonjwa wazi ya TB hutokea wakati bacilli kushinda ulinzi mfumo wa kinga na kuanza kuzidisha.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Katika ugonjwa wa TB ya msingi (baadhi 1-5% ya kesi), hii hutokea mara baada ya maambukizi ya awali. [219]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Hata hivyo, katika matukio mengi ya,  maambukizi sioonekana hutokea na hakuna dalili za wazi. [1]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Hizi bacilli kulala kuzalisha kifua kikuu kazi katika% 5-10 ya kesi hizi sioonekana, mara nyingi miaka mingi baada ya kuambukizwa.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

[8]  hatari ya kuongezeka kwa muathiriko immunosuppression, kama vile kuwa husababishwa na maambukizi ya VVU.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Katika watu kuambukiza pamoja na M. kifua kikuu na VVU, hatari ya muathiriko inaongezeka hadi 10% kwa mwaka. [1]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mafunzo kutumia DNA ya alama ya kidole  ya M. kifua kikuu Matatizo umeonyesha kuambukiza tena inachangia zaidi kikubwa kwa TB ya kawaida zaidi kuliko ilivyodhaniwa hapo awali,[79]na makadirio ili akaunti kwa zaidi ya 50% ya kesi ku hai tena  katika maeneo ambapo TB ni ya kawaida.[80] nafasi ya kifo kutokana na kesi ya kifua kikuu ni kuhusu 4% kama ya 2008, kutoka 8% mwaka 1995.[6].


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Epidemolojia  Takribani theluthi moja ya idadi ya watu duniani imekuwa kuambukizwa na M. kifua kikuu, na maambukizi mapya ya kutokea kwa kiwango cha moja kwa pili kwa kiwango cha kimataifa. [3]Hata hivyo, wengi maambukizi na M. kifua kikuu wala kusababisha ugonjwa wa Kifua Kikuu, [82] na 90-95% ya maambukizi ya kubaki bila dalili. [41]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mwaka 2007, kulikuwa na wastani wa milioni 13.7 sugu kazi kesi. [83]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mwaka 2010, kulikuwa na milioni 8.8 mpya kesi ya TB kukutwa na vifo 1,450,000, zaidi ya haya yanayojitokeza katika nchi zinazoendelea.[5]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Vifo hivi 1,450,000, kuhusu 0,350,000 kutokea katika wale wana ambukizwa pamoja na HIV. [84]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kifua Kikuu ni ya pili zaidi ya vifo kutokana na ugonjwa kuambukiza (baada ya wale kutokana na HIV / UKIMWI).[9]idadi kamili ya kesi kifua kikuu ("maambukizi") imekuwa ikipungua tangu 2005, wakati mpya kesi ("matukio") zimeshuka tangu 2002.[5]China imepata maendeleo makubwa hasa, pamoja na kupunguza takriban 80% katika kiwango cha TB wake vifo kati ya 1990 na 2010.[84]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kifua Kikuu ni ya kawaida zaidi katika nchi zinazoendelea; kuhusu 80% ya idadi ya watu katika nchi nyingi za Asia na Afrika mtihani chanya katika vipimo tuberculin, wakati tu 5-10% ya mtihani Marekani idadi chanya.[1]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Matumaini ya kudhibiti ugonjwa huo kabisa wamekuwa kasi unyevunyevu  kwa sababu ya mambo kadhaa, ikiwa ni pamoja na ugumu wa kuendeleza chanjo ufanisi, ghali na muda mwingi uchunguzi wa mchakato, umuhimu wa miezi mingi ya matibabu, ongezeko la maambukizi ya virusi-kuhusishwa kifua kikuu , na kuibuka wa kesi sugu katika miaka ya 1980.[6]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Katika 2007, nchi yenye kiwango cha juu zaidi ya makadirio ya matukio ya TB ilikuwa Swaziland, na kesi 1,200 kwa kila watu 100,000.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

India ilikuwa kubwa jumla ya matukio, na wastani wa kesi 2.0 milioni mpya. [83]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Katika nchi zilizoendelea, kifua kikuu ni. [83]chini ya kawaida na ni kupatikana hasa katika maeneo ya mijini.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Viwango kila watu 100,000 katika maeneo mbalimbali ya dunia ambapo: Kimataifa 178, 332 Kusini, Amerika 36, Bahari ya Mashariki 173, Ulaya 63, Asia ya Kusini 278, na 139 Pacific Magharibi katika 2010 [84]  Nchini Canada na Australia, kifua kikuu ni mara nyingi zaidi ya kawaida kati ya  Watu wa asili,hasa katika maeneo ya kijijini.[86][87]Katika Marekani watu wa asili  kuwa vifo vya mara tano zaidi kutoka TB.[88] matukio ya TB inatofautiana na umri Katika Afrika, kimsingi unaathiri vijana na watu wazima vijana. [89]Hata hivyo, katika nchi ambapo matukio viwango zimepungua kasi ( kama vile Marekani), TB ni ugonjwa wa watu hasa wakubwa na kinga iliyoathirika. [1][90].


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Historia  Kifua kikuu kimekuwepo kwa binadamu tangu zamani sana.[6]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mwanzo zisizo na utata kutambua ya M. kifua kikuu inahusisha ushahidi wa ugonjwa huo katika mabaki ya bison tarehe na takriban 17,000 miaka iliyopita.[91]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Hivyo, kama kifua kikuu asili katika mangombe, kisha kuhamishiwa kwa binadamu, au kama ni kuachana kutoka babu ya kawaida, sasa ni wazi.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

[92] kulinganisha genes  ya M. kifua kikuu tata (MTBC) kwa binadamu kwa MTBC katika wanyama unaonyesha binadamu hakuwa kupata MTBC kutoka kwa wanyama wakati wa kufuga wanyama kama ilivyoaminika hapo nyuma.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Wote Matatizo ya bakteria kifua kikuu kushiriki babu ya kawaida, ambayo ingeweza kuambukizwa binadamu kama mapema kama Mapinduzi Neolithic. [93]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mabaki ya kiunzi kuonyesha prehistoric binadamu (4000 KK) BC )  alikuwa TB.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Na watafiti wamegundua kuoza enye umbo katika miiba ya Misri ya Egypt mummies kutoka BC 3000-2400.[94]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Phthisis ni neno la Kigiriki kwa ajili ya matumizi, mrefu zamani kwa ajili ya kifua kikuu cha mapafu; [95] ] karibu 460 BC, Hippocrates kutambuliwa phthisis kama ugonjwa kuenea zaidi ya nyakati.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Ilikuwa alisema kuhusisha homa na kukohoa ya damu, ambayo ilikuwa karibu daima mbaya. [96]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Masomo ya maumbile zinaonyesha TB alikuwepo katika Amerika kutoka BK mwaka 100. [97]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kabla ya  Mapinduzi ya Viwanda, ngano nyingi zinazohusiana na kifua kikuu vampires.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Wakati mmoja wa familia walikufa kutokana na hilo, wanachama wengine walioambukizwa bila kupoteza afya yao polepole.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Watu waliamini hii kulitokana na mtu awali na TB kuondoa maji  maisha kutoka kwa wanachama wengine wa familia.[98]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Ingawa aina ya mapafu kuhusishwa na tubercles  ilianzishwa kama patholojia na Dr Richard Morton katika 1689.[99][100] kutokana na aina ya dalili yake, TB ilikuwa si kutambuliwa kama ugonjwa mmoja hadi miaka ya 1820, na haikuitwa kifua kikuu mpaka 1839 na J. L. Schönlein.[101]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Katika miaka 1838-1845, Dk John Croghan, mmiliki wa of Pango Mammoth ,  kuletwa idadi ya watu wenye kifua kikuu katika pango kwa matumaini ya kutibu ugonjwa na joto mara kwa mara na usafi wa hewa pango; walikufa ndani ya mwaka. [102]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Hermann Brehmer kufunguliwa kwanza TB sanatorium katika  1859 katika  Sokołowsko, Poland.[103]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kifua kikuu na kusababisha bacillus, ‘’Mycobacterium kifua kikuu ‘’, ilikuwa kutambuliwa na ilivyoelezwa kwenye Machi 24, 1882 na Robert Koch.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Alipokea Tuzo ya Nobel katika in Fizilojia au dawa katika 1905 kwa ugunduzi huu. [104]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Koch hawakuamini bovin (ng'ombe) na kifua kikuu na magonjwa ya binadamu walikuwa sawa.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Ambayo kuchelewa utambuzi wa maziwa aliyeambukizwa kama chanzo cha maambukizi.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Baadaye, hatari ya maambukizi kutoka chanzo hili kasi kupunguzwa kwa uvumbuzi wa mchakato pasteurishaji.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Koch alitangaza dondoo glycerine ya bacilli kinundu kama "dawa" ya kifua kikuu katika 1890, na kuiita 'tuberculin'.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Wakati ilikuwa si ufanisi, baadaye mafanikio ilichukuliwa kama mtihani uchunguzi kwa ajili ya uwepo wa kifua kikuu mbele ya dalili. [105]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Albert Calmette na Camille Guérin mafanikio ya kwanza ya kweli mafanikio katika utoaji wa chanjo dhidi ya kifua kikuu katika 1906. kwa kutumia mnachuja ya ngombe kufikika kifua kikuu.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Ilikuwa inaitwa (bacillus of Calmette and Guérin) (BCG).


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Chanjo ya BCG mara ya kwanza kutumika juu ya binadamu katika 1921 nchini  Ufalansa.[106]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Lakini tu kupokea kukubalika kuenea katika Marekani, Uingereza, and  Ujerumani na baada ya Vita Kuu ya II.  [107] Kifua Kikuu unasababishwa zaidi kuenea umma wasiwasi katika karne ya 19 na 20 mapema kama ugonjwa wa  ndwele maskini wa mijini.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Katika 1815, moja katika vifo nne nchini Uingereza ni kutokana na "matumizi".


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

By 1918, moja katika vifo sita katika Ufaransa alikuwa bado unasababishwa na TB.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Baada ya kuamua ugonjwa huo kuenea katika miaka ya 1880, TB ilikuwa kuweka liolazimu kujulishwa Ugonjwa   katika Uingereza, kampeni walikuwa wameanza kuacha watu kutoka kutema katika maeneo ya umma, na maskini walioambukizwa walikuwa "moyo" kuingia sanatorium sanatoria  ambayo inafanana magereza (sanatoria kwa ajili ya madarasa kati na juu inayotolewa huduma bora na matibabu ya mara kwa mara). [103]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Chochote faida ( kwa kusudi ) ya "hewa safi" na ajira katika sanatoria, hata chini ya hali bora, 50% ya wale waliokuwa wakiingia alikufa ndani ya miaka mitano (circa 1916).[103]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Katika Ulaya, viwango vya ugonjwa wa kifua kikuu ulianza kupanda katika miaka ya 1600 mapema kwa ngazi kilele katika miaka ya 1800, wakati unasababishwa karibu 25% ya vifo vyote.[108]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Vifo vya kisha ilipungua karibu 90% kwa miaka ya 1950.[109]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Maboresho katika afya ya umma alianza kwa kiasi kikubwa kupunguza viwango vya ugonjwa wa kifua kikuu hata kabla ya kuwasili kwa [[streptomycin] na kiviujasumu nyingine.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Ingawa ugonjwa alibakia tishio kubwa kwa afya ya umma ambao vile.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Wakati Medical Council Utafiti iliundwa katika Uingereza katika 1913, lengo yake ya awali ilikuwa kifua kikuu utafiti. [110]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Katika mwaka 1946, maendeleo yastreptomycin  Kiviujasumu  alifanya matibabu ya ufanisi na tiba ya TB ukweli.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kabla ya kuanzishwa kwa dawa hii, matibabu tu (isipokuwa sanatoria) alikuwa upasuaji kuingilia, ikiwa ni pamoja na "“mbinu pneumothorax”, ambayo wanaohusika kuanguka uvimbe walioambukizwa na "kupumzika" ni na kuruhusu vidonda tuberculous kuponya.  [111] kuibuka wa MDR-TB ina tena ilianzisha upasuaji kama chaguo ndani ya kiwango kukubalika kwa ujumla wa huduma katika kutibu magonjwa ya TB.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Hali kwa sasa hatua za upasuaji kuhusisha kuondolewa makijishimo ya  patholojia ya  kifua ("bullae") katika mapafu ya kupunguza idadi ya bakteria na kuongeza mfiduo wa bakteria iliyobaki kwa madawa katika mfumo wa damu, na hivyo ukipungua jumla bakteria mzigo na kuongeza ufanisi wa utaratibu ya tiba ya  Kivuijasumu.[112]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Matumaini ya TB kabisa kuondoa   (cf. smallpox), walikuwa kwa kimbilio baada ya kupanda ya Matatizo sugu katika miaka ya 1980.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Liofufuka baadae ya kifua kikuu ilisababisha tamko la dharura ya afya ya kimataifa na Shirika la Afya Duniani mwaka 1993. [113]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Jamii na Ustaarabu Shirika la Afya Duniani  na Bill and Melinda Gates Foundation ni kutoa ruzuku mpya haraka-kaimu uchunguzi mtihani kwa ajili ya matumizi katika nchi chini na kipato cha kati.[114][115] Wengi raslimali maeneo kama ya 2011 bado tu kupata hadubini makohozi.[116]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

India ilikuwa ya juu jumla ya idadi ya wagonjwa wa TB duniani kote katika 2010, kwa sehemu kutokana na usimamizi mbovu ugonjwa ndani ya sekta binafsi ya afya.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mipango kama vile  Programu ya Taifa ya Kifua Kikuu  karatasi ya kufikiria tena ni kusaidia kupunguza viwango vya TB miongoni mwa watu wanaopata huduma ya afya ya umma.[117][118] Utafiti Chanjo ya BCG ina mapungufu, na utafiti wa kuendeleza chanjo ya TB mpya ni unaoendelea.[119] idadi ya wagombea uwezekano ni sasa katika majaribio ya awamu ya I na II  kliniki .[119]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Mbili mbinu kuu ni kuwa kutumika kujaribu kuboresha ufanisi wa chanjo zinapatikana.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Moja inahusisha mbinu kuongeza chanjo subunit kwa BCG, wakati mkakati mwingine ni kujaribu kujenga mpya na bora chanjo hai. [119]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

MVA85A, mfano wa chanjo subunit, sasa katika majaribio nchini Afrika Kusini, ni msingi juu ya virusi vya vinasaba kufura ngozi.[120]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Chanjo ni unaotarajiwa kuwa na jukumu muhimu katika matibabu ya wote fiche na ugonjwa hai.[121]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kuhamasisha ugunduzi zaidi, watafiti na watunga sera ni kukuza mpya mifano ya kiuchumi ya maendeleo ya chanjo, ikiwa ni pamoja na zawadi, motisha ya kodi, na  ahadi mapema Soko .[122][123] Idadi ya makundi, ikiwa ni pamoja na  Ushirikiano Stop TB ,[124] ] Afrika Kifua Initiative Chanjo, na the  Aeras TB Duniani Foundation Chanjo , wanahusika na utafiti.[125]


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Kati ya hayo, Aeras TB Duniani Chanjo Foundation alipokea zawadi ya zaidi ya $ 280,000,000 (Marekani) kutoka kwa Bill na Melinda Gates Foundation kuendeleza na leseni ya chanjo dhidi ya kifua kikuu bora kwa ajili ya matumizi katika nchi mzigo mkubwa.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Katika wanyama Mycobacteria kuambukiza wanyama mbalimbali, ikiwa ni pamoja na ndege, panya na wanyama watambaao. subspecies Mycobacterium kifua kikuu, ingawa, ni mara chache sasa katika wanyama wa porini. [126] jitihada za kutokomeza kifua kikuu ng’ombe unasababishwa na “Bovis Mycobacterium” kutoka kwa ng'ombe na mifugo kulungu wa New Zealand imekuwa na mafanikio.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Jitihada katika Uingereza wamekuwa chini ya mafanikio.


Question: Je,nani mwenye kugundua oksijeni?

Kifua kikuu

Tanbihi  Jamii:Maradhi ya kuambukiza


Question: Nchi ya Uturuki ina miji mingapi?

Orodha ya miji ya Uturuki

Hii ni orodha ya miji ya nchi ya Uturuki kwa mtililiko wa idadi ya wakazi.


Question: Nchi ya Uturuki ina miji mingapi?

Orodha ya miji ya Uturuki

Orodha hii imejumlisha miji ambayo pia ni miji mikuu ya jimbo au ile yenye angalau idadi ya wakazi 7,000.


Question: Nchi ya Uturuki ina miji mingapi?

Orodha ya miji ya Uturuki

Miji zaidi ya 7,000 Miji inayofuata katika meza ya orodha hii ni zile sehemu zenye zaidi ya wakazi 7,000 kwa kufuata hesabu ya sensa ya tar. 31 Desemba katika mwaka wa 2007, ikiwa sambamba na matokeo ya hesabu ya sensa ya kuanzia tar. 21 Oktoba 1990 na 22 Oktoba 2000.


Question: Nchi ya Uturuki ina miji mingapi?

Orodha ya miji ya Uturuki

Idadi ya wakazi imetaja idadi kamili bila kuonyesha viwango vya maeneo ya vitongoji.


Question: Nchi ya Uturuki ina miji mingapi?

Orodha ya miji ya Uturuki

Viungo vya Nje         Uturuki


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Hoteli Hilton ni kundi la hoteli za fahari na ya kimataifa lililoanzishwa na Conrad Hilton na sasa Hilton inamilikiwa na kampuni ya Hilton Worldwide.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Kuna hoteli asili Hilton 533 duniani kote.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Ni aidha hoteli za Hilton zinamilikiwa au kusimamiwa na wafanyabiashara binafsi kupitia kwa kampuni ya Hilton Hotels.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Hilton Hotels ilikuwa ya kwanza kutoa huduma katika pwani zote Marekani mwaka 1943.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Bei ya awali kwa ajili ya kukaa usiku kucha mwaka 1943 ilikuwa dola zipatazo 20.[1]


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Kampuni hii inatilia mkazo kuwahudumia na kuwanasa wateja ambao ni wafanyabiashara wanaosafiri, lakini pia kampuni hii inamiliki idadi ya hoteli za burudani vilevile.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Historia  Ilianzishwa katika mwaka wa 1919 na Conrad Hilton.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Hilton kununua hoteli yake ya kwanza, ya Mobley Hotel, katika mwaka wa 1919 katika Cisco, Texas.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Ya kwanza katika kundi la mahoteli ya Hilton kubeba jina ilikuwa Dallas Hilton, iliyofunguliwa katika mji wa Dallas, Texas mwaka 1925.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Mwaka 1954 kampuni hii ilinunua kundi la mahoteli la Statler Hotel, na kuifanya kuwa kampuni kubwa kabisa inayofanya huduma za ukarimu katika dunia.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Mwaka 1954, katika [[Caribe kapuni hii ilijenga hoteli inayoitwa Beachcomber Bar katika San Juan, Puerto Rico, Ramon "Monchito" Marrero umba Pina Colada.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Caribe kapuni hii ilijenga hoteli inayoitwa Beachcomber Bar katika San Juan, Puerto Rico, Ramon "Monchito" Marrero umba Pina Colada.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Katika Hoteli ya Conrad Hilton Hotel in Chicago kulitokea maandamano ya Mkataba wa Kidemokrasia ya 1968 maandamano ambayo yalitokea kote mitaani katika Grant Park. milango ya hoteli hii ilifungwa kwa mara ya kwanza katika historia yake.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Bado hoteli hii ilienda hasara kupitia uharibifu mdogo kutokana na matokeo ya ghasia nje kwa mfano, madirisha yalivunjwa na mamia ya waandamanaji mitaani wakati wa maandamano haya.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

John Lennon na Yoko Ono walianzisha mradi wa kuleta amani kati ya 25 Machi 1969 na 31 Machi 1969 katika Amsterdam Hilton katika chumba nambari 902. chumba hiki kikawa maarufu kama sehemu ya kitalii.[2]


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Hoteli Hilton katika Nicosia, Kupro, ilikuwa sehemu ya tukio la mauaji ya Youssef Sebai, mhariri wa gazeti la Misri na rafiki wa Rais wa Misri Anwar El Sadat tarehe 19 Februari 1978.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Mauaji na utekaji nyara wa ndege yaCyprus Airways DC-8 katika kituo cha ndege cha Larnaca ilisababisha Misri kuvamiwa kituo cha ndege cha Larnaca na vikosi vya Misri.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Hatua hii ya Wamisri ilisababisha kuzorota kwa mahusiano kati ya Cyprus na Misri.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Hoteli ya hilton Amsterdam ina matukio mawili mashuhuri.


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Mwaka 1991, muuzaji wa mihadarati Klaas Bruinsma, aliuawa mbele ya jengo. 11 Julai 2001, msanii wa kiholanzi Herman Broo fast kujiua kwa kuruka kutoka kwenye paa.[3]


Question: Je,hoteli ya Hilton inamilikiwa na nani?

Hoteli Hilton

Marejeo  Viungo vya nje   Jamii:Makampuni ya Marekani Jamii:Hoteli


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Papa Yohane Paulo II (kwa Kilatini: Ioannes Paulus PP. II; kwa Kiitalia: Giovanni Paolo II; kwa Kipolandi: Jan Paweł II; kwa Kiingereza: John Paul II; 18 Mei 1920 - 2 Aprili 2005) alikuwa papa wa 264 kuanzia 16 Oktoba 1978 hadi kifo chake akidumu katika huduma hiyo kirefu kuliko mapapa wengine wote, isipokuwa Mtume Petro na Papa Pius IX.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Alimfuata Papa Yohane Paulo I akiwa Papa wa kwanza asiye Mwitalia tangu miaka 455 iliyopita, wakati wa Mholanzi Papa Adrian VI (1522 - 1523), tena papa wa kwanza kutoka Polandi (na makabila yoyote ya Waslavi) katika historia ya Kanisa.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Alifuatwa na Papa Benedikto XVI.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Karol Józef Wojtyła (matamshi: ˈkarɔl ˈjuzɛf vɔiˈtɨwa).


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Wengi wanamhesabu kati ya watu walioathiri zaidi karne ya 20, hasa kwa sababu tangu mwanzo wa upapa wake alipambana na Ukomunisti uliotesa nchi yake asili na nyinginezo, akachangia kwa kiasi kikubwa kikomo chake na kusambaratika kwa Urusi.[1][2][3][4][5][6] Vilevile alilaumu ubepari wa nchi za magharibi[7][8] na kudai haki katika jamii zote, akitetea hasa uhai wa binadamu na uhuru wa dini.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Upande wa dini, aliboresha uhusiano kati ya Kanisa Katoliki na madhehebu mengine ya Ukristo[9] pamoja na ule na dini mbalimbali, kuanzia Uyahudi, Ubudha, Uislamu[10].


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Ziara zake 104 kati nchi 129 ulimwenguni kote, mbali na 146 nchini Italia na 317 katika parokia za Roma, zilikusanya mara nyingi umati mkubwa (hadi zaidi ya milioni 4 huko Manila, Ufilipino), na kumfanya asafiri kuliko jumla ya mapapa wote waliomtangulia, akiwa mmojawapo kati ya viongozi wa dunia waliosafiri zaidi.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Papa Wojtyła alitangaza wenye heri 1,340 na watakatifu 483, ili kuwapa Wakristo wa leo vielelezo mbalimbali kwa maisha yao ili walenge utakatifu walioitiwa na Mungu.[11][12] Idadi hiyo ni kubwa kuliko ile ya waliotangazwa na jumla ya Mapapa wote waliomtangulia walau katika karne tano za mwisho.[13][14][15][16][17] Alikuwa anaongea lugha mbalimbali, zikiwemo za Kipolandi, Kiitalia, Kifaransa, Kijerumani, Kiingereza, Kihispania, Kireno, Kiukraina, Kirusi, Kikroati, Kiesperanto, Kilatini na Kigiriki cha kale.[18]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Yohane Paulo II alitangazwa na mwandamizi wake Papa Benedikto XVI kuwa mwenye heri tarehe 1 Mei 2011,[19][20][21][22][23] halafu Papa Fransisko akamtangaza mtakatifu tarehe 27 Aprili 2014.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 22 Oktoba, kulingana na siku ya kuanza rasmi huduma yake ya Kipapa.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Maisha Miaka ya kwanza    Karol Józef Wojtyła alizaliwa Wadowice[24] nchini Poland akiwa mtoto wa tatu na wa mwisho wa Karol Wojtyła,[25] na Emilia Kaczorowska, ambaye alikuwa na asili ya Kilithuania, akafariki tarehe 13 Aprili 1929,[26].


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Dada yake Olga alikufa kabla Karol hajazaliwa; hivyo, alihusiana sana na kaka yake Edmund, mpaka huyo alipokufa kwa tetekuwanga kutokana na kazi yake ya udaktari.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Akiwa kijana, Karol alipenda sana spoti akacheza mara nyingi kandanda kama kipa.[27]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Miaka ya malezi yake iliathiriwa na uhusiano mkubwa na Wayahudi wengi wa Wadowice.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Mara nyingi kulikuwa na mechi kati ya Wakatoliki na Wayahudi, naye alijitolea kuwa kipa wa Wayahudi timu yao ilipopungukiwa wachezaji.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Katikati ya mwaka 1938, Karol na baba yake walihamia Kraków, alipojiunga na chuo kikuu maarufu cha "Jagiellonian University".


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Huko akisoma filolojia na lugha 12 tofauti, alijitolea kusaidia kama mkutubi.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Alipolazimishwa kujiunga na jeshi (36th Infantry Regiment (Poland)|Academic Legion), alikataa kufyatua risasi.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Pia aliigiza na kutunga mwenyewe tamthilia.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Mwaka 1939 Ujerumani wa Hitler ulivamia Polandi ukafunga chuo kikuu hicho, huku wanaume wote wakidaiwa kufanya kazi.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Hivyo, tangu mwaka 1940 hadi 1944, Karol alifanya kazi mbalimbali za mikono asije akahamishiwa katika makambi ya KZ.[24]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Baba yake alifariki kwa mpasuko wa moyo mwaka 1941, akimuacha peke yake.[25][26][28] Miaka 40 baadaye alisema,"Sikuwepo mama alipofariki, sikuwepo kaka alipofariki, sikuwepo baba alipofariki.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Kufikia umri wa miaka 20 nilikuwa nimeshapoteza wapenzi wangu wote".[28]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Ndipo alipoanza kufikiria sana wito wa upadri, ambao polepole ukawa ‘jambo la ndani lenye hakika ya hali ya juu’.[29]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Kwa sababu hiyo, mnamo Oktoba 1942, alipiga hodi kwenye nyumba ya [[askofu mkuu] wa Kraków, kardinali Adam Stefan Sapieha, akaomba asomee upadri.[29]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Mapema akawa anasoma kwa siri katika seminari iliyoendeshwa huko kwa maficho.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Tarehe 29 Februari 1944, Karol aligongwa na lori la Kijerumani.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Tofauti na kawaida, alipelekwa hospitalini alipotibiwa wiki mbili.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Kunusurika ajali hiyo kulimthibitisha katika wito wake.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Tarehe 6 Agosti 1944, ‘Black Sunday’, askari wa Gestapo walijaribu kukamata wavulana wote wa Kraków wasije wakaanza mapambano dhidi yao[30] kama ilivyotokea Warsaw.[31][32] Karol alifaulu kufichama katika andaki la nyumba iliyokaguliwa na askari, wakati vijana zaidi ya elfu nane walikamatwa siku hiyo.[29][30][31] Halafu akafichama nyumbani kwa askofu mkuu hadi Wajerumani walipofukuzwa tarehe 17 Januari 1945.[33]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Hapo wanafunzi waliteka seminari, naye akajitolea kusafisha vyoo vilivyojaa mavi ya muda mrefu.[34]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Mwezi huohuo, alimuokoa Edith Zierer, binti Myahudi wa miaka 14 ambaye alikuwa amekimbia kambi la Częstochowa lakini akazimia kwenye reli.[35]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Karol akampandisha juu ya treni na kumfikisha salama mjini Kraków.[36][37][38] B'nai B'rith na makundi mengine ya Kiyahudi yamethibitisha kuwa Karol aliokoa wengine vilevile dhidi ya dhuluma ya Wanazi.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Upadri  Kisha kumaliza masomo yake seminarini, tarehe 1 Novemba 1946 Karol alipewa upadirisho na kardinali Adam Stefan Sapieha.[39][40] Baada ya hapo alitumwa Roma akasome teolojia kwenye chuo kikuu cha Kipapa Angelicum,[39][40] alipojipatia digrii ya pili na ya tatu katika teolojia.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Udaktari huo, ambao ulifuatwa na mwingine, ulipatikana kwa kuchambua Fundisho la Imani kadiri ya Mt. Yohane wa Msalaba.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Akirudi Polandi katikati ya mwaka 1948 alipangiwa kazi yake ya kichungaji ya kwanza katika kijiji cha Niegowić, maili 15 kutoka Kraków.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Alipofika huko tu, alipiga magoti na kubusu ardhi kama atakapofanya mara nyingi katika safari zake za kimataifa akifika kwenye nchi fulani.[41]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Tendo hilo liliiga lile la mtakatifu Jean Marie Baptiste Vianney.[41]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Mnamo Machi 1949 alihamishiwa parokia ya Mtakatifu Florian mjini Kraków, akaanza kufundisha maadili katika Jagiellonian University halafu katika Chuo Kikuu cha Kikatoliki cha Lublin.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Wakati huo alikusanya vijana 20 hivi walioanza kujiita Rodzinka, "familia ndogo".


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Walikuwa wakikutana kwa kusali, kujadili falsafa, na kusaidia vipofu na wagonjwa.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Polepole kundi hilo lilifikia washiriki 200 hivi, nao wakajiongezea michezo na spoti.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Mwaka 1954 alipata udaktari wa pili katika falsafa,[42] kwa kutathmini uwezekano wa kufundisha maadili ya Kikatoliki kwa kutumia fenomenolojia ya Max Scheler.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Lakini serikali ya Kikomunisti ilimzuia asipewe digri hiyo mpaka mwaka 1957.[40]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Wakati huo, Wojtyła aliandika mfululizo wa makala kuhusu mada za Kikanisa katika gazeti la kila wiki la jimbo Tygodnik Powszechny.[43]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Katika miaka 12 ya kwanza ya upadri wake alitunga pia fasihi mpya mbalimbali kuhusu vita, hali ya maisha chini ya Ukomunisti, majukumu ya kichungaji n.k. Lakini alichapisha maandishi hayo kwa kutumia jina la bandia Andrzej Jawień au Stanisław Andrzej Gruda[43][44] – tofauti na maandishi yake ya kidini yaliyotolewa kwa jina lake halisi.[43][44] Mwaka 1960, Wojtyła alitoa kitabu muhimu cha maadilidini Love and Responsibility, akitetea mafundisho ya Kanisa Katoliki kuhusu ndoa kwa kutumia mtazamo wa kifalsafa.[45]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Askofu na kardinali  Tarehe 4 Julai 1958,[40] alipokuwa likizo, Papa Pius XII alimteua askofu msaidizi wa Kraków.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Aliitwa  Warsaw akutane na Mkuu wa Maaskofu wa Polandi, kardinali Stefan Wyszyński, aliyemuarifu kuhusu uteuzi huo.[46][47] Kisha kukubali kuwa msaidizi wa askofu mkuu Eugeniusz Baziak, alipewa daraja ya uaskofu (akitumia jina la jimbo la zamani la Ombi) tarehe 28 Septemba 1958.[40]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Akiwa na miaka 38 tu, alikuwa kijana kuliko maaskofu wote wa Polandi.


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Baada ya kifo cha Baziak mnamo Juni 1962, tarehe 16 Julai, Karol Wojtyła alichaguliwa asimamie jimbo kama Vicar Capitular.[24]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Wojtyła alishiriki toka mwanzo hadi mwisho Mtaguso wa pili wa Vatikano (1962–1965),[24][40] akichangia hasa hati Dignitatis Humanae na Gaudium et Spes.[40]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Baadaye Wojtyła alishiriki pia vikao vyote vya Sinodi ya Maaskofu.[24]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Tarehe 13 Januari 1964, Papa Paulo VI alimteua askofu mkuu wa Kraków.[48]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Halafu, tarehe 26 Juni 1967, Paulo VI alimteua kardinali[40][48] akapewa kanisa la San Cesareo in Palatio.[49]


Question: Papa wa tano anaitwaje?

Papa Yohane Paulo II

Mwaka 1967 alichangia pia hati Humanae Vitae iliyokataza tena utoaji mimba na teknolojia ya uzazi wa mpango.[6][40][50] Papa  Mnamo Agosti 1978, Wojtyła alishiriki uchaguzi wa Papa Yohane Paulo I, aliyefariki baada ya siku 33 tu.[24][40][51] Uchaguzi wa pili wa mwaka huo 1978 ulianza tarehe 14 Oktoba[52][52] na Wojtyła akashinda walipopiga kura mara ya nane.