Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Lakini, hariri nyingi zinaweza kufanywa katika muda halisi na kuonekana katika mtandao moja kwa moja.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Hali hii inaweza kusababisha utumiaji mbaya wa mfumo.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Sava za kibinafsi za wiki zinahitaji mtumiaji kujitambulisha ili kuhariri kurasa, na wakati mwingine hata kuzisoma.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kuhariri kurasa za Wiki Kuna njia mbalimbali ambazo watumiaji wa Wiki wanaweza kuhariri maudhui yake.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kwa kawaida, muundo wa kurasa za Wiki na mpangilio wake unatumia lugha ya kuashiria kiurahisi, ambayo wakati mwingine huitwa wikitext.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kwa mfano, kuanza mstari na ishara ya nyota ("*") hutumiwa mwanzoni mwa orodha.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Mitindo na sentensi za makala ya Wiki zinaweza kutofautiana sana katika utekelezaji wa Wiki, baadhi zikiruhusu viashiria vya HTML.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Sababu ya kutumia mbinu hii ni kwamba, HTML na viashiria vyake vingi, si rahisi kusoma, jambo linaloifanya makala kuwa ngumu kuhaririwa.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kwa hivyo Wiki zinapendelea uhariri wa makala rahisi kwa kuzingatia kaida chache na rahisi kuliko za HTML za kuonyesha muundo na mtindo.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Ingawa kwa kupunguza upenyaji kwa HTML na kwa cascading style sheet (CSS) Wiki hupunguza uwezo wa mtumiaji kubadilisha muundo wa makala ya Wiki, kuna faida kadhaa.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kupunguza upenyaji wa CSS huhakikisha kwamba kuna ulainishaji wa sura na hisi na kule kuzuia JavaScript kunamzuia mtumiaji kuweka programu zinazoweza kupunguza upenyaji kwa watumiaji wengine  (Dondoo kutoka kwa Alice's Adventures in Wonderland kilichoandikwa na Lewis Carroll) Mfumo wa "WYSIWYG" ("What You See Is What You Get" yaani "Uonacho ndicho upatacho") wa kuhariri Wiki unatumiwa sana na watumiaji kupitia JavaScript au ActiveX ambayo inatafsiri maelekezo yaliyoingizwa kipicha, kama vile "maandishi makubwa" na "maandishi ya mlazo", hadi HTML au makala ya Wiki yanayoambatana.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kwa ule utekelezaji, ishara za toleo jipya la ukurasa uliohaririwa linatolewa na kuwasilishwa kwa Sava kisiri, bila ya mtumiaji kuona kitendo hiki cha kiteknolojia.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Hata hivyo, dhibiti za WYSIWYG hazitoi viungo vyote wakati wote kwa makala ya Wiki.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wiki nyingi zinahifadhi kumbukumbu ya mabadiliko yaliyofanywa kwa kurasa za Wiki, na kila nakala ya Wiki inahifadhiwa.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Hii ina maana kuwa waandishi wanaweza kurudia toleo la awali la ukurasa, iwapo italazimu kama kosa limetokea kwenye ukurasa wa wiki.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Matekelezo mengi ya Wiki, kwa mfano MediaWiki, yanaruhusu watumiaji kutoa muhtasari wa mabadiliko wakati wanapohariri ukurasa.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Haya ni maelezo mafupi yanayotoa muhtasari wa masahihisho.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Hauingizwi kwenye makala, lakini huhifadhiwa pamoja na marekebisho ya ukurasa, ili kuruhusu watumiaji kuelezea nini kimefanyika na kwa nini; hii ni sawa na ujumbe wa logi wakati unapofanya mabadiliko kwa mfumo dhibiti wa mabadiliko.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kuendesha Katika makala za kurasa nyingi, kwa kawaida kuna idadi kubwa ya viungo vya HyperText na kurasa nyingine.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Aina hii ya urambazaji usio sambamba ni wa "kiasili" kwa Wiki kuliko urambazaji uliolainishwa kwa programu.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Baada ya hapo, watumiaji wanaweza pia kutengeza idadi yoyote ya kurasa za mwelezo au jedwali la yaliyomo, na mpangilio wa mfuatilio au mpangilio mwingine wowote wanaoupendelea.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Hii inaweza kuwa changamoto kuhifadhi, kwa kuwa waandishi wengi wanaandika na kufuta kurasa bila mpangilio maalum.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wiki kwa ujumla hutoa njia zaidi ya moja ya kujamiisha au kuashiria kurasa ili kusaidia katika kudumisha kurasa za mwelezo.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wiki nyingi zina kipengele cha kuashiria kwa nyuma, ambacho kinaonyesha kurasa zote zinazoshirikishwa na ukurasa husika.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Ni kawaida kwa Wiki kutengeza viashiria kwenda kwa kurasa ambazo hazijaundwa, kama njia ya kuwaalika wengine washiriki wanachojua kuhusu mada mpya katika Wiki.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kuandamiza na kutengeneza kurasa Viungo vinaundwa kwa kutumia sentensi maalum, inayoitwa "ruwaza ya viungo" (pia tazama Curie).


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Mbeleni, Wiki nyingi zilitumia CamelCase kuzipa majina kurasa na kutengeneza viungo.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Hivi zinaundwa kwa kuandika maneno kwa herufi kubwa katika kirai na kutoa nafasi iliyopo kati ya maneno (neno "CamelCase" lenyewe ni mfano).


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wakati CamelCase hufanya kuunganisha kuwa rahisi sana, pia inapelekea kwenye viungo vinavyoandikwa kwa hali inayokiuka maendelezo sanifu ya maneno.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wiki ambazo zinatumia CamelCase zinatambulika kwa urahisi kwani zina majina kama "TableOfContent" na "BeginnerQuestions."


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Inawezekana kwa Wiki kuzifanya nanga hizi za viungo kuonekana kwa kurejesha nafasi kati ya maneno na pia kwa kutumia herufi ndogo.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Hata hivyo, uchakataji wa kiungo ili kuboresha usomaji wa nanga unalemezwa kwa kupoteza ujumbe ulio katika herufi kubwa unaosababishwa na udondoshi wa CamelCase.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kwa mfano, "RichardWagner" inapaswa kuonyeshwa kama "Richard Wagner", "MuzikiPendwa" inapaswa kuonyeshwa kama "muziki pendwa".


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Hakuna njia rahisi kuamua ni herufi kubwa gani inapaswa kubaki ilivyo.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kwa sababu hiyo, Wiki nyingi sasa zina "uunganishi huru" kwa kutumia mabano, na baadhi haziruhusu kutumia CamelCase kwa mpango.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Uaminifu na Usalama Kudhibiti mabadiliko  Wiki kwa ujumla ziliundwa na falsafa ya kuifanya kuwa rahisi kusahihisha makosa, badala ya kuifanya kuwa vigumu kufanya makosa.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Hivyo, ingawa Wiki ni sahili, zinatoa njia ya kuthibitisha uhalali wa nyongeza ya hivi karibuni kwa ukurasa.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Maarufu sana, katika karibu kila Wiki, ni ukurasa wa "Mabadiliko ya hivi karibuni", orodha maalum inayohesabu hariri za karibuni, au orodha ya hariri zilizofanywa wakati mahsusi. [11]


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Baadhi ya Wiki zinaweza kuchuja orodha ili kuondoa hariri ndogo zinazotolewa na kuagizwa moja kwa moja kwa kurasa ("bots"). [12]


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kutoka logi ya mabadiliko, kazi nyingine zinapatikana katika Wiki: historia ya marekebisho inaonyesha nakala za kurasa za mbeleni na sifa tofauti zinaonyesha mabadiliko kati ya nakala mbili.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kwa kutumia historia ya marekebisho, mhariri anaweza kuona na kurejesha toleo la awali la makala.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Vipengele tofauti vinaweza kutumika kuamua kama hii ni muhimu au la.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Mtumiaji wa Wiki wa mara kwa mara anaweza kuona tofauti ya hariri zinazoorodheshwa katika ukurasa wa "Mabadiliko ya hivi karibuni" na, ikiwa ni hariri isiyokubalika, angalie historia, na kurejesha hariri ya awali; mchakato huu kwa kiasi umelainishwa, kwa kutegemea programu ya Wiki iliyotumiwa. [13]


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Iwapo hariri zisizokubalika zitakosa kuonekana katika ukurasa wa "mabadiliko ya hivi karibuni", baadhi ya Wiki zina injini za ziada kudhibiti yaliyomo.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Inaweza kufuatiliwa ili kuhakikisha kwamba ukurasa, au seti ya kurasa, zinahifadhi ubora wake.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Mtu aliye tayari kudumisha kurasa ataonywa kuhusu mabadiliko kwenye kurasa, itamruhusu  kuthibitisha uhalali wa nakala mpya haraka. [14]


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kutafuta Wiki hutoa mara nyingi hutafuta anwani kutafuta, na wakati mwingine makala kamili.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Utafutaji zaidi hutegemea iwapo injini Wiki inatumia hifadhidata.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kupatikana kwa hifadhidata zilizopewa nambari ni muhimu kwa upatikanaji wa haraka katika Wiki kubwa.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wakati mwingine injini za utafutaji data kama vile Google zinaweza kutumika katika Wiki ambayo uwezo wake wa kutafuta ni mdogo ili kupata matokeo sahihi zaidi.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Hata hivyo, mwelezo wa injini ya utafutaji unaweza kuwa umepitwa na wakati kama vile (siku, wiki au miezi) kwa tovuti nyingi.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Muundo wa programu Programu ya Wiki ni aina ya programu shirikishi ambayo inaendesha mfumo wa Wiki, kuruhusu kurasa za mtandao kutengenezwa na kuhaririwa kwa kutumia kivinjari cha kawaida cha mtandao.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kwa kawaida hutekelezwa kama Sava tekelezi ambayo inaendeshwa kwa Sava moja au zaidi za mtandao.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Maudhui huhifadhiwa katika mfumo wa faili, na mabadiliko kwa maudhui yanahifadhiwa katika mfumo wa usimamizi hifadhidata wenye uhusiano.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Vingine, Wiki za kibinafsi huendeshwa kama programu tekelezi za kujitegemea katika kompyuta moja, kwa mfano: WikidPad.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Uaminifu Wakosoaji wa mifumo ya wiki inayohaririwa wanasema kwamba mifumo hii inaweza kuharibiwa kwa urahisi, wakati watetezi wanasema kuwa jumuiya ya watumiaji inaweza kupata maudhui yasiyo sahihi na kuyarekebisha. [4]


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Lars Aronsson, mtaalamu wa mifumo ya takwimu, anatoa muhtasari wa zogo hili kama ifuatavyo:     “Most people, when they first learn about the Wiki concept, assume that a Web site that can be edited by anybody would soon be rendered useless by destructive input.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

It sounds like offering free spray cans next to a grey concrete wall.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

The only likely outcome would be ugly graffiti and simple tagging, and many artistic efforts would not be long lived.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Still, it seems to work very well.[6]” Usalama Falsafa ya Wiki nyingi kuruhusu mtu yeyote kuhariri maudhui, haihakikishi kuwa kila mhariri ana nia njema.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Uharibifu unaweza kuwa tatizo kuu.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Katika Wiki kubwa, kama ile inayoendeshwa na wakfu wa Wikimedia, uharibifu unaweza kukosa kuonekana kwa kipindi kirefu.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wiki kwa hali yake zimo hatarini kutokana na uharibifu wa kimakusudi, unaojulikana kama "habari za kichochezi".


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wiki hupendelea kuchukua mwelekeo mwepesi kwa usalama [15] mkabala na tatizo la uharibifu; kufanya kutengua uharibifu kuwa rahisi kuliko kujaribu kuzuia uharibifu.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wiki kubwa mara nyingi hutumia mbinu za hali ya juu, kama vile 'bots' ambazo hubaini na kurekebisha uharibifu na uendelezi wa JavaScript unaoonyesha herufi zilizoongezwa kwa kila hariri.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kwa njia hii uharibifu unaweza kupunguzwa hadi kiwango kidogo kama vile "uharibifu mdogo" au "uharibifu wa kimzaha", ambapo herufi zilizoongezwa/kuondolewa ni chache, hivyo bots zinakosa kuzitambua na watumiaji hawayapi kipaumbele.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kiasi cha uharibifu Wiki inaopata inategemea uwazi wa Wiki.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kwa mfano, baadhi ya Wiki zinawaruhusu watumiaji ambao hawaandikishwa, wanaobainishwa na anwani zao za IP kuhariri maudhui, ilhali nyingine zikiruhusu tendo hili kwa watumiaji waliojiandikisha tu.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wiki nyingi zinaruhusu watumiaji ambao hawajajiandikisha kuhariri, [16] lakini watumiaji waliojiandikisha huwa na uwezo zaidi wa kuhariri; kwa Wiki nyingi, kuwa mwanachama ni mchakato rahisi.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Baadhi ya Wiki uhitaji usubiri kwa muda fulani wa ziada kabla ya kuruhusiwa kupata zana fulani.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kwa mfano, kwa Wikipedia ya Kiingereza, watumiaji waliojiandikisha wanaweza kuzibadilishia majina kurasa iwapo akaunti zao zimekaa angalau siku nne.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wiki nyingine kama vile Wikipedia ya Kireno hutumia mahitaji ya uhariri badala ya mahitaji ya muda tu, kupeana zana za ziada kwa mtumiaji baada ya kufanya hariri kadhaa kuonyesha uaminifu wake na umuhimu wake kama mhariri.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kimsingi, Wiki "zisizo wazi" ni salama zaidi na za kuaminika, lakini hukua polepole, wakati Wiki zilizo wazi hukua katika kiwango stedi lakini huwa shabaha rahisi kwa waharibifu.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Mfano mwafaka wa jambo hili utakuwa ule wa Wikipedia na Citizendium.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Ya kwanza ni wazi mno, inaruhusu mtu yeyote mwenye kompyuta na anayeweza kupata mtandao kuihariri, na kuifanya kukua kwa kasi, ilhali ya pili inahitaji 'jina halisi' la mtumiaji na wasifu wake, na kuathiri ukuaji wa Wiki lakini kujenga karibu mandhari isiyo na uharibifu.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Jamii Jamii za watumiaji Jamii nyingi za Wiki ni za binafsi, hasa ndani ya makampuni.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Hizo mara nyingi hutumiwa kama nyaraka za ndani za mifumo ya ndani na matekelezo.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Pia kuna WikiNodes ambazo ni kurasa kwa Wiki ambazo zinaelezea kurasa zinazohusiana.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kupangwa kwao ni kama kwa majirani na wajumbe.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wiki jirani ni Wiki ambayo inaweza kujadili maudhui yanayofanana au vinginevyo inaweza kuwa ya manufaa.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wiki mjumbe ni Wiki ambayo inakubali kuachiwa maudhui fulani.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Njia moja ya kupata Wiki zenye maudhui fulani ni kufuata mtandao wa wiki kutoka moja hadi nyingine; njia nyingine kwa mfano ni kufunga safari ya "basi la Wiki": Wikipedia's Tour Bus Stop Majina ya kimtandao yanayoihusisha "Wiki" yanazidi kupata umaarufu katika kusaidia sekta maalum.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kwa wale ambao wangependa kutengeneza Wiki zao wenyewe, zinapatikana Wiki za umma  zinazoitwa "shamba za wiki", na baadhi yake zinaweza kutengeneza Wiki zinazohitaji neno la siri ili kutumia PBwiki, Socialtext, Wetpaint na Wikia ni mifano maarufu ya huduma hii.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kwa habari zaidi, tazama Orodha ya mashamba ya wiki.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Kumbuka kwamba mashamba ya Wiki yana matangazo ya biashara katika karibu kila ukurasa.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wikipedia ya Lugha ya Kiingereza ina idadi kubwa sana ya watumiaji katika mtandao World Wide Web [17]: imo miongoni mwa tovuti kumi zenye watumiaji wengi zaidi. [18]


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Wiki nyingine kubwa ni pamoja na WikiWikiWeb, Memory Alpha, Wikivoyage, World66 na Susning.nu, hifadhi maarifa ya Kiswidi.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Jamii za utafiti Wiki ni nyanja za utafiti mwingi.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Mikutano miwili ya Wiki ijulikanayo vyema ni: Kongamano la Kimataifa la Wiki ("WikiSym"), mkutano unaozingatia sana utafiti wa Wiki na matumizi yake kwa ujumla Wikimania, mkutano wa kufanyia utafiti na matumizi ya miradi ya wakfu wa Wikimedia kama vile Wikipedia.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Pia kuna kuna jamii nyingi ndogo za kielimu zinazotumia programu ya Wiki au mbadala wake.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

'Upelelezi wa falsafa' wa Wikidot ni moja ya zile zifahamikazo vyema zaidi. [19]


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Katika makala ya Aprili 2009 ya gazeti la kitaalamu London Times, mwanafalsafa Martin Kohen alitabiri kwamba mfumo wa 'chini hadi juu' ungekuja  kuzidi matarajio ya "maktaba ya maarifa" kama Wikipedia na Wiktionary. [19]


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Ukubwa wa lugha za Wiki 1.English 2.Arabic 3.Francais 4.Spansh 5.Urdu 6.Chinese 7.Russian 8.Portugues 9.Italian 10.Deutsch Lugha nyingine za Wikimedia Japanese Greek(Greco-Roman) Swahili Tazama pia Ulinganishaji wa programu za wiki Mfumo wa kisimamizi wa maudhui Orodha ya rasilimali za kujifunza - kozi, video za mafundisho, slides, nakala za vitabu, maswali n.k. yanayohusiana na Wikipedia na Wiki nyingine Orodha ya Wiki Kibonyezo cha kuhariri Marejeo  Masomo zaidi    Viungo vya nje  katika JinsiVituVifanyavyoKazi.  wiki ya kwanza  kifaa cha miundo na zisizo miundo, na mwongozo wa wiki kwa hatua kubwa za kufanywa katika kila hatua .  mahojiano ya Ward Cunningham, na Bill Verners.  tovuti ya kulinganisha wiki.


Question: Je mwaka ina wiki ngapi?

Wiki

Jamii:Intaneti Jamii:Wikipedia Jamii:Historia ya Intaneti


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Historia ya Kanisa ni fani inayochunguza historia ya Ukristo na ya miundo yake mbalimbali tangu Kanisa lilipoanzishwa na Yesu Kristo katika karne ya 1 hadi leo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa kawaida historia hiyo hugawanywa katika hatua nne: kipindi cha Mitume wa Yesu na Mababu wa Kanisa (karne I-karne IX) Karne za kati (karne IX-karne XV) kipindi cha marekebisho (karne XVI-karne XVIII) kipindi cha sasa (karne XIX-karne XXI) Pande mbili za Kanisa Kwa mtazamo wa imani, historia hiyo yote inaonyesha upande mmoja udhaifu na ukosefu wa Wakristo hata katika ngazi za juu, lakini pia uwezo wa neema ya Mungu wa kuleta watakatifu wapya katika mazingira yoyote.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ni kwamba kwa Wakristo, Kanisa ni kitu kizuri na muhimu sana.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ni bibiarusi wa Yesu, ni mwili wa Kristo, ni chombo cha Mungu cha kuunganisha waumini wake kwa Roho Mtakatifu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Limepewa na Mungu wito wa kuwaletea watu Neno lake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hivyo linatangaza Habari Njema, ambayo ni faraja kwa watu wanaotaka kukata tamaa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Linaombea watu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Linasaidia wenye dhiki.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Linatetea haki za binadamu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ndiyo sababu ya kusema: Nasadiki Kanisa takatifu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini Kanisa lina upande mwingine.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kati ya habari za siku zetu tunaweza kusikia juu ya magomvi ndani ya madhehebu fulani.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Viongozi wanaweza kushindana.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Vikundi vinaweza kujitokeza na kujitenga na Kanisa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mambo ya hela yanaweza kupata uzito kuliko mambo ya kiroho.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Masharti ya ajabuajabu yasiyo na msingi katika imani na mafundisho ya mitume, yanaweza kuzushwa ghafla na kutangazwa kuwa ya lazima mbele za Mungu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Tukiingia katika historia ya Kanisa kwa undani tunapata habari nyingi za kusikitisha.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ni kwamba Wakristo ni binadamu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Waliopokea wokovu katika Kristo wako njiani kwenda mbinguni.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini bado ni wanadamu wenye dhambi na wenye kasoro.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kasoro hizo za kibinadamu zinaonekana katika historia ya Kanisa pia.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwanzilishi wa Kanisa  Mwanzo wa Kanisa ni kule Yerusalemu, mji mkuu wa nchi inayoitwa kwa majina mbalimbali katika historia yake ndefu, kama Kanaani, Israeli, Palestina au Uyahudi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mnamo mwaka 30 BK Yesu wa Nazareti alikufa msalabani.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Aliuawa na serikali ya kikoloni ya Kiroma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Liwali (gavana) Mroma, kwa jina Pontio Pilato, alitoa dhidi yake hukumu ya mauti kwa sababu ya maombi ya viongozi wa Kiyahudi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Yesu alishtakiwa mbele yake kuwa anataka kujipatia cheo cha Mfalme wa Wayahudi yaani kupindua utawala wa Kiroma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Viongozi Wayahudi wenyewe waliona kosa lake ni kwamba amejitangaza kwa uongo kuwa Masiya au Mwana wa Mungu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini hilo halikuwa kosa machoni pa Waroma (ambao walikuwa Wapagani), hivyo wakatumia mashtaka yaliyoeleweka mbele za Pontio Pilato.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Biblia ya Kikristo inatuambia jinsi wafuasi wa Yesu walivyoanza kukata tamaa lakini baadaye wakakutana na Yesu aliyefufuka.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Akaonana nao na kuwafundisha katika kipindi cha siku arobaini baada ya Pasaka na hatimaye akapaa mbinguni.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwanzo wa Kanisa  Siku ya hamsini baada ya Pasaka mji wa Yerusalemu ulijaa wageni kutoka sehemu nyingi za dunia.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Walikuwa Wayahudi na watu waliovutiwa na dini yao: walikuwa wamefika kushiriki sikukuu za Kiyahudi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Siku hiyo wanafunzi wa Yesu walimpokea Roho Mtakatifu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Matokeo yake ni kwamba walitoka nje ya mkutano wao wakaanza kumshuhudia Bwana wao mbele ya watu wote.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wengi wakasikia na wengi wakaamini wakabatizwa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kati ya wasikilizaji wa mahubiri ya wafuasi wa Yesu walikuwepo watu kutoka Asia, Ulaya na Afrika Kaskazini, na baadhi yao wakabatizwa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ndio mwanzo wa ushirika wa Kikristo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Siku ile inaitwa "Pentekoste": neno hilo la Kigiriki, maana yake ni "hamsini", yaani siku 50 baada ya Pasaka.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Pentekoste ni sikukuu ya kuzaliwa kwa Kanisa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wote waliobatizwa siku ya Pentekoste "waliendelea kujifunza kutoka kwa mitume, kuishi pamoja kindugu, kumega mkate na kusali".(Mdo 2:42).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

"Waumini wote waliendelea kuwa kitu kimoja na mali zao waligawana pamoja".(Mdo 2:44) "Jumuiya yote ya waumini ilikuwa moyo mmoja na roho moja.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hakuna hata mmoja aliyekuwa na kitu chochote akakiweka kuwa mali yake binafsi, ila waligawana vyote walivyokuwa navyo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mitume walishuhudia kwa nguvu nyingi kufufuka kwa Bwana Yesu, naye Mungu akawapa baraka nyingi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hakuna mtu yeyote aliyetindikiwa kitu, maana waliokuwa na mashamba au nyumba walikuwa wanaviuza na kukabidhi mitume fedha hizo, zikagawiwa kila mmoja kadiri ya mahitaji yake".


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

(Mdo 4:32-35).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ushirika wa Wakristo leo unaonekana tofauti katika mambo mbalimbali.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Tusishangae: Yesu alitumia mfano wa mbegu ndogo inayotarajiwa kuwa mti mkubwa baadaye.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Watu 120 wa kwanza wamekuwa leo 2,500,000,000!


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Picha aliyotuachia Luka si sheria ambayo ni lazima tuifuate, bali ni mfano bora tu kwetu, ambao tuzingatie kwamba kila mahali mazingira ni tofauti.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Tangu miaka 2000 Wakristo wamepata kusikia tena na tena habari hizo wakapata mawazo mazuri jinsi gani ya kujenga jumuiya ya kindugu na ya kusaidiana katika mazingira yao hapa duniani.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mpaka leo tabia kadhaa zilizotajwa katika Biblia zinakubalika kuwa alama za Kanisa:  a. kujifunza toka kwa mitume wa Yesu b. kuishi pamoja kindugu na kuwasaidia wanyonge c. kumega mkate, yaani kushiriki sakramenti d. kusali Hali ya kushirikiana mali zote haikuendelea kama utaratibu wa kawaida wa Wakristo wote.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini kutokana na mfano huo zimejitokeza jumuiya mbalimbali katika maisha ya Kanisa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Maendeleo wakati wa Mitume Wakati wa maisha ya Mitume, dhuluma zilizotabiriwa na Yesu zilianza kutoka kwa Wayahudi wasiomuamini na kutoka kwa watu wengine.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wa kwanza kuuawa alikuwa Stefano, na kati ya Mitume Yakobo Mkubwa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kabla ya kufa, wengi kwa kuuawa, mitume waliweka waandamizi wao, ambao kati yao walitajwa maaskofu mapadri na mashemasi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mapema ulipatikana muundo mmoja wa uongozi kila jimbo, yaani askofu mmoja akisaidiwa na mapadri na mashemasi, badala ya mitindo mbalimbali iliyojitokeza awali.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ni hasa Ignas wa Antiokia ambaye katika barua zake anathibitisha muundo huohuo kila mahali alipopitia kutoka Siria hadi Italia mwanzoni mwa karne ya 2.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Katika barua hizo Ignas anaonyesha heshima ya pekee kwa Kanisa la Roma akiandika kuwa "linasimamia upendo".


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hiyo ilichangiwa na kwamba mjini Roma ndiko Mitume Petro na Paulo walipomfia Yesu katika dhuluma ya Kaisari Nero (64-68).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kati ya mambo muhimu zaidi yaliyojitokeza wakati wa Mitume ni maandishi mbalimbali ambayo baadhi yake yalianza kukusanywa na katika karne zilizofuata yalikuja kuunda Agano Jipya kama sehemu ya pili ya Biblia.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Maandishi ya kwanza ni barua zilizoandikwa na Mtume Paulo na wengineo tangu mwaka 50 hivi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Tangu mwaka 65 hivi zilianza kupatikana Injili, ambazo ni vitabu juu ya maisha na mafundisho ya Yesu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Luka mwinjili aliiongezea ile ya kwake kitabu cha pili (Matendo ya Mitume) kuhusu uenezi wa Kanisa kutoka Yerusalemu hadi Roma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hatimaye kuna kitabu cha Ufunuo ambacho peke yake ni kwa kinabii, kikitumia mtindo wa kiapokaliptiko.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Uandishi (na halafu uteuzi) wa vitabu hivyo 27 kati ya vingine vyote ni sehemu muhimu ya maendeleo ya Kanisa chini ya Roho Mtakatifu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Baada ya hapo vitabu viliendelea kuandikwa kwa kutetea, kutangaza na kufafanua imani sahihi: hivyo havikukusanywa katika Agano Jipya, lakini ndivyo mwanzo wa teolojia kama fani maalumu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Tofauti za ufafanuzi huo, kama zile kati ya shule ya Aleksandria na shule ya Antiokia, ndizo chanzo cha mabishano yaliyochangia mafarakano makubwa yaliyotokea hasa katika karne ya 5, ingawa kuanzia mwaka 325 mitaguso mikuu ilikusanya maaskofu wengi kutoka sehemu mbalimbali ili kumaliza migogoro.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Tofauti za lugha na utamaduni, pamoja na utaifa, zilichangia sana mafarakano.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Uenezi katika karne za kwanza  Ukristo katika karne za kwanza ulienea haraka katika mabara matatu: Asia Magharibi, Afrika Kaskazini na Ulaya ya Kusini na Magharibi, mbali ya maeneo ya mbali zaidi kama Nubia, Ethiopia, Persia hadi India.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Siri mojawapo ya uenezi huo ni kuwepo kwa Dola la Roma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Serikali yake ilitawala nchi nyingi kuanzia kando ya Sahara upande wa kusini mpaka Uholanzi na Uingereza wa leo upande wa kaskazini, halafu kutoka milima ya Mesopotamia (leo Iraq) upande wa mashariki mpaka Ureno wa leo upande wa magharibi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Watu wa Roma walifaulu kujenga dola hilo kubwa katika muda wa karne nyingi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla walitawala kwa hekima, hivyo wakafaulu kuendelea muda mrefu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwanzoni uraia ulikuwa kwa wakazi huru wa mji wa Roma tu, lakini polepole hata wakazi wa maeneo mengine chini ya Roma wakapewa haki za uraia.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Uwepo wa dola hilo ulisaidia sana uenezaji wa Ukristo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ingawa watawala wake walijaribu muda mrefu kupinga imani mpya, kuwepo kwa utaratibu mmoja katika eneo kubwa hivyo kulisaidia kazi ya mitume na wahubiri wa Injili.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Sababu ni kwamba: a. katika eneo kubwa hakuna mipaka inayoweza kuzuia usafiri na mawasiliano.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ukisafiri leo kutoka Moroko kuelekea Misri unavuka mipaka minne, unahitaji paspoti na vibali vingi kila safari.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

b.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

kulikuwa na usafiri.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Merikebu zilizunguka pote katika Mediteranea zikibeba mizigo na watu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Waroma pia walikuwa hodari kujenga barabara kwenye nchi kavu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Walihitaji barabara hizo kwa matumizi ya kijeshi lakini zilisaidia pia mawasiliano mengine ya kiuchumi na usafiri.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

c.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Walitumia popote hela moja, wakawasiliana katika lugha zilezile za Kigiriki na Kilatini.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mashariki Kigiriki kilikuwa lugha ya elimu ya juu na ya biashara.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Magharibi walitumia zaidi lugha ya Kilatini.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mpaka leo lugha hizo ni muhimu kama lugha za elimu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa mfano maneno mengi ya sayansi (fizikia, kemia, biolojia, jiografia n.k.) yanayotumiwa katika lugha mbalimbali, asili ni ileile ya Kigiriki.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Utawala wa Kiroma ulileta kipindi kirefu cha amani na cha maendeleo ya kiuchumi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini maendeleo hayo yalijengwa juu ya utaratibu mkali wa unyonyaji wa nchi na mikoa ndani ya dola.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kila sehemu wakazi walipaswa kulipa kodi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kama kabila fulani lilijaribu kupinga utawala wa Roma wanajeshi wake wakafika haraka na kuzima ghasia.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa mfano Wayahudi walipojaribu kujipatia uhuru tena mnamo mwaka 70 B.K. mji wa Yerusalemu uliharibiwa kabisa na wakazi wote wakauzwa utumwani.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Watoto wa watumwa wakawa watumwa vilevile.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Njia nyingine ya kugeuzwa mtumwa ilikuwa kutolipa madeni.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mdaiwa aliweza kushtakiwa na aliposhindwa kulipa aliuzwa mwenyewe kama malipo ya madeni yake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Idadi ya watumwa ilikuwa kubwa: katika mikoa kadhaa ya Dola la Roma watumwa walikuwa asilimia 20 za wakazi wote.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wengi wao walikuwa na maisha mabaya, lakini wengine waliweza kupata maendeleo na hata kupewa uhuru na mabwana wao.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wale watumwa walifurahia sana kusikia mafundisho mapya ya kwamba kila mtu ni mtoto wa Mungu na anapendwa naye.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakashangaa sana kusikia ya kwamba Yesu Kristo alikufa msalabani kwa ajili ya dhambi za watu wote, na Mungu hajali sifa au cheo cha mtu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakiingia katika ushirika wa Kikristo waliweza kushangaa wanavyoruhusiwa kukutana na watu huru na hata matajiri.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ibada za kipagani zilitenga matabaka ya kijamii.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Haikuwa kawaida kwa tajiri kusali pamoja na watumishi wake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Watumwa walisikia katika ibada za Wakristo nyaraka za Mtume Paulo zinazokazia usawa kati ya Wakristo wote, akisititiza ya kwamba Wakristo wote watazamane kama ndugu na viungo vya mwili mmoja.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

"Maana katika Roho mmoja tulibatizwa sisi sote tulibatizwa kuwa mwili mmoja, ikiwa tu watumwa au ikiwa tu huru"(1Kor 12:13) Ndiyo sababu ujumbe wa Kristo ulienea hasa kati ya maskini na watumwa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini hata watu wa matabaka ya juu walivutwa na neno la Injili na mfano mzuri wa maisha ya Wakristo, uhodari wao katika mateso mbalimbali na utaratibu wao wa kusaidiana.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Dhuluma za muda mrefu katika Dola lote la Roma (64-313) Dola la Roma lilikuwa na eneo kubwa sana katika nchi zinazozunguka Mediteranea katika mabara matatu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mataifa mengi waliishi chini ya utawala wake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Utawala huo ulianza kabla ya Yesu kuzaliwa ukaendelea mpaka karne ya 5 baada ya Kristo upande wa magharibi wa bahari ya Kati na hadi karne ya 15 upande wa mashariki.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla serikali ya Roma iliwaachia watu uhuru waendelee na desturi au mila zao ila tu ilikuwa lazima walipe kodi na kukubali utawala mkuu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Watu wengi sana walikuwa na imani ya miungu mingi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Waliabudu mahekaluni mbele ya sanamu za miungu ile.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Walikuwa na imani ya kwamba miungu ilifanana kiasi na wanadamu ila ni mikubwa na yenye nguvu zaidi na inaishi milele.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Vinginevyo waliamini miungu kuwa na tabia nyingi zinazofanana na tabia za kibinadamu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa upande mwingine waliamini ya kwamba hata mtu anaweza kupanda ngazi na kuwa kama mungu akiwa na sifa za kutosha zinazokubalika mbele za miungu yote na hasa mungu mkuu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ndiyo asili ya kumtangaza mtawala mkuu au Kaisari wa Roma kuwa na sifa za kimungu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Dhuluma ya kwanza yalitokea mwaka 64 BK, ya mwisho mwaka 309 BK.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Katika kipindi hicho kirefu, vilirudia tena na tena vipindi vya mateso vikifuatana na vipindi vya amani.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini miaka yote Ukristo ulikuwa dini isiyo halali.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kila mara mateso yaliweza kuanza upya.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwishoni mwa karne ya 1 B.K. Kaisari Domitiano alianza kudai ibada za kimungu kwake mwenyewe.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Popote katika eneo kubwa la Dola la Roma watu waliitwa kusimamisha sanamu zake na kumwabudu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa wakazi wengi jambo halikuwa geni sana maana yake kwao jina moja liliongezeka katika orodha ya miungu iliyoabudiwa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini kwa Wakristo tendo hili lilikuwa gumu mno.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Imani ya Kikristo hukataa kuwepo kwa miungu mingi, vilevile hukataza kuiabudu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Basi, Wakristo walikataa kuabudu sanamu za Kaisari.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Tendo hili lilionekana kama kusaliti serikali.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakuu wa mikoa na majimbo walianza kuwaadhibu wale wanaokataa ibada hiyo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini katika mwendo wa miaka ibada za sanamu za Kaisari zikaongezeka.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Matatizo yakakua, vita vikaongezeka, uchumi na biashara vikashuka chini.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Thamani ya fedha ikapungua.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Watu wengi wakaanza kukata tamaa na kutafuta msaada katika dini mbalimbali.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hivyo mafundisho ya kidini yalizidi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hapo wazo lilikua la kuwa anayekana kuwepo kwa miungu ni hatari kwa umma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ni mwasi atakayesababisha hasira ya miungu juu ya watu wote: ni lazima aadhibiwe.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Katika hali hiyo Wakristo walijenga utaratibu mzuri wa kufundishana na kusaidiana katika matatizo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Halafu wakakaza sana mafundisho ili waumini wasimame imara katika matatizo na dhuluma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakaendelea kuombea serikali na watu wote.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakajitahidi kuonyesha kwa maisha na matendo yao ya kwamba Ukristo ni imani yenye amani na upendo isiyoharibu umma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakakutana katika nyumba za watu binafsi, au kule Roma pia kwenye "katakombi" yaani makaburini chini ya ardhi kwani polisi haikuruhusiwa kuingia makaburini.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Pia wasomi walijitokeza kuandika vitabu ili kutetea Ukristo dhidi ya masingizio na chuki ya wengi; walifafanua imani ilivyo na kuonyesha kwamba maisha ya wafuasi wa Yesu hayaendi kinyume cha sheria za dola, hivyo dhuluma dhidi yao hazikubaliki.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Uhuru wa dini katika dola na matokeo yake  Mateso ya Wakristo yaliendelea mpaka mwaka 311.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini idadi yao iliendelea kuongezeka kote katika Dola la Roma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 312 B.K. mtu kwa jina Konstantino alitafuta Ukaisari (cheo cha mtawala mkuu) akishindana na mgombea mwingine.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Inasemekana siku moja aliota ndoto, akaona alama ya msalaba akasikia sauti iliyosema: "Kwa alama hii utashinda".


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hapo aliwaruhusu wanajeshi wake waliokuwa Wakristo kusali akamshinda mgombea mwingine katika vita.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 313 B.K. Kaisari Konstantino akatangaza sheria iliyoruhusu Wakristo kuabudu kwa uhuru.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ukristo ukawa dini inayokubaliwa katika Dola la Roma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kipindi kipya kikaanza katika historia ya Ukristo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa wengi hali hiyo ilikuwa ajabu la Mungu mwenyewe aliyemaliza matatizo yao, jinsi Biblia ilivyosema katika kitabu cha Ufunuo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakristo wakazidi kujenga na kupamba makanisa kila mahali.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Vilevile ibada zilizidi kupangwa kwa utaratibu mzuri wa matini na vitendo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Maaskofu waliweza kukutana bila matatizo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mikutano ya maaskofu (mitaguso ya ngazi mbalimbali) iliamua juu ya masuala na matatizo yaliyojitokeza.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 325 mkutano wa kwanza wa Kanisa zima ukafanyika kule Nisea (Asia Ndogo).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakristo wa nchi mbalimbali walikuwa wanatofautiana katika maelezo yao juu ya tabia ya Kimungu na ya kibinadamu za Kristo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Yaani kiasi gani Yesu ni mwanadamu na kiasi gani yeye ni Mungu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kama alikuwa mwanadamu, je aliumbwa kama wanadamu wote?


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini kama anaitwa Mungu ndiye Muumba mwenyewe.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kama yeye ni Mungu - aliwezaje kuumia msalabani?


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Au ni Mungu aliyejificha tu katika umbo la mwili, kumbe hakuteswa kweli, ilikuwa kama igizo tu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Maaskofu waliokutana kule Nikea wakapatana juu ya mafundisho ya "Kanuni ya Imani ya Nisea" yanayosema "Twamwamini Bwana mmoja, Yesu Kristo, mwana pekee wa Mungu, mwana wa azali wa Baba, yu Mungu kutoka kwa Mungu, yu nuru kutoka kwa nuru, yu Mungu kweli kutoka kwa Mungu kweli, Mwana wa azali, asiyeumbwa; aliyeshuka kutoka mbinguni kwa ajili yetu wanadamu na kwa wokovu wetu; akatwaa mwili kwa uwezo wa Roho Mtakatifu katika Bikira Maria, akawa mwanadamu; akasulibiwa kwa ajili yetu zamani za Pontio Pilato; aliteswa, akazikwa, siku ya tatu akafufuka kama yanenavyo maandiko matakatifu; akapaa mbinguni, ameketi mkono wa kuume wa Baba; kutoka huko atakuja tena kwa utukufu kuwahukumu walio hai na wafu; na ufalme wake hauna mwisho."


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Maneno hayo hutumika mpaka leo katika ibada za kikristo (pamoja na "kanuni ya Imani ya Mitume").


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Baada ya Konstantino Kanisa lilikua sana.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Watu wengi walijiunga na Ukristo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Zamani ilikuwa hatari kuwa Mkristo, kumbe sasa imekuwa faida, hata watu wenye imani haba waliosita zamani wakajiunga na Kanisa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Baada ya Konstantino makaisari wenyewe walikuwa Wakristo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 380 mambo yaligeuka kinyume cha hali ya awali: serikali ya Kaisari Theodosi I ilitangaza Ukristo wa Kikatoliki kuwa dini rasmi ya dola.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kanisa lilipewa hela na serikali.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kaisari mpya aliwekwa wakfu katika ibada kanisani.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kabla yake Armenia ilikuwa nchi ya kwanza kupokea Ukristo kama dini ya taifa (301).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ushindi huo ulifanya wengi watamani vyeo ndani ya Kanisa, kwa kuwa viliendana sasa na heshima na mali: hivyo ubora ulipungua.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwishoni serikali ilianza kufunga na kubomoa mahekalu ya Wapagani.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Asiyekuwa Mkristo alianza kupata matatizo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ilitokea mara kadhaa ya kwamba walimu wapagani walipigwa na kuuawa na umati wa Wakristo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Katika miji mbalimbali watu walianza kuwatesa hata kuwaua Wayahudi wakiwashutumu kwamba ndio waliomwua Yesu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Sisi tunaweza kushangaa jinsi hali hiyo ilivyoweza kutokea.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Yesu mwenyewe alikuwa Myahudi na mpaka msalabani alifuata taratibu za taifa la Israeli.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mtume Paulo alifundisha ya kwamba Wayahudi hawawezi kupoteza ahadi na agano la Mungu kwao hata wakimkataa Yesu Kristo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Bila shaka Yesu hakutaka watu walazimishwe kujiunga na Kanisa lake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini katika mawazo na uzoefu wa Waroma dini na serikali zilikuwa kitu kimoja.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ikiwa sasa Kaisari, wakubwa wa serikali na watu wengi walikuwa Wakristo walihisi ni kawaida kwa wote kufuata dini hiyo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kumbe Kanisa lilianza kutumiwa na wanasiasa kwa malengo yao ya kidunia.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Atanasi na mababu wengine wa Mashariki Ni huko Aleksandria ulikotokea uzushi mkuu wa historia yote ya Kanisa: padri Ario alikanusha umungu wa Yesu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mafundisho yake yalienea kote mashariki na kuungwa mkono na watawala kwa nguvu za dola.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini ni Kanisa la Misri lililompinga kwa uimara wa pekee, bila kujali dhuluma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kati ya wote, alijitokeza Atanasi wa Aleksandria anayeitwa Mkuu (Aleksandria, Misri, 295 hivi - Aleksandria, 2 Mei 373), Patriarki wa Kanisa Katoliki la madhehebu ya Misri kati ya mitaguso mikuu miwili ya kwanza: Nisea I (325) na Konstantinopoli I (383).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Maisha yote ya Atanasi yalihusika na juhudi kubwa za Kanisa kwa ajili ya kufafanua na kutetea imani sahihi juu ya Yesu na juu ya Utatu hata akaitwa mapema “nguzo ya Kanisa” (Gregori wa Nazianzo).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Pamoja na kupatwa na vurugu nyingi maishani (hasa kufukuzwa mara tano kutoka mji wake), Atanasi aliandika sana: hotuba na barua, lakini pia vitabu juu ya imani, historia, ufafanuzi wa Biblia, pamoja na maisha ya Kiroho.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kitabu chake maarufu kimojawapo kinahusu umwilisho wa Neno; humo aliandika kuwa Neno wa Mungu “alifanyika mtu ili sisi tuweze kufanywa Mungu”.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini kitabu ambacho kilienea na kuathiri zaidi maisha ya Kanisa labda ni "Maisha ya Antoni" ambacho kilieneza umonaki haraka mashariki na vilevile magharibi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mbali ya Atanasi, katika karne ya 4 na ya 5 Kanisa la Mashariki lilizaa mababu wengine bora: Basili Mkuu (Kaisarea wa Kapadokia, leo Kayseri, nchini Uturuki, takriban 329 – Kaisarea wa Kapadokia, 1 Januari 379, Gregori wa Nazianzo (Arianzo, leo Güzelyurt nchini Uturuki, 329 - Arianzo, 25 Januari 390) na Yohane Krisostomo (Antiokia wa Siria, leo Antakya, nchini Uturuki, 347 hivi - Comana Pontica, Uturuki, 14 Septemba 407).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wote walikuwa maaskofu na wote walipitia kwanza umonaki.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ndio waliofafanua kwa dhati zaidi mafumbo ya Ukristo, kuanzia lile la Utatu mtakatifu, na ndio waliobaki kielelezo kwa liturujia na uchungaji bora.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Umonaki - maisha ya pekee Watawa ni Wakristo walioamua kuishi kwa njia ya pekee.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Leo hii mashirika ya watawa ni maelfu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa kawaida kila shirika lina mkazo wake wa pekee, kama vile maisha ya kimya katika sala au huduma za upendo: hospitali, nyumba za mayatima, ufundishaji, uinjilishaji, misheni, au n.k. Hivyo mtawa anaweza kuwa na maisha ya kutotoka katika nyumba ya shirika lake au anaweza kuishi kati ya Wakristo na wasio Wakristo akiwatolea huduma zake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi tumezoea kuwaona katika Kanisa Katoliki.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini wako vilevile kati ya Waanglikana na Walutheri, ingawa si wengi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ulaya wako hata masista Wamoravian na Wabaptisti.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mtawa amepokea katika maisha yake ushauri wa mtume Paulo (ambaye hakuoa): «Nawaambia wale wasiooa bado, Ni heri wakae kama nilivyo» 1Kor 7:8.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Yesu mwenyewe aliwahi kueleza ya kwamba watakuwepo wale watakaochagua maisha ya pekee bila familia na uzazi kwa ajili ya Ufalme wa Mungu (Mt 19:12: "Wako matowashi waliojifanya kuwa matowashi kwa ajili ya ufalme wa mbinguni»).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla watawa ni kundi muhimu linalosaidia sana kazi ya kiroho katika Ukristo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wako huru kuliko wengine kujitolea katika huduma za Kanisa, kwani hawalazimiki kufikiria maendeleo ya watoto wao.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Watawa wanaweza kuishi peke yao lakini mara nyingi wanajiunga na shirika au jumuiya na kuweka nadhiri za useja mtakatifu, ufukara na utiifu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Asili ya jumuiya hizo iko Misri.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Katika karne ya 3 mateso yalizidi chini ya serikali ya Waroma Wapagani.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakristo wengine walijificha jangwani wakiogopa kulazimishwa kutoa sadaka kwa sanamu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wengine waliona jinsi familia yao ilivyouawa katika dhuluma za kidini.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wengine karibu walikata tamaa wakiona Wakristo wengine walivyokana imani kwa kuogopa mateso.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kumbe wengine hawakuona raha tena katika maisha ya kawaida, wakajitenga na dunia wakaenda porini kuishi kule maisha ya kufunga na kusali.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Watawa hao waliitwa kwa jina la Kigiriki "wamonaki" (monos= moja; monakos= anayekaa peke yake).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Walikaa jangwani katika maeneo yaliyokuwa mbali na miji na vitovu vya utawala wa Kiroma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini waliheshimiwa sana na wananchi wa kawaida.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Walitumia muda mwingi wakisali na kusoma Biblia.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Watu wakazoea kuwaendea kuomba ushauri wao katika mambo ya kiroho au maisha kwa ujumla, kuombewa katika magonjwa n.k. Wengine walizoea kupokea zawadi za wanavijiji wakaelekea maisha ya kuombaomba.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wamonaki wa kwanza walikaa kila mmoja peke yake bila kushirikiana.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Antoni wa Misri alikuwa mmojawao, naye akaona umuhimu wa kuweka utaratibu fulani kati ya wamonaki wenzake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwanafunzi wake Pakomi aliendeleza mkazo wake akawaunganisha wamonaki mahali pamoja akawapa utaratibu wa kazi na sala.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Katika utaratibu huo kila mmonaki (pia masista katika mashirika yao) hutoa ahadi au nadhiri tatu: 1.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Useja mtakatifu: atachagua maisha bila ndoa; badala yake kujiunga na shirika la wenzake kama familia ya kiroho.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ufukara: ataacha mali yake ya binafsi na hatatafuta tena utajiri wa kidunia.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Utii: atamtii mkuu wa shirika hilo aliyechaguliwa kati yao (huitwa "Abba/Abati") na kutii taratibu za ushirika wake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Utaratibu huo wa umonaki ulienea haraka: watawa wakaanza kukaa na kufanya kazi pamoja ili kujipatia mahitaji yao wenyewe.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Baadaye vituo vya wamonaki vilikuwa vitovu vya elimu ambapo sehemu ya wamonaki walisoma, kuandika (au kunakili) vitabu, kuanzisha shule n.k.  Tangu karne IV umonaki ulijitokeza magharibi pia: huko Italia, Ufaransa na Hispania kulikuwa na monasteri za kike na za kiume zilizosimamiwa na maaskofu watakatifu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kati yao wa kwanza kupitia umonaki ni Martino wa Tours (316-397).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hasa maandishi ya Yohane Kasiano (360-435) yalieneza hekima ya wamonaki wengi wa mashariki alioongea nao.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Augustino wa Hippo (354-430), babu wa Kanisa muhimu kuliko wote, baada ya kuongoka na kutembelea baadhi ya monasteri, alirudi Afrika Kaskazini aanzishe maisha ya pamoja.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwanza aliishi na walei wenzake, halafu akiwa askofu aliishi na mapadri wake, akawashirikisha utajiri wake wa akili na roho ili wafanye vizuri utume.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Katika kanuni yake, iliyotumika kwa wanawake pia, umoja uliwekwa kuwa lengo lenyewe la utawa, si jambo lake mojawapo tu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hata yeye aliathiri sana maisha ya kitawa ya magharibi kote.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Benedikto wa Nursia (480-547) ndiye aliyeunda umonaki wa magharibi kwa namna ya kudumu hasa kwa njia ya kanuni aliyoitunga polepole, kutokana na mang’amuzi yake, Kanuni ya Mwalimu asiyejulikana na mafundisho ya Bazili na mababu wengine wa jangwani.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kanuni yake iliunganisha vizuri maelekeo mawili ya umonaki wa zamani: kumtafuta Mungu kwa juhudi upwekeni na kuishi kwa umoja.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Sifa yake nyingine ni mchanganuo mzuri wa sala na kazi mbalimbali ambazo ziliokoa elimu ya zamani na kufufua uchumi wa Ulaya Magharibi baada ya makabila ya Kijerumani kuvuruga kote.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Yeye alidumisha ubaba wa Kiroho katika jumuia nzima: ndiyo maana abati ana nafasi ya pekee na ya kudumu kwa wamonaki, ambao aliwafafanua kuwa watu “wanaoishi katika monasteri na kutii kanuni moja na abati mmoja”.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwake monasteri ni shule ya utumishi wa Bwana, ambapo abati ndiye mwalimu, na kanuni ndiyo kitabu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kinyume cha watawa wazururaji wa zamani hizo za misusuko, Benedikto alidai udumifu katika monasteri.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kutokana na kila monasteri kujitegemea, Wabenedikto wakapata sura tofautitofauti bila ya kuachana na kanuni.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ushirikiano kati ya monasteri mbalimbali unategemea asili yake na mitindo yake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kati ya aina nyingine za umonaki wa magharibi inakumbukwa hasa ile ya Wakristo wa Kiselti (Ulaya visiwani).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hao hawakuwa na majimbo bali walimtegemea askofu-abati wa monasteri ya jirani na kufuata desturi za kimonaki, hasa maisha magumu ya malipizi na maungamo ya mara kwa mara.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kutoka huko wamonaki wengi walihamia Ulaya bara kama wasafiri wa Kristo na wamisionari wakieneza desturi hizo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kati yao anasifiwa hasa Kolumbani (540-615).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hatimaye wakaja kukubali kanuni ya Benedikto pamoja na desturi za Kanisa la Roma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wamonaki wengine pia walichangia sana uenezaji wa Ukristo Ulaya, k.mf. Augustino wa Canterbury (+605), aliyetumwa Uingereza na Papa Gregori I (540-604), mmonaki wa kwanza kufikia Upapa, halafu Bonifas (672-754), mtume wa Ujerumani na mfiadini.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wamisionari Wamisri katika mabara matatu Panteno wa Chuo cha Aleksandria alikwenda India kuhubiri Injili.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wamisionari wa Kanisa la Misri walianzisha Kanisa katika Sudan na Ethiopia za leo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hata sehemu mbalimbali za Ulaya zinakumbuka wamisionari kutoka Afrika waliohubiri huko Injili wakati wa Dola la Roma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Askari Wamisri katika jeshi la Roma walikaa miaka mingi Uswisi na kwingineko.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kati yao kulikuwa na Wakristo waliohubiri huko Injili kwa mara ya kwanza.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kule Ireland Wamisri waliunda monasteri mnamo mwaka 500 na kufundisha Injili.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Waireland wanafunzi wa Waafrika hao ndio wainjilisti wa Ujerumani na Uholanzi baadaye.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Augustino na mababu wengine wa Magharibi  Augustino (Thagaste, leo Souk Ahras nchini Algeria, 13 Novemba 354 – Hippo, leo Annaba, Algeria, 28 Agosti, 430) alikuwa mtawa, mwanateolojia, padri na hatimaye askofu mkuu wa Hippo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ndiye kiongozi mkuu wa Kanisa Katoliki katika Afrika Kaskazini mwanzoni mwa karne ya 5.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Katika historia yote Augustino ni kati ya watu wenye akili kubwa zaidi, iliyopenya masuala yoyote, pamoja na ubunifu wa ajabu na moyo mpana.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Aliunda upya teolojia ya mapokeo akiitia chapa yake mwenyewe.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kati ya mababu wa Kanisa, ndiye aliyetuachia maandishi mengi zaidi, kuanzia yale maarufu sana yanayoitwa "Maungamo", kwa kuwa humo miaka 397-400 aliungama sifa za Mungu na ukosefu wake mwenyewe kwa kusimulia alivyoishi hadi miaka ya kwanza baada ya kuongoka.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kila wakati ulifurahia zaidi kitu fulani katika Augustino.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Siku hizi anapendwa hasa kwa unyofu wake katika kujichunguza na kutoa siri zake, akikiri makosa yake na kuyageuza yawe sifa kwa Mungu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Uzingatifu wake wa fumbo la nafsi yake ambamo fumbo la Mungu limefichama, ni mzuri ajabu kiasi cha kubaki hata leo kilele cha kujitafiti kiroho.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Aliandika: “Usiende nje, rudi ndani mwako; ukweli unakaa katika utu wa ndani; na ukiona umbile lako ni geugeu, panda juu yako.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini kumbuka, unapopanda juu yako, unapanda juu ya roho inayofikiri.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Basi, ufikie pale mwanga wa akili unapowaka”.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Tena: “Naona ni lazima wanadamu warudishiwe tumaini la kupata ukweli”.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Posidi, mtu wa kwanza kuandika habari za maisha ya Augustino (kwa Kilatini, “Vita Augustini”), alisema “waamini wanamkuta daima hai” katika vitabu vyake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kweli havionyeshi imepita miaka 1600 tangu viandikwe: humo anaonekana kama rafiki yetu wa wakati huu anayesema nasi kwa imani isiyozeeka.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Augustino mwenyewe aliviorodhesha 1,030, ambavyo si vyote.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kazi yake kubwa haikuwa kuandika maelezo juu ya vitabu na maneno ya Biblia yenyewe alivyofanya Origene, bali kuingiza Biblia katika mazingira ya kiroho, ya kijamii na ya kisiasa ya wakati wake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hapo, akitegemea mamlaka ya imani inayodhihirishwa na Biblia, maandiko ya Kimungu yasiyoweza kukosea yakisomwa katika mapokeo ya Kanisa lililoorodhesha vitabu vinavyoiunda, aliuliza maswali na kutoa majibu yaliyo muhimu mpaka leo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Akilinganisha imani na akili, Augustino alichunguza hasa fumbo la Mungu (Ukweli mkuu na Upendo wa milele, unaohitajiwa na roho ili kupata amani) na la binadamu (ambaye ni sura na mfano wa Mungu).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Huyo katika roho yake isiyokufa, bado ana uwezo wa kuinuka hadi kwa Mungu, ingawa uwezo huo umeharibiwa na dhambi na unahitaji kabisa kurekebishwa na neema.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Teolojia yake kuhusu Utatu inaendeleza ile ya mapokeo na kuathiri Kanisa lote la Magharibi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Augustino anaweka wazi kuwa Nafsi tatu ni sawa lakini hazichanganyikani; tena anajaribu kuufafanua Utatu kwa kutumia saikolojia (mfano wa kumbukumbu, akili na utashi).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kitabu muhimu zaidi kuhusu Utatu (kwa Kilatini kinaitwa “De Trinitate”) alikiandika miaka 399-420.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kilichukua muda mrefu kwa kuwa alisimamisha uandishi wake miaka minane “kwa sababu ni kigumu mno na nadhani wachache tu wanaweza kukielewa; basi kuna haraka zaidi ya kuwa na vitabu vingine tunavyotumaini vitafaidisha wengi”.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hivyo alielekeza nguvu zake kutunga vitabu vya katekesi kwa wasio na elimu (hasa “De Catechizandis Rudibus”).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Akijibu hoja za Wadonati, ambao walitaka Kanisa la Kiafrika na kuchukia mambo ya Kilatini, alikubali kurahisisha lugha hata kufanya makosa ya kisarufi kusudi wamuelewe zaidi akifafanua umoja wa Kanisa ulivyo muhimu kwa mahusiano na Mungu na kwa amani duniani.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hasa hotuba zake, zilizoandikwa na wengine wakati alipokuwa anazitoa kwa watu akiongea nao kirahisi, zimechangia kueneza ujumbe wake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Tunazo bado karibu 600, lakini zilikuwa zaidi ya 3,000.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Pia alifafanua upya imani kuhusu umwilisho wa Mwana wa Mungu, akiwahi kutumia misamiati iliyokuja kupitishwa na Mtaguso wa Kalsedonia (451): uwepo wa hali mbili (ya Kimungu na ya kibinadamu) katika nafsi moja.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lengo la umwilisho lilikuwa wokovu wa watu, hivyo hakuna anayeweza kuokoka bila Kristo aliyejitoa sadaka kwa Baba, “akitakasa, akifuta na kutangua makosa yote ya binadamu, akiwakomboa kutoka mamlaka ya shetani”.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mbali ya Augustino, Kanisa la Magharibi katika karne ya 4 hadi ya 6 lilizaa mababu wa Kanisa wengine walioathiri moja kwa moja imani, maadili, liturujia na uchungaji: kwanza askofu Ambrosi (Trier, leo nchini Ujerumani, 340 hivi - Milano, Italia, 4 Aprili 397), ambaye ndiye aliyembatiza Augustino, halafu padri Jeromu (Strido, leo nchini Korasya 347 - Bethlehemu, Israeli, 420) na Papa Gregori I (Roma, Italia, 540 hivi – Roma, 12 Machi 604) .


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mafarakano ya mataifa mazima na umoja wa Kanisa Katika karne ya 4 dola kubwa la Roma lilianza kupata matatizo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Makabila kutoka Ulaya kaskazini yalianza kuhamia kusini.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hali ya hewa kule ilibadilika: watu wakakosa chakula cha kutosha.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hiyo ilisababisha kipindi kirefu cha vita na vurugu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Waliohama wakawasukuma majirani wao walioanza kuhamahama vilevile.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Matembezi hayo yalifika kwenye mipaka ya Dola la Roma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Waroma walishindwa kuwazuia kutokana na uzazi wao kupungua na polepole mataifa yale yasiyostaarabika yakaingia katika eneo la dola na kutwaa mikoa mbalimbali.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Waroma wakatumia hela nyingi sana kwa ajili ya jeshi lao lakini bila kufanikiwa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 395 Kaisari akagawa dola la Roma katika sehemu mbili, yaani Magharibi (makao makuu Roma) na Mashariki (makao makuu Bizanti).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mpaka wa katikati ulifuata tofauti ya utamaduni kati ya maeneo yaliyotumia zaidi lugha ya Kigiriki na maeneo yaliyotumia zaidi Kilatini.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ugawaji huo ulikuwa na kusudi la kurahisisha utawala na utetezi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini mwaka 410 makabila yasiyostaarabika yaliteka na kuharibu mji wa Roma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 476 Kaisari wa mwisho wa Magharibi aliuawa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Makabila ya Kijerumaniki yalichukua utawala katika sehemu zote za Ulaya mpaka Afrika Kaskazini.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Dola la Roma la Magharibi likagawanywa katika nchi nyingi ndogondogo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kila sehemu makabila toka Kaskazini yalitawala kama tabaka dogo la juu wakiwategemea wenyeji kuendelea kuzalisha mali na wenyewe kupokea kodi zao.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini utaratibu, mawasiliano na usalama viliharibika kabisa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Uchumi na utamaduni vilirudi nyuma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Umoja wa kisiasa uliharibika, badala yake yalitokea maeneo mengi madogo ya kikabila.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ulaya Magharibi ilibaki na chombo kimoja tu chenye umoja uliovuka mipaka: Kanisa Katoliki chini ya uongozi wa Askofu wa Roma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ndiye aliyetunza urithi wa jina kubwa la Roma akiheshimiwa pia kama mwandamizi wa Mtume Petro.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Yeye kama mchungaji mkuu alilazimika kuwajibika ili kuokoa jahazi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ndivyo walivyofanya hasa Papa Leo I na Papa Gregori I. Wafaranki, kabila kubwa la Kigermanik waliwahi kujiunga na Kanisa Katoliki wakawa msaada mkubwa kwa Mapapa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Isipokuwa, kwa kuwaachia watawale Italia ya Kati, walisababisha Papa aanze kuwa kama mfalme wa dunia hii, jambo lililoathiri sana majukumu yake ya kiroho hadi mwaka 1870.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa sababu elimu ilishuka chini popote Ulaya Magharibi, ni ndani ya Kanisa tu kwamba mapadri na wamonaki wakaendelea kusoma na kutunza elimu ya kale.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa juhudi za wamonaki Wabenedikto na wengineo, ustaarabu wa kale uliokolewa katika vitabu vyake na uinjilishaji uliendelea katika Ulaya ya Kati.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ni kwamba watu kutoka Ulaya kaskazini hawakuwa wasomi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hivyo watawala wao walitegemea watu wa Kanisa wakitaka kuandika au kusomewa barua au mikataba.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Polepole watawala wapya pamoja na makabila yao wakapokea Ukristo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Walifundishwa kwamba mfalme hupewa madaraka yake na Mungu, hivi anapaswa kufuata shauri la Kanisa ambalo linatangaza mapenzi ya Mungu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kutokana na hali hiyo ya kiutamaduni na ya kiroho Kanisa lilikuwa na athari kubwa sana.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Utamaduni na utaratibu wa kale viliendelea katika sehemu ya mashariki ya dola.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mtawala wa Bizanti akaendelea kutumia cheo cha Kaisari wa Roma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Taratibu za siasa, serikali na uchumi ziliendelea.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Makaisari wengine wa Mashariki walijaribu kutawala tena eneo lote la zamani hata upande wa magharibi lakini ilishindikana.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kanisa huko liliendelea kuwa dini rasmi ya serikali.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa sababu serikali ilikuwa yenye nguvu zaidi, Kanisa lilikuwa chini yake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kaisari alikuwa mlezi mkuu wa kanisa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ndiye aliyemthibitisha Askofu Mkuu wa Bizanti na maaskofu wa dayosisi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa sababu ya matatizo ya ndani ya dola la Roma la Mashariki (= Bizanti) mafarakano yalitokea katika nchi za Misri na Siria zilizokuwa chini ya Kaisari wa Bizanti.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Katika nchi hizo, baada ya mtaguso wa Kalsedonia (451), sehemu kubwa ya Wakristo walijitenga na kuendelea kama Kanisa la kitaifa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kanisa la Misri lilifuatwa na Kanisa la Nubia na la Ethiopia.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa namna hiyo makanisa hayo ya kale ya Afrika yameendelea hadi leo kwa namna ya pekee.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ilitokea vilevile kwa Kanisa la Siria, la Armenia n.k. Hawakuwa tena waamini binafsi walioshika msimamo tofauti na ule rasmi, bali Wakristo karibu wote wa nchi fulani chini ya maaskofu wao waliojitenga na umoja wa Kanisa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kabla ya hapo, kufuatana na mtaguso wa Efeso (431), Wakristo wa nje ya Dola la Roma upande wa mashariki (Mesopotamia, Uajemi n.k.) walikuwa wameshajitenga na kuendeleza maisha ya Kikristo chini ya dhuluma za Dola la Uajemi, huku wakieneza habari njema mbali zaidi na zaidi, hadi China na Indonesia.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kumbe Kanisa Katoliki liliendelea tofautitofauti katika sehemu hizo za mashariki na magharibi za Dola la Roma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakristo wa Magharibi (nchi za Ulaya magharibi pamoja na Afrika kaskazini) wakafuata uongozi wa Papa yaani Askofu wa Roma.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kanisani walitumia lugha ya Kilatini.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakristo wa Mashariki wakafuata maaskofu wao waliokuwa chini ya serikali ya Kaisari wa Bizanti.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kama lugha walitumia Kigiriki.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Pamoja na magomvi katika uenezaji wa Ukristo kwenye maeneo ya Ulaya yaliyokuwa bado ya Kipagani (hasa kati ya Waslavi), tofauti hizo zilisababisha desturi na mawazo yaliyozidi kutofautiana.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ziliweka msingi wa kutokea kwa madhehebu mawili makubwa yanayoendelea mpaka leo yaani Kanisa Katoliki la Kiroma (magharibi) na Kanisa la Kiorthodoksi (mashariki).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Baada ya mafarakano ya muda (hasa la miaka 863-867 kuhusu upatriarki wa Fosyo), mwaka 1054 wajumbe wa Askofu wa Roma walimtembelea Askofu Mkuu wa Bizanti.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Walianza kupingana vikali na mwishoni wakalaaniana.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Tangu mwaka ule farakano lilikuwa rasmi kati ya Ukristo wa Magharibi na Waorthodoksi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Ilichukua miaka mingi kushinda laana hizo.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1967 Papa Paulo VI wa Roma alimtembelea Askofu Athenagoras wa Bizanti (leo: Istanbul) wakapatana tena na kusameheana makosa ya zamani.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Uelewano umeanza kujengwa pia kati ya makanisa yaliyofarakana zamani na Bizanti kama vile Wakopti na Wasiria.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Uenezi wa Uislamu ulivyorudisha nyuma Ukristo na umisionari wake  Mwaka 622 B.K. Mwarabu kwa jina Muhammad alikimbia mji wa Maka.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakazi wa Maka walikuwa wamemkasirikia Muhamad.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa miaka 12 aliwahi kuhubiri juu ya ufunuo aliodai ameupokea kutoka kwa malaika wa Mungu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Alipinga desturi na maadili ya watu wa mji wake.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Akatangaza "Uislamu" yaani imani katika Mungu mmoja aliyetoa amri zake kwa wanadamu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kumbe viongozi wa Maka waliona anaharibu dini ya asili ya kuabudu sanamu za miungu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Makabila ya Waarabu walikuja kila mwaka kuabudu sanamu za Maka katika jengo la Kaaba.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakati wa ziara hizo biashara ya Maka ilistawi vizuri sana.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Muhammad alionekana anaweza kuwazibia viongozi hao riziki wakakasirika wakajaribu kumwua lakini akakimbia.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Akisafiri pamoja na marafiki wachache akaelekea mji wa Jathrib (leo Madina).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Pale alipokewa vizuri, na wenyeji wakamwamini.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Habari zake zikaenea haraka pande zote za Uarabuni.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Makabila mbalimbali ya Waarabu walimwunga mkono.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Akawa kiongozi wao kidini, kijeshi na kisiasa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 630 akawashinda watu wa Maka kivita lakini alionyesha busara kwa kuwahurumia mradi wajiunge na Uislamu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Alipokufa mwaka 632 B.K. karibu Waarabu wote waliunganishwa chini ya bendera ya imani mpya ya Uislamu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Katika jina la Mungu (kwa Kiarabu: Allah) wafuasi wake wakashambulia maeneo jirani ya Waroma wa Bizanti na ya Waajemi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Dunia nzima ilishangaa kusikia habari ya kwamba Waarabu kutoka jangwani walifaulu kuwashinda wanajeshi hodari wa Kiroma na wa Kiajemi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini katika miaka iliyotangulia dola hizo mbili kubwa ziliwahi kupigana vita virefu na vikali.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wananchi wote na wanajeshi wao walichoka.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Uchumi ulidhoofika baada ya miaka 20 ya vita.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Tena wenyeji wa Misri na Shamu (Siria) walisikitikia utawala wa Kaisari wa Bizanti.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Walidai tangu muda mrefu uhuru wa kitaifa lakini wakagandamizwa.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Waarabu walikutana na maadui waliokosa nguvu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hivyo uenezaji wao ulikuwa wa haraka sana.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 636 Waarabu wakawashinda Waroma wa Bizanti kule Shamu wakateka Dameski na Yerusalemu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka uleule wakawashinda Waajemi kule Mesopotamia (Iraq).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 639 wakaingia Misri na kuteka Aleksandria miaka mitatu baadaye.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 642 waliteka sehemu kubwa ya Uajemi wenyewe.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Miaka 670/696 waliteka mkoa wa "Afrika" ya Kiroma pamoja na Karthago (Tunisia ya leo).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 711 wakavuka mlangobahari na kuingia Hispania (Ulaya Kusini).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Walifika mpaka Ufaransa wakarudishwa na wenyeji mwaka 732 lakini walitawala sehemu za Hispania kwa karne saba zilizofuata.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Walishindwa kuteka Bizanti yenyewe iliyoendelea kutawala Asia Ndogo lakini wakaenea Asia ya Kati.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwaka 751 walipigana na jeshi la China.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Na kule Mashariki wakasimama ana kwa ana mbele ya wanajeshi wa Wahindi na Wachina.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Miaka mia moja baada ya kifo cha Muhamad sehemu kubwa ya dunia kati ya Moroko na Bonde la Indus ilikuwa chini ya bendera ya Uislamu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Utawala wa Kiislamu ulifikia nchi hizo kwa njia ya vita.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mwanzoni walikuwa Waarabu kadhaa tu: walichukua madaraka ya serikali kuu na kujenga makambi ya kijeshi katika kila nchi.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Vijana wa Kiarabu walifuata baba zao wakiitikia wito wa dini uliokuja pamoja na nafasi ya kupata maisha nafuu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Walifundishwa kwamba ikiwa watakufa vitani watapokewa na Mungu kama mashahidi wa imani na kuingia Paradiso moja kwa moja.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini wasipokufa vitani watakuwa matajiri wakitawala nchi mpya na kupokea kodi za wenyeji wasio Waislamu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Imani ya aina hii iliwapa nguvu kweli na iliendelea kuvuta Waarabu wengi kutoka kwao kuhamia Afrika Kaskazini na Asia ya Kati.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Chini ya utawala wa Waarabu Waislamu, wenyeji waliruhusiwa kuendelea na desturi zao lakini hawakuwa na haki zote za uraia.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wasio Waislamu walitozwa kodi kubwa ya pekee.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Mahakamani hawakuweza kushuhudia dhidi ya Mwislamu, walilazimishwa kuvaa nguo za pekee tofauti na Waislamu, walikataliwa kupanda farasi, kujenga makanisa mapya, au kutumia kengele makanisani.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Waislamu walipata kipaumbele katika mambo yote.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hivyo polepole wenyeji walianza kutumia lugha ya Kiarabu pamoja na kujiunga na Uislamu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Bila shaka wazazi wengine walitumaini kuwasaidia watoto wao wapate maendeleo maishani wakifuata dini ya watawala.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Masharti ya kujiunga na Uislamu yalikuwa rahisi sana.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hakuna mafundisho magumu, mwanzoni inatosha kutamka "shahada" ya Kiislamu ambayo ni fupi sana: As-haddu inna la ilaha ila allah, wa Muhamad rasul ullah.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

(Nakiri ya kwamba Mungu ndiye mmoja tu, na Mohamad ni mtume wa Mungu).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini baadaye haikuwezekana kurudi katika Ukristo maana sheria ya Kiislamu iliruhusu Mkristo kugeuka Mwislamu lakini ilikataza kwa adhabu ya kifo Mwislamu asitoke katika imani hiyo na kufuata dini nyingine.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Kwa kawaida Wakristo hawakulazimishwa kuacha imani yao.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Viongozi wa Waarabu washindi walifanya mikataba na maaskofu wa Kikristo katika maeneo waliyoyateka.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Wakristo waliahidiwa ulinzi wa makanisa yao wakiambiwa wanaweza kuendelea na mila na desturi walivyozoea.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini vipindi vya kulazimisha vilitokea tena na tena, hasa baada ya mataifa mapya kuwa Waislamu.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Waarabu wenyewe walionyesha ustahimilivu zaidi kwa wenye imani nyingine (Wakristo, Wayahudi, Wafuasi wa dini ya Uajemi n.k.).


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Lakini Waturuki, Waajemi na Wamongolia baada ya kuwa Waislamu walikuwa wakali.


Question: Je,pembe mbili ambazo ziko mji wa Mombasa ulitengenezwa na nani?

Historia ya Kanisa

Hasa vipindi vya vita kati ya Wakristo kutoka Ulaya na Waarabu viliongeza uchungu kwa Wakristo waliokuwa chini ya utawala wa Kiarabu.