Question: Je ligi kuu ya soka Uingereza ilianza mwaka upi?

Mpira wa miguu

Wakati wa kombe la dunia idadi kubwa wachezaji wa timu za kitaifa kutoka Afrika wanaajiriwa na klabu huko Ulaya; wakati wa kombe la dunia dunia 2010 walikuwa asilimia 80 za wachezaji Waafrika kwenye kombe la dunia waliocheza kwa klabu za Ulaya.


Question: Je ligi kuu ya soka Uingereza ilianza mwaka upi?

Mpira wa miguu

Hali hii inashusha uwiano wa soka katika ligi za kitaifa kwa sababu wachezaji bora wako ng'ambo wakipatikana tu kwa mechi za kimataifa wakishiriki katika timu ya kitaifa.[11]


Question: Je ligi kuu ya soka Uingereza ilianza mwaka upi?

Mpira wa miguu

Mpira wa miguu nje ya kanuni za kawaida  Hali halisi kuna namna nyingi kucheza soka hata pasipo na wachezaji 22 au uwanja kamili.


Question: Je ligi kuu ya soka Uingereza ilianza mwaka upi?

Mpira wa miguu

Kila mahali dunaini watu hasa vijana hucheza barabarani au shambani kwa kila idadi ya wachezaji, ilhali fimbo au mawe mawili hudokeza goli.


Question: Je ligi kuu ya soka Uingereza ilianza mwaka upi?

Mpira wa miguu

Pasipo na mpira kamili vijana hujitengenezea kifaa kwa karatasi au plastiki iliyoshikwa kwa kamba katika umbo la kufanana na tufe.


Question: Je ligi kuu ya soka Uingereza ilianza mwaka upi?

Mpira wa miguu

Kwa mazingira ya pekee kuna pia mapatano juu ya kanuni maalumu kwa timu ndogo (kwa mfano wachezaji 5/5) au mahali kama mchanga wa mwabaoni (beach soccer), katika ukumbi (indoor soccer) au kwa wachezaji walemavu.


Question: Je ligi kuu ya soka Uingereza ilianza mwaka upi?

Mpira wa miguu

Timu bora za Mpira wa Miguu CAF Champions League 2018 CAF Champions League 2017	Wydad Athletic Club CAF Champions League 2016	Mamelodi Sundowns CAF Champions League 2015	Mazembe CAF Champions League 2014	ES Setif CAF Champions League 2013	Al Ahly CAF Champions League 2012	Al Ahly CAF Champions League 2011	Esperance Tunis CAF Champions League 2010	Mazembe CAF Champions League 2009	Mazembe CAF Champions League 2008	Al Ahly Timu bora za Mpira wa Miguu Afrika Nafasi mwanzoni mwa mwaka 2017 1	 Al Ahly Egypt	1594	 2	 Esperance de Tunis Tunisia	1588	 3	 TP Mazembe Congo DR	1587	 4	 Vita Club Congo DR	1581	 5	 Etoile du Sahel Tunisia	1578 Tanbihi  Tazama pia Shirikisho la Soka Duniani Viungo vya nje   !


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Haji au Hajj (Ar. حج) ni hija ya Waislamu kwenda Makka penye jengo la Kaaba.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Inafanywa wakati wa mwezi Dhul-hijja ambayo ni mwezi wa 12 wa kalenda ya Kiislamu, hasa tarehe 8 - 12 za mwezi.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Katika Uislamu hija hii ni wajibu kwa kila Mwislamu mwenye uwezo wa kuifanya angalau mara moja maishani mwake.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Hajj inaanza siku ya 8 ya Dhul-hijja kwa kuingia katika hali ya ihram; hii inafanywa kwa kuoga kufuatana na masharti ya dini na kwa wanaume kwa kuvaa nguo za hajj ambazo ni vitambaa viwili vyeupe pekee.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Viatu haviruhusiwi isipokuwa kandambili.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Wanawake hawana masharti kuhusu mavazi isipokuwa hawaruhusiwi kufunika uso.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Hapo wanaingia Makka mjini wakifanya tawaf yaani kuzunguka Kaaba mara saba.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Baadaye wanaelekea kwenda bonde la Mina wanapolala katika hema zilizoandaliwa.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Wengine wanatangulia kufika Mina kabla ya tarehe hii.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Siku ya 9 Dhul-hijja wanaelekea mlima wa Arafat kwa umbali wa kilomita 10 wanapokaa wakisimama na kusali hadi jioni.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Baada ya machweo wanaenda Muzafila wanapolala.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Kabla ya macheo siku ya 10 Dhul-hijja wanarudi Mina ambako wanafanya ibada ya kumrushia sheitani mawe.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Ishara ya sheitani inayotupiwa mawe ilikuwa nguzo ya mwamba inayoitwa jamarat lakini baada ajali nyingi ambako watu walikosa nguzo na kuwapiga wenzao kwenye upande mwingine kuna sasa ukuta.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Baada ya kurusha mawe 7 wanaume wanakata nywele zote za kichwani (wanawake nywele kadhaa pekee).


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Halafu wanachinja sadaka maana siku hii ni sikukuu ya Idd ul Adha.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Siku hizi kondoo 1 anachinjwa na wachinja wanaoajiriwa kwa kila haji.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Sehemu kubwa ya nyama inawekwa katika friza na kutumwa baadaye kwa watu maskini kote duniani.[1]


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Baadaye wanarudi Makka kwa tawaf ya pili kwa kuzunguka Kaaba mara saba.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Kutoka hapa wanaenda "sa'i" wanapotembea mara saba kati ya vilima vya Safa na Marwa wakifuata nyayo za Hagar aliyetafuta hapa maji kwa mtoto wake Ismail.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Siku zinazofuata wanakaa tena Mina wanarusha mara ya pili mawe kenye kuta za jamarat.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Hajj inakwisha kwa kuzunguka Kaaba mara ya tatu na mwisho.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Mahujaji wengi wanatumia nafasi kutembela mji wa Madina baada ya hajj na kuona msikiti wa mtume.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Mwislamu aliyetimiza safari hii anapewa cheo cha heshima alhaji au hajja kwa wanawake.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Safari ya kutembela Makka nje ya siku za hajj huitwa umrah haina cheo sawa na hajj yenyewe.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Idadi ya mahujaji inaelekea kuwa milioni tatu kila mwaka.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Hadi mwaka 2006 ajali nyingi zilitokea kutokana msongamano mkubwa wa watu lakini baadaye serikali ya Saudia imeajiri wataalamu kutoka kote duniani kupanga njia salama kwa mahujaji hasa kwa kutenganisha watu wanaoelekea pande mbalimbali na njia za kufika na kuondoka.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Siku hizi mahali ambako watu wengi wanatakiwa kuzunguka sehemu moja zimejengewa majengo ambako watu wanaweza kutembea kwenye ghorofa wakati mmoja.


Question: Hija ya waislamu ilianza mwaka gani?

Hajj

Marejeo   jamii:Hija


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Jamhuri ya Ghana  ni nchi ya Afrika Magharibi inayopakana na Côte d'Ivoire (Ivory Coast) upande wa magharibi, Burkina Faso upande wa kaskazini, Togo upande wa mashariki, na Ghuba ya Guinea upande wa kusini.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Neno Ghana lina maana ya "Shujaa Mfalme",[4] na lilikuwa chimbuko la jina “Guinea” (kupitia kwa Kifaransa Guinoye), ambalo limetumika kurejelea pwani ya Afrika Magharibi (na ambalo linatumika katika Ghuba ya Guinea).


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kabla ya ukoloni Ghana ilikaliwa na idadi ya watu wa kale, hasa wa Falme za Akan, wakiwemo Waakwamu upande wa mashariki, Himaya ya Ashanti ya bara na falme kadha wa kadha za Kifante, pia falme zisizo za Kiakan kama Waga na Waewe waliokuwa pwani na bara.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Biashara na nchi za Ulaya ilistawi baada ya kukutana kwao na Wareno katika karne ya 15, na Waingereza walianzisha nchi ya Gold Coast, chini ya himaya ya Uingereza mwaka wa 1874.[5]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Nchi ya Gold Coast ilijinyakulia uhuru kutoka kwa Uingereza mwaka wa 1957, ikawa taifa la kwanza la Afrika Kusini mwa Sahara (Sub-Saharan Africa) kufanya hivyo[6][7][8] Jina “Ghana” lilichaguliwa kwa taifa hili mpya ili kuashiria himaya ya kale ya Ghana, ambayo kwa wakati mmoja ilienea katika sehemu kubwa ya Afrika Magharibi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ghana ni mwanachama wa mashirika mbalimbali ya kimataifa yakiwemo Jumuiya ya Madola, Jumuiya ya Kiuchumi ya Afrika Magharibi, Umoja wa Afrika, na Umoja wa Mataifa.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ghana ni nchi ya pili baina ya nchi zinazozalisha mmea wa kakao ulimwenguni kote, pia ni kiambo cha Ziwa Volta, ambalo ndilo ziwa kubwa zaidi ulimwenguni kuundwa na binadamu[9].


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Vilevile, Ghana ni nchi inayojulikana sana katika ulimwengu wa soka.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Tarehe 16 Oktoba 2009, Ghana lilikuwa taifa la kwanza la Kiafrika kushinda Kombe la Dunia la FIFA kwa walio chini ya umri wa miaka 20 (FIFA U-20 World Cup) kwa kushinda nchi ya Brazil kwa mabao 4 kwa 3 kupitia mikwaju ya penalti[10].


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Asili ya jina   Neno Ghana  lina maana ya Shujaa Mfalme na lilikuwa jina la heshima walilopewa wafalme wa Himaya ya Ghana nyakati za kale za Afrika Magharibi.[11]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kijiografia, Himaya ya Ghana inakadiriwa kuwa kilomita 800 500 miles (800km) kaskazini na magharibi mwa Ghana ya kisasa, na ilitawala majimbo katika eneo la Mto Sénégal na mashariki kuelekea Mto wa Niger, katika maeneo ya sasa ya Senegal, Mauritania na Mali.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ghana lilichaguliwa kuwa jina rasmi la nchi ya Gold Coast nchi hii iliponyakua uhuru mnamo tarehe 6 Machi 1957; hata hivyo, Ghana haikuweza kutangaza uhuru wake kamili kutoka kwa Uingereza hadi tarehe 1 Julai 1960 ambapo pia nchi ilianza kujulikana kama Jamhuri ya Ghana.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Jiografia     Ghana ni nchi ambayo inapatikana katika Ghuba ya Guinea, nyusi chache kaskazini mwa Ikweta, jambo ambalo linaipa nchi hii hali ya joto.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Nchi hii inapatikana katika eneo la kilomita mraba 238,500 (maili mraba 92,085)238,500km2 (92,085sqmi).


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Eneo hili limezungukwa na Togo kwa upande wa mashariki, Cote d’Ivoire upande wa magharibi, Burkina Faso upande wa kaskazini na Ghuba ya Guinea (Bahari ya Atlantiki) upande wa kusini.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Laini ya Greenwich Meridian hupita ndani ya Ghana, katika jiji la viwanda la Tema.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kijiografia Ghana inapatikana karibu zaidi ya sehemu ya “katikati” mwa ulimwengu kuliko nchi yoyote ile ingawa sehemu halisi ya katikati, (0°, 0°) inapatikana katika Bahari ya Atlantiki kwa makadirio kilomita 614 (maili 382) 614km (382mi) kusini mwa Accra, Ghana, katika Ghuba ya Guinea.[12]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Nchi hii ina maeneo tambarare, vilima vya chini na mito michache.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Nchi ya Ghana inaweza kugawanywa katika maeneo matano tofauti ya kijiografia.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Eneo la pwani ni sehemu ambayo ni ya chini na iliyo na ufuo wa mchanga huku ikipakana na koko na kukingamana na mito na vijito kadha wa kadha huku sehemu ya kaskazini ikiwa na maeneo ya juu yaliyo tambarare.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Eneo la kusini magharibi na kusini ya kati mwa Ghana ni sehemu iliyoinuka sawa na pana yenye misitu ikiwa na vilima vya Ashanti na eneo sawa na pana (plateau) la Kwahu na safu ya vilima vya Akuapim-Togo vinapatikana kwenye mpaka wa mashariki mwa nchi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Bonde la Volta linachukua eneo la kati mwa Ghana.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Sehemu ya juu zaidi nchini Ghana ni Mlima Afadjato ulio na urefu wa mita 855 (futi 2,904)885m (2,904ft) na unaopatikana kwenye safu ya vilima vya Akwapim-Togo.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Hali ya hewa ni ya hari.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kanda ya pwani ya mashariki ni ya joto na iliyokauka (angalia Dahomey Gap); pembe ya kusini magharibi, huwa na joto jingi na unyevu hewani; huku sehemu ya kaskazini ikiwa yenye joto jingi na iliyokauka.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ziwa Volta, ziwa lisilo la asili kubwa zaidi ulimwenguni, linaenea kupitia katika mafungu makubwa mashariki mwa Ghana na ndicho chanzo kikuu cha vijito vingi kama vile vya Oti na Afram.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kuna misimu miwili mikuu nchini Ghana, masika na kiangazi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kaskazini mwa Ghana huwa na msimu wa masika kutoka Machi hadi Novemba huku sehemu ya kusini, ukiwemo mji mkuu wa Accra, ikiwa na masika kutoka Aprili hadi Novemba katikati.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kusini mwa Ghana kuna misitu ambayo daima ni ya kijani kibichi na ile ambayo hupoteza majani yake wakati fulani wa mwaka ikiwa na miti kama mikangazi, odumu na mipingo.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Sehemu hii inayo pia mingi ya mitende ya mafuta na mikoko.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Miti ya Shea, mibuyu na mikakaya hupatikana kwa kawaida katika maeneo ya Volta na kaskazini mwa nchi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Maeneo kiutawala  Ghana imegawiwa katika maeneo ya utawala kumi, ambayo yamegawiwa zaidi katika wilaya 138, kila moja ikiwa na Bunge la Wilaya (District Assembly).


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Chini ya wilaya kuna aina kadhaa za mabaraza, yakiwemo mabaraza 58 ya miji au maeneo, mabaraza 108 ya kanda na mabaraza 626 ya maeneo.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kamati za vitengo 16,000 huwa katika daraja ya chini zaidi.[13]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Maeneo hayo 10 ni:       Ashanti, makao makuu Kumasi Brong Ahafo, makao makuu Sunyani Central, makao makuu Cape Coast Eastern, makao makuu Koforidua Greater Accra, makao makuu Accra Northern, makao makuu Tamale Upper East, makao makuu Bolgatanga Upper West, makao makuu Wa Volta, makao makuu Ho Western, makao makuu Sekondi-Takoradi Idadi ya wakazi katika majiji makubwa  Historia  Historia ya kale Kuna ushahidi kutoka kwa maarifa ya mambo ya kale ambao unaonyesha kwamba watu wameishi katika eneo linalojulikana siku hizi kama Ghana kutoka karibu miaka ya 1500 KK (Kabla ya Kristo).[14]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Licha ya hayo, hakuna ushahidi wa kuonyesha kuwa wakazi hao wana uhusiano na wale wa eneo hili kwa sasa.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kwa mujibu wa mapokeo simulizi, mengi kati ya makabila ya Ghana, leo kama vile watu wa chimbuko la makabila kadhaa kama Waakan, Waga na Waewe, walifika Ghana mnamo karne ya 13.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mengi ya maeneo ya Ghana yanajumuisha eneo lililokuwa la Himaya ya Ashanti, mojawapo ya falme zilizokuwa na ushawishi mkubwa katika eneo la Afrika Kusini mwa Sahara kabla ya enzi za ukoloni.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Wahamiaji Waakan walihama kuelekea kusini na kuanzisha mataifa kadhaa, likiwemo lile la kwanza la himaya kuu ya Akan ya Wabono, ambayo kwa sasa inajulikana kama eneo la Brong Ahafo nchini Ghana.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Sehemu kubwa ya eneo la sasa la kusini na kati mwa Ghana ilikuwa imeungana chini ya Himaya ya Ashanti ya Waashanti, tawi la Waakan wa karne ya 16.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Utawala wa Waashanti ilihudumu mwanzoni kama mtandao mlegevu kabla ya kuwa ufalme ulioungana huku ukiwa na urasimu ulioendelea na wenye uchanganuzi mkubwa uliokuwa na makao yake Kumasi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Inasemekana kuwa katika kilele chake, Waasantehene wangeweza kutuma askari 500,000 vitani na kuwa na ushawishi wa kijeshi wa kiwango fulani juu ya majirani wake wote.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Thuluthi moja ya Waashanti wote walikuwa watumwa.[15]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Waga walianzisha muungano wenye ufanisi mnamo 1500[16] na Wagonja, Wadagomba na Wamamprusi, pia walipigania uwezo wa kisiasa katika miaka ya 1620.[16]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mwanzo wa ukoloni Mawasiliano ya awali na Ulaya kutoka kwa Wareno, walioingia Ghana mnamo 1419, yalizingatia upatikanaji wa dhahabu.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Wareno walitua kwanza katika jiji la pwani lililokuwa makazi ya ufalme wa Wafante na kuliita eneo hili Elmina, jina ambalo linamaanisha “mgodi” kwa Kireno.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mwaka wa 1481, Mfalme John II wa Ureno aliagiza Diogo de Azambuja kujenga Kasri ya Elmina, ambayo ilikamilishwa mwaka uliofuata.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Lengo lao lilikuwa kufanya ubadilishanaji wa dhahabu, pembe za ndovu na watumwa, ili kuimarisha mamlaka yao yaliyokuwa yanakua kwa kasi katika eneo hilo.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kufikia mwaka wa 1598 Waholanzi walikuwa wameungana nao, na kujenga ngome katika maeneo ya Komenda na Kormantsi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mwaka wa 1637, waliiteka Kasri ya Elmina kutoka kwa Wareno na vilevile Axim mwaka wa 1642 (Ngome ya Mtakatifu Antoni).


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Wafanyabiashara wengine kutoka Ulaya walijiunga nao kufikia miaka ya kati ya karne ya 17, hasa Waingereza, Wadenmarki na Waswidi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Wafanyabiashara Waingereza, waliovutiwa na rasilimali katika eneo hilo, waliliita Gold Coast,  (Pwani ya Dhahabu), huku nao wafanyabiashara Wafaransa, wakivutiwa na mapambo waliyokuwa wakivaa watu wa pwani, wakiliita eneo la sehemu ya magharibi “Côte d'Ivoire", au Ivory Coast (pwani ya pembe za ndovu).


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Zaidi ya ngome na kasri thelathini zilijengwa na wafanyabiashara Wareno, Waholanzi, Waingereza na Wadenmarki.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Eneo la Gold Coast lilijulikana kwa karne nyingi kama ‘Kaburi la Mtu Mweupe’ kwa sababu wengi kati ya Wazungu walioenda huko kutoka Ulaya walikufa kutokana na malaria na magonjwa mengine ya eneo la hari.[17]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Baada ya Waholanzi kuondoka mwaka wa 1874, Uingereza iliiweka Gold Coast chini ya himaya yake.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kufuatia ushindi wa Uingereza mwaka wa 1896, hadi unyakuzi wa uhuru mnamo Machi 1957, eneo la Ghana ya sasa ghairi ya sehemu ya Volta Region (British Togoland), lilikuwa likijulikana kama Gold Coast.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Vita vingi vilitokea baina ya utawala wa kikoloni na baadhi ya mataifa ya eneo hilo vikiwemo Vita vya 1806 vya Ashanti-Fante na mapambano ya kudumu ya Waashanti dhidi ya Waingereza, ambayo yalikoma baada ya Vita vya Tatu baina ya Waashanti na Waingereza (the third Ashanti-British War) (1900-1901).[18].


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

]  Hata chini ya utawala wa kikoloni machifu na watu wao walipinga mara kwa mara sera za Waingereza; hata hivyo, ushawishi wa kupinga ukoloni ulikolea baada ya Vita vya Pili vya Dunia.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mwaka wa 1947 chama kipya cha United Gold Coast Convention (UGCC) kilitoa wito wa “utawala wa kujitegemea katika wakati mfupi iwezekanavyo.”[19] Kuelekea uhuru Baada ya kuongezeka kwa maandamano mnamo 1948, wanachama wa chama cha United Gold Coast Convention walikamatwa, akiwemo Waziri Mkuu na Rais wa baadaye, Kwame Nkrumah.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Baadaye, Nkrumah aliunda chama chake mwenyewe, the Convention People's Party (CPP) ambacho kiliongozwa na usemi ‘serikali ya kujitegemea sasa’ (self government now).


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Alianzisha kampeni ya ‘Vitendo Chanya’ na kupata ufuasi wa watu wa sehemu za mashambani na wa daraja la wafanyakazi.[18]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kwa mara nyingine Nkrumah alishikwa na kuzuiliwa kwa kuwa msimamizi wa chama ambacho kilisababisha ususiaji, migomo na vitendo vingine vya uasi wa raia.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Hata hivyo, baada ya kushinda wingi wa viti katika Bunge ya Kuunda Sheria mnamo 1952, Kwame Nkrumah aliachiliwa na kuchaguliwa kuwa Kiongozi wa Masuala ya Serikali.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Baada ya uhuru  Baada ya mazungumzo na Uingereza, hatimaye tarehe 6 Machi 1957 saa sita usiku, Kwame Nkrumah alitangaza Ghana kuwa “huru milele”.[18]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Bendera iliyokuwa na rangi nyekundu, dhahabu, kijani kibichi na nyota nyeusi ilikuwa bendera mpya mnamo 1957.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Bendera hiyo iliundwa na Theodosia Salome Okoh, na rangi nyekundu inawakilisha damu iliyomwagwa ili kupata uhuru, rangi ya dhahabu inawakilisha ukwasi wa madini wa Ghana, ile ya kijani kibichi inaashiria utajiri wa kilimo na ile nyeusi ni ishara ya Uhuru wa Waafrika.[20]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Huku ikiundwa kutoka kwa muungano wa maeneo ya Gold Coast na British Togoland kufuatia matokeo ya kura ya maoni ya watu yaliyodhaminiwa na Umoja wa Mataifa mnamo 1956, Ghana ilikuwa nchi ya kwanza ya Afrika Kusini mwa Sahara kunyakua uhuru mnamo 1957.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kwame Nkrumah, Waziri Mkuu wa kwanza na baadaye Rais wa nchi ya sasa ya Ghana, hakuwa tu kiongozi wa Kiafrika wa kupigana dhidi ya ukoloni ila alikuwa pia mtu aliyekuwa na ndoto ya muungano wa Afrika ambayo haingejipata katika ukoloni mamboleo.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Alikuwa kiongozi wa serikali ya kwanza Afrika kukuza Muungano wa Waafrika (Pan-Africanism), wazo ambalo alilipata wakati wa masomo yake katika Chuo Kikuu Cha Lincoln lililoko Pennsylvania (Marekani), wakati ambapo Marcus Garvey alikuwa anapata umaarufu kwa harakati zake za “Back to Africa Movement."


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Aliunganisha ndoto za Macus Garvey na zile za mwanachuo mashuhuri Mmarekani Mweusi W.E.B. Du Bois ili kuandaa Ghana kisasa.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kanuni za Ghana za uhuru na haki, usawa na elimu ya bure kwa wote, bila kujali kabila, dini au mila, zinatokana na utekelezaji wa wazo la Pan-Africanism.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ingawa lengo lake la muungano wa Afrika halikuwahi kuafikiwa, Osagyefo Dr. Kwame Nkrumah, kama ajulikanavyo sasa, alishiriki kwa kiwango kikubwa katika kuzinduliwa kwa Shirika la Umoja wa Afrika, ambalo lilifuatwa mnamo 2002 na Umoja wa Afrika (African Union).


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ingawa Nkrumah aliheshimika sana ng’ambo, hakuwa akipendwa katika masuala ya ndani ya nchi.[21]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Hakufeli tu kuanzisha uchumi wa viwanda, ila hata sera zake hukusu uchumi ziliishia kuifanya nchi ya Ghana kuwa maskini kuliko ilivyokuwa wakati wa kupata uhuru.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mafanikio yake yalikuwa kutambuliwa na raia wa Ghana wakati wa maadhimisho ya kuzaliwa Centenary wake na siku aliliweka kama likizo umma nchini Ghana.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Hatimaye Nkrumah aliondolewa madarakani na jeshi alipokuwa ng’ambo mnamo Februari 1966, na mabadiliko hayo yalikaribishwa na wengi wa wakazi wa Ghana.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Inaaminika na wengi wa wachanganuzi wa masuala ya kisiasa kwamba shirika la Marekani la Central Intelligence Agency (CIA) lilihusika na mapinduzi hayo, lakini wazo hilo halijawahi kuthibitishwa.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mfululizo wa baadaye wa mapinduzi kati ya 1966 na 1981 uliishia kwa kuingia madarakani kwa Liuteni wa Jeshi la Wanahewa (Flight Lieutenant) Jerry Rawlings mwaka wa 1981.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mabadiliko hayo yalisababisha kusimamishwa kwa katiba ya nchi mnamo 1981 na kupigwa marufuku kwa vyama vya kisiasa.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Uchumi ulishuka sana punde baadaye, na Waghana wengi walihamia nchi zingine.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ingawa wengi wa Waghana waliohama walienda Nigeria, serikali ya Nigeria iliwarudisha Ghana karibu Waghana milioni moja mwaka wa 1983.[22]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Punde baadaye, Rawlings aliafikiana na shirika la International Monetary Fund juu ya mkataba wa mpango wa maendeleo (structural development plan) na kubadili sera nyingi za awali za uchumi na hivyo uchumi ukaanza kukua.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Katiba mpya iliyorudisha mfumo wa siasa za vyama vingi ilitangazwa mwaka wa 1992, na Rawlings alichaguliwa kuwa Rais na tena mwaka wa 1996.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Katiba ya mwaka wa 1992 ilimzuia kuwania kiti hicho kwa muhula wa tatu, kwa hivyo chama chake, National Democratic Congress, kilimchagua Makamu wake wa Rais, John Atta Mills, kuwania urais dhidi ya vyama vya upinzani.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Huku akishinda uchaguzi wa mwaka 2000, John Kufuor wa chama pinzani cha New Patriotic aliapishwa kama Rais mnamo Januari 2001, na kumshinda tena Mills mwaka wa 2004; hivyo kuhudumia kama Rais kwa mihula miwili.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mwaka wa 2009, John Atta Mills alichukua mamlaka huku kukiwa na tofauti ndogo sana ya kura 40,000 ambazo ni 0.46% [23] kati ya chama chake, National Democratic Congress, na kile cha New Patriotic Party, tukio hili likiwa la pili la ubadilishanaji wa mamlaka kutoka kwa kiongozi mmoja aliyechaguliwa kihalali kwa mwingine, na hivyo kuimarisha hadhi ya Ghana kama demokrasia iliyo imara.[24]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Serikali na siasa   Kwa mujibu wa Fahirisi ya Mataifa Yaliyoanguka (Failed States Index), Ghana inaorodheshwa katika nambari ya 53 baina ya mataifa ambayo hayajaanguka huku likiorodheshwa kwa nafasi ya pili baina ya mataifa ya Afrika baada ya Mauritius.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Taifa la Ghana liliorodheshwa katika nafasi ya 124 baina ya nchi 177 katika fahirisi hii na liliainishwa kama taifa la wastani.[25]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Vilevile, nchi ya Ghana imo katika nafasi ya 7 baina ya nchi 48 za Afrika zilizo Kusini mwa Sahara katika fahirisi ya mwaka wa 2008 ya Ibrahim Index of African Governance ambayo ilitokana na hakiki za mwaka wa 2006.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Fahirisi ya Ibrahim ni kipimo chenye uchanganuzi mwingi kuhusu maswala ya utawala barani Afrika, kinachotokana na maswala ya mabadiliko tofautitofauti ambayo huashiria kufuzu kwa serikali wakati wa kutoa huduma muhimu za kisiasa kwa wananchi wao.[26]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Serikali:  Taifa la Ghana lilianzishwa kama demokrasia ya bunge wakati wa kupata uhuru mnamo mwaka wa 1957, ikifuatiwa na ubadilishanaji wa serikali za kijeshi na za kiraia.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mnamo Januari 1993, serikali ya kijeshi iliondoka na kuipisha Jamhuri ya Nne baada ya uchaguzi wa urais na ubunge mnamo mwisho wa mwaka wa 1992.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Katiba ya 1992 inagawa mamlaka kati ya Rais, Bunge, Baraza la Mawaziri, Baraza la Taifa na mahakama huru.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Serikali huchaguliwa na upigaji kura wa haki kwa wote; ingawa bunge halina uwiano kabisa kwani wilaya zilizo na watu wachache hupata wawakilishi wengi kwa kila mtu zikilinganishwa na wilaya ambazo zina idadi ya juu ya wakazi.[13]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mfumo wa Mahakama:  Mfumo wa kisheria unatokana na ule wa Uingereza yaani British common law, sheria za kimila (kitamaduni), na katiba ya mwaka wa 1992.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Daraja za mahakama hujumuisha Mahakama Kuu ya Ghana (mahakama ya juu zaidi), Mahakama za Rufaa na Mahakama Kuu za Kisheria.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Chini ya mahakama hizi kuna mahakama za kuzunguka, mahakama za hakimu, na mahakama za kitamaduni.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Taasisi zingine zisizo chini ya sheria ni pamoja na mahakama za umma.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Tangu unyakuzi wa uhuru, mahakama zimekuwa huru kwa kiwango fulani; uhuru huu unaendelea chini ya Jamhuri ya Nne.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mahakama za chini zinadhahirishwa na kupangwa upya chini ya utawala wa Jamhuri ya Nne.[13]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Siasa:  Vyama vya kisiasa vilihalalishwa katikati mwa mwaka wa 1992 baada ya kupigwa marufuku kwa miaka kumi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kuna vyama vingi vya kiasisa chini ya Jamhuri ya Nne; hata hivyo vile vikubwa ni National Democratic Congress kilichoshinda uchaguzi wa urais na ubunge mnamo 1992, 1996 na 2008; New Patriotic Party, chama kikubwa cha upinzani kilichoshinda uchaguzi wa mwaka wa 2000 na ule wa 2004; People’s National Convention, na Convention People’s Party, ambacho kilichukua mahali pa chama cha awali cha Kwame Nkrumah kilichokuwa na jina lilo hilo.[13]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mahusiano ya Kigeni:  Tangu unyakuzi wa uhuru, Ghana imefuata kwa dhati mwelekeo wa kutojiunga na upande wa kikapitalisti au ule wa kikomunisti (nonalignment) na pia siasa zinazopendelea siasa za umoja wa Afrika (Pan-Africanism); mawazo ambayo yanahusishwa na rais wa kwanza, Osagyefo Dr. Kwame Nkrumah.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Nchi ya Ghana inapendelea ushirikiano wa kimataifa na wa kikanda wa kisiasa na wa kiuchumi, na ni mwanachama mwenye mashuhuri wa Umoja wa Mataifa na Umoja wa Afrika.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Wanadiplomasia na wanasiasa wengi Waghana wana vyeo katika mashirika ya kimataifa.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Hawa ni pamoja na mwanadiplomasia Mghana na Katibu Mkuu wa zamani wa Umoja wa Mataifa, Kofi Annan, Jaji wa Mahakama ya Kimataifa ya Jinai Akua Kuenyehia, na rais wa zamani Jerry Rawlings, ambaye alichaguliwa kuwa mwenyekiti wa Jumuiya ya Kiuchumi ya Mataifa ya Afrika Magharibi (Economic Community of West African States).[13]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Wakazi   Nchi ya Ghana ina idadi ya watu inayokadiriwa kuwa milioni 27.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Makabila Ingawa Ghana ni kiambo cha zaidi ya makabila 100 tofauti, haijashuhudia migogoro ya kikabila ambayo imesababisha vita vya wenyewe kwa wenyewe katika nchi nyingi za Kiafrika[27].


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Makabila nchini Ghana ni Akan (ambalo linajumuisha Fante, Akyem, Ashanti, Kwahu, Akuapem, Nzema, Bono, Akwamu, Ahanta na makabila mengine) 49.3%, Mole-Dagbon 15.2%, Ewe 11.7%, Ga-Dangme (likijumuisha Ga, Adangbe, Ada, Krobo na makabila mengine) 7.3%, Guan 4%, Gurma 3.6%, Gurunsi 2.6%, Mande-Busanga 1%, makabila mengine 1.4%, mengine (Wahausa, Zabarema, Wafula) 1.8% (sensa ya 2000).


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Lugha Lugha rasmi ni Kiingereza; hutumika sana katika masuala ya serikali na biashara.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Lugha hiyo vilevile ndiyo inayotumika katika mafundisho ya elimu.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Hata hivyo, Waghana wengi pia huzungumza kwa kiasi lugha moja ya kikabila.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ingawa wataalamu wengine wanasema nchini Ghana huzungumzwa zaidi ya lugha na lugha ndogo 250, Ethnologue inaziorodhesha 79 tu (angalia pia orodha ya lugha za Ghana).


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Lugha za asili za Ghana zimegawanywa katika jamii mbili ndogo kutokana na jamii ya lugha za Kiniger-Kongo.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Lugha za jamii ndogo ya Kwa zinapatikana zaidi katika maeneo ya kusini mwa Mto Volta, huku zile za jamii ya Gur zikipatikana katika eneo la kaskazini.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kikundi cha Kwa, lugha ambayo huzungumzwa na takribani 75% ya wakazi wa nchi, kinajumuisha lugha za Akan, Ga-Dangme na Ewe.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kikundi cha Gur kinajumuisha lugha za Gurma, Grusi, na Dagbani.[28]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Lugha tisa zina hadhi ya kuwa lugha zinazodhaminiwa na serikali: Akan, hasa Ashanti Twi, Fanti, Akuapem Twi, Akyem, Kwahu, Nzema; Dagaare/Wale, Dagbani, Dangme, Ewe, Ga, Gonja na Kasem.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ingawa si lugha rasmi, Kihausa ndiyo lugha ya mawasiliano inayozungumzwa na Waislamu wa Ghana.[29]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Dini Kwa mujibu wa sensa ya serikali ya 2000, mgawanyiko wa kidini ni: Wakristo 69%, Waislamu 16%, dini asilia za Kiafrika 15%[30].


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Afya Kufikia mwaka wa 2009, matarajio ya urefu wa maisha (life expectancy) wakati wa kuzaliwa ni takriban miaka 59 kwa wanaume na 60 kwa wanawake [31] huku makisio ya vifo vya watoto wachanga yakiwa 51 kwa watoto 1000 waliozaliwa hai [31].


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Hesabu ya watoto wanaozaliwa pia ni takriban watoto wanne kwa kila mwanamke.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kuna takriban madaktari 15 na wauguzi 93 kwa watu 100,000.[32]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Asilimia 4.5 ya Pato la Taifa lilitumika kwa masuala ya afya mwaka wa 2003.[32]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Watu na Utamaduni Ghana ni nchi iliyo na makabila mbalimbali; kwa hivyo ni mchanganyiko wa tamaduni wa makabila yake yote, Ashanti, Fante, Akyem, Kwahu, Ga, Ewe, Mamprusi na Dagomba, baina ya mengine.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Jambo hili linadhihirika katika upishi, sanaa na desturi ya mavazi ya Ghana.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Maadhimisho ya tamasha nchini Ghana ni sehemu muhimu ya utamaduni wa Ghana na kuna tamasha nyingi kama vile Homowo, Odwira, Aboakyer, Dodoleglime na Sandema baina ya zingine.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ibada na mila kadha wa kadha hufanywa wakati wote wa mwaka katika sehemu mbali mbali za nchi, zikiwemo zile za kuzaliwa, ibada za mpito maishani kama vile kubalehe, ndoa na kifo.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Michezo   Soka ndiwo mchezo ulio na umaarufu zaidi nchini.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Timu za kitaifa za soka ya wanaume zinajulikana kama The Black Stars, the Black Satellites na the Black Starlets na timu hizi hushiriki katika michuano mingi ikiwemo ile ya Kombe la Mataifa ya Afrika, Kombe la Dunia la FIFA na Kombe la Dunia la FIFA kwa walio chini ya miaka 20.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Timu ya the Black Satellites ilishinda Kombe la Dunia la FIFA kwa walio chini ya miaka 20 mnamo 2009 baada ya kushinda timu ya Brazili ya Seleção.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kuna timu za soka kadhaa nchini Ghana za kutajika zaidi zikiwa Accra Hearts ya Oak SC na Asante Kotoko baina ya zingine.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Baadhi ya wachezaji wa soka wa Ghana wanaojulikana katika daraja ya kimataifa au waliopata ufanisi katika soka ya Ulaya ni Abedi Pele, Ibrahim Abdul Razak, Tony Yeboah, Anthony Annan, John Paintsil, Asamoah Gyan, Samuel Osei Kuffour, Richard Kingston, Sulley Muntari, Laryea Kingston, Stephen Appiah, Andre Ayew, Emmanuel Agyemang-Badu, Dominic Adiyiah na Michael Essien.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Desturi ya Mavazi  Kufumwa kwa vitambaa ni kitengo muhimu cha utamaduni wa Ghana.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Vitambaa hivi hutumika kutengeneza mavazi ya kiasili na ya kisasa.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Michoro na rangi tofauti humaanisha vitu tofauti.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Pengine Kente ndicho kitambaa mashuhuri zaidi baina ya vitambaa vyote vya Ghana.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kente  ni kitambaa cha sherehe cha Waashanti ambacho kinatengenezwa kwa mkono kwenye kitanda cha mfumi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Vipande vya takribani inchi nne kwa upana hushonwa pamoja ili kuwa vitambaa vikubwa zaidi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Vitambaa hivi huwa katika rangi, ukubwa na namna tofautitofauti na huvaliwa wakati wa hafla muhimu sana za kijamii au kidini.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Katika muktadha wa kitamaduni, kitambaa cha kente kina umuhimu zaidi ya vazi tu.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ni uwakilishi wa kuonekana wa historia, na pia aina ya lugha iliyoandikwa kwa kufuma.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Neno Kente lina mizizi yake katika neno la Kitwi kenten  ambalo lina maana ya kikapu.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Wasusi wa kwanza wa kente walitumia nyuzi za ukindu kufuma vitambaa vilivyoonekana kama kenten (kikapu); na hivyo vilikuwa vinaitwa kenten ntoma; kumanisha kitambaa cha kikapu.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Jina la kiasili la Kiasante la kitambaa hiki lilikuwa nsaduaso au nwontoma,  kumaanisha “kitambaa kilichotengenezwa kwa mkono kwenye kitanda cha mfumi”; hata hivyo neno kente ndilo hutumika zaidi na watu wengi siku hizi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Aina nyingi tofauti za vipande vyembamba vya vitambaa vinavyofanana na kente  hufumwa na makabila mengi tofauti nchini Ghana kama Ewe, Ga na mengine ya Afrika.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kente pia hupendwa na Waafrika wanaoishi katika nchi za ng’ambo.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Muziki   Nchi ya Ghana ina aina nyingi ya muziki wa kitamaduni na wa kisasa.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Midundo hii hutofautiana kutoka kabila moja hadi jingine na eneo moja hadi lingine.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Muziki wa Ghana unajumuisha aina nyingi tofauti za vyombo vya muziki kama vile ngoma za talking drum ensembles, zeze ya goje na kinubi cha koloko, muziki wa jumba la mfalme, ikiwemo miziki ya Waakan wa Atumpan, wa Waga wa mitindo ya Kpanlogo, na marimba ya gogo itumikayo katika muziki wa Waasonko.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Aina za muziki ambazo zinajulikana zaidi kutoka Ghana ni Afro-jazz ambayo ilifumbuliwa na msanii Mghana Kofi Ghanaba.[33] na aina ya awali zaidi ya muziki wa kidunia inayoitwa Highlife.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Highlife ni muziki uliochimbuka katika miaka ya mwisho ya 1800 na miaka ya mwanzo ya 1900 na kuenea kote Afrika Magharibi hasa Sierra Leone na Nigeria.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Katika miaka ya 1900 aina mpya ya muziki ilizinduliwa na vijana huku ikiunganisha jinsi za Highlife, Afro-reggae, Dancehall na Hiphop.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mchanganyiko huu huitwa Hiplife.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Wasanii wa Ghana kama vile mwimbaji wa R&B na Soul Rhian Benson, mwimbaji wa Highlife Kojo Antwi na msanii wa rap Tinchy Stryder (Kwasi Danquah) wamekuwa na ufanisi wa kimataifa.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ngoma Ngoma (densi) ya Ghana ina tofauti mithili ya muziki wake.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kila kabila lina ngoma zake za kitamaduni na kuna ngoma tofauti tofauti kwa hafla tofauti tofauti.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kuna ngoma za mazishi, sherehe za maadhimisho, usimulizi wa hadithi, sifa na kuabudu na kadhalika.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Baadhi ya ngoma hizi ni: Bamaya Ngoma hii huchezwa na watu wa eneo la kaskazini mwa Ghana.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Inasimulia hekaya ya wakati wa ukame mkubwa.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Miungu iliwaambia watu kuwa ukame huo ulikuwa umeletwa na jinsi wanaume walikuwa wakiwakandamiza na kuwatweza wanawake.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ilisema pia kwamba ukame ungeondolewa tu pale wanaume wangejizusha na kuchukua majukumu waliyokuwa wamewatwika wanawake kwa kuvaa marinda na kushiriki katika ngoma hii.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Wanaume walipofanya hivi, mvua ilianza kunyesha.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kwa sasa ngoma hii huchezwa wakati wa mavuno katika eneo la kaskazini magharibi mwa Ghana na wanaume pamoja na wanawake wa Dagbani.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Adowa Ngoma ya watu wa Ashanti wa Ghana.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ngoma hii inatajika hasa kwa madaha na weledi wa mzunguko wa wachezaji.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Upigaji ngoma pia unasifika kwa weledi wa mfuatano wa sauti zinazochanganyika na ngoma mbili za atumpan ambazo zinatumika kama ngoma za kuongoza au ngoma simamizi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ngoma hii ilikuwa awali ikichezwa katika mazishi, lakini kwa sasa inachezwa pia katika tamasha za kila mwaka na mikusanyiko ya kijamii.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kpanlongo huchezwa na watu wa Ga wa Ghana.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Ngoma hii ya Kpanlongo ambayo mara nyingi huitwa “ngoma ya vijana,” ilianza kuchezwa punde tu baada ya unyakuzi wa Uhuru wa Ghana kama aina ya muziki wa burudani jijini Accra.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kpanlongo huchezwa kwa sasa kwa matukio yanayohusu maisha, tamasha na mikutano ya kisiasa.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Klama Huu ni muziki na ngoma ambayo inahusishwa na ibada za kubalehe kati ya watu wa Krobo wa Ghana.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Inasisitiza kusonga kwa madaha kwa mikono na miguu.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Huku wakipiga hatua ndogo kuambatana na muziki na wakigeuza vichwa kwa utaratibu kuangalia chini, wacheza ngoma huwa mfano wa madahiro tulivu.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Tofauti baina ya hatua za wachezaji zinanuiwa kuonyesha uzuri wa wacheza ngoma.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mara kwa mara, wachumba wanaotazama ngoma hii kutoka pembeni huzuru jamii ya msichana baada ya sherehe kwa madhumuni ya kumposa msichana huyo.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Vyombo vya Habari na Burudani  Vyombo vya habari vya Ghana ni mojawapo ya vile vilivyo na uhuru zaidi barani Afrika.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Hapo awali, vilikuwa vimewekewa vizuizi vingi wakati wa mfululizo wa mapinduzi ya serikali na viongozi wa jeshi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Sura ya 12 ya katiba ya 1992 ya Ghana inatoa hakikisho la uhuru na kujisimamia kwa vyombo vya habari huku Sura ya 2 ikizuia uthibiti.[34]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Baada ya kujinyakulia uhuru, serikali na vyombo vya habari vimekuwa mara kwa mara vikiwa na uhusiano ulio na mvutano, huku mashirika ya kibinafsi yakifungwa wakati wa mapinduzi ya kijeshi na sheria kali ili kuzuia ukosoaji wa serikali.[35]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Uhuru wa vyombo vya habari ulirejeshwa mnamo mwaka wa 1992, na baada ya uchaguzi wa 2000 wa John Kufuor mivutano kati ya vyombo vya habari vya kibinafsi na serikali ilipungua.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kufuor alikuwa mtetezi mkubwa wa uhuru wa vyombo vya habari na alifuta sheria ya masingizio, ingawa alisisitiza kuwa ni lazima vyombo vya habari vifanye kazi kwa uwajibikaji.[36]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Vyombo vya habari vya Ghana vimeelezwa kuwa “baadhi ya vile visivyo na uthibiti mkubwa na serikali mwingi” barani Afrika, huku vikifanya kazi vikiwa na masharti machache mno kwa vyombo vya habari vya kibinafsi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Vyombo vya habari vya kibinafsi mara kwa mara hukosoa sera za serikali.[37]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Vyombo vya habari vilifanya kazi kwa bidii wakati wa uchaguzi wa rais wa Ghana wa mwaka wa 2008, na Chama cha Wanahabari wa Ghana (Ghanaian Journalists Association (GJA)) kilimpongeza John Atta Mills kwa ushindi wake, huku kikinuia kukuza uhusiano mwema baina ya vyombo vya habari na serikali.[38]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Elimu Kiwango cha kujua kusoma na kuandika kwa watu wazima kilikuwa 65% mnamo 2007, huku wanaume wakiwa 71.7% na wanawake wakiwa 58.3%.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Nchi ya Ghana ina mfumo wa elimu ya msingi wa miaka 6 kuanzia umri wa miaka sita, na, chini ya mageuzi ya elimu yaliyotekelezwa mnamo 1987 na kurekebishwa mnamo 2007, watoto huingia katika mfumo wa miaka mitatu wa elimu ya upili ya daraja la chini.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mwishoni mwa mwaka wa tatu katika shule ya upili ya Junior High, kuna mtihani wa lazima unaojulikana kama Basic Education Certificate Examination (BECE).


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Wale wanaoendelea na masomo ni lazima wamalize masomo ya miaka mitatu ya shule ya upili ya daraja ya juu (senior high school - SHS) na kufanya mtihani wa kukubaliwa kuingia katika masomo ya chuo kikuu au taasisi yoyote ile.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kwa sasa, Ghana ina shule za msingi 21,530, shule za upili za daraja ya chini 8,850, shule za upili za daraja ya juu 900, vyuo vya mafunzo vya umma, 52[39], vyuo vya mafunzo vya kibinafsi, 5[39] vyuo vya elimu ya sanaa, 5[39] taasisi za umma ambazo si vyuo vikuu, 4[39] zisizo chuo kikuu Msingi umma taasisi, 8[39] vyuo vikuu 4 na zaidi ya taasisi za kibinafsi 45.[39]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Wengi baina ya Waghana wanaweza kupata huduma za elimu ya msingi na ya upili kwa urahisi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Idadi hizi zinaweza kutofautishwa na zile za chuo kikuu kimoja tu na shule chache tu za upili na za msingi zilizokuwepo wakati wa kujinyakulia uhuru mnamo 1957.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Gharama ya nchi ya Ghana kwa elimu imekuwa kati ya asilimia 28 na 40 ya bajeti yake ya mwaka katika mwongo mmoja uliopita.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mafunzo yote hufanywa kwa lugha ya Kingereza ambayo ndiyo lugha rasmi ya Ghana, na hufanywa na walimu Waghana waliohitimu.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Masomo yanayofunzwa katika Shule ya Msingi au ya Mwanzo ni pamoja na Kingereza, Lugha na Utamaduni wa Ghana, Hisabati, masomo ya masuala ya Mazingira, Masomo ya Kijamii na Kifaransa kama lugha ya tatu, yakiongezwa masomo ya Sayansi Jumuishi au ya Ujumla, masomo ya mwanzo ya Ustadi wa Ufundi (Pre-vocational Skills and Pre-technical skills) Elimu ya Dini na Maadili na shughuli za utendaji kama vile Muziki, Ngoma na Elimu ya Mazoezi ya Viungo.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mtaala wa daraja la upili la Senior High una masomo ya Lazima na yale ya Kuchagua.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Wanafunzi wanapaswa kuchukua masomo manne ya lazima ya Lugha ya Kingereza, Hisabati, Sayansi ya Ujumla (yakiwemo masomo ya Sayansi, Kilimo na Masomo ya maswala ya Mazingira) na Masomo ya Kijamii (uchumi, jiografia, historia na serikali).


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Wanafunzi wa shule ya upili vilevile hufanya masomo matatu ya kuchaguliwa kati ya matano yafuatayo: Mtaala wa Kilimo, Mtaala wa Kijumla (chaguo la Sanaa au Sayansi), Mtaala wa somo la Biashara, Mtaala wa Ufundi (Vocational Programme and Technical Programme).[40]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mbali na shule za msingi na za upili zinazofuata mfumo wa elimu wa Ghana, kunazo shule za kimataifa kama vile Ghana International school, Lincoln Community School na SOS-Hermann Gmeiner International College ambazo hufuata mfumo wa International Baccalaureat, Advanced Level General Certificate of Education na International General Certificate of Secondary Education (IGCSE).


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Huku ikiwa na asilimia 83 ya watoto wake shuleni, kwa sasa nchi ya Ghana ni baina ya nchi zilizo na viwango vya juu zaidi vya uandikishaji shuleni katika eneo la Afrika Magharibi.[41]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Uwiano wa wasichana na wavulana katika ujumla wa mfumo wa elimu ni 1:0.96, ambao kwa nchi ya Afrika Magahribi, ni mafanikio makubwa.[42]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kadiri ya watoto 500,000 hawaendi shuleni kwa sababu ya ukosefu wa mapato ya kuwezesha ujenzi wa shule, kutoa vitabu vya kusoma vya kutosha na kutoa mafunzo kwa walimu wapya.[42]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Chuo Kikuu cha zamani zaidi nchini Ghana, Chuo Kikuu cha Ghana, ambacho kilianzishwa mnamo mwaka wa 1948, kilikuwa na takriban jumla ya wanafunzi 29,754 katika mwaka wa 2008.[43]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Tangu unyakuzi wa uhuru wa Ghana, nchi hii imekuwa mojawapo ya vitovu vya elimu katika eneo la Afrika Kusini mwa Sahara na imekuwa mwenyeji wa watu maarufu kama vile Rais Robert Mugabe wa Zimbabwe, Alhaji Sir Dauda Jawara wa The Gambia na Cyprian Ekwensi wa Nigeria baina ya wengine.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah, ambacho ndicho chuo kikuu cha pili kuanzishwa nchini Ghana, ndicho chuo cha kwanza cha masomo ya sayansi na teknolojia nchini humo na katika ukanda wa Afrika Magharibi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Uchumi Ikiwa imejaliwa sana na maliasili, nchi ya Ghana ina mapato yanayokadiriwa kupata kila mtu (per capita output) yaliyo mara mbili yakilinganishwa na yale ya nchi zilizo maskini zaidi za Afrika Magharibi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Hata hivyo, Ghana imebakia kutegemea kwa kiwango fulani biashara na usaidizi wa kimataifa na vilevile shughuli za uwekezaji kutokana na Waghana wanaoishi nchi za ng’ambo.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Karibu 28% ya wakazi wanaishi chini ya mstari wa kimataifa wa umaskini wa dola za kimarekani 1.25 kwa siku,[44] na kwa mujibu wa wa Benki ya Dunia, kisio la mapato ya kila mtu (per capita income) ya Ghana yamekuwa mara dufu lakini kwa shida kwa miaka 45 iliyopita.[45]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Nchi ya Ghana, ikijulikana kwa dhahabu yake katika enzi za ukoloni, bado ni kati ya wazalishaji wakuu ulimwenguni wa dhahabu.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mauzo yake mengine nje ya nchi kama vile kakao, mbao, umeme, almasi, bauxiti, na manganisi ni uzalishaji mkuu wa fedha za kigeni.[46]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kiwanja cha mafuta kinachoripotiwa kuwa na hadi pipa bilioni 3 (480,000,000 m3 3 billion barrels (480,000,000m3) za mafuta mepesi kiligunduliwa mnamo mwaka wa 2007.[47]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Utafutaji wa mafuta bado unaendelea na kiasi cha mafuta kinaendelea kuongezeka.[48]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Bwawa la Akosombo, ambalo lilijengwa juu ya Mto Volta mnamo mwaka wa 1965 linatoa umeme unaozalishwa na maji kwa nchi ya Ghana na nchi zinazoizunguka.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Nguvukazi ya Ghana katika mwaka wa 2008 ilikuwa jumla ya watu milioni 11.5.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Uchumi unaendelea kutegemea sana kilimo ambacho huchangia 37% ya Pato la Taifa na kutoa ajira kwa kwa 56% ya watu wanaofanya kazi, hasa wenye ardhi ndogo.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Sekta ya viwanda ni sehemu ndogo tu ya uchumi wa Ghana iliyochangia kwa ujumla 7.9% ya Pato la Taifa mnamo 2007.[49]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Sera za kiuchumi zisizofaa za serikali za kijeshi zilizopita na masharti ya vikosi vya kulinda usalama katika maeneo ya kanda vimechangia mfumuko katika fedha za nakisi, kushuka thamani kwa Sidi, na kuongezeka kwa kutoridhika kwa umma katika maswala ya hatua za kupunguza ugumu wa maisha.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Hata hivyo, Ghana inabakia kuwa mojawapo baina ya nchi za Afrika nzima ambazo zina ustawi wa kiuchumi.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mnamo Julai 2007, Benki ya Ghana ilianzisha shughuli ya kugeuza sarafu, kutoka kwa Sidi (¢) hadi kwa sarafu mpya, Sidi ya Ghana (GH¢).


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kiwango cha ubadilishanaji ni Sidi moja ya Ghana kwa kila Sidi 10,000.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Benki ya Ghana ilizindua kampeni kabambe katika vyombo vya habari ili kuelimisha umma juu ya mageuzo haya.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Sarafu mpya ya Sidi ya Ghana iko imara kwa kiwango kikubwa na katika mwaka wa 2008 ilibadilishwa kwa ujumla kwa thamani ya dola moja ya marekani kwa Sidi 1.1 ya Ghana.[50]


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Kodi ya Ongezeko la Thamani ni kodi ya matumizi itozwayo nchini Ghana.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Utaratibu huu wa kodi ambao ulianza mnamo 1998 ulikuwa wa kiwango kimoja lakini tangu Septemba 2007 utaratibu wa viwango kadhaa ulizinduliwa.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Mnamo 1998, kiwango cha kodi kilikuwa ni 10% na na kilirekebishwa mnamo mwaka wa 2000 na kuwa 12.5%.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Hata hivyo baada ya kupitishwa kwa Sheria ya 734 (Act 734) ya mwaka 2007, kodi ya usawa ya 3% (a 3% VAT Flat Rate Scheme (VFRS) ) ilianza kufanya kazi kwa sekta ya usambazaji wa rejareja.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Hii inawezesha wauzaji wa rejareja wa bidhaa zinazotozwa ushuru chini ya Sheria ya 546 (Act 546) kotoza ushuru wa pambizoni wa 3% kwa mauzo yao na kuhesabu ushuru huu pamoja na ule wa VAT.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Hii inanuia kurahisisha utaratibu wa uchumi na kuongezeka kwa maafikiano.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Cheo katika Ngazi za Kimataifa  Tazama pia  Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika Jumuiya ya Madola Umoja wa Mataifa Uchukuzi nchini Ghana Tanbihi  Viungo vya nje  Serikali  Tovuti rasmi ya Ghana  Tovuti rasmi ya Bunge la Ghana  Mkuu wa serikali na Wanachama wa Baraza la Mawaziri Habari za ujumla  Maelezo ya nchi (Country Profile) kutoka BBC News  kutoka Encyclopaedia Britannica   kutoka UCB Libraries GovPubs  at Curlie Wikimedia Atlas of Ghana Tovuti ya African Activist Archive Project ina picha za mkutano wa All Africa People's Conference uliofanyika Accra, Ghana, 5-13 Desemba 1958 ikiwemo ile ya Kwame Nkrumah, Waziri Mkuu wa Ghana , akiuhutubia mkutano, ujumbe wa American Committee on Africa ukikutana na Nkrumah, na ya Patrick Duncan na Alfred Hutchinson wa Afrika Kusini katika mkutano huo.


Question: Je,nani mwenye kuzindua saa ya mkono?

Ghana

Vyombo vya habari  Utalii Utalii nchini Ghana (Ghana Tourism) Tovuti Rasmi ya Utalii wa Ghana  Picha za Ghana katika Bigfoto.com Picha za Ghana katika City photos     Jamii:Ghana Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Jumuia ya Kiuchumi ya Mataifa ya Afrika Magharibi Jamii:Nchi na maeneo yanayozungumza Kiingereza Jamii:Jumuiya ya Madola


Question: Je,mto mkubwa zaidi Tanzania ni ipi?

Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo

Hii ni orodha ya tawala za mikoa ya Tanzania katika mpangilio wa: *jumla ya eneo,  eneo la nchi kavu, na eneo la maji.


Question: Je,mto mkubwa zaidi Tanzania ni ipi?

Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo

Taarifa hii inalingana na uanzishwaji wa mikoa mipya minne mnamo Machi 2012, ambao umefikisha jumla ya idadi ya mikoa kuwa 31.


Question: Je,mto mkubwa zaidi Tanzania ni ipi?

Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo

Baada ya hapo ulianzishwa Mkoa wa Songwe wenye eneo la [[km2]] 26,595 kutokana na mkoa wa Mbeya.


Question: Je,mto mkubwa zaidi Tanzania ni ipi?

Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo

Mikoa ya Tanzania - Jumla ya eneo Tanzania Bara (Tanganyika)  Tanzania Visiwani (Zanzibar)  Eneo la nchi kavu  Eneo la maji Angalizo: Taarifa zinazopatikana ni za mikoa kumi na mbili tu.


Question: Je,mto mkubwa zaidi Tanzania ni ipi?

Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo

Mikoa mingine iliyobakia haina maziwa yenye maana au umuhimu au vyanzo vya maji.


Question: Je,mto mkubwa zaidi Tanzania ni ipi?

Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo

Vyanzo  Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania bara zinatolewa na .


Question: Je,mto mkubwa zaidi Tanzania ni ipi?

Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo

Taarifa kwa ajili ya mikoa ya Tanzania visiwani, yaani, Unguja na Pemba hutolewa na .


Question: Je,mto mkubwa zaidi Tanzania ni ipi?

Orodha ya mikoa ya Tanzania kwa eneo

Kwa takwimu za kisasa angalia , Tanzania in Figures, tovuti ya Tanzania National Bureau of Statistics  Tanbihi


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ  ye-Ityopp'ya Federalawi Dimokrasiyawi Ripeblik Shirikisho la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Ethiopia      (Bendera ya Ethiopia)(Coat of Arms of Ethiopia) Kaulimbiu ya Taifa: nara-pengine kwa historia   (Pengine pia utamaduni wa Kanisa la ethiopia:  Wimbo wa TaifaWodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp'ya (Songa mbele, Ewe mama Ethiopia)Lugha za TaifaKiamhara  Mji MkuuAddis AbabaRais Waziri MkuuSahlework Zewde Abiy Ahmed AliEneo - Jumla  - 0.7% MajiKadiriwa 27 duniani   1,127,127 km²   AchaWatu - Kadiriwa ( 37 duniani ) - Jumla (85,237,338) - Umma kugawa na Eneo 167.9Kadiriwa 14 duni   85,237,338 85,237,338   38/km² (103 duniani)GDP (PPP) - Jumla - kwa kipimo cha umma 72 kadir $59,930,000,000 (223)  $800 (223)Uhuru - Kadirifu - BarabaraMadaraka) siku kuu Siku ya Ukombozi FedhaBirrSaa za EneoUTC +3Intaneti TLD.etkodi za simu251 Ethiopia (kwa Kiamhara ኢትዮጵያ Ityopp'ya; kwa Kiswahili pia "Uhabeshi") ni nchi ya Afrika ya Mashariki iliyoko kwenye Pembe ya Afrika.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Nchi zinazopakana na Ethiopia ni Sudani magharibi, Eritrea na Jibuti kaskazini, Somalia mashariki na Kenya kusini.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ni nchi ambayo ina historia ya pekee Afrika na hata duniani kwa ujumla.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ethiopia ni moja ya nchi mbili za Afrika ambazo hazikutawaliwa na wakoloni wakati walipong’ang’ania Afrika.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Nchi nyingine ni Liberia.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kabla ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia Ethiopia ilivamiwa na Waitalia (1936) lakini ilipata uhuru wake tena baada ya miaka michache.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Jina la nchi Asili ya jina "Ethiopia" haijulikani.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kuna maelezo mbalimbali lakini yote yanakosa uhakika.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Hilo ni sawa pia kwa jina la pili la kihistoria ambalo ni "Habasha" ilikuwa "Uhabeshi".


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ethiopia mara nyingi linaelezwa kuwa neno la Kigiriki cha Kale Αἰθιοπία Aithiopia lililotokana na Αἰθίοψ "Aithiops" ; maana yake "uso" (ὄψ) "kuwaka" (αιθw) hivyo labda "uso uliochomwa" ama sura nyeusi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Lakini jina hili halikumaanisha hasa nchi ya Ethiopia ya leo lakini nchi zote zenye watu wenye rangi nyeusinyeusi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kwa muda mrefu watu wa Ulaya waliita Afrika yote kwa jina "Ethiopia".


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Pia si wazi kama neno la Kiafrika lenye maana tofauti limechukuliwa na Wagiriki kwa maana ya neno lao la "aithiops".


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Nchi yenyewe ilijulikana kwa muda mrefu wa historia yake kwa jina la Habasha.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Habasha ilikuwa jina la Kiarabu kwa ajili ya nchi ikaingia kama "Uhabeshi" katika Kiswahili au "Abisinia" katika lugha za Ulaya.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Asili ya jina hilo haliko wazi; wengine husema ni katika lugha ya kale ya nchi yenyewe kumaanisha "nchi kwenye nyanda za juu"; tena wengine wanadai kwamba jina limetoka Uarabuni wa kusini lilipokuwa jina la kabila moja lililohamia na watu walioleta lugha za kisemiti Ethiopia.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Jiografia  Ethiopia ina eneo la kilometa mraba 1,127,127 (435,071mraba - mili).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Nchi yenyewe ni mojawapo ya nchi za Pembe ya Afrika upande wa mashariki.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Nchini Ethiopia kuna milima na milima iliyogawiwa na Bonde la Ufa, ambalo limepasua kutoka kusini - magharibi kwenda kaskazini – mashariki na kuzungukwa na jangwa la mapori maeneo yaliyo chini.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mabonde na milima hasa nchini Ethiopia yanaathiri hali ya hewa, udongo, mimea, na makazi ya watu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ukweo wa milima na eneo la kijiografia vinasababisha aina mbili za hali ya hewa: eneo lililopoa liko zaidi ya ukweo wa mita 2,400 (futi 7,900) ambapo vipimo vya joto ni kati ya kuganda na 16°C (32°–61°F); Vipimo vya joto kwa ukweo wa mita 1,500 na 2,400 (futi 4,900—7,900) joto ni 16°C hadi 30°C (61°–86° F); Joto zaidi ni chini ya mita 1,500 (futi 4,900) ni hali ya hewa ya tropiki na hali ya hewa ya ukame na joto saa za mchana ni 27°C mpaka 50°C (81°–122°F).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mvua ya kawaida ni kuanzia kati ya Juni mpaka kati ya Septemba lakini eneo la milima ya kusini mvua hunyesha zaidi ikianzia na mvua kidogo ya Februari ama Machi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ethiopia ni nchi ambayo ina ikolojia tambakazi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ziwa Tana ambalo liko kaskazini mwa nchi ndio mwanzo wa Mto bluu wa Naili barazraki (kwa Kiarabu, bahr al zraq).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Eneo la mto huo lina aina ya wanyama wa pekee kama Gelada - nyani, na Walia ibeka na pia Mbwa mwitu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Historia Historia ya awali Historia ya binadamu katika Ethiopia ilianza mapema kabisa.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mifupa ya kale kabisa ya viumbe jamii ya watu imepatikana katika nchi hii kwa sababu zilihifadhiwa katika mazingira yabisi ya nchi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Wataalamu wengi huamini ya kwamba Ethiopia (pamoja na Kenya na Tanzania) inaweza kuwa mahali ambako watu wa aina ya Homo Sapiens walianza kupatikana duniani.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kuna mabaki mbalimbali ya kiutamaduni yanayochunguzwa na akiolojia, lakini sehemu kubwa ya nchi haijaangaliwa bado kitaalamu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Inaonekana kwamba katika karne za K.K. kulikuwa na uhusiano wa karibu na Uarabuni kwa sababu lugha za Kiethiopia ni karibu na lugha za upande mwingine wa Bahari ya Shamu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Inaaminiwa kwamba watu kutoka Uarabuni Kusini walihamia Ethiopia na kuleta lugha yao huko.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Biblia ina taarifa juu ya ziara ya malkia wa Sheba aliyemtembelea mfalme Suleimani wa Yerusalemu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Milki ya Sheba imedaiwa kuwepo ama Ethiopia au Yemen na wengine huamini ya kwamba ilikuwa dola la pande zote mbili za mlangobahari wa Bab el Mandeb unaotenganisha Eritrea ya leo na Uarabuni Kusini.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Historia ya kale Milki ya kwanza ya Ethiopia inayoweza kutajwa kutokana na mabaki ya majengo na maandishi ilikuwa milki ya D'mt (pia: Da'amot) katika Ethiopia ya kaskazini pamoja na Eritrea ya leo.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kuna mabaki ya hekalu la Yeha pamoja na makaburi ambako majina ya wafalme kadhaa yamehifadhiwa kwa maandishi kwenye mawe.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Lugha ilikuwa karibu sana na lugha za kale za Uarabuni.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ilikuwa na athira juu ya sehemu za kaskazini ya Ethiopia kwa kipindi kikubwa cha milenia ya 1 KK.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ilifuata milki kubwa ya Aksum, iliyoanzishwa wakati wa kuzaliwa Yesu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ufalme wa Aksum ulikuwa milki ya kwanza kutawala maeneo makubwa ya Ethiopia.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Nabii Mwajemi Mani aliuweka Ufalme wa Aksum kwa utukufu sawa na Roma, Uajemii na Uchina kama nchi zilizokuwa na nguvu duniani karne ya 3 BK, wakati yeye alipoishi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ilikuwa karne ya 4 BK ambapo mtu Syro-Mgiriki alikuwa amepotelea baharini kutokana na kuzama kwa jahazi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Frumentius alishikwa na Wahabeshi na kupelekwa kortini na baadaye kumuongoa mfalme Ezana kuingia Ukristo.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kwa hiyo Wahabeshi wakampa jina Abba Selama.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mara nyingi karne ya 6 Aksum ilitawala eneo la Yemeni ng'ambo ya Bahari ya Shamu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Aksum ilistawi hasa kutokana na biashara kati ya Mediteranea na Bara Hindi iliyopita kwenye mlangobahari wa Bab el Mandeb ikatumia bandari ya Adulis (karibu na Massawa ya leo nchini Eritrea).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Uenezaji wa Uislamu ulivuruga biashara hiyo na Aksum ilipoteza utawala juu ya pwani.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kuporomoka kwa uwezo wa kibiashara kunaonekana katika kusimamishwa kwa uchapaji pesa ya wafalme wa Aksum katika karne ya 7.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Nchi ilishambuliwa pia kutoka milki za barani.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mabaki ya ufalme wa Aksum yaliharibiwa mnamo mwaka 900 wakati na malkia Gudit au Judith aliyekuwa ama Myahudi au kiongozi wa makabila ya kipagani kutoka nyanda za juu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Milki ya Ethiopia Kiongozi wa kabila la Agaw alimwoa binti wa mfalme wa mwisho wa Aksum akaanzisha nasaba ya Zagwe na kuunda upya ufalme wa Kikristo katika nyanda za juu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kitovu cha ufalme huu kilipelekwa zaidi mbali na pwani.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Nasaba hii ilipinduliwa mnamo 1270 na Yekuno Amlak aliyetumia jina la kifalme Tasfa Iyasus.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Alianzisha nasaba iliyojiita "Wa Suleimani" kwa kudai ilikuwa ukoo wa mwana wa mfalme Suleimani na malkia wa Sheba.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Tasfa Iyasus alitumia cheo cha Negus Negesti ("Mfalme wa Wafalme").


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Enzi ya Mfalme Lebna Dengel, Ethiopia iliweza kuwasiliana na nchi za Ulaya na kudumisha ubalozi na nchi kama Ureno.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Lakini, Mfalme Susenyos alipojiunga na Kanisa Katoliki mwaka 1622, chakari na misukosuko ilifuata.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Wamisionari Wajesuiti walichukiwa na waamini wa Kanisa la Ethiopia, na katika hiyo karne ya 17 Susenyos mwana wa Mfalme Basil aliwafukuza wanamisheni hao.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Baadaye Waoromo wakaanza kuasi amri ya Kanisa la Ethiopia na kutafuta njia za dini yao, eneo hili la Uhebeshi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mambo hayo yote yalifanya Ethiopia itengwe miaka ya 1700.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Wafalme wakawa kama wakurugenzi, ambao waliamriwa na masharifu kama Ras Mikael Sehul wa Tigrinya.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ethiopia ilitoka kutoka utengo kwa kufuatia misheni ya Uingereza kufika Ethiopia na kukamilisha muungano kati ya nchi hizi mbili; lakini, hadi milki ya Tewodros II ndipo Ethiopia ilipoanza tena shauri za Duni.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Miaka ya 1880 ilikuwa miaka ya Ulaya kung’ang’ania ukoloni Afrika ambapo Waitalia na Waingereza walitafuta kutawala eneo la Assab, bandari iliyoko karibu na mdomo wa bahari ya Shamu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Bedari ya Kusini, karibu na kiingilio cha bahari ya Shamu, ilinunuliwa na Waitalia kutoka sultani mwenyeji Machi 1870 ambayo mwaka 1882 ilizaa koloni la Eritrea.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Haya yalizua magombano kati ya Waethiopia na Waitalia na Vita vya Adowa mwaka 1896, ambapo Waethiopia walishtua dunia kwa kupiga nguvu za wakoloni na kulinda madaraka yao kwa uongozi wa Menelik II.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Italia na Ethiopia zilisaini mkataba wa amani tarehe 26 Oktoba 1896.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Karne ya 20 hadi leo Karne ya 20 miaka ya kwanzakwanza ilimilikiwa na Mfalme Haile Selassie, aliyechukua nafasi ya kuendeleza Ethiopia mpaka uongozi wake ulipokatizwa kwa Vita vya pili vya Uhabeshi na Waitalia (1936).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Waingereza na wazalendo wa Jeshi la Ethiopia wakakomboa nchi mwaka 1941, na Waingereza kukiri madaraka ya Ethiopia kwa mkataba wa Uingereza na Ethiopia mnamo Desemba 1944.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Milki ya Haile Selassie ilikoma mwaka 1974, ambapo Wakomunisti wa "Derg" walimpindua na kuanzisha serikali ya kikomunisti.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mapinduzi hayo yalifuatwa na msukosuko wa vita na migogoro pamoja na ukame na shida za wakimbizi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mwaka 1977 Somalia ilivamia eneo la Ogaden (Vita vya Ogaden), lakini Ethiopia iliweza kuwafukuza Wasomali kwa msaada wa vifaa vya kijeshi vya Urusi, na majeshi ya Kuba, Ujerumani wa mashariki na Yemeni.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Usaidizi mwingi kutoka Nchi za Kikomunisti uliwezesha Ethiopia kudumisha mojawapo ya majeshi kubwa Afrika.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Lakini hii haikuzuia ukereketwa wa jimbo la Eritrea na Tigray, ambapo ukame wa mwaka 1985 na mapinduzi ya siasa hasa kwa Kambi za Ujamaa, zilileta uongozi wa Derg 1991 kukoma.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Chama cha kukomboa Eritrea (EPLF) na Chama cha Mapinduzi cha Kidemokrasi Ethiopia (EPRDF), ziliungana kukomboa Ethiopia, wengi wa wanamgambo wakiwa wanaharakati wa Eritrea.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mwaka 1993 jimbo la Eritrea likawa huru kutoka Ethiopia, kufuatia kura ya maoni iliyofanywa ili kumaliza vita hivyo vilivyodumu miaka 20, mmojawapo kati ya migogoro ya muda mrefu zaidi Afrika.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mwaka 1994 Ethiopia kaiweka Katiba mpya ambayo ilileta uchaguzi wa kidemokrasia.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mwaka 1998 magombano ya mipaka na Eritrea yalileta Vita vya Eritrea na Ethiopia ambayo vilidumu hadi Juni 2000.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Vita hivyo vilileta uvivu wa uchumi na nguvu ya muungano unaongoza nchi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Siasa Uchaguzi wa Ethiopia ulipitisha wanabaraza 547 Bungeni.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Baraza hilo la bunge lilijumuika Juni 1994 na kupitisha katiba mpya ya Jimbo la Demokrasia ya Jamhuri ya Ethiopia mnamo Desemba 1994.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Uchaguzi huu ulikuwa wa kwanza kuchagua wanabaraza wa kitaifa kwa sifa bungeni na wanabaraza wa majimbo mnamo Mei na Juni 1995.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Vyama vingi vya upinzani viligoma kushiriki uchaguzi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ushindi ulichukuliwa na Chama cha Mapinduzi cha Kidemokrasi cha Watu wa Ethiopia (EPRDF).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Umoja wa Mataifa ukasema vyama vya upinzani vingeweza kushiriki uchaguzi kama zingetaka.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Serikali ya Majimbo ya Demokrasia ya Jamhuri ya Ethiopia ilichukua mamlaka mnamo Agosti 1995.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Rais wa kwanza Negasso Gidada.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

EPRDF ikaongoza serikali na Waziri Mkuu Meles Zenawi ambaye aliunga mkono majimbo ya kikabila, na kuwapa madaraka viongozi wa kikabila.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ethiopia sasa ina majimbo 9 ambayo yana serikali ya madaraka ya shirika, na hata majimbo haya yanakubaliwa kutoza ushuru na kutumia akiba ya ushuru.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Hata hivyo, uhuru wa habari na kisiasa bado umefinywa.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Serikali ya Zenawi ilichaguliwa tena mwaka 2000 kwa uchaguzi wa kwanza wa Kidemokrasia, Rais akiwa Girma Wolde-Giorgis.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kutoka 1991, Ethiopia imetafuta urafiki zaidi na Marekani na Umoja wa Ulaya, ili kuweza kukopa fedha za kusaidia uchumi wake na pia kutoka Benki ya Dunia.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mwaka 2004, serikali ilianza kuhamisha watu kutoka maeneo ya ukame wakisema hii itazuia njaa. .


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Uchaguzi mwingine wa Ethiopia ulikuwa tarehe 15 Mei 2005, ambao ulivutia wapigakura kiasi cha juu zaidi, asilimia 90% ya wananchi waliojiandikisha.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Watazamaji wa Umoja wa Ulaya walidai uchaguzi haujafikia kiwango cha kimataifa, lakini Umoja wa Afrika ulitoa ripoti tarehe 14 Septemba kwamba Waethiopia walionyesha kujitokeza na kuheshimu demokrasia, halafu tarehe 15 Septemba, Carter Center, ikasema matokeo ya uchaguzi yaaminika na kuonyesha ushindani wa kisiasa.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Uangalizi na ushuhuda wote ulimalizia kuranki Uchaguzi wa Ethiopia na kesi nyingine waipa, asilimia 64% ya matokeo mazuri, na vizuri zaidi kulingana na kesi nyingine 24%.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Katika Uchaguzi wa Ethiopia, 2005 EPRDF ilitokea iking’ang’ania uongozi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Tarehe za kwanza za Juni na tena Novemba, polisi kwa amri ya EPRDF wakafyatua risasi na kuua watu kwa maandamano yaliyokuwa yakipinga matokeo ya kura.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ni kwamba vyama vya upinzani vililalamika kwamba EPRDF iliiba kura na kuwazisha wananchi na kusema baraza 299, wapata hitilafu ya wizi wa kura.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Hayo yote yalichunguzwa na Watazamaji wa Uchaguzi wa kimataifa na pia Kamisheni ya Uchaguzi Ethiopia.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Matokeo ya uchunguzi huo kama haijatokea mnamo Juni 2005, wanafunzi wa chuo kikuu walianza maandamano wakisaidiwa na wanamgambo wa Muungano wa Vyama vya Upinzani.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Lakini serikali kwa kutoa amri ya kukomesha maaandamano, mnamo 8 Juni, watu 26 waliuliwa mjini Addis Ababa kwa msukosuko wa maandamano na wengine wengi kushikwa.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mnamo 5 Septemba 2005, Kamisheni ya Uchaguzi Ethiopia, ilitoa matokeo na kusema kwamba (EPRDF) kashinda uchaguzi na kwa hiyo iongoze serikali.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Lakini vyama vya upinzani viliongezea viti bungeni kutoka 12 mpaka 176.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Muungano wa umoja na demokrasia ulishinda viti vyote vya Addis Ababa, kwa Bunge la Taifa na Baraza la mtaala.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Maandamano yalizuka tena mitaani 1 Novemba, ambapo vyama vya upinzani viliitisha mgomo kwa jumla na pia kwa Bunge mpya, wakatae matokeo ya uchaguzi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Polisi tena walijaribu kuzuia maandamano hayo na watu 42 wakafa kwa misukosuko mjini Addis Ababa.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Polisi saba pia wakafa na mwingine pia kafa kutokana na majeruhi ya mlipuko wa bomu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Tope la watu walishikwa na kufungwa jela.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Februari 2006 watu elfu sita bado walikuwa jela wakingoja hukumu Machi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mnamo 14 Novemba, Bunge la Ethiopia lilipitisha mkataba kuimarisha Kamisheni huru na kuchunguza visa vya 8 Juni na tarehe 1 na tarehe 2 Novemba.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Februari 2006 Waziri mkuu wa Uingereza Tony Blair, alitamka kwamba, EPRDF kashinda kura, lakini angetaka kuona Ethipia ikitatua shida zake yenyewe na iendelee katika njia ya demokrasia. .


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Majimbo ya Kujitawala  Ethiopia imegawiwa katika majimbo 9 ya mamlaka ya kikabila Jimbo (kililoch; umoja: kilil), na maeneo 68.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Afar Amhara Benishangul-Gumaz Gambela Harar Oromia Somali Jimbo la Makabila ya kusini Tigray Gondar Zaidi ya hayo kuna maeneo ya miji miwili (astedader akababiwoch; umoja: astedader akababi): Addis Ababa na Dire Dawa.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Watu  Ethiopia ina makabila zaidi ya 80 yenye utamaduni tofautitofauti.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Watu wengi huongea lugha za Kisemiti na lugha za Kikushi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Waoromo (34.49%), Waamhara (26.89%), Wasomali (6.20%) na Watigrinya (6.07%) ni zaidi ya 73 % ya wananchi wote.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kumbe kuna makabila mengine yenye watu wachache kiasi kama 10,000.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Lugha Ethiopia ina lugha 84 za kienyeji (angalia Orodha ya Lugha za Ethiopia).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mifano fulani ni kama ifuatavyo:         Kiafar Kiamhara Kianfillo Kiberta Kibussa Kigumuz Kikonso Kiongota Kioromo-Kusini Kioromo-Magharibi Kioromo-Mashariki Kirer Bare Kisaho Kisoddo Kisilt'e Kisomali Kitigrinya Kiweyto Kihadiyya Kiharari Kiingereza ndiyo lugha ya kigeni inayoongelewa zaidi na kufunzwa katika shule ya upili.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kiamhara ilikuwa lugha ya ufundishaji katika shule ya msingi lakini sehemu nyingi nafasi yake imeshikwa na Kioromo na Kitigrinya.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Dini Wakristo, ambao ndio wengi (62.8%, kati yao Waorthodoksi wa mashariki 43.5%), wanaishi hasa kwenye milima, na Waislamu (33.9%) na Wapagani (2.6%) wengi wanaishi kwenye mabonde.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ukristo  Ufalme wa Aksum ulikuwa milki na nchi ya kwanza kukubali Ukristo, ambapo askofu Frumentius wa Taya, aliyetumwa na Atanasi wa Aleksandria kuiinjilisha nchi, alimuongoa Ezana wa Aksum katika karne ya 4.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Labda Frumentius alifika tayari na wamonaki kama wamisionari.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Lakini umonaki hasa ulianza mnamo mwaka 500 walipofika wamonaki tisa wenye asili ya Siria waliotokea Misri katika monasteri za Pakomi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Hivyo mpaka leo mtindo huo ndio unaotawala kati ya umati wa wamonaki wa Ethiopia, wakati wakaapweke ni wachache, ingawa hawajawahi kukosekana.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Athari za Siria na Misri zinajitokeza katika mambo mengi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Wamonaki wanaishi katika vibanda vya binafsi wakikutana kwa sala tu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Wamonaki wanawake (kawaida ni wajane) wanaishi jirani na monasteri ya kiume wakiitegemea kiroho na kiuchumi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Uislamu Uislamu nchini Ethiopia unapatikana kutoka mwanzo wa dini hiyo; ambapo nabii Muhammad aliwaambia Waislamu waepuke kuuliwa Maka kwa kukimbilia Uhabeshi, ambayo ilitawaliwa na Mfalme Mkristu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Hata utamaduni wa Kiislamu wasema Bilal, mfuasi wa Nabii Muhammad, alikuwa ametokea Ethiopia.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Uyahudi Wayahudi, ambao waitwa Beta Israeli (falasha), walioishi Ethiopia tangu karne nyingi, wengi wao wamehamia Israeli hasa katika karne ya 20.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Dini za jadi Mbali na dini hizo za kimataifa, kuna wafuasi wa dini za jadi za Kiafrika.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Utamaduni Mnamo Aprili 2005, Mnara wa Aksum, mojawapo ya dafina za kidini Ethiopia, ulirudishwa na Waitalia  ambao waliunyakua mwaka 1937 na kuupeleka Roma.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Italia ikakubali kuurudisha mnamo 1947 kulingana na mkataba wa Umoja wa Mataifa.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Ethiopia ndiyo Nyumba ya kiroho ya Mwendo wa Rastafari, ambao wanaamini Ethiopia ni Zion.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Warastafari wamuona mfalme Haile Selassie I kama Yesu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Sikukuu Ona pia: Kalenda ya Waethiopia                                                                                TareheJina za KiswahiliJina za waenyejiMaelezo7 JanuariWaminina Siku ya KrismasiGenna10 JanuariSiku kuu ya sadaka'Id al-Adhaya kutegemea; tarehe ya 200619 JanuariSiku kuu ya EpifaniaTimket2 MachiSiku ya AdwaYe'adowa B'al11 ApriliKuzaliwa kwa nabii MuhammadMawlid an-Nabiya kutegemea; tarehe ya 200621 ApriliWaminina Ijumaa ya PasakaSiqlet (kusulubiwa)ya kutegemea; tarehe ya 200623 ApriliWaminina PasakaFasikaya kutegemea; tarehe ya 200624 ApriliJumatatu ya Pasaka (sikukuu)ya kutegemea; tarehe ya 2006Mei 1Siku ya Wafanyakazi KimataifaMei 5Siku ya wazalendoArbegnoch QenMei 28Siku ya TaifaKuanguka kwa Derg18 AgostiBuhe11 SeptembaMwaka mpya wa EthiopiaInqut'at'ash27 SeptembaKutafuta Msalaba HalisiMeskel24 OktobaMwisho wa Mwezi wa Ramadhani'Id al-Fitrya kutegemea; tarehe ya 2006 Uchumi  Ethiopia imebaki nchi fukara mojawapo: Waethiopia wengi wanapewa chakula cha msaada kutoka ng’ambo.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Baada ya mapinduzi ya mwaka 1974, uchumi wa Ethiopia ulikuwa uchumi wa kijamaa: amri ya uchumi iliwekwa na jimbo, na upande mkubwa wa uchumi uliwekwa kwa jamii, kutoka viwanda vyote vya kisasa, kilimo cha biashara, taasisi za kukopesha na mashamba yote na mali yote ya kukomboa.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kutoka kati ya 1991, uchumi ulianza kutolewa katika ujamaa na kuendekeza uchumi wa soko huria, serikali inasisitiza uchumi wa rasilimali ili kuzuia uvivu wa uchumi uliojitokeza wakati wa amri ya ujamaa.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mwaka 1993, Ubinafsishaji wa kampuni kaanza, viwanda, mabenki, ukulima, biashara za ndani na biashara za kimataifa.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kilimo ni karibu asilimia 41% ya mapato ya uchumi (GDP), ambayo ni asilimia 80 ya biashara ya kimataifa, na asilimia 80 ya wananchi wanategemea kilimo.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mambo mengi ya biashara hutegemea ukulima, wauzaji, viwanda vya kufunganya na kuuza nje mavuno ya ukulima.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mavuno yanayouzwa nje mengi yanatolewa na wakulima wa kiasi binafsi.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Wanazalisha kahawa, nafaka (hasa maharagwe), mbegu za mafuta, viazi, miwa, na mboga.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Biashara ya nje hasa ni ya kuuza mazao, kahawa ikiwa ndiyo inayoleta pesa nyingi za kigeni.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mifugo ya Ethiopia inaaminika kuwa ndiyo wengi zaidi Afrika.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mnamo 1987 ilihesabika kuwa asilimia 15 ya mapato ya uchumi yanatokana na mifugo.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Michezo Ethiopia ni nchi mojawapo inayotoa wanariadha wazuri zaidi duniani, hasa kama wa mbio wa masafa ya kati na masafa marefu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Kenya na Morocco ni wapinzani wa Ethiopia kwa Michezo ya mabingwa wa Dunia na Olimpiki kwa masafa ya kati na marefu.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Machi 2006, Waethiopia wawili walitamalaki mbio za masafa marefu, kwa jina wakiwa: Haile Gebreselassie (Bingwa wa Dunia na Olimpiki) aliyevunja rekodi ya kilometa 10 na sasa pia kilomita 20, NusuMarathoni, na rekodi ya kilomita 25, na kijana Kenenisa Bekele (bingwa wa dunia, mbio za majira (bara), na pia bingwa wa olimpiki), anayeshikilia Rekodi za Dunia za mita 5,000 na 10,000.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Huko nyuma Ethiopia ilitoa mwanariadha maarufu katika historia ya mchezo huu duniani, Abebe Bikila.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Tazama pia Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia Uislamu nchini Ethiopia Muziki wa Ethiopia Vyakula vya Ethiopia Orodha ya kampuni za Ethiopia Jeshi la Ethiopia Orodhya ya Wafalme wa Ethiopia Hifadhi za Taifa Ethiopia Mawasiliano nchini Ethiopia Uchukuzi nchini Ethiopia Chama cha skauti Ethiopia Vyuo vikuu vya Ethiopia Orodha ya nchi kufuatana na wakazi Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa Demografia ya Afrika Tanbihi  Marejeo   Deguefé, Taffara (2006).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Minutes of an Ethiopian Century, Shama Books, Addis Ababa, ISBN 99944-0-003-7.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Hugues Fontaine, Un Train en Afrique.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

African Train, Centre Français des Études Éthiopiennes / Shama Books. Édition bilingue français / anglais.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Traduction: Yves-Marie Stranger.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Postface: Jean-Christophe Belliard.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Avec des photographies de Matthieu Germain Lambert et Pierre Javelot.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Addis Abeba, 2012, ISBN 978-99944-867-1-7.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

English and French.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Reprint, Trenton, NJ: Red Sea, 1995.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

ISBN 1-56902-009-4.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Mauri, Arnaldo (2010).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Monetary developments and decolonization in Ethiopia, Acta Universitatis Danubius Œconomica, VI, n. 1/2010, pp.5–16.  and WP   Reprint, New York: Olive Branch, 2003.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

ISBN 1-902669-53-3.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Murphy, Dervla (1968).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

In Ethiopia with a Mule.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

London: Century, 1984, cop. 1968.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

N.B.:


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

An account of the author's travels in Ethiopia. 280 p., ill. with a b&w map.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

ISBN 0-7126-3044-9  Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2003).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Encyclopaedia aethiopica, Vol. 1: A-C. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2005).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Encyclopaedia aethiopica, Vol. 2: D-Ha.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2007).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Encyclopaedia aethiopica, Vol. 3: He-N. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Siegbert Uhlig & Alessandro Bausi, et al. (eds.) (2010).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Encyclopaedia aethiopica, Vol. 4: O-X. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Alessandro Bausi & S. Uhlig, et al. (eds.) (2014).


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Encyclopaedia aethiopica, Vol. 5: Y-Z and addenda, corrigenda, overview tables, maps and general index.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.


Question: Nchi ya Komori ina zungumza lugha ngapi kuu?

Ethiopia

CS1 maint: multiple names: authors list (link)   Viungo vya nje Mashirika ya msaada  Serikali  yakupa taarifa za serikali ya Ethiopia    Wafalme wa Ethiopia  Tovuti rasmi Habari  gazeti la kila wiki online edition  news  hii ni idara ya serikali  Ethiopian news portal    sanaa, utamaduni, fasheni na heba kutoka Ethiopia  habari Masomo   Dafina za Ethiopia- Historia, Utamaduni, Lugha, Dini - Ethiopia    tareki nyingi ni kutoka Julai 1991 Maelekezo  Portal that introduces and celebrates the rich history, culture and diversity of Ethiopia through the use of a repository that contains Ethiopia-related websites ranging from Arts, Society and Religion to Entertainment, Shopping and Technology Ethiopian on-line directory and search engine  directory category  directory category  directory category Utalii  government agency Lugha  based on Amsalu Aklilu and G. P. Mosback's dictionary   Mengineyo  download free Unicode standard Geez software     * Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Pembe la Afrika


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Bahari Kuu (ing. w:ocean) ni jina linalotumika kutaja jumla ya maeneo makubwa ya maji ya chumvi duniani yanayopakana na kufuatana kama gimba moja.


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Kwa maana hii bahari kuu inafunika zaidi ya theluthi mbili za uso wa dunia.


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Bahari Kuu imegawiwa na ardhi ya mabara kwenye nusutufe ya kaskazini ya dunia lakini sehemu zake zinaungana kwenye nusutufe ya kusini.


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Ugawaji wa Bahari Kuu ya Dunia Eneo hili kubwa huhesabiwa mara nyingi kama bahari kuu tatu yaani: Bahari Atlantiki kati ya Amerika upande mmoja na Ulaya - Afrika upande mwingine Bahari Pasifiki kati ya Amerika na Asia Bahari Hindi kati ya Afrika na Asia.


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Hizi sehemu tatu hutajwa pia kama "bahari kuu" kwa kuzitofautisha na maeneo madogo zaidi ya maji ya chumvi au sehemu zinazoitwa bahari ya kando. [1]


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Wakati mwingine Bahari ya Aktiki na Bahari ya Antaktiki hutajwa kama bahari kuu ("oceans") za pekee.


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Tabia za Bahari Kuu Bahari kuu hushika asilimia 97% ya maji yote duniani.


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Hadi sasa ni asilimia 5 pekee zilizofanyiwa utafiti kamili. [2]


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Kiasi cha maji yote kwenye bahari kuu ni takriban kilomita za mjazo bilioni 1.3.


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Kiasi cha maji baharini kinajulikana kuwa kilicheza na kubadilika katika historia ya dunia.


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Wakati wa vipindi vya baridi duniani, kama vile enzi ya barafu, sehemu kubwa ya maji yalipatikana kwa umbo la barafu na maji kiowevu yalikuwa kidogo. [3].


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Kuongezeka kwa halijoto duniani kunasababisha kupanda kwa uwiano wa bahari kote duniani.


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Nchi mbalimbali hasa kwenye pwani au nchi za visiwa zitapungua kieneo.


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Halijoto ya bahari na mikondo yake ni athira muhimu mno kwa ajili ya mabadiliko ya hali ya hewa.


Question: Kazi kuu duniani ni ipi?

Bahari kuu

Marejeo  Jamii:Bahari


Question: Mkewe prince Charles alikuwa nani?

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia ilikuwa vita iliyopigwa kuanzia mwaka 1914 hadi 1918.


Question: Mkewe prince Charles alikuwa nani?

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia

Mataifa wapiganaji yalikuwa Ujerumani, Austria-Hungaria, Bulgaria na Uturuki (ziliitwa "Mataifa ya Kati", ing. central powers) kwa upande mmoja dhidi ya Ufaransa, Urusi, Uingereza, Italia, Marekani na nchi mbalimbali zilizoshirikiana nazo (zilitwa "Mataifa ya Ushirikiano", ing. allied powers).


Question: Mkewe prince Charles alikuwa nani?

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia

Vita hii ilianza katika Ulaya ikapanuka haraka hadi Mashariki ya Kati, Afrika na Asia ya Mashariki ikasababisha kifo cha takriban watu milioni tisa.


Question: Mkewe prince Charles alikuwa nani?

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia

Sababu na matokeo Sababu yake ilikuwa mashindano makali kati ya mataifa ya Ulaya kuhusu kushika nafasi ya kipaumbele barani Ulaya na duniani kote.


Question: Mkewe prince Charles alikuwa nani?

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia

Matokeo yake yalikuwa mwisho wa kipaumbele cha Ulaya duniani na kupanda ngazi kwa Marekani, mapinduzi katika nchi mbalimbali, mwisho wa falme za Ujerumani, Austria na Urusi pamoja na mwanzo wa utawala wa kikomunisti katika Urusi, mwisho wa Dola la Austria-Hungaria na wa Dola la Uturuki la Kiosmani pamoja na mwisho wa ukoloni wa Kijerumani duniani.


Question: Mkewe prince Charles alikuwa nani?

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia

Katika Ulaya nchi mpya zilijitokeza kama vile Chekoslovakia, Ufini, Latvia,  Estonia na Yugoslavia pamoja na nchi za zamani zilizotokea tena katika uwanja wa kimataifa ndizo Austria, Hungaria, Lithuania na Poland.


Question: Mkewe prince Charles alikuwa nani?

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia

Hali kabla ya vita Sehemu kubwa ya Ulaya iliwahi kuwa na kipindi kirefu cha amani tangu vita kati ya Ufaransa na Ujerumani mnamo 1870-1871.


Question: Mkewe prince Charles alikuwa nani?

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia

Mataifa ya Ulaya yalikuwa na mfumo wa mikataba na mapatano kati yao yaliyolenga kuhakikisha uwiano wa mataifa.


Question: Mkewe prince Charles alikuwa nani?

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia

Mataifa makubwa ya Ulaya yalikuwa Uingereza, Ufaransa, Ujerumani, Urusi na Italia pamoja na milki ya Austria-Hungaria.


Question: Mkewe prince Charles alikuwa nani?

Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia

Hali ilikuwa tofauti katika Kusini-Mashariki mwa bara hilo.