Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kinga Idadi ya watu ambao wanashinikiza la juu la damu ni kubwa japo hawatambui.[56]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hutua ya kushughulikia idadi ya watu wote wanaotakiwa kupunguza madhara ya shinikizo la damu na kupunguza haja ya tiba ya antihypertensive dawa za kulevya.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mabadiliko ya maisha  Ilipendekeza kuwa shinikizo la damu liwe chini, kabla ya kuanza dawa za tiba. 2004 Uingereza shinikizo la damu Society la miongozo[56] mapendekezo ya mabadiliko ya maisha yafuatayo sambamba na miongozo ilivyoainishwa na Marekani ya taifa ya mipango ya High BP elimu ya mwaka 2002[57] kwa ajili ya kuzuia msingi wa shinikizo la damu ni kama ifuatavyo: Kudumisha kawaida uzito wa mwili (kwa mfano. mwili molekuli index 20–25kg/m2).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kupunguza malazi sodium ujali kwa mmol <100 mmol/ siku (<6 g ya kloridi sodium au<2.4 g ya sodium kwa siku).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kushiriki katika shughuli za mara kwa mara aerobic kimwili kama vile kutembea upesi (≥30 min kwa siku, wengi siku za juma).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Punguza pombe kwa vitengo visivyozidi 3 units/ kwa siku kwa wanaume na vitengo visivyozidi  2 units/ kwa siku kwa wanawake.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hutumia lishe lenye  matunda na mbonga  (kwa mfano, angalau tano sehemu kwa siku).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mabadiliko mwafaka ya mtindo wa maisha  yanaweza kupunguza shinikizo la damu kama ilivyo kwa  dawa  ya mtu binafsi ya antihypertensive na kupata matokeo bora zaidi. [56]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Udhibiti Mabadiliko katika mtindo wa maisha Aina ya kwanza ya matibabu ya shinikizo la damu ni inafanana na mabadiliko ya mtindo wa maisha yaliyopendekezwa,[58] na  ni pamoja na mabadiliko ya malazi[59] physical exercise, and weight loss.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mazoezi ya viungo, na kupunguza  uzito.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mabadiliko haya yote yameonekana kupunguza kwa kiasi kikubwa shinikizo la damu[60] kama shinikizo la damu ni ya juu kiasi cha kuhalalisha matumizi ya haraka ya dawa, mabadiliko ya maisha bado yanapendekezwa..


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mipango mbalimbali iliyoundwa na kupunguza dhiki ya kisaikolojia  biofeedback, ulegezaji, au kutafakari  hutangazwa ili kupunguza shinikizo la damu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hata hivyo, tafiti za kisayansi , kwa ujumlahazina usaidi wala ufanisi wao, kwa sababu masomo kwa ujumla ya ubora wa chini.[61][62][63] Malazi na mabadiliko kama vile chakula  cha chini sodiamu ni faida.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Muda mrefu ( zaidi ya wiki 4) chini -sodiamu chakula katika Caucasian, race Caucasians ni bora katika kupunguza shinikizo la damu, kwa watu na shinikizo la damu na kwa watu wenye shinikizo la damu ya kawaida .[64] pia , chakula  DASH diet, lishe lenye  karanga, nafaka, samaki, kuku, matunda, na mboga, ambayo husaidia  kukuza  moyo na    Taifa , Mpafu, na damu Taasisi, punguza shinikizo la damu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kipengele kikubwa cha mpango wa  sodiamu, ingawa mlo pia ni tajiri  potassiamu, magnesiamu , calcium, na protini.[65]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Dawa Madarasa kadhaa ya dawa, pamoja inajulikana kama antihypertensive madawa ya kulevya s, sasa zipo kwa ajili ya kutibu shinikizo la damu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mtu hatari wa moyo na mishipa ( ikiwa ni pamoja na hatari ya infarction myocardial na kiharusi)  na masomo ya shinikizo la damu ni kuchukuliwa wakati maagizo madawa ya kulevya.[66]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ikiwa matibabu ya madawa ya kulevya ni ikianzishwa,Moyo ya taifa,Mapafu,na damu Taasisi ya saba ya pamoja ya kamati ya taifa ya juu ya shinizo la damu (JNC-7)[55] Inapendezeka kwamba kufuatilia daktari kwa ajili ya Kukabiliana na matibabu kwa ajili ya kutathmini  na athari yoyote mbaya kutokana na dawa.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kupunguza shinikizo la damu na 5mmHg inaweza kupunguza hatari ya kiharusi kwa 34%  na hatari ya ungonjwa wa moyo ischemic kwa 21%.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu kupunguza pia husaidia kupunguza uwezekano wa shida ya akili,  moyo kushindwa , na  vifo kutokana na  ugonjwa wa moyo na mishipa .[67]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Lengo la matibabu ya lazima ya kupunguza  shinikizo la damu na chini ya 140/90mmHg kwa ajili ya watu wengi, na chini kwa kale wenye ugonjwa wa kisukari au ugonjwa wa figo.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Baadhi ya wataalamu wa afya kupendekeza kuweka Viwango vya chini 120/80mmHg.[66][68] Kama lengo shinikizo la damu si alikutana,matibabu zaidi inahitajika.[69]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Miongozo juu ya uchaguzi wa dawa na jinsi ya kuamua bora kwa ajili ya matibabu subgroups mbalimbali vilivyobadilika na tofauti kati ya nchi.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Wataalamu wala kukubaliana kuhusu dawa bora.[70]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

The  Kushirikiana Cochrane ,  Shirila la Afya ya Duniani, na Umoja wa Mataifa kusaidi miomgozo ya chini -dozi  thiazide-makao diuretic kama matibabu ina penda zaidi ya awali.[71][70] Uingereza Miongozo kusisitiza calcium channel blockers (CCB) kwa ajili ya  watu zaidi ya umri wa miaka 55 au ya Afrika au Caribbean asili ya familia.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Miongozo kupendekeza angiotensin-kuwabadili enzyme kivizas (ACEI)s kama matibabu ina penda zaidi ya awali kwa ajili ya watu wadogo.[72] katika Japan, kwa kunzia na mtu yeyote wa Madarasa sita ya dawa ikiwa ni pamoja na: CCB, ACEI/ARB, thiazide diuretics, beta blockers, na  blockers alpha  ni aliona nafuu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Katika Canada, yote ya dawa hizi isopokuwa alpha blockers- ni Ilipendekeza kama inawezekana chaguzi ya kwanza. [70]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Madawa ya mchanganyiko Watu wengi wanahitaji zaidi ya moja ya madawa ya kudhibiti shinikizo la damu zao.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

JNC7[55] and ESH-ESC guidelines[3] Wakili kuanza matibabu ya madawa ya mbili wakati shinikizo la damu ni zaidi ya 20 mmHg hapo juu systolic au zaidi ya 10 mmHg juu ya malengo ya diastolic.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Michanganyiko ya ku penda zaidi ni rennin-angiotensin na Kalsium channel blockers, au inhibitors renin–angiotensin na diuretics.[73]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Michanganyiko kukubalika ni pamoja na yafuatayo: Calcium channel blockers na diuretics Beta blockers na diuretics Dihydropyridine calcium channel blockers na beta blockers Dihydropyridine calcium channel blockers na ama verapamil or diltiazem Michanganyiko haikubaliki ni kama ifuatavyo: Yasiyo ya calcium blockers (kama vile verapamil au diltiazem) na beta blockers Dual renin–angiotensin mfumo blockade (Kwa mfano, angiotensin kuwabadili enzyme kiviza + angiotensin receptor blocker) Renin–angiotensin mfumo blockers na beta blockers Beta blockers na madawa ya anti-adrenergic. [73]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kuepuka michanganyiko ya kiviza  ACE inhibitor au angiotensin II  adui receptor antagonist, a diuretic, na NSAID ( Ikiwa pamoja na kuchangua COX-2 inhibitors na madawa ya kulevya  nonprescribed  kama vile  ibuprofen) kila inapowezekana kutokana na hatari kubwa ya kushindwa kwa figo papo hapo.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mchanganyiko inajulikana simo kama “whammy triple” katika maandiko ya Australia ya Afya. [58]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Vidonge vyenye mchanganyiko za kudumu wa Madarasa mawili ya dawa za kutosha.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Wakati wao ni rahisi, wao ni bora akiba kwa ajili ya watu ambao ni amara katika vipengele mtu binafsi. [74]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Wazee Kutibu wastani kwa presha kali itapungua vifo na athari upande wa moyo na mishipa katika watu wenye umri wa miaka  60 na kuendelea.[75]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Katika watu zaidi ya miaka 80 na umri wa tiba haionekani kwa kiasi kikubwa kupunguza vifo vya jumla lakini kupunguza hatari ya ungonjwa wa moyo.[75]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ilipendekeza shinikizo la damu lengo ni chini ya  140/90mm Hg na thiazide diuretics  ya kuwa dawa  yaku penda zaidi katika Amerika.[76]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Katika mwongozo mpya Uingereza,   Kalsiamu-channel blockers  ya matibabu ina penda  zaidi na masomo kliniki lengo la chini ya 150/90mmHg, au chini ya  145/85mmHg  juu ya ufuatiliaji ambulatory au nyumbani shinikizo la damu.[72]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo sugu la damu Shinikizo sugu la damu ni shinikizo la damu kwamba bado hapo juu lengo shinikizo la damu licha ya matumizi ya mawakala wa tatu antihypertensive mali ya madaraja mbalimbali ya madawa ya kulevya antihypertensive wote mara moja.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Miongozo kwa ajili ya kutibu shinikizo la damu sugu yamechapishwa katika Uingereza[77] and the US.[78]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Uenezi Mwaka 2015 takriban 16-37% ya idadi ya watu wazima wa dunia, walikuwa na shinikizo la juu la damu.[79]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ilikuwa ni kawaida katika nchi zote: zilizoendelea (333 milioni) na zisizostawi (639 milioni).[79]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hata hivyo, viwango hutofautiana vikubwa katika mikoa mbalimbali kwa viwango vya chini kama 3.4% (wanaume) na 6.8% (wanawake) katika maeneo ya vijijini India na kama 68.9% ( wanaume) na 72.5% (wanawake) katika Poland.[80]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mwaka 1995 ilikadiriwa kuwa milioni 43 watu Marekani walikuwa na shinikizo la juu la damu au walikuwa wakitumia dawa ya kulipunguza.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Takwimu hiyo inawakilisha karibu 24% ya idadi ya watu wazima nchini. [81]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Viwango vya shinikizo la damu nchini Marekani walikuwa kuongezeka na kufikia 29% mwaka 2004.[82][83] Kama ilivyo mwaka 2006 shinikizo la damu huathiri watu wazima 76 milioni Marekani (34% ya idadi ya watu) na kuwa miongoni mwa viwango yva juu zaidi vya shinikizo la damu katika dunia kwa 44%.[84]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ni zaidi ya kawaida katika Wamerikani uliotekea na chini ya kawaida katika Wazungu na Hispanics.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Viwango vya kuongezeka kwa umri, na ni mkubwa kusini mashariki mwa Marekani.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shinikizo la damu ni la kawaida zaidi ndani ya wanaume kulinganisha na wanawake (ingawa wanakuwa wamemaliza kuelekea kupunguza tofauti hii) na kwa wale wa hali ya chini kiuchumi.[1]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Watoto Viwango ya shinikizo la damu kwa watoto inaongezeka.[85]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Zaidi shinikizo la damu kwa watoto, hasa kabla ya ubalehe, linategemea ugonjwa mwingine wa msingi.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mbali na fetma, figo ugomjwa ni sababu ya kawaida (60–70%) ya shiniko la damu kwa watoto.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Vijana kawaida kuwa na msingi au muhimu shinikizo la damu, ambayo akaunti kwa ajili ya 85–95% ya kesi. [86]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Historia  Uelewa wa kisasa wa mfumo wa moyo ulianza na kazi ya mtabibu William Harvey (1578-1657).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Harvey alielezea mzunguko wa damu katika kitabu chake De Otu ordis ("On Motion of the Heart and Blood").


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Padri wa Uingereza Stephen Hales alifanya kipimo cha kwanza cha kuchapishwa cha kipimo cha shinikizo la damu katika mwaka 1733 .[87][88] Maelezo ya shinikizo la damu kama ugonjwa ulitoka, miongoni mwa wengine, Thomas Young katika mwaka 1808 na Richard Bright katika mwaka 1836 .[87]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ripoti ya kwanza ya muiniko wa shinikizo la damu katika mtu bila ushahidi wa ugonjwa wa figo ilitolewa na Frederick Akbar Mahomed (1849-1884).[89]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hata hivyo, shinikizo la damu kama chombo cha kliniki ilikuja kuwa katika mwaka 1896 na uvumbuzi wa cuff sphygmomanometer na Scipione Riva-Rocci mwaka 1896.[90]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Uvumbuzi huu uliruhusu shinikizo la damu kupimwa katika zahanati.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mwaka 1905, Nikolai Korotkoff aliboresha mbinu kwa kueleza Korotkoff sounds ambazo zilisikiwa wakati ateri ilikuwa auscultated na stetoskopu wakati sphygmomanometer cuff ilikuwa imwetolewa upepo[88] Kihistoria matibabu ya kiitwacho "ugonjwa mgumu wa pigo la moyo" ilihusisha kupunguza kiasi cha damu na blood letting au kupaka leeches.[87]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Yellow Emperor wa Uchina, Cornelius Celsus, Galen, na Hippocrates walitetea kuruhusu damu.[87]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Katika karne za 19 na 20, kabla ya matibabu ya ufanisi ya  pharmacological ya shinikizo la damu ilikuwa inawezekana, taratibu tatu za matibabu zilitumika, zote zikiwa na athari mbalimbali.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Namna hizi ni pamoja na taratibu kali za kizuizi cha sodiamu, (kwa mfano, lishe la mchele [87]), sympathectomy (upasuaji wa kukausha sehemu za sympathetic nervous system), na tiba ya pyrogen (kudungwa dutu ambazo zilisababisha  homa, pasipo moja kwa moja kupunguza shinikizo la damu).[87]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kemikali ya kwanza ya shinikizo la damu, sodium thiocyanate, ilitumika mwaka 1900 lakini ilikuwa na madhara mengi na haikupendwa.[87]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mawakala wengine kadhaa waliundwa baada ya Second World War.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Maarufu zaidi na fanisi kiasi ilikuwa tetramethylammonium hidrojeni na isio na uasili  yake hexamethonium, hydralazine, na reserpine (inayotokana na mmea wa dawa Rauwolfia serpentina).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Uvumbuzi kubwa ilikuwa ya mafanikio na ugunduzi wa mawakala wa mdomo wa kwanza nzuri wanapatikana wanayovumiliwa.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ya kwanza ilikuwa  chlorothiazide, ya kwanza thiazide diuretic, ambayo iliundwa na kiua vijasumu sulfanilamide na kupatikana mwaka  1958.[87][91] Iliongeza takamwili ya chumvi wakati inazuia mkusanyiko wa maji. randomized controlled trial ambayo ilifadhiliwa na  Veterans Administration ikilinganishwa na hydrochlorothiazide pamoja na reserpine pamoja na hydralazine dhidi ya placebo.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Utafiti huo ulisimamishwa mapema kwa sababu wale walio katika kundi la shinikizo la juu la damu ambao walikuwa wanapata tiba walipatwa na matatizo mengi zaidi ya wagonjwa waliotibiwa na ilionekana ni vibaya kumnyima matibabu kutoka kwao.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Utafiti uliendelea kwa watu wenye shinikizo la damu ya chini na kuonyesha kwamba matibabu, hata katika watu walio na shinikizo la damu kiasi, kupunguza hatari ya kufa moyo na mishipa kwa zaidi ya nusu. [92]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mwaka 1975, Lasker Special Public Health Award ilitolewa kwa timu ambayo iliunda chlorothiazide.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Matokeo ya tafiti hizi ilisababisha kampeni za afya za umma ili kuongeza uelewa wa umma wa shinikizo la damu na ilikuza kipimo na matibabu ya shinikizo la damu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hatua hizi huonekana zilichangia angalau kwa sehemu kwa kupungua kwa asilimia 50 katika ugonjwa wa kiharusi na ischemic heart kati ya 1972 na 1994.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Jamii na utamaduni Uelewa  Shirika la Afya Duniani limebainisha shinikizo la damu kama chanzo kikubwa cha cardiovascular mortality.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

The World Hypertension League (WHL), shirika mwamvuli la jamii 85 ya taifa ya shinikizo la damu na ligi, ilitambua kuwa zaidi ya asilimia 50 ya watu walio na shinikizo la damu duniani hawajui hali yao.[93]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ili kukabiliana na tatizo hili, WHL imeanzisha kampeni ya kimataifa juu ya shinikizo la damu mwaka 2005 na kutunikia tarehe 17 Mei kila mwaka kama World Hypertension Day (WHD).


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Zaidi ya miaka mitatu iliyopita, vyama zaidi vya kitaifa vimekuwa vikishiriki katika WHD na wamekuwa wabunifu katika shughuli zao za kupata ujumbe kwa umma.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Mwaka 2007, kulikuwa na rekodi ya ushiriki kutoka nchi ya wanachama 47 ya WHL.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Wakati wa wiki ya WHD, nchi hizi zote zilishirikiana na serikali za mitaa, jamii za kitaaluma, mashirika yasiyo ya kiserikali, na viwanda binafsi kukuza ufahamu wa shinikizo la damu kupitia kampeni kadhaa media na umma.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Ukitumia mass media kama vile wavuti na runinga, ujumbe umewafikia zaidi ya watu milioni 250.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Vile kasi inaongezeka mwaka baada yaa mwaka, WHL ina matumaini kuwa karibu watu wote wanaokadiriwa kufikia bilioni 1.5 ambao  wameathirika na muinuko wa shinikizo la damu wanaweza kufikiwa.[94]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Uchumi Shinikizo la damu ni shida sugu ya kawaida ya matibabu inayochochea ziara kwa watoa huduma msingi wa afya nchini Marekani.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Shirika la Moyo Marekani limekadiria gharama za moja kwa moja na zisizo za moja kwa moja ya shinikizo la damu katika dola bilioni 76.6 katika mwaka 2010.[84]


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Nchini Marekani, asilimia 80 ya watu walio na shinikizo la damu wanafahamu hali zao na asilimia 71 wanachukua baadhi ya dawa dhidi ya shinikizo la damu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hata hivyo, asilimia 48 tu ya watu ambao wanafahamu wana shinikizo la damu wanadhibiti ipasavyo hali hiyo.[84][95] Madaktari wanakabiliwa na shida nyingi katika kudhibiti shinikizo la damu, ikiwa ni pamoja na upinzani kwa kutumia dawa mbalimbali ili kufikia malengo ya shinikizo la damu.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Watu pia wanakabiliwa na changamoto ya kufuata ratiba ya dawa na kufanya mabadiliko ya maisha.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Hata hivyo, kufikia malengo ya shinikizo la damu inawezekana.


Question: Je,saratani ya damu inaweza pona kabisa?

Shinikizo la juu la damu

Kupunguza shinikizo la damu inapunguza gharama kwa kiasi kikubwa ambayo inahusishwa na huduma ya matibabu ya juu.[96][97] Marejeo  Jamii:Tiba jamii:Magonjwa Jamii:Damu Jamii:Moyo


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Kutoka Wikipedia, ensaiklopidia huru Nguruwe ni wanyama wa familia Suidae.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe-kaya hufugwa kote duniani.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Spishi mbili zinaitwa ngiri.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Spishi za Afrika Hylochoerus meinertzhageni, Nguruwe Mweusi (Giant Forest Hog) Phacochoerus aethiopicus, Ngiri-jangwa (Desert Warthog) Phacochoerus a. aethiopicus, Ngiri wa Afrika Kusini (Cape Warthog) imekwisha sasa (1865) Phacochoerus a. delamerei, Ngiri Somali (Somali Warthog) Phacochoerus africanus, Ngiri wa Kawaida (Common Warthog) Potamochoerus larvatus, Nguruwe-mwitu (Bushpig) Potamochoerus porcus, Nguruwe Mwekundu (Red River Hog) Sus scrofa, Jivi au Nguruwe-mwitu wa Ulaya (Wild Boar) Sus s. domestica, Nguruwe-kaya (Domestic Pig) Spishi za Asia Babyrousa babyrussa (Golden Babirusa) Babyrousa celebensis (Sulawesi Babirusa) Babyrousa togeanensis (Togian Babirusa) Porcula salvania (Pygmy Hog) Sus ahoenobarbus (Palawan Bearded Pig) Sus barbatus (Bearded Pig) Sus bucculentus (Vietnamese Warty Pig) Sus cebifrons (Visayan Warty Pig) Sus celebensis (Celebes Warty Pig) Sus heureni (Flores Warty Pig) Sus oliveri (Mindoro Warty Pig) Sus philippensis (Philippine Warty Pig) Sus verrucosus (Javan Warty Pig) Maelezo na tabia Nguruwe ana pua kubwa, macho madogo na mkia mdogo unaokuwa umejikunja na mfupi, uliopinda au ulionyooka.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Huwa ana mwili mkubwa, miguu mifupi na nywele zilizojiviringisha.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Ana kwato nne kwa kila mguu, huku mbili kubwa za mbele zikitumika kutembelea.[1]


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Kuzaa huwezekana msimu wote wa mwaka katika ukanda wa tropiki, lakini hasa misimu ya mvua.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe jike huweza kubeba mimba akiwa na miezi 8 mpaka 18.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Kisha ataanza kupata hedhi kwa muda wa siku 21 kama hajashika mimba.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe dume huweza kushiriki masuala ya uzazi katika umri wa miezi 8 mpaka 10.[2]


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Kwa uzao mmoja, wanaweza kupatikana watoto 6 mpaka 12, waitwao vibwagala.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Kisha kuachishwa kunyonya, familia mbili au tatu zinaweza kuishi pamoja mpaka msimu mwingine wa kujamiiana.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe hawana tezi za jasho, hivyo nguruwe hujipoza kwa kutumia maji au matope wakati wa joto kali.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Pia hutumia matope kama njia ya kujikinga na kuunguzwa na jua.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Zaidi, matope huzuia wasiathiriwe na inzi na vijidudu.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe wanaofugwa nyumbani hukuzwa na wakulima kwa ajili ya nyama na ngozi.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nywele zao ngumu hutumika pia kwa kutengeneza brashi.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Baadhi ya spishi za nguruwe, kama vile wale wa Asia, "pot-bellied pig", huwekwa kama wanyama wa ndani wapenzi.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Chakula Nguruwe ni omnivora, yaani wanakula nyama na majani.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe hula mabaki na hujulikana kwa kula chakula chochote, kujumuisha wadudu, minyoo, magamba ya miti, takataka na hata nguruwe wengine.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Wakiwa mwituni hula majani, nyasi, mizizi, matunda na maua.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Kwa nadra, nguruwe wakiwa wanafugwa, huweza kula watoto wao kama wakichukizwa sana.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe wa kawaida wana kichwa kikubwa chenye pua ndefu iliyoimarishwa kwa mfupa mgumu na mduara wa tishu ngumu mbele.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Pua hiyo hutumika kuchimba udongo ili kutafuta chakula na ni ogani yenye uwezo mkubwa wa kuhisi.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe huwa na seti kubwa ya meno 44.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Meno ya nyuma yametoholewa kusaga, na huendelea kukua na huchongwa na misuguano ya meno yenyewe.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe wanaochungwa mwituni kwa msaada wa wachungaji, wana uwezo mkubwa wa kunusa, na hutumika kutafuta uyoga katika nchi nyingi za Ulaya.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe wafugwao  Nguruwe wa nyumbani hutambulika kwa jina la kisayansi Sus scrofa.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Walianza kufugwa karibu miaka 5,000 mpaka 7,000 iliyopita.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Walizaliwa na rangi ya kahawia na kuendelea kuwa wa kijivu.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Meno chonge ya juu huwa kama ndovu za kipekee zilizopinda nje na kuelekea juu.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Urefu wa nguruwe huweza kufikia milimita 900 – 1800 na uzito wa kg 50 – 350.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe wana akili na huweza kufundishwa kazi na mbinu ndogondogo.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Hivi karibuni, wamefurahia kupewa nafasi kama wanyama kipenzi wa ndani na, hasa wale nguruwe wadogo.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe na tamaduni Nguruwe mara nyingi hutumiwa kwenye utamaduni na ni mada maarufu kwenye misemo na nukuu maarufu.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe kwenye dini  Kwa dini ya Wahindi mungu Vishnu alichukua umbo la nguruwe dume Varaha kwa ajili ya kuokoa dunia na pepo aliyekuwa ameivuta mpaka kilindini mwa Bahari.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Nguruwe ni mmoja kati ya mzunguko wa wanyama 12 ambao wanatokea kwenye kalenda ya kichina ya "Chinese zodiac".


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Waamini wa elimu ya anga wanaamini kila mnyama ana maana fulani pekee.


Question: Je,Zebra hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Nguruwe

Picha  Ngiri wa kawaida Nguruwe-mwitu Nguruwe mwekundu Nguruwe-mwitu wa Ulaya Nguruwe-kaya   Sulawesi Babirusa Bearded pig Visayan warty pig  Marejeo   Jamii:Nguruwe na jamaa Jamii:Wanyama wa Biblia


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Nikolaus Agosti Otto (Holzhausen an der Haide, Nassau, 14 Juni 1832 - Cologne, 26 Januari 1891) alikuwa mhandisi wa Ujerumani aliyefanikiwa kuimarisha injini ya mwako ndani ya injini inayowaka gesi na kusababisha injini ya kisasa ya mwako.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

VDI (Chama cha Wahandisi wa Ujerumani) iliunda DIN kiwango cha 1940 kinachosema "Otto Engine: injini ya mwako ndani ambayo mchanganyiko wa mafuta-hewa umesababishwa na kuwaka kwa muda mrefu" ambayo tangu hapo imetumika kwa injini zote za aina hii.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Maisha Nikolaus (au Nicholas) Agosti Otto alizaliwa tarehe 14 Juni 1832 huko Holzhausen an der Haide, Ujerumani.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Alikuwa mdogo kuliko watoto sita.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Baba yake alikufa mwaka 1832.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Alianza shule mwaka wa 1838.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Baada ya miaka sita ya utendaji mzuri alihamia shule ya sekondari huko Langenschwalbach  hadi 1848.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Hakuwa na kumaliza masomo yake lakini alitajwa kwa utendaji mzuri.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Maslahi yake kuu katika shule ilikuwa katika sayansi na teknolojia lakini hata hivyo alihitimu baada ya miaka mitatu kama mwanafunzi wa biashara katika kampuni ndogo ya bidhaa.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Baada ya kumaliza ujuzi wake alihamia Frankfurt ambapo alifanya kazi kwa Philipp Jakob Lindheimer kama mfanyabiashara wa "bidhaa za kikoloni" na bidhaa za kilimo (alikuwa mfanyabiashara wa mazao).


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Otto alifanya kazi kwa makampuni mbalimbali.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Kwanza ilikuwa IC Alpeter na kisha mwaka wa 1860 kwa Carl Mertens.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Alisafiri katika Ujerumani Magharibi na kuuza bidhaa za kikoloni - kahawa, chai, mchele, na suga Injini ya Lenoir Katika msimu mwishoni mwa mwaka wa 1860 Otto na ndugu yake walijifunza gesi ya riwaya (gesi inayoangaza) ambayo Jean Joseph Etienne Lenoir alijenga huko Paris.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Ndugu walijenga nakala ya injini ya Lenoir na kutumika kwa ajili ya patent katika Januari 1861 kwa injini ya maji iliyotokana na injini ya Lenoir (gesi) na Wizara ya Biashara ya Prussia lakini ilikataliwa..


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Injini ya kwanza ya kiharusi 1861 Otto alikuwa anafahamu dhana ya malipo ya mafuta yaliyosimamiwa na kujaribu kujaribu kufanya injini ya kutumia kanuni hii mwaka wa 1861.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Ilikuwa mbio dakika chache kabla ya kuvunja.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Ndugu wa Otto aliacha juu ya wazo ambalo lilifanya Otto kutafuta msaada mahali pengine.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Kuanzia mwaka wa 1862 hadi 1863 Otto alijaribu msaada wa Mitambo ya Cologne Michael J. Zons akijitahidi kuboresha injini.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Kukimbia chini ya fedha mwaka 1862 Otto alifanya kazi kwa Carl Mertens ili kuendelea kufanya kazi kwenye injini yake Ingiza Eugen Langen Otto alikuwa akipoteza fedha kwa mapema mwaka 1864 alikuwa akitafuta wawekezaji kufadhili utafiti wake.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Aligundua Eugen Langen ambaye baba yake alikuwa mfanyabiashara wa sukari.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Wote waliingia ushirikiano mnamo Machi 31, 1864 na waliita jina lake NA NA Otto & Cie huko Cologne.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Hii ilikuwa kampuni ya kwanza ulimwenguni ililenga kikamilifu juu ya kubuni na uzalishaji wa injini za mwako ndani.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Injini ya 1864 Otto & Langen ilikuwa injini ya bure ya pistoni (mlipuko wa gesi ilitumiwa kuunda utupu na nguvu kutoka kwa shinikizo la anga kurudi pistoni).


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Iliyotumia chini ya nusu ya gesi ya injini ya Lenoir na Hugon anga na hivyo ilikuwa mafanikio ya kibiashara.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Injini ya Lenoir ilikuwa injini ya kufanya kazi mara mbili.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Kwa kweli injini hizi ni injini ya mvuke ilibadilishwa kukimbia kwenye gesi inayoangaza.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Mitambo ya wavumbuzi wa Italia Eugenio Barsanti na Felice Matteucci katika Patent yao ya Uingereza na 1625 ya 1857, ilijengwa na ni katika makumbusho.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Tofauti na injini ya Otto hizi ni injini mbili za kiharusi ambazo hazifanani kwa njia yoyote.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Injini za Lenoir zilikuwa za kwanza kuingizwa katika uzalishaji wa serial na namba zilizouzwa kuwa karibu 700.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Injini ya Otto ambayo ni mtangulizi wa injini ya kisasa kama ilivyoelezwa na VDI ni muundo wa nne wa Otto.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Otto alijenga injini zifuatazo: 1861 nakala ya injini ya Lenoir ya anga 1862 Mzunguko wa nne uliofungwa kwa injini (kabla ya patent ya Rochas) ambayo imeshindwa kama ilivunja mara moja 1864 injini ya kwanza ya mafanikio ya anga 1876 Ya nne kiharusi usisitizaji injini ya malipo ambayo ni alikubali kama "Otto" mzunguko injini.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Mzunguko wa Otto unatumika kwa malipo yote yaliyopakia, injini nne za mzunguko.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Kwa mafanikio yake yote ya biashara, na kampuni inayozalisha injini 634 mwaka 1875,  injini ya Otto na Langen ilikuwa imekwisha kufa kwa kiufundi: ilitoa tu 3 hp (2.2 kW; 3.0 PS), bado inahitajika 10-13 Ft (3.0-4.0 m) kichwa cha kufanya kazi.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Otto alielezea mzunguko wa 4 wa kiharusi ambayo alishindwa mwaka wa 1862. [8]


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Kwa kiasi kikubwa kutokana na jitihada za Franz Rings na Herman Schumm, ambao waliletwa ndani ya kampuni na Gottlieb Daimler Otto kufanikiwa katika kufanya Stroke nne, injini ya Compressed Compressed.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Ni injini hii (injini ya Otto Silent), na si injini ya Otto & Langen, ambayo "mzunguko wa Otto" inahusu.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Huu ndio injini ya kwanza ya mafanikio ya kibiashara ili kutumia compress in-silinda.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Mitambo ya pete-Schumm ilionekana katika vuli 1876 na ilifanikiwa mara moja.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Mzunguko wa Otto Injini ya Otto iliundwa kama injini ya kusimama na katika hatua ya injini, kiharusi ni harakati ya juu au ya chini ya pistoni katika silinda.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Kutumiwa baadaye katika fomu ilichukuliwa kama injini ya magari, viboko vinne vinahusika: (1) kuumia chini ya kiharusi-makaa ya mawe-gesi na hewa kuingia chumba cha pistoni, (2) kupambana na kupambana na kiharusi-pistoni inasisitiza mchanganyiko, (3) kiharusi cha nguvu cha chini-kinachoshawishi mafuta ya moto na baadaye ya umeme, (4) kiharusi cha kutolea nje cha juu kinatoa gesi ya kutolea nje kutoka chumba cha pistoni.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Otto tu aliuza injini yake kama motor stationary.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Hati za awali Otto alikuwa na ruhusa nyingi kutoka kwa mataifa mbalimbali na kwa sifa mbalimbali tofauti.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Wakati meneja wake wa zamani Gottlieb Daimler alitaka kujenga injini ndogo za usafiri Otto hakuonyesha riba.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Daimler aliondoka na kumchukua Mebach pamoja naye.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Daimler hakuwa na hamu ya kulipa mikopo kwa Otto (Deutz AG) na hivyo aliajiri mwanasheria kupata suluhisho.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Nini mwanasheria alipata ilikuwa patent kwa dhana ya injini ya mzunguko wa nne ambayo ilikuwa iliyotolewa kwa Beau De Rochas, mhandisi wa Ufaransa, mwaka 1862.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Hii ilisababisha Otto kupoteza moja ya ruhusu yake na kuruhusu Daimler kuuza injini zake nchini Ujerumani bila Kulipa kodi.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Wala Otto wala Daimler hawakujua patent ya Rocha.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Rochas haijawahi kujengwa injini.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Inawezekana hawezi kufanya hivyo. [9]


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Vipengele kadhaa vya uvumbuzi ambazo zinajulikana kama vile zimeandikwa kwa injini ya Otto, kama vile Marcus, Barsanti, nk ni kwa 2 Mzunguko wa (2 Stroke) wa anga ambao hauna nguvu ya mafuta.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Mitambo ya anga ya Otto siyo VDI (na vyama vingine) aina ya injini ya Otto.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Injini tu muhimu ni wale kutoka Lenoir.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Mitambo yake ilikuwa ya kwanza kuingia katika uzalishaji wa serial.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Lenoir hatimaye kuuuza injini takriban 700 Uzalishaji Zaidi ya injini 50,000 katika miaka 17 baada ya kuanzishwa.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Heshima Otto alipata heshima nyingi kwa injini zake.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Injini ya anga ya 1864 ilishinda medali ya dhahabu katika maonyesho ya dunia huko Paris.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Mnamo mwaka wa 1882 Otto alipata Daktari wa Daktari kutoka Chuo Kikuu cha Würzburg.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Nyumba yake imebadilishwa kuwa makumbusho ambayo inaendelezwa na serikali ya mitaa Mnamo mwaka wa 1936, Profesa Nagël wa Chama cha Wahandisi wa Ujerumani aliamua kuwa DIN Standard 1940 inasema kuwa "Ottomotor" inatumika kwa injini zote zinazovuta mchanganyiko wa mafuta, kuziimarisha na kuzipiga kwa kifaa maalum na kuchukua nafasi ya maneno kama "mlipuko wa motor "," Injini ya detonation "," injini ya benzini "," injini ya moto.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

" Maajabu 1862 Majaribio ya kwanza na injini nne za kiharusi 1864 Kuanzisha kiwanda cha injini ya kwanza ulimwenguni: NA Otto Cie 1867 Medali ya Dhahabu ya Maonyesho ya Dunia huko Paris kwa injini ya gesi 1869 Kampuni hiyo huhamia na kubadilisha jina lake kwa Langen, Otto, na Roosen 1872 Kampuni hiyo huhamia vituo vikubwa na hubadili jina la Deutz Gasmotoren Fabrik 1876 Maendeleo ya injini nne za kiharusi (Otto-motor) 1882 Uzalishaji wa injini ya anga imekoma baada ya 2649 kufanywa 1884 Nikolaus Otto inakaribisha umeme 1885 Gottlieb Daimler na Karl Benz walijenga magari ya kwanza kwa kutumia injini za mafuta ya petroli.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Mke na watoto Otto alioa Anna Gossi nao walikuwa na watoto saba walio kumbukumbu.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Mwanawe Gustav Otto alikua kuwa wajenzi wa ndege.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Marejeo "Ottomotor".


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Deutz AG.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Retrieved 12 July 2016.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

"Nicolaus August Otto (1832-1891), Erfinder".


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

LVR Fur Mensch.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Retrieved 11 July 2016.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

"Nicolaus August Otto Museum".


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Retrieved 11 July 2016.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

"Holzhausen an der Haide | GPS Wanderatlas". www.ich-geh-wandern.de.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Retrieved 2016-07-12.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Bad Schwalbach|Langenschawalbach Wise, David Burgess.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

"Daimler: Founder of the Four-Wheeler", in Northey, Tom, ed. World of Automobiles (London: Orbis, 1974), Volume 5, p.482.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Wise, p.482.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Dugald Clerk, "Gas and Oil Engines", Longman Green & Co, 1897, pp.17-18.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

New Scientist (Vol 95 No 1322 ed.). 9 September 1982. p. 714.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Johnson, Da'vel (17 February 2014).


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

"History of Science 2014: Nikolaus August Otto".


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

"Nikolaus August Otto Biography (1832-1891)".


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

"Deutz - History".


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

"Otto, Nikolaus August - Die 100 größten Rheinland-Pfälzer - Regionen - Archiv".


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

Wise, David Burgess.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

"Daimler: Founder of the Four-Wheeler", in Northey, Tom, ed. World of Automobiles Volume 5, pp. 481–3.


Question: Je,nani aligundua muundo wa gari la kwanza la aina ya Benz?

Nikolaus Otto

London: Orbis, 1974  Jamii:Waliozaliwa 1832 Jamii:Waliofariki 1891 Jamii:Wahandisi wa Ujerumani


Question: Ni matukio ngapi iko kwa mchezo wa dekathlon?

Mkoa wa Kastamonu

Kastamonu ni mkoa uliopo nchini Uturuki.


Question: Ni matukio ngapi iko kwa mchezo wa dekathlon?

Mkoa wa Kastamonu

Upo katika Kanda ya Bahari Nyeusi , kaskazini mwa nchi.


Question: Ni matukio ngapi iko kwa mchezo wa dekathlon?

Mkoa wa Kastamonu

Umezungukwa na Sinop upande wa mashariki, Bartın na Karabük upande wa magharibi, Çankırı upande wa kusini, Çorum upande wa kusini-mashariki na Bahari Nyeusi upande wa kaskazini.


Question: Ni matukio ngapi iko kwa mchezo wa dekathlon?

Mkoa wa Kastamonu

Wilaya za mkoani hapa Mkoa wa Kastamonu umegawanyika katika wilaya 20 (mji mkuu umekoozeshwa):  Abana Ağlı Araç Azdavay Bozkurt Çatalzeytin Cide Daday Devrekani Doğanyurt  Hanönü İhsangazi İnebolu Kastamonu Küre Pınarbaşı Şenpazar Seydiler Taşköprü Tosya  Viungo vya Nje


Question: Je,  P. the MC ametunga nyimbo ngapi?

I Get Around

"I Get Around" ni kibao cha pili kutoka kwa msanii wa muziki wa hip hop, 2Pac.


Question: Je,  P. the MC ametunga nyimbo ngapi?

I Get Around

Kibao kinatoka katika albamu ya pili ya Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z., na kimeshirikisha msanii kama vile Shock G na Money-B wa Digital Underground, kundi ambalo lilimtambulisha.


Question: Je,  P. the MC ametunga nyimbo ngapi?

I Get Around

Kibao kimetayarishwa na Shock G[1] na kina Allmusic wakanoti kwamba 2Pac "anajigamba kwamba yeye anapendwa sana kimapenzi"[2].


Question: Je,  P. the MC ametunga nyimbo ngapi?

I Get Around

Baadhi ya sauti ya sauti za wimbo huu imechukua sampuli ya wimbo wa mwaka wa 1985 wa Zapp maarufu kama Computer Love na ala ya wimbo imechukua sampuli ya wimbo wa "Step in the Arena" kutoka kwa kundi zima la hipo hop la Gang Starr.


Question: Je,  P. the MC ametunga nyimbo ngapi?

I Get Around

Shock G alikumbushia jinsi kibao hiki kilivyotungwa, kwenye tabu cha How to Rap, -metaja kwamba 2Pac ametunga mashairi baada ya kuisikia biti kwa muda mfupi (afadhali kuliko kutokwa na biti)[3], na kwamba 2Pac pia  ametunga mstari wa Shock G[4].


Question: Je,  P. the MC ametunga nyimbo ngapi?

I Get Around

Brian McKnight amechukua sampuli ya wimbo wa "Hold Me" kwenye Anytime (1997).


Question: Je,  P. the MC ametunga nyimbo ngapi?

I Get Around

Nicole Wray naye amechukua sampuli ya wimbo huu kwenye kibao chake cha "I Like It".


Question: Je,  P. the MC ametunga nyimbo ngapi?

I Get Around

Orodha ya nyimbo  12"«I Get Around» (LP version) - 4:19 «I Get Around» (vocal version) - 6:07 «Nothing but Love» - 5:04 «I Get Around» (remix) - 6:06 «I Get Around» (remix instrumental) - 6:04 «I Get Around» (7" remix) - 3:36    12" «I Get Around» (remix) - 6:06 «I Get Around» (7" remix) - 3:36 «Holler If Ya Hear Me» (Broadway mix) - 4:31 «Flex» (akishirikiana na: Dramacydal) - 4:19 12" «I Get Around» (LP version) - 4:19 «Keep Ya Head Up» (radio version) - 4:25 «Keep Ya Head Up» (LP version) - 4:25 «I Get Around» (radio version) - 4:19  CD «I Get Around» (LP version) - 4:19 «I Get Around» (7" remix) - 3:36 CD «I Get Around» (extra clean version) - 4:19  Marejeo   Jamii:Nyimbo za Tupac Shakur Jamii:Nyimbo za 1993


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kwa jina hilo Wakristo wanamaanisha ufafanuzi wa mpango wa kazi ya Mungu kwa wokovu wa binadamu kadiri ya Biblia.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Maana ya historia Historia ni mfululizo wa habari za mambo yaliyotokea pamoja na sababu zake.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Binadamu anaziandika ili kuelewa maisha yake, yaani ametokea wapi, amepata mafanikio gani na matatizo gani.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Historia inatufundisha kuishi: kumbukumbu za mambo ya zamani (vita, uhuru, viongozi na mengineyo) zinatuwezesha kuendelea vizuri zaidi.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini ni muhimu zaidi kujua mambo makuu aliyoyatenda Mungu ili kutuokoa.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Dini ya Uyahudi na ya Ukristo ni dini zinazotegemea historia kuliko maumbile: Mungu hatazamwi kama Muumba tu, bali zaidi kama Mwokozi.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Maana ya wokovu Wokovu ni kazi ya Mungu kwa ajili yetu (1Tim 2:4; 2Tim 1:9-10).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Sisi hatuwezi kujikomboa, lakini Mungu ana nguvu kuliko shetani na mabaya yote, naye anatuhurumia sisi maskini (Kol 1:13-14).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Alifanya nini ili kutuokoa?


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ndiyo historia ya wokovu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Wapo walioiandika katika Biblia ili tusadiki na kuishi upya (1Pet 1:10-12).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Humo mtu hatazamwi kama nafsi ya peke yake tu, bali zaidi kama mtu wa taifa lake; hivyo Mungu anatangazwa kuwa hashughulikii wokovu wa mtu binafsi tu, bali wa mataifa mazima pia, kuanzia lile la Israeli.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Aliyowatendea wao ni hasa kuwatoa utumwani Misri, kuwapa agano na masharti yake li awafanye taifa huru katika nchi bora.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Waisraeli walijenga imani yao juu ya hayo mang’amuzi ya msingi ya wokovu kutoka kwa Mwenyezi Mungu, halafu wakajikumbusha kwamba alikuwa ameshawaahidia mababu wao baraka kama hizo.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hatimaye tu walitafakari juu ya asili ya watu na ya ulimwengu, wakaelewa kuwa Mungu aliweza kuwaokoa kwa sababu ndiye aliyeumba vyote: hakuna wa kushindana naye na wa kuzuia mpango wake kwa ajili ya watu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kwa Wakristo tukio kuu lililo msingi wa imani ni ufufuko wa Yesu, aliyetoka kaburini mzima na mtukufu, wa kwanza kati ya umati, akaingia katika nchi ya walio hai kweli.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Imani kuhusu Biblia  Wakristo wanasadiki Biblia imeandikwa kwa uvuvio wa Roho Mtakatifu (2Pet 1.20-21; 2Tim 3:16): ndiyo sababu wanaiheshimu sana.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini habari zake hazifuati mpangilio wa tarehe.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Wapo wataalamu waliozipanga kwa utaratibu huo unaotupendeza zaidi siku hizi: wamejitahidi kuelewa tarehe ya matukio na ya maandiko yote ili kuyapanga moja baada ya lingine kuanzia ya zamani za kale hadi maisha ya Yesu na ya Mitume wake.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini tukumbuke daima kwamba lengo la Biblia si kueleza sayansi, jiografia wala historia, bali ni kufundisha kwa ukweli njia ya wokovu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Taarifa nyingine zinategemea ujuzi wa mtu aliyeandika na mtindo alioutumia: sheria, taratibu za ibada, nasaba, ufafanuzi wa majina, maneno matakatifu ya mahali fulani, baraka, hadithi, simulizi, historia halisi n.k. Sehemu kuu mbili za Biblia ni Agano la Kale na Agano Jipya (2Kor 3:10; Eb 8:13).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

La Kale limeandikwa kabla ya Yesu, Jipya baada yake.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hata hivyo Agano la Kale lina utabiri mwingi juu ya Yesu (Lk 24:27,44), na Agano Jipya linarudia na kufafanua habari nyingi za kale: hivyo tunatakiwa kusoma daima Agano la Kale kwa mwanga wa Agano Jipya, na kutafuta katika habari za kale mifano inayotusaidia kuelewa mambo ya Yesu na Kanisa (1Kor 10:11; Kol 2:17).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kwa kuwa ufunuo wa Mungu ulifanyika hatua kwa hatua hata ukakamilishwa na Yesu (Eb 1:1-2), hatuwezi kutegemea dondoo moja tu kuhusu jambo fulani, bali tuzingatie jambo hilo lilivyoozungumziwa tangu mwanzo hadi mwisho wa ufunuo.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Tunahitaji kujua Biblia nzima ili kuelewa jinsi Mungu alivyo, alivyotuokoa na anavyotaka tuishi.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Vitabu vya Biblia ni 73: yaani 46 katika Agano la Kale na 27 katika Agano Jipya.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ndivyo vilivyokubaliwa na Kanisa Katoliki kuwa ni Neno la Mungu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Waprotestanti wengi wanakataa vitabu 7 vya Agano la Kale (pamoja na sehemu chache za vingine): hivyo Biblia yao inavyo 66 tu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mgawanyo wa vitabu hivyo si muhimu, mradi tusiongeze wala kupunguza neno.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kwa kawaida vinapangwa kwa kuzingatia vinaleta habari za namna gani.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hivyo katika Agano la Kale yanatofautishwa makundi manne: Torati (yaani sheria), vitabu vya historia ya Israeli, vitabu vya manabii (waliotumwa na Mungu ili kuwaonya na kuwafariji Waisraeli), na vitabu vya hekima (vyenye nyimbo, mashairi, mithali n.k.).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Katika Agano Jipya tuna vitabu 5 vya historia (yaani Injili 4 na Matendo ya Mitume), barua 21 za Mitume na kitabu kimoja tu cha kinabii (Ufunuo).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lugha asili ziko tatu, yaani Biblia imeandikwa sehemusehemu kwa Kiyahudi, Kiaramu (ndiyo lugha ya Yesu), na Kiyunani (yaani Kigiriki cha zamani).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ila Agano Jipya lote limeandikwa kwa Kiyunani ambacho zamani za Yesu kilikuwa lugha ya kimataifa.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kutoka lugha hizo wataalamu wanaendelea kutafsiri Biblia katika lugha yoyote ili Neno la Mungu liwaelee watu wote.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kati ya tafsiri zote, mbili za zamani zina sifa za pekee, yaani tafsiri ya LXX (kwa Kigiriki "Septuaginta", yaani sabini: ni Agano Kale kwa lugha ya Kiyunani), na ya Vulgata (Biblia nzima kwa Kilatini).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Maelezo ya Kanisa yanahitajika kwa sababu: kwanza mwenyewe sielewi maandiko hayo yameandikwa na nani, lini, wapi, kwa lengo lipi na katika mazingira ya namna gani.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hasa Roho Mtakatifu hakunipa Biblia peke yangu, bali ndani ya taifa lote la Mungu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hivyo sina haki ya kuifafanua ninavyotaka.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Wasio na elimu na msimamo wanapotosha Biblia na kupotea (2Pet 3:16).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Agano la Kale  Vitabu vitano vya Torati  Vitabu vya kwanza vya Biblia (Mwanzo, Kutoka, Mambo ya Walawi, Hesabu na Kumbukumbu la Torati) vinaunda kwa pamoja Torati (kwa Kiyahudi “fundisho”, yaani “sheria”).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mgawanyo wa kawaida wa Kiyahudi wa vitabu vya Biblia katika makundi matatu (Torati, Manabii na Maandishi) unaonyesha jinsi vitabu vitano vya kwanza vinavyotazamwa kuwa kitu kimoja, tena kiini cha Agano la Kale lote.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ajabu la Torati ni jinsi inavyounganisha mambo mbalimbali: ibada kwa Mungu pekee, ahadi zake, matakwa yake, uasi wa binadamu na ukombozi wa Kimungu, wito wa kujali mwanzo wa taifa la Mungu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Humo tunakuta muhtasari wa historia kuanzia uumbaji wa ulimwengu hadi kifo cha Musa: historia ya asili (Mwa 1-11), kipindi cha mababu (Mwa 12-36), simulizi la Yosefu (Mwa 37-50), ukombozi toka Misri na safari kwenye Sinai (Kut 1-18), toleo la sheria mlimani huko (Kut 19 – Hes 10), safari hadi mabonde ya Moabu (Hes 10-36) na nyongeza (Kumb 1-34).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Zamani Musa alidhaniwa kuwa mwandishi wa vitabu hivyo vyote.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Siku hizi wataalamu wamethibitisha kuwa ndiye asili ya kiini cha sheria za Israeli, lakini vitabu hivyo viliandikwa katika kipindi kirefu hadi mwaka 400 hivi K.K. Ndiyo sababu katika sheria za vitabu hivyo yanaonekana mabadiliko mbalimbali yaliyofanyika karne hadi karne, k.mf. kuhusu Pasaka na umoja wa hekalu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Waliohusika na uandishi ni watu wengi wa Israeli Kaskazini na Kusini.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hasa yameainishwa mapokeo manne tofauti: J (yaliyoandikwa katika karne X K.K. kwa kumuita Mungu YHWH), E (ya karne IX K.K. yanayomuita Elohim), D (yanayotawala Kumbukumbu ya Torati: ni ya karne VII K.K.) na P (yaani ya kikuhani kwa kuwa yanajali sana ibada: ni ya karne VI K.K.).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hayo ya mwisho yalitumika kama fremu ya mapokeo hayo yote ili kuunganisha Torati nzima katika karne V K.K. Hivyo Torati inatunza matukio ya msingi na imani ya taifa la Israeli jinsi ilivyozidi kukomaa baada ya Musa.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Uumbaji  Uumbaji unasimuliwa katika sura mbili za kwanza za Mwanzo.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kama vile sehemu mbalimbali za Biblia, kitabu hicho kilitungwa kwa kushona pamoja maandishi tofauti.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ndiyo sababu tunakuta masimulizi mawili juu ya Mungu kuumba ulimwengu na watu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

La kwanza (1:1-2:4a) linamchora Mungu akifanya kazi kama binadamu kwa siku sita halafu kustarehe.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Aliumba kila kitu kwa Neno lake (Eb 11:3; ndiye Mwanae pekee: Yoh 1:1-18).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Wengine wanaona humo hata kidokezo cha kwanza cha Roho Mtakatifu, aliye upendo wa Mungu, katika upepo uliovuma juu ya wingi wa maji.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mungu aliona kila alichokiumba ni chema tu, lakini alipoumba mtu katika jinsia mbili akaona ni mwema sana, ni bora kuliko vingine, akamweka kuvitawala kwa niaba yake.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mwanamume na mwanamke wana hadhi sawa kwa kuwa wote wawili ni sura na mfano wake, si upande wa mwili, bali hasa kwa roho yenye uwezo wa kuelewa na kupenda kwa hiari.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Muumba anataka watu washirikiane na kusaidiana, kilele cha uhusiano wowote kati yao ni ndoa inayowafanya kuwa mwili mmoja kama Kristo na Kanisa (Ef 5:31-32).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Simulizi linalofuata (Mwa 2:2b-25) ni la zamani zaidi, nalo pia lina mafundisho makuu juu ya Mungu na mtu, hasa kwamba huyo ndiye kiumbe bora anayeweza kushirikiana na Mungu tofauti na vingine.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hali yake asili ilikuwa ya kupendeza kabisa kwa usafi wa moyo na uhai usio na mwisho, naye alitakiwa akubali kazi za Mungu na kufuata maneno yake, bila ya kujiamulia nini jema, nini baya.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Dhambi ya asili  Mwa 3 inasimulia dhambi iliyo asili ya dhambi zote (Rom 5:12).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kwa njia hiyo tunaambiwa hali yetu mbaya haitokani na Mungu, bali na uasi wetu na wa wazee wetu (Hek 2:23-24).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Pia tunafundishwa kukataa toka mwanzo vishawishi vyetu tukiamini maagizo yote ya Mungu yametolewa kwa upendo mkuu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Shetani ndiye aliyeanzisha kishawishi.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Eva alipaswa asimsikilize.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kosa lake la kwanza ni kumjibu: hivyo shetani akamdanganya kwamba, eti Mungu ana kijicho, hataki watu walingane naye, ndiyo sababu aliwakataza (Yoh 8:44).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Tukianza kuzingatia kishawishi tunakubali shaka juu ya wema wa Mungu kwetu katika kutuelekeza.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kwa namna hiyo walianguka watu wa kwanza waliokuwa watakatifu; kwa urahisi zaidi tutaanguka sisi wenye tabia mbaya kutokana na dhambi hiyo na nyingine nyingi.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hata baada ya dhambi Mungu anamtafuta mtu kwa upendo, ila huyo kwa aibu anamkimbia, au akijisikia analaumiwa na dhamiri, basi anatafuta visingizio hata kumlaumu Mungu kana kwamba ndiye aliyesababisha.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kwa utakatifu wake Mungu hawezi kuvumilia maovu, na kwa haki yake anataka makosa yalipwe.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ndiyo sababu tunakuta matatizo maishani, kama vile uchungu wa uzazi, kuhusiana kwa mabavu, kupata riziki kwa shida, na hasa kufa: hayo yote ni matokeo ya dhambi.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Pamoja na hayo Mungu hapendi mtu yeyote apotee (2Pet 3:9), hivyo toka mwanzo aliahidi kwamba mzawa wa Eva atamponda kichwa shetani.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ndiyo habari njema ya awali kuhusu wokovu ujao.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Watu walivyoishi baada ya dhambi  Baada ya dhambi ya asili watu walianza kuzaa.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mwa 4:1-16 inatuchorea picha ya Kaini na Abeli kama wazaliwa wa kwanza waliotofautiana kiadili (1Yoh 3:11-12).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Toka mwanzo mwovu na mwadilifu waliishi pamoja, wa kwanza akimdhulumu wa pili hata kumuua bila ya kujali udugu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ikisikitishwa kufikiria mzaliwa wa kwanza kuwa muuaji wa mdogo wake, inafurahisha kwamba wa kwanza kufa alikuwa mwema, kielelezo cha Yesu aliyeuawa bila ya kosa (Eb 12:24).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Toka mwanzo hao walimuabudu Mungu kwa njia ya dini, ibada na sadaka mbalimbali.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hata hivyo Mungu akakubali zile tu zilizotolewa kwa ukarimu (Eb 11:4).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Tangu hapo Biblia inatuonyesha jinsi alivyopendelea wadogo kuliko wakubwa.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kuhusu Kaini tunaonyeshwa ustawi wa dhambi ndani mwake na uongozi wa Mungu aliyemtaka ashinde dhambi bado mlangoni.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hata baada ya dhambi hiyo ambayo ni kubwa kiasi cha kumlilia Mungu alipe kisasi, yeye alizidi kumhifadhi Kaini.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Baadaye (Mwa 4:17-24) kukawa na maendeleo ya aina mbalimbali: ujenzi, ufundi, muziki, lakini hasa dhambi.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Picha yake ni Lameki, mtu wa kwanza kuwa na mitara, mkatili kama nini.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ingawa hali ilikuwa ya kukatisha tamaa, kwa baraka ya Mungu watu wakazidi kuzaa na kati ya watoto wao wakapatikana waadilifu kama Henoko aliyestahili kutwaliwa na Mungu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hata hivyo ongezeko la dhambi likasababisha maisha ya binadamu yafupike (Mwa 6:3) kwa kuwa ni kusogea mbali na Mungu, chemchemi ya uhai.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Nuhu  Mwa 6:5-9:17 inatufundisha kwamba Mungu anachukizwa na dhambi, hivyo anataka kuondoa maovu duniani ili nchi impendeze kama alivyokusudia alipoiumba.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kwa ajili hiyo zamani za Nuhu alileta maji yafunike dunia na kuzamisha waovu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini alisalimisha waadilifu katika safina kubwa ya kutosha, halafu akafunga nao agano thabiti (Eb 11:7).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hasa maji yanayokusudiwa kutakasa dunia yote ni yale ya ubatizo (1Pet 3:17-22), na safina ambayo iokoe watu ni Kanisa, ambalo ni la lazima kwa wokovu kama vile ubatizo unaotuingiza ndani yake.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Uso wa nchi ulipokwishatakaswa na maji njiwa akarukaruka akachuma tawi la mzeituni unaozaa matunda ya kutengenezea mafuta.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Njiwa akaonekana tena juu ya maji siku ya ubatizo wa Yesu ambapo alipakwa Roho Mtakatifu na kuyatia maji nguvu ya kutakasa watu (Mk 1:9-11; Tito 3:3-7).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Maji na mafuta ndiyo mwanzo mpya kwa binadamu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mara alipotoka safinani Nuhu alimtolea Mungu sadaka iliyompendeza hata akaahidi hataangamiza tena binadamu kila anapostahili.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Sadaka hiyo ni mfano wa ile ya Yesu msalabani, inayoadhimishwa katika ekaristi, ikituondolea adhabu nyingi na kutuletea huruma ya Mungu, yaani nafasi na neema ya kutubu (Tito 2:11-14).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hatimaye kutakuwa na hukumu (Math 24:37-41).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mnara wa Babeli  Mwa 11:1-9 inatufundisha kwamba kiburi na dhambi kwa jumla vinatenganisha watu wasiweze kuelewana wala kuishi pamoja.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kinyume chake katika Agano Jipya tunasikia kwamba siku ya Pentekoste Roho Mtakatifu, aliye upendo wa Mungu, aliunganisha tena watu wa makabila mbalimbali katika kutangaza sifa zake (Mdo 2:5-12).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Palipo na upendo, tofauti za lugha na utamaduni si shida.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Abrahamu (1900-1800 hivi K.K.)  Mtu huyo, aliyezaliwa Mesopotamia (Iraq) baada ya watu kubuni uandishi, ndiye mwanzo wa taifa teule la Mungu na baba wa waamini wote.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Aliishi kwa kuhamahama pamoja na mifugo yake: akipitia Syria alifikia nchi ya Kanaani aliyoahidiwa na Mwenyezi Mungu akashukia Misri kwa muda (Mwa 12).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini safari yake muhimu zaidi ni ile ya imani, kwa kuwa Abrahamu aliongozwa na Mungu siku kwa siku, katika mazuri na magumu, akisadiki ahadi zake za ajabu (Eb 11:8-19).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mchungaji huyo alikubali Mungu amchunge maisha yake yote, akamfuata bila ya wasiwasi, akituachia mfano bora wa kumshika mkono Mungu daima bila ya hofu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hasa Mungu alimuahidia uzao mkubwa kama nyota za mbinguni, naye akaamini ingawa alikuwa hajapata hata mtoto mmoja: ndiyo imani iliyompendeza sana Mungu (Mwa 15:1-6).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mwa 18 inamchora kama mtu mkarimu sana kwa wageni, rafiki wa Mungu anayestahili kuambiwa yote, mwenye huruma, busara na unyenyekevu katika sala.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Wageni wake watatu ambao ni kama mtu mmoja tu wanadokeza Utatu Mtakatifu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mungu alimdai Abrahamu asadiki kwamba anaweza yote kama atakavyomdai Bikira Maria (Lk 1:17), naye alidumu kumuomba awahurumie waovu kwa ajili ya waadilifu (Yak 5:16).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mwa 19 inatuchorea uovu wa watu ambao huko Sodoma ulizidi hata kumdai Mungu alipe kisasi.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini kati yao mwadilifu akaokolewa, isipokuwa mke wake akaja kuadhibiwa kwa sababu aliangalia nyuma kinyume cha agizo la Bwana (Lk 17:28-33).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mwa 21:1-21 inatusimulia jinsi Mungu alivyotimiza ahadi yake kwa kumjalia Sara amzalie Abrahamu mtoto Isaka katika uzee na utasa.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Isaka ni mtoto wa imani, si wa mwili, naye ni huru, tofauti na Ishmaeli mtoto wa mtumwa ambaye hastahili kurithi pamoja na mdogo wake.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Isaka, baba wa Israeli alipata baraka kuu, naye ni mfano wa watu wa Agano Jipya.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ishmaeli, baba wa Waarabu alibarikiwa pia kwa ajili ya baba yake, naye ni mfano wa Agano la Kale ambapo watu wanategemea mambo ya kimwili (kutahiriwa, kunawa, kubagua vyakula n.k.) na hivyo ni watumwa (Gal 4:21-5:1).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mwa 22:1-19 inatuletea habari ya kusisimua kuhusu sadaka ambayo Mungu alimdai Abrahamu, yaani kumchinja Isaka.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ni kimoja kati ya vilele vya imani ya binadamu, imani inayoonyeshwa kwa matendo ya utiifu (Yak 2:21-22).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Abrahamu hakusita kumrudishia Mungu kile alichopewa, akaondoka alfajiri akasafiri mpaka mahali alipoambiwa (Wayahudi wanaamini mlima huo ndipo walipojenga hekalu la Yerusalemu).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kwa niaba ya waamini wote Abrahamu alikuwa tayari kumchinjia Mungu mwanae pekee ampendaye.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini atakayemtoa kweli Mwana pekee ni Mungu Baba (Yoh 3:16).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mwanae ndiye mwanakondoo aliyeuliziwa na Isaka na ambaye Mungu akajipatia juu ya mlima Kalivari alioupanda huku amejitwika sio kuni bali mti wa msalaba.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Abrahamu aliamini uwezo wa Mungu juu ya mauti na hasa uaminifu wake kwa ahadi alizompa: kwa hiyo akarudishiwa mwana hai kama mfano wa ufufuko, na katika yeye, yaani katika mzawa wake, watu wote wakabarikiwa.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Maisha ya imani yanadai daima sadaka, hasa ya mambo yanayopendwa zaidi (Rom 12:1-2): ndiyo njia ya kujaliwa baraka zinazopita ubinadamu wetu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mwa 24 inasimulia kirefu jinsi Abrahamu kabla hajafa alivyomfanyia mpango wa ndoa Isaka kufuatana na mila zao, ila alikataza kabisa asirudi kwao, bali kwa vyovyote abaki katika nchi ile aliyoahidiwa na Mungu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hivyo imani izidi kuongoza uzao wake kama ilivyomuongoza mwenyewe.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Watoto wa Isaka: Esau na Yakobo  Kadiri ya Mwa 25:19-34, Rebeka alimzalia Isaka watoto pacha wenye sura na silika tofauti, Esau na Yakobo.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Wa kwanza analaumiwa hasa kwa kupuuzia baraka ya Mungu iliyokuwa haki ya kifunguamimba: kwa sahani ya dengu alikubali kukosa neema zile zote alizojitwalia Yakobo kwa imani yake (Eb 12:16-17).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mwa 27 inasimulia jinsi Yakobo, akifundishwa na mama yake, alivyoweza kubarikiwa na baba.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ingawa uongo wake haukubaliki (Hos 12:3-5), Mungu alithibitisha baraka ya Isaka kadiri ya desturi yake ya kumpendelea mdogo: hivyo Yakobo, aliyekimbia nchi yake ana fimbo tu, alirudi miaka ishirini baadaye ana wake 4, watoto 11 na mifugo wengi ajabu (Mwa 32).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kabla hajaingia nchi yake Mungu alishindana naye usiku kucha akalazimika kumbariki na kumtajia jina jipya, Israeli.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Yosefu na ndugu zake kushukia Misri (1700 hivi K.K.)  Kama kawaida ya mitara, kulikuwa na upendeleo na wivu kati ya watoto wa Yakobo.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hasa Yosefu alichukiwa na kaka zake wote, ingawa alikuwa mnyofu hata kuwasimulia ndoto zake za ajabu (Mwa 37:2-11).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kijicho na chuki vilifikia hatua ya kuwafanya watamani kumuua.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Walipopata nafasi walifanya njama, ingawa si wote.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mwisho uamuzi ukawa kumuacha hai lakini kumuuza kama mtumwa kwa wafanyabiashara walioelekea Misri (Mwa 37:12-36).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini katika maovu ya binadamu Mungu akazidi kushughulikia taifa lake teule.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hivyo Yosefu akawa mfano wa Yesu ambaye alichukiwa bure tu akauawa msalabani kwa wokovu wa wadogo zake wakosefu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mwa 39 inaonyesha jinsi Yosefu alivyozidi kumtiii Mungu na kukwepa dhambi.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hivyo baada ya majaribu mbalimbali akatukuzwa kuwa liwali wa Farao kwa nchi yote, hasa kwa usimamizi wa akiba ya chakula (Mwa 41:1-49) kwa ajili ya miaka saba ya njaa aliyotabiri.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kadiri ya mpango wa Mungu njaa hiyo ikawalazimisha kaka zake waje kumuinamia, naye hakulipa kisasi; halafu, kama vile alivyotafsiri ndoto mbalimbali, aliwafafanulia maana ya matukio ya maisha yao katika mpango wa Mungu: kwamba ndiye aliyemtuma Misri kusudi awaokoe (Mwa 45:1-15).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mwa 46:1-7 inasimulia Yakobo na wazawa wake wote, jumla wanaume 70, walivyohamia Misri.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini hawakusahau nchi waliyoahidiwa na Mungu: ndiyo sababu Yakobo na Yosefu walidai waapiwe kuwa watakuja kuzikwa kwao (Mwa 49:29-50:26).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kabla ya kufa Yakobo aliwabariki watoto wake 12 na kwa namna ya pekee Yuda ambaye atatawala moja kwa moja (Mwa 49:8-12).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Utumwa wa Misri na wito wa Musa (1250 hivi K.K.)  Wanaisraeli waliishi Misri kama wageni tu zaidi ya miaka mia nne (Mdo 7:6-16) wakiongezeka kiasi cha kuwatisha wenyeji wao: ndiyo sababu wakaanza kudhulumiwa mwaka 1300 hivi K.K. Hasa katika kuwakomboa utumwani, Mungu alijionyesha mtetezi wa haki za maskini.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Pamoja na kushurutishwa kufanya kazi wasioipenda, ilitolewa amri ya kuua watoto wao wote wa kiume: lakini mpango huo haukutekelezwa sawasawa (Kut 1:7-22).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mmoja kati ya watoto waliookolewa katika hatari hiyo ni Musa, wa kabila la Lawi (Kut 2:1-10; Eb 11:23; Mdo 7:17-22).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kisha kukimbia Misri Musa akaoa Mmidiani (Kut 2:11-22; Eb 11:24-27; Mdo 7:23-29): alipokuwa anachunga mifugo ya mkwewe kwenye mlima Sinai akaitwa na Mungu kutoka ndani ya kichaka kinachowaka moto kisiteketee.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mungu alimchagua ingawa ana kigugumizi yaani anaonekana hafai kushindana na Farao.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mungu akasisitiza aende mwenyewe, naye atatumia uwezo wake wa Kimungu kumlazimisha Farao.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kadiri Musa alivyoomba, Mungu alimfunulia jina lake takatifu YHWH ambalo linaeleweka kiasi tu, kama vile fumbo la Mungu mwenyewe (Kut 2:23-3:20; Mdo 7:30-35).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mapigo ya Wamisri  Mungu alipomtuma Musa kwa Farao alijua tayari huyo atakataa kuwaruhusu Waisraeli waende zao, mpaka aone mapigo yake kwa Wamisri.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kwa kuwa ulihitajika muda kuleta ukombozi, iliwabidi Waisraeli wawe na imani na subira hadi ahadi za Mungu zitimie.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini binadamu hatupendi kungojea ukombozi: hivyo Waisraeli wakaanza kunung’unika (Kut 5:1-6:1).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hata hivyo Mungu akaendelea na mpango wake.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Maajabu aliyoyatenda huwa yanatokea Misri lakini si yote kwa wakati mmoja wala si kwa kiasi kile alichosababisha Musa kwa fimbo yake (Kut 6:28-7:7).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Tuna orodha mbalimbali za mapigo hayo, lakini kwa kawaida yanahesabiwa kumi: maji ya mto Naili kuwa mekundu kama damu, vyura kujaa nchi, chawa, nzi, tauni, majipu, mvua ya mawe, nzige, giza na hatimaye kifo cha wazaliwa wa kwanza wa kiume wa watu na wa wanyama.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Adhabu hizo ziliwapata Wamisri, lakini si Waisraeli: hivyo ilikuwa wazi kuwa Mungu anabagua watu wake na watu waovu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Katika pigo la kumi Waisraeli waliopolewa kwa kuipaka milango yao damu ya mwanakondoo (Kut 11:1-10; Mdo 7:36-37; Eb 11:28).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hivyo Mungu aliwaandaa watu kupokea imani kwa Yesu Kristo, Mwanakondoo wa kweli na Mkombozi wa waliokuwa watumwa wa dhambi, shetani na kifo (Yoh 19:36; 1Kor 5:7; 1Pet 1:18-20).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hiyo ni wazi katika ibada iliyoagizwa ifanyike kila mwaka (Kut 12:1-14), yaani Waisraeli wale nyama ya mwanakondoo dume asiye na hila, pamoja na mkate usiotiwa chachu na mboga ya majani machungu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Yesu akaifanya ibada hiyo iwe ibada kuu ya agano jipya la milele, akiagiza tuifanye kwa ukumbusho wake, si tena kwa ukumbusho wa kutoka Misri (1Kor 11:23-26).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Safari ya kuendea Nchi ya ahadi  Kut 12:29-42 inasimulia Waisraeli wote walivyokimbia Misri pamoja na mifugo yao waliposikia mayowe kutoka nyumba za majirani wao wote.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Katika safari yao wakaongozwa na Mungu kwa sura ya wingu mchana na ya moto usiku (Kut 13:17-22; Yoh 8:12): hivyo Mungu alionyesha wazi kuwa hawaachi hata kidogo bali anawashughulikia kwa namna tofauti kadiri ya mahitaji.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kut 14:5-31 inasimulia jinsi Wamisri, kisha kuwalilia wafu wao, walivyoanza kuwatafuta Waisraeli kwa farasi na magari wakawakuta karibu na bahari ya Shamu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini Waisraeli walivuka bahari kama kwamba ni nchi kavu, kwa kuwa maji yamegawanyika.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kumbe Wamisri wakazama kwa kuwa maji yamerudi mahali pake (Eb 11:29).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Asubuhi Waisraeli wakaona maiti za Wamisri wote zikielea wakamshangilia Mungu aliyewaokoa (Kut 15:1-21 inatuletea wimbo ambao maneno yake ni kati ya yale ya kale zaidi katika Biblia).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hivyo Mungu aliwaokoa tena watu wake katika maji, na huu pia ni mfano wa ubatizo ambao unaadhimishwa hasa usiku wa Pasaka.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hata katika hatari ya kukandamizwa Mungu alidai Waisraeli watulie kwa imani ya kuwa ushindi ni wake tu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Tena walitakiwa wasiyasahau kamwe mang’amuzi hayo, kwa kuwa ndiyo msingi wa imani ya dini yao.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Sisi vilevile tunatakiwa kukumbuka daima ubatizo wetu ambapo Mungu ametuokoa.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Baada ya ushindi wa Pasaka safari ikaendelea mpaka kufikia nchi aliyoahidi Mungu, ila Waisraeli wakaja kusahau uweza wake na kumlalamikia kipumbavu hata kumchosha. 1Kor 10:1-11 inatuonya tusifanye vile.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kama kawaida malalamiko ya kwanza yalihusu kula na kunywa (Kut 15:22-17:7).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mungu aliwakubalia kwa kuwateremshia kwale halafu mana: hasa chakula hicho kiliwashangaza Waisraeli wakazidi kukikumbuka hata wakamdai Yesu awapatie tena kama kweli ndiye Musa mpya.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Yesu akawajibu kuwa mwenyewe ndiye chakula cha uzima kutoka mbinguni kinachotulisha safarini hapa (Yoh 6:22-59).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Vilevile kuhusu maji, Mungu aliyatokeza katika mwamba huko Masa au Meriba, lakini alichukizwa sana na matendo yao (Eb 3:15-19).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Shida nyingine ya kawaida kwa makabila ya wahamaji ni kupigana vita.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Waisraeli walilazimika kufanya hivyo na Waamaleki, wakapata ushindi si kwa nguvu zao, ila kutokana na sala ya Musa, mwombezi wao (Kut 17:8-16).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Sisi taifa la Mungu tunatakiwa tutegemee sala kuliko uhodari wetu, na daima tuwe na watu wenye kumuinulia Mungu mikono yao kama Musa jangwani.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Agano la Mlima Sinai  Walipofikia mlima huo wa kutisha, Mungu alimuita Musa aupande ili aseme naye, huku wengine wakibaki chini.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hapo akampa Musa masharti ya agano lake na Waisraeli (Kut 19).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Akiwa Muumba na hasa Mkombozi wao alidai waishi kitakatifu kwa kushika amri kumi, ambazo tatu zinahusu heshima kwake na saba uhusiano na watu wengine (Kut 20:2-17).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ndiyo mawe mawili ambayo Musa alipewa halafu Yesu akayakamilisha katika amri kuu ya upendo kwa Mungu na kwa jirani (Mk 12:28-34).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Amri hizo zinaweza kujulikana na kukubaliwa na mtu yeyote mwenye mapenzi mema, lakini Mungu alipenda kutusaidia tujue kwa urahisi na hakika zaidi tufanye nini ili kumpendeza, tuwe watu wake naye awe Mungu wetu kwelikweli.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Agano hilo upande wa Mungu ni imara kwa kuwa yeye ni mwaminifu kabisa, shida iko upande wetu tulio geugeu, tukiahidi tusitekeleze.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ndiyo sababu likahitajika agano lingine lililofungishwa na Yesu Kristo (2Tim 2:11-13).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ndama ya dhahabu  Kut 32 inasimulia uasi wa Waisraeli ulivyofikia kilele chake walipojitengenezea mungu wa dhahabu mwenye sura ya fahali (Biblia kwa dharau inasema “ndama” na “mla nyasi”).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hata Haruni, kaka yake Musa, alikubali kufuata matakwa yao huku mdogo wake akichelewa mlimani (Mdo 7:38-42).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Musa akambembeleza Mungu asiwaangamize watu wake, hivyo akawa mfano bora wa mwombezi, kwa kuwa hakujali ahadi ya Mungu ya kumfanya chanzo cha taifa lingine kubwa.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kazi hiyo ni hasa ya Bwana Yesu ambaye aliwatetea watu wake kwa kumwaga damu yake, na anazidi kuwaombea kwa Baba yake (Eb 7:25-27).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mungu kujifunua tena kwa Musa  Kut 33:18-34:9 inasimulia jinsi Mungu alivyokubali kiasi ombi la Musa la kumuonyesha utukufu wake; badala ya kumuonyesha uso wake (Yoh 1:18) alijifunua kwake kwa kulitangaza na kulifafanua jina lake: YHWH ni mwingi wa rehema na uaminifu, anawaonea wivu watu wake, yaani hawezi kukubali waabudu miungu mingine kwa hasara yao.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ndiyo sababu alipoagana nao kwa kuandika tena amri zake kumi katika mawe, pamoja na kuahidi kuwafukuza wenyeji wa nchi takatifu ili kuwapatia nafasi Waisraeli, aliwaagiza wasichanganyikane nao wasije wakavutwa katika Upagani.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hasa alikataza ndoa za mseto ili kulinda usafi wa imani.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kwa namna ya pekee Kristo analipenda na kulionea wivu Kanisa lake analolitaka bikira safi katika imani na maadili (2Kor 11:2; Ef 5:25-27): hivyo tunaposhirikiana na watu wengine tuwe macho tusifuate mawazo, maneno na matendo yao, bali tushuhudie imani na upendo kwa maisha yetu tofauti na ya kwao (Yoh 17:15-17).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mambo ya Walawi  Kitabu hicho cha tatu kimejaa hasa sheria za ibada zenye kulenga utakatifu wa makuhani na wa sadaka.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Watu wa kabila la Lawi tu ndio walioruhusiwa kushughulikia ibada, tena kati yao ukoo wa Haruni tu ndio makuhani kamili.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kutokana na kazi hiyo Walawi hawakupewa sehemu ya nchi takatifu, ila Mungu mwenyewe ndiye fungu lao.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini taifa lote lilitakiwa liwe takatifu kutokana na uhusiano wake na Mungu (Law 19:1).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Polepole maana ya utakatifu huo ilizidi kueleweka si kukwepa unajisi wa kiibada tu, bali unategemea hasa mwenendo mwadilifu.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hesabu Kitabu cha nne kinaitwa hivyo kwa sababu kinaleta hesabu mbalimbali, hasa ya idadi ya Waisraeli: wanaume wa kuweza kwenda vitani walikuwa 603,500 (mbali na Walawi waliohesabiwa peke yao: wanaume 22,000 wakiwa pamoja na watoto wa kiume); ukiongeza wanawake na watoto mpaka umri wa miaka ishirini, basi jumla yao iliweza kufikia watu milioni tatu, ingawa si lazima kuamini idadi hiyo ni sahihi (pengine namba hizo hazilingani katika makala kwa kuwa ilikuwa rahisi kukosea wakati wa kunakili).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Uzito wa kazi ya kuwaongoza watu wengi hivyo wanaonung’unika kila mara ulimchosha Musa hata akamuomba Mungu tena ampunguzie mzigo au amuue kabisa (Hes 11:1-30).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Musa alieleza shida yake kama rafiki kwa mwenzake, kwa unyofu uleule wa watu wengine wa Mungu katika Biblia.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Mungu akamkubalia akawashirikisha watu sabini roho yake kwa ajili ya uongozi katika ngazi mbalimbali.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Huo pia ni mfano wa Agano Jipya, ambapo askofu hawezi kuchunga waamini peke yake, bali anahitaji msaada wa viongozi wa daraja za chini, yaani mapadri na mashemasi (Mdo 6:1-6).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Katika nafasi hiyo Musa alimueleza Yoshua kwamba hawaonei kijicho kwa kupewa karama, tena angependa kama Waisraeli wote wangekuwa manabii.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hamu hiyo ikatimia siku ya Pentekoste: katika Kanisa wote wanapewa Roho Mtakatifu na kuwa manabii, hata wanawake na watoto (Mdo 2:16-18).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kinyume chake Hes 12 inasimulia kijicho kilivyowafanya dada na kaka wa Musa wamseme wakijidai nao pia ni manabii.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini Mungu akawaeleza kuna namna mbalimbali za unabii, na Musa ni wa pekee.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kisha akatoa adhabu ambayo ikaondolewa kwa maombezi ya Musa tu: ndiyo sababu anasifiwa kwa upole wake.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kijicho kitasumbua daima taifa la Mungu, hata katika Agano Jipya (1Kor 12:1-31; 14:37-38).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Waisraeli walipofikia mipakani mwa nchi takatifu walituma wapelelezi ili waivamie, nao waliporudi walisimulia uzuri wake, lakini pia walitisha kwa kuzidisha habari za wananchi na miji yao (Hes 13).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hapo Waisraeli wakaanza kunung’unika usiku kucha (Hes 14) wakapanga kuwaua kwa mawe Kalebu na Yoshua waliotaka kuivamia nchi bila ya hofu kwa jina la Bwana.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini Mungu akaonyesha utukufu wake na kutisha ataleta tauni ili kuwaangamiza wote kwa ukaidi wao.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kwa maombezi ya Musa, akakubali kuwahurumia lakini akaamua warudi jangwani na kuzungukazunguka huko mpaka wafe wote; ila watoto wao pamoja na Kalebu na Yoshua ndio watakaoingia nchi takatifu kuimiliki.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Maana ya kiroho ni kwamba hatutakiwi kuzitia shaka ahadi za Mungu; hata zikionekana ngumu kupatikana, ni lazima tuwe na moyo mkuu na imani hata tukabili vipingamizi vyovyote.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kinyume chake, Waisraeli walipoamua kuivamia nchi kwa kusikitikia adhabu waliyopewa wakashindwa kabisa, maana ni lazima tumtii Mungu kwa wakati wake.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Pia kughairi kutokana na matatizo kunaweza kukatusukuma tutende namna ambayo haimpendezi tena; ni lazima tuchukue majukumu ya matendo yetu na kukubali adhabu au matatizo tuliyojitakia:majuto hayo yanafaa kwa kuonyesha utiifu kwa Mungu (Zab 119:71).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Manung’uniko ya Waisraeli katika safari yao jangwani yakawaletea adhabu nyingine, mojawapo ile ya kugongwa na nyoka wengi wenye sumu kali.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Lakini walipoomba msamaha, Mungu akamuagiza Musa atengeneze nyoka wa shaba na kumuinua juu ya mti ili mtu aliyeumwa akimtazama tu apate kupona (Hes 21:4-9).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Ufafanuzi wa tukio hilo ulitolewa na Yesu mwenyewe: ndiye aliyeinuliwa juu ya mti wa msalaba ili watakaomtazama kwa imani wapate kuishi (Yoh 3:14-15).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kumbukumbu la Torati (Sheria)  Kitabu hicho cha mwisho cha Torati kiliandikwa kama miaka 600 baada ya Musa, ingawa kina namna ya hotuba tano alizoweza kuwatolea Waisraeli kabla hajafa.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kinapitia upya matukio ya wokovu ya wakati wa Musa kikifaidika na ujumbe wa manabii, hasa Hosea.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kwa msingi huo, kitabu hiki kinasisitiza sana upendo kwa Mungu, uaminifu kwa agano la mlima Sinai pamoja na tuzo na adhabu zitakazotolewa kufuatana na matendo ya Waisraeli.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Katika maneno yake yote ya kitabu hiki, maarufu ni hasa yale ya 6:4-9 ambayo Mwisraeli yeyote anayakariri kila siku katika sala na kuyashika pengine neno kwa neno.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Maneno mengine muhimu sana yapo 26:5-10: ni kama kanuni ya imani ambayo Mwisraeli alikuwa anaiungama mbele ya Mungu wakati wa kumtolea malimbuko ya ardhi.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Hivyo alikuwa akikiri amepewa yote na Bwana, halafu akaweza kuyafurahia mavuno.


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Baada ya hotuba hizo, Kumb 31:1-8 inasimulia jinsi Musa alivyomuachia Yoshua uongozi wa Waisraeli wote kwa kumwekea mikono (Hes 27:12-23).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Musa alifikia mpakani mwa nchi takatifu asikubaliwe kuiingia kama adhabu ya makosa yake, ila alionyeshwa yote kutoka mlimani (Kumb 32:48-52) halafu akafariki (Kumb 34).


Question: Vitabu vya historia vya Tanakh viliandikwa karne gani?

Historia ya Wokovu

Kazi aliyopangiwa iliishia huko, mwingine akampokea na kuendeleza ukombozi wa Kimungu.