Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Basi, kadiri ya Mdo 15:13-35, Yakobo Mdogo aliyeachiwa uongozi wa Kanisa la Yerusalemu alichagua makatazo makuu manne kutoka Mambo ya Walawi akidai Wakristo wote wayashike kama mambo mazito kwa dhamiri ya Kiyahudi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Uamuzi huo uliarifiwa kwa Wakristo wa Antiokia na mikoa ya jirani kwa wajumbe na barua.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua zikaendelea kuandikwa hata leo kwa lengo la kudumisha umoja na amani katika Kanisa, kwa kuwa ni kazi ngumu kuelewana kwa watu tofauti kama hao waliozoea kudharauliana kwa matusi kama “mbwa”.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua au nyaraka Kati ya vitabu 27 vya Agano Jipya, 21 vina mtindo wa barua au nyaraka.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hiyo ni tofauti kabisa na Agano la Kale, ambamo vitabu kadhaa vinazileta, lakini si kitabu kizima hata kimoja.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mtume Paulo ndiye aliyetumia zaidi mtindo huo ili afikie na ujumbe na mamlaka yake pale asipoweza kufikia kimwili.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua 14 zinahusishwa na yeye kwa namna moja au nyingine, wakati nyingine 7 zinahusishwa na Yakobo Mdogo, Mtume Petro, Mtume Yohane na Yuda Tadei.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hii haina maana kwamba ziliandikwa zilivyo na Mitume hao.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kwanza, tokea awali watu waliweza kuandika barua kwa mkono wao, au kwa kumuongoza karani aandike maneno yao wenyewe, au kwa kumpa maelekezo ya jumla kuhusu namna ya kuandika kama si kumuachia aandike anavyoona inafaa.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Zaidi ya hayo, wakati wa Mitume ilikuwa kawaida kuandika kwa kutumia jina la marehemu fulani maarufu kama kwa kumwezesha aendelee kutoa ujumbe aliokuwa anautoa maishani.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Pengine aliyeandika hivyo alikuwa na uhusiano wa pekee na marehemu huyo kama mwanafunzi au mwandamizi wake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Pengine maandishi hayo hayakuwa tu barua fupi za kuwasiliana kuhusu shida fulani, bali hati au insha ndefu kuhusu mada fulani: ndizo zinazostahili kuitwa nyaraka.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ingawa tofauti kati ya barua na waraka inaeleweka kinadharia, pengine ni vigumu kugawa vitabu hivyo vya Agano Jipya katika makundi mawili: kwa hakika Eb ni waraka na 3Yoh ni barua, lakini nyingine ziko katikati.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua saba zisizohusishwa na Paulo zinaitwa Katoliki, maana zimekubaliwa na Kanisa lote, ingawa maana asili ya neno hilo ilikuwa kwamba ni kwa ajili ya watu wote, jambo ambalo si kweli.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Katika Biblia barua hazikupangwa kufuatana na tarehe za kuandikwa, bali zinatangulia zile za Paulo, na kati ya hizo zinatangulia zile kwa makanisa 7, zinafuata zile kwa watu binafsi 3 na mwisho waraka kwa Waebrania ambao haumtaji Paulo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ndani ya makundi hayo, zinatangulia zile ndefu zaidi hadi zile fupi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Sisi, tukitaka kuelewa zaidi ujumbe na maendeleo yake, ni afadhali tuzisome kwa mpangilio wa tarehe kadiri tunavyoweza kuikadiria. 2Pet, ambayo inafikiriwa kuwa ya mwisho kuandikwa, inashuhudia kwamba tayari barua za Paulo zilikuwa zimekusanywa na kuheshimiwa kama Maandiko Matakatifu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Safari ya pili ya Mtume Paulo (50-52)  Mdo 15:36-39 inasimulia ugomvi kati ya Paulo na Barnaba walipotaka kufunga safari tena (mwaka uleule 49).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mungu hakuzuia ugomvi huo kusudi hao wawili waeneze zaidi neno lake wakienda sehemu tofauti.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barnaba na Marko walielekea Kupro, kumbe Paulo alimchukua Sila na kufunga safari iliyodumu miaka mitatu, akielekea kwanza jumuia zile za bara alizoziunda miaka iliyopita (Mdo 15:40-16:5).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Paulo ni maarufu kwa juhudi zake za kueneza Ukristo mahali pengi palipokuwa bado, lakini pia tunajua upendo wake kwa watu aliowatangazia habari njema, na bidii zake kwa makanisa aliyoanzisha: alikuwa akiwaombea usiku na mchana, akiwaka hamu ya kuwatembelea, akiwaandikia barua za kusisimua ili kuwatia moyo au kuwakosoa, kutatua matatizo yao na kujibu maswali mbalimbali.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Pengine aliwatumia watu alioongozana nao: kati yao alimpendelea Timotheo akashirikiana naye mpaka kufa.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kadiri ya Mdo 16:6-15, katika safari hiyohiyo kwenye mikoa mbalimbali ya Uturuki wa leo, huenda Luka pia akajiunga na msafara akifuatana na Paulo hadi kufa kwake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Yeye anatia maanani uongozi wa Mungu ambaye kwanza aliwazuia mara mbili wasielekee walikokusudia, halafu kwa njozi alionyesha ni mapenzi yake wavukie Ulaya katika Ugiriki wa leo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Inavyojulikana, Wayunani walikuwa na hamu kubwa ya kupata maarifa kuliko wengine, halafu kubishana nao kwa ufasaha na kuwashinda.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Katika mazingira hayo, falsafa na dini zilikuwa mada kuu na kuingiliana na hadithi za ajabuajabu kuhusu miungu, malaika na wengineo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Karibu barua zote za mitume zilikabili hatari hiyo, ambayo ikazidi kuwa kubwa na kuleta mafarakano katika Kanisa hasa katika karne II, ilipoitwa “Gnosis” (= ujuzi).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hasa Paulo alijitahidi kuishinda mapema iwezekanavyo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Huko Ugiriki wakaanzisha Kanisa kwanza Filipi, halafu Thesalonike.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kutokana na dhuluma za Wayahudi, Paulo alilazimika kuondoka akafika Athene, mji mkuu wa falsafa, akajaribu kutangaza Injili kwa ufasaha wa maneno ili kuwavuta hao watu wa elimu; kumbe akashindwa kabisa (Mdo 17).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ndipo alipoelewa kuwa imani haitegemei akili na elimu, akaamua kuhubiri kwa unyofu tu mafumbo ya imani (1Kor 1:17-2:5).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mdo 18:1-11 inasimulia mang’amuzi mengine aliyoyapata katika jiji la Korintho, lenye bandari mbili katika bahari tofauti zilizoleta urahisi wa kuvusha bidhaa toka moja hadi nyingine badala ya kuzisafirisha kwa meli kandokando ya rasi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kutokana na umuhimu huo na wa kuwa makao makuu ya mkoa wa Akaya (Ugiriki kusini), pamoja na biashara kubwa, kulikuwa na mchanganyiko wa watu, wakiwemo watumwa na makahaba wengi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Huko alikaa mwaka mmoja na nusu kutokana na kufunuliwa na Yesu kwamba ana wateule wengi jijini.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kweli utume wa Paulo ukazaa sana, ingawa kabla hajafika walikuwepo tayari Wakristo kadhaa kama Akula na Priska waliofukuzwa na kaisari Klaudio mwaka 49 watoke Roma pamoja na Wayahudi wote hasa kutokana na mabishano yao kuhusu Kristo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua mbili kwa Wathesalonike  Mtume Paulo alikuwa amekimbia Thesalonike baada ya wiki 3 tu za utume, hivyo aliogopa kwamba huenda dhuluma zikawakatisha wanafunzi tamaa.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kumbe, akina Timotheo walipofika Korintho toka Thesalonike, walimpa Paulo ripoti kuhusu hali ya Kanisa la kule na kumuondolea wasiwasi: dhuluma zilikuwa zikiendelea lakini Wakristo wachanga wa huko ni imara katika imani yao mpya, isipokuwa hawaelewi vizuri mambo fulanifulani, hasa kuhusu vikomo vya binadamu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hapo Paulo akawaandikia kwa furaha barua tuliyonayo mpaka leo ili kuwahimiza na kuwaelimisha zaidi: ndiyo andiko la kwanza la Agano Jipya kwa kuwa ni wa mwaka 51 hivi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua hiyo haina mafundisho mazito isipokuwa kuhusu mambo ya mwisho (hali ya marehemu na ujio wa pili wa Bwana).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ni tulivu na ya kirafiki, ingawa inatoa maonyo upande wa maadili (1Thes 1:1-3:13; 4:13-17; 5:1-11; 5:16-28).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Miezi michache baadaye akarudia kuwaandikia kutokana na taarifa nyingine zilizomtia tena wasiwasi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Akawafafanulia zaidi ujio wa Bwana na dalili zake, akiwahimiza hasa kufanya kazi kwa bidii na kuwajibika wakati wa kungojea ujio wa pili wa Yesu badala ya kuiacha kwa kisingizio cha kwamba, eti Kristo amesharudi (2Thes 2:1-15; 3:6-15).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mpangilio wa barua hizo ni uleule wa barua zitakazofuata: baada ya salamu na shukrani kwa Mungu, yanafuata mafundisho ya imani, halafu maadili, na hatimaye salamu nyingine.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mwaka 52 Paulo aliondoka kwa hiari Korintho kuelekea Yerusalemu na Antiokia.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Njiani alihubiri kidogo Efeso, makao makuu ya mkoa wa Asia Ndogo (Uturuki Magharibi wa leo), lakini hakukubali kubaki muda mrefu zaidi, ila aliwaacha huko Priska na mumewe akiahidi kurudi, Mungu akipenda (Mdo 18:18-22).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Huo ni mfano mzuri wa ushirikiano kati ya mseja na watu wa ndoa katika utume.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mdo 18:24-28 inasimulia kwamba, baada ya Paulo kuondoka, alifika Myahudi wa Aleksandria, jina lake Apolo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kama vile wenzake wengi wa Misri alikuwa na elimu ya Kiyunani na ujuzi wa Biblia.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Tena alikuwa motomoto katika kufundisha habari za Yesu, ingawa hazijui sawasawa, hasa hana habari ya ubatizo wake mpya (kasoro hiyo ikaendelea kuwepo kwa muda mrefu kwa sababu baadhi ya wanafunzi wa Yohane Mbatizaji hawakumuamini Yesu, hivyo wakaendeleza ujumbe wa mwalimu wao).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Priska na mumewe wakamuelimisha zaidi, halafu wakampa barua ya kumtambulisha kwa Wakristo wa Korintho alipokwenda kuhubiri.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Wamisionari wa namna hiyo wakazidi kustawisha na kuvuruga makanisa walau mpaka mwisho wa wakati wa mitume.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Safari ya tatu ya Mtume Paulo (54-58) Baada ya kukaa Antiokia mwaka mmoja na nusu Paulo akafunga tena safari akiyapitia makanisa ya Galatia na Frigia ili kuyathibitisha (Mdo 18:23).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hatimaye akafika Efeso ambapo akabaki tangu mwaka 54 hadi 57, akifundisha kila siku na kueneza sana Injili katika mkoa mzima (Mdo 19:1-10).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Pamoja na hayo aliandika barua kadhaa, ambazo baadhi zimepotea, nyingine tunazo hadi leo (kwa Wagalatia, kwa Wafilipi, ile ya kwanza kwa Wakorintho, inawezekana Filemoni pia).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua kwa Wagalatia Barua hiyo iliandikwa na Paulo akiwa Efeso.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Tofauti na zile kwa Wathesalonike, hii ni kali sana kwa kuwa Paulo aliiandika (mwaka 54 hivi) mara baada ya kusikia kwa mshangao na huzuni kwamba wanafunzi wake wa mkoa wa Galatia wanataka kupotoshwa na Wakristo wengine wanaosisitiza haja ya kushika Torati ili kupata wokovu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ili kumpinga Paulo na mafundisho yake kuhusu neema, wazushi hao walikanusha pia mamlaka yake kama mtume, eti, hajawahi kumuona Yesu, na anarahisisha masharti ya dini ili ajipatie wafuasi na heshima.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Basi, ilimbidi ajitetee na kusimulia baadhi ya matukio ya maisha yake yanayotusaidia kumfahamu zaidi na kutambua kwamba msimamo wake wa awali kama Farisayo haukumuelekeza hata kidogo kupuuzia Torati.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ni tukio la ghafla la kutokewa na Mfufuka tu lililoweza kupindua mtazamo wake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Baada ya hapo, msimamo wake mpya ulikubaliwa na viongozi wa Kanisa mama la Yerusalemu waliotambua karama yake ya pekee kwa uongofu wa mataifa.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Akitetea uhuru wao kuhusu masharti ya Torati, Paulo hakukosa kueleza kwamba hauruhusu kufuata udhaifu wa kibinadamu (unaowakilishwa na mwili), bali ni kwa ajili ya kufuata mwongozo wa Roho Mtakatifu ambao ni wa juu kuliko Torati na hatimaye unazaa tunda lake bora.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Akiandika kwa hasira takatifu ili kuzuia Injili isibadilishwe wala msalaba usibatilishwe - kwa sababu wokovu ukipatikana kwa kushika Torati, Kristo amekufa bure -  mara baada ya salamu akashambulia kwa nguvu wazushi hao na kuonyesha kwa Biblia kuwa haiwezekani kujipatia uadilifu kwa kujaribu kufuata sheria za Musa walivyotaka wao.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kinyume chake uadilifu wetu unatokana na imani kwa Kristo na msalaba wake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ilimbidi kwanza ajitetee kuwa mtume halisi anayefundisha kulingana na mitume wengine, halafu aonyeshe tunavyookolewa kwa imani, si kwa kufuata sheria, hatimaye atoe mawaidha kuhusu uhuru wa Kikristo, kwamba unategemea kumfuata Roho Mtakatifu si tamaa za dunia (Gal 1:1-12; 2:15-3:14; 4:4-20; 5; 6:7-18).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua kwa Wafilipi Luka hakusimulia mateso yote ya Paulo, kwa mfano alivyohukumiwa mwaka 56 hivi hukohuko Efeso (1Kor 15:32; 2Kor 1:8-9).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Akiwa kifungoni alifikiwa na mjumbe toka Filipi aliyemletea msaada wa pesa na wa huduma kwa niaba ya Wakristo wa mji huo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Paulo kabla hajamrudisha alipenda kuwaandikia barua nzuri ya shukrani pamoja na kuwaeleza sababu ya kufungwa (Fil 4:10-20).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua ni nzuri pia kutokana na uhusiano wa upendo kati ya Paulo na Wakristo hao, ambao kati yao wanawake walishika nafasi ya pekee toka mwanzo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Tunaona wazi Paulo alivyokuwa na furaha hata kifungoni, kwa kuwa alizoea kuridhika na kila hali.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kwake muhimu ilikuwa tu kumfikia Kristo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kama kawaida mawaidha hayakosekani, lakini si makali: hasa alihimiza umoja kwa kufuata mfano wa Yesu aliyejishusha kutoka Umungu wake hadi kifo cha msalabani.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kwa ajili hiyo alitumia maneno ya wimbo ambao unadhihirisha imani kamili katika umungu wa Kristo, ingawa ni kati ya zile za kwanzakwanza kutungwa (Fil 1:12-3:1a; 4:4-7).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Lakini kuna sehemu kali kuhusu wazushi ambayo inaanza ghafla (Fil 3:1b-4:1) na kufanya baadhi ya wataalamu wadhani kuwa barua jinsi ilivyo tangu karne I ni mshono wa barua mbili au tatu za mtume kwa Wafilipi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua kwa Filemoni Paulo akiwa kifungoni (labda Efeso mwaka 56 au 57) alimuandikia Filemoni.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Tofauti na barua zote zilizotangulia, hiyo haikuandikwa kwa kanisa fulani, bali kwa Mkristo binafsi, tajiri, pengine wa Kolosai.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ingawa si muhimu upande wa teolojia, inaonyesha upendo wa mtume kwa wale aliowaongoa, na jinsi udugu wa Kikristo ulivyoanza kutikisa utumwa.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua mbili kwa Wakorintho Kutoka Korintho habari za kusikitisha zilimfikia Paulo akiwa Efeso (pengine mwaka 57): katika Kanisa hilo ambalo alilianzisha na kulipenda sana kulikuwa na shaka kuhusu imani, mafarakano, upinzani wa Wakristo wa Kiyahudi dhidi yake, na makwazo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kilichohatarisha zaidi jumuia hiyo ni karama mbalimbali ambazo hao Wakristo wachanga walizijali mno na hatimaye wakajivunia kuwa nazo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Vilevile walivutiwa kumfuata mtu kama Apolo, mwenye ujuzi na ufasaha mkubwa, mambo yaliyopendwa sana na Wagiriki.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ilimbidi Paulo arekebishe hali hiyo ili kuokoa hasa umoja wa Kanisa na heshima kwa viongozi wake halali.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Basi mwaka mzima akawa na mahangaiko kwa Wakorintho akawaandikia walau barua nne au tano, ingawa sisi tunazo mbili tu; pengine sehemu za baadhi yake zimeshonwa ndani ya 2Kor.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mpangilio wa barua ya kwanza una salamu na shukrani, halafu hukumu juu ya matatizo ya Wakristo hasa kufarakana (1Kor 1:10-16; 2:1-4:16), kuzini na kushtakiana mahakamani (1Kor 5-6).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Baada ya hapo akaanza kujibu maswali yao mbalimbali: kuhusu ndoa na useja (1Kor 7), nyama zilizotolewa sadaka kwa miungu (1Kor 8:1-11:1), mwenendo katika ibada na karama (1Kor 11:20-33; 12:4-13:13; 14:18-40), na hatimaye ufufuko wa wafu (1Kor 15:1-28,33-49).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mwishoni kuna maagizo, taarifa na salamu mbalimbali (1Kor 16:1-4).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ndiyo sababu barua ni ndefu na inagusa mambo mengi ambayo Paulo aliyatazama kwa hekima ya juu inayotokana na msalaba wa Kristo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kati ya mambo mengi muhimu zaidi, barua hiyo inatunza simulizi la kwanza la karamu ya mwisho ya Bwana Yesu (11:23-25) na kanuni ya imani ya kwanza inayoorodhesha pia matokeo ya Kristo Mfufuka (15:3-8).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mdo 19:21-20:1 inasimulia alivyohama Efeso kutokana na matatizo kuzidi, akaelekea Makedonia na Ugiriki.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Toka huko alipata nafasi ya kuhubiri huko Iliriko, yaani Albania ya leo kwenda kaskazini (Rom 15:19).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Wakati huo alipata habari tofauti kabisa kuhusu Wakorintho, akawaandikia tena na tena kabla hajawaendea kwa mara ya tatu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Labda kwa kuwa ni mshono wa barua hizo mbalimbali, mpangilio wa Waraka wa pili kwa Wakorintho haueleweki, ingawa ina salamu na shukrani mwanzoni, na salamu nyingine mwishoni kama kawaida.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Katikati mada kuu ni tatu: kujitetea, mchango na mashambulizi dhidi ya wapinzani.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua hiyo inatusaidia hasa kumjua Paulo mwenyewe (2Kor 11:1-12:13).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua kwa Waroma  Ingawa Paulo alikaa Efeso miaka mitatu, moyo wake wa kimisionari haukutulia kwa sababu alikumbuka alivyotabiriwa atafanya kazi hata mbali zaidi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ndiyo maana alitaka kwenda Ulaya magharibi, yaani Roma na halafu Hispania, nchi iliyohesabika kuwa mwisho wa dunia.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ila kabla ya kwenda huko alipanga kuleta mchango wa Wakristo wa mataifa kwa wenzao wa Yerusalemu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Basi, mwishoni mwa miezi mitatu aliyokaa Korintho (Mdo 20:2-3) akijiandaa kupanda meli, yaani mwanzoni mwa mwaka 58, Paulo aliwaandikia Wakristo wa Roma ili kuandaa utume atakaoufanya katika jiji hilo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Huko Ukristo uliingia toka mwanzo kabisa, ukiletwa na baadhi ya Wayahudi wengi walioishi Roma ambao walibatizwa Yerusalemu kwenye Pentekoste ya mwaka 30.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Wayahudi wote walipofukuzwa na Kaisari Klaudio (49), Wakristo wa mataifa mengine wakabaki ndio wengi, nao wakaachana na masharti mbalimbali za Kiyahudi, kama yale kuhusu vyakula.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Muda mfupi baada ya Klaudio kufa (54), Wayahudi walianza kurudi, kumbe wakakuta mabadiliko hayo makubwa ndani ya Kanisa, nao wakajiona wamewekwa pembeni kidogo, kama si kudharauliwa na Wakristo wa mataifa.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mtume Paulo akijua umuhimu wa Roma, mji mkuu wa ulimwengu wa zamani hizo, aliwaandikia Wakristo wa huko barua ndefu tena nzito kuliko zote.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Alitaka kuwaeleza kwa maandishi ya mpango mafundisho yake kuhusu wokovu, kwa sababu walikuwa wamesikia habari tofautitofauti juu yake bila ya kukutana naye.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Pamoja na kuwaandaa hivyo wampokee vizuri, alichukua nafasi ya kuimarisha umoja wao ulioingia dosari.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Akiandika kwa utulivu mkubwa kuhusu mambo aliyokwishawaongelea kwa hasira Wagalatia, Paulo aliweza kuinua pande zote mbili za Kanisa hilo zielewe zaidi fumbo la mpango wa Mungu kwa ajili ya watu wote, na hivyo ziheshimiane kwa upendo, ulio utimilifu wa Torati.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hasa aliwaonya Wakristo wa mataifa wasidharau Wayahudi, kwa sababu hao bado ni wateule wa Mungu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ingawa haina mafundisho yote ya Paulo, barua hii imechangia teolojia ya Kikristo kwa kiasi kikubwa, hasa upande wa magharibi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kwa namna ya pekee inajibu kinaganaga maswali kuhusu wokovu: unapatikana kwa njia gani?


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kwa nini Wayahudi wengi walishindwa kumuamini Yesu ili kuupata?


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kwa nini mataifa yameupokea badala yao?


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Aliyepata wokovu anaishi vipi?


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Je, Wayahudi wametupwa moja kwa moja?


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ndiyo sehemu kuu ya barua (Rom 1:16-32; 2:1-29; 3:9-20; 3:21-31; 4:1-8; 4:23-25; 5:1-21; 6:1-14; 7:7-25; 8:1-39; 9:1-5; 11:1-36), ambayo inafuata salamu (1:1-8) na shukrani.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Paulo alisisitiza kwamba wote ni wakosefu na wanaweza kuokolewa na Mungu tu: hiyo ni neema tupu, maana hakuna anayeweza kuistahili kwa juhudi zake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Neema hiyo tunaipata kwa kumuamini Yesu ambaye alikufa akafufuka kwa ajili yetu ili sisi tuishi upya kwa ajili yake tukiongozwa na Roho Mtakatifu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Chini yake Mkristo atafanya mema mengi na makubwa kuliko yale yanayodaiwa na Torati, ambayo ni njema lakini haitutii nguvu ya kuitekeleza.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Upande wa mataifa, toka mwanzo Mungu aliwapa mwongozo mwingine wa maisha, yaani dhamiri.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hata hivyo pande zote mbili zilishindwa kufaidika na miongozo hiyo wakahitaji msaada bora zaidi ili kumpendeza Mungu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Uadilifu sasa unapatikana kwa imani na ubatizo katika kifo na ufufuko wa Yesu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hiyo njia mpya ya Mungu kuwaokoa watu wote haiendi kinyume cha ahadi zake kwa Israeli ya Kale.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Paulo anathibitisha hilo kwa hatua nne akitumia madondoo mengi ya Agano la Kale.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hamzungumzii Myahudi mmojammoja, bali wote jumla; wala hazungumzii jukumu lao kuhusu kifo cha Yesu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Maadili mema yatafuata kama matunda, na Paulo, kama kawaida ya Wakristo wa kwanza, baada ya ujumbe au fundisho la imani, anayaeleza hasa katika sehemu ya pili ambayo ina mawaidha mbalimbali (Rom 12:1-2,9-21; 13:8-14), yakifuatwa na taarifa, salamu na doksolojia.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kwa kuwa Paulo hakuwafahamu vizuri Wakristo wa Roma, maneno yake ni ya jumla na si ya mpango.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hasa ni kwamba madai ya Torati hayawezi kuongoza mwenendo wa Mkristo, lakini huyo anatakiwa kuzingatia anavyodaiwa hasa upendo kwa wote.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Maisha ya Mkristo yawe ibada kwa Mungu katika Roho Mtakatifu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Umoja wa Kanisa unamdai ajitahidi kushinda mabaya kwa mema.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kila kiungo cha mwili huo mmoja anadaiwa juhudi kwa ajili ya ustawi wa wote ili maisha yawe sadaka kwa Mungu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Akigusa zaidi maisha ya Kanisa la Roma ya wakati huo, yaliyovurugwa na masuala madogomadogo kuhusu vyakula na sikukuu, Paulo alidai wenye nguvu watekeleze upendo kwa walio dhaifu zaidi, pamoja na busara, uelewa, mfano wa Yesu na uaminifu kwake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Maelekezo hayo yanaweza kusaidia daima kukabili mvutano wowote kati ya wenye mitazamo tofauti (finyu na mpana, au wa kizamani na wa kisasa zaidi).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Lengo ni ule umoja uliofundishwa katika sura nane za kwanza.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ukristo baada ya Paulo kufika Roma  Paulo kupeleka mchango Yerusalemu (Mdo 20:16-21:36) ndio mwisho wa kipindi cha utume wake mkubwa zaidi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Sura tisa za mwisho za Matendo ya Mitume zinatusimulia kinaganaga habari zake kuanzia 58 hadi 63, ambapo karibu miaka yote alikaa kifungoni akisubiri kesi (Mdo 23:12-24; 24:22-25:22; 28:11-16,23:30).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Bila ya shaka ilikuwa ya majaribu makubwa kwake, lakini ilimpa nafasi ya kutafakari mafumbo ya wokovu kwa undani zaidi tena, na ya kumshuhudia Kristo mbele ya wafalme (Agripa II na nyumba ya Kaisari) alivyotabiriwa.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kwa Luka ni muhimu sana kwamba Paulo alifika Roma na kuanza huko kazi yake ya utume, kiasi kwamba hakuendelea kuandika kilichofuata.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hasa kwamba mwaka 64 mfalme Nero alianza dhuluma za serikali dhidi ya Wakristo zilizoendelea mpaka 313, ingawa si mfululizo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Petro na Paulo waliuawa mjini Roma kati ya mwaka huo na mwaka 68, wakiliachia Kanisa la mji huo usimamizi wa makanisa yote.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kuhusu kipindi hicho tuna ushahidi wa vitabu mbalimbali vya Kipagani, vya Kiyahudi na vya Kikristo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Baadhi yake ni vile vya mwisho vya Agano Jipya ambavyo tunataka kuendelea kuvichambua.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Waandishi wake pengine walitumia majina ya mitume ili kuyapa nguvu maandiko yao: inawezekana walikuwa warithi wa mamlaka yao na kuendeleza kazi zao.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mkazo wa vitabu hivyo unaelekea miundo ya Kanisa (uchungaji) kuliko umisionari (uvuvi).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Katika hiyo miaka ya mwisho ya ufunuo, Wakristo wa mataifa wakazidi kuwapita wale wa Kiyahudi kwa idadi na kwa umuhimu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Nafasi ya Yerusalemu katika Kanisa ulizidi kupungua kutokana na hali ya nchi, yaani vurugu kati ya Wayahudi, Wayunani na serikali ya kikoloni.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mwaka 62 Yakobo, ndugu wa Bwana na kiongozi wa Kanisa la huko, aliuawa na Wayahudi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Tangu mwaka 66 hadi 73 hao walipigania uhuru wakashindwa; mwaka 70 Yerusalemu ulitekwa tena na Waroma na kuteketezwa pamoja na hekalu lake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kuanzia hapo hadi leo dini ya Kiyahudi imebaki haina ukuhani wala sadaka; nguvu yake ni katika masinagogi inapofanyika ibada ya Neno la Mungu chini ya walimu wa sheria.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Maangamizi hayo yalizidi kutenganisha Wakristo na Wayahudi, hasa kwa sababu Wakristo wa Yerusalemu walikimbilia ng’ambo ya Yordani badala ya kupigania uhuru, halafu wakarudi mjini mpaka vita vya pili vya Kiyahudi (132-135) ambapo Waroma wakabomoa tena Yerusalemu na kuwafukuza Wayahudi wote wasiweze hata kuingia wilayani na kuona kwa mbali mlima wake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua kwa Wakolosai Kanisa la mji huo wa biashara karibu na Efeso lilianzishwa na mwanafunzi wa Paulo, labda Epafra, halafu likaingiwa na mafundisho ya ajabuajabu yaliyochanganya mambo ya Kiyahudi na ya Kipagani na yaliyozingatia mno ukuu wa malaika juu ya ulimwengu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ndiyo sababu huenda Paulo, akiwa kifungoni Roma kati ya miaka 61 na 63, akawajibika kuliandikia barua inayoonyesha kuwa Kristo ni mkuu kuliko wote: vyote kabisa viliumbwa kwa njia yake na kwa ajili yake, tena katika ubinadamu wake umo utimilifu wote wa Mungu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Yeye ndiye “fumbo” kwa kuwa Mungu ametimiza mpango wa wokovu kwa njia yake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hakuna sababu ya kutafuta kwingine hekima na maarifa, wala ya kujiwekea masharti ya kibinadamu yasiyosaidia kuokoka (Kol 1:13-29; 2:6-3:4; 3:5-17).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mpangilio wa barua ni kama kawaida: utangulizi, mafundisho ya imani, maonyo kuhusu uzushi, mawaidha na hatima.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua kwa Waefeso Paulo aliweza kuandika barua hii akiwa kifungoni Roma kati ya miaka 61 na 63 ili isomwe katika makanisa yote ya mkoa wa Asia Ndogo, wenye makao makuu Efeso.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mafundisho yake yanalingana na yale ya barua kwa Wakolosai ila yamechimbwa zaidi, kiasi kwamba barua hii inaonekana kuwa kilele cha teolojia ya Paulo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Pamoja na kuchambua fumbo la wokovu katika Kristo, inachambua hasa fumbo la Kanisa kama mwili wa Kristo ambamo kichwa kinaeneza wokovu ulimwenguni kote.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kwa msingi huo inasisitiza na kudai umoja kamili kati ya waamini (Ef 1:1-2; 1:17-23; 2:11-22; 3:1-21; 4:1-16).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua tatu za Kichungaji Jina hilo linajumlisha barua moja kwa Tito na mbili kwa Timotheo, ambao walikuwa washiriki wakuu wa utume wa Paulo, wakawa waandamizi wake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Wataalamu wanabishana sana kuhusu mtunzi wa barua hizo, wengi wakidhani zimeandikwa na mfuasi wa Paulo mwaka 95 hivi, huku wengine wakishikilia aliziandika mwenyewe, kwa msaada wa karani fulani, miaka ya mwisho ya maisha yake (63-67), ambapo baada ya kufunguliwa aliweza kusafiri tena mashariki (Ugiriki na nchi za kandokando) na pengine hata magharibi (Hispania).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua ya pili kwa Timotheo inaonekana kama wasia wake alioandika kifungoni akisubiri kuuawa.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua hizo zinaitwa za kichungaji kwa kuwa ziliandikwa kwa maaskofu hao ili kuwasaidia kufanya vizuri kazi zao, hasa kwa kushika imani sahihi, kupinga uzushi, kuchagua vizuri viongozi ambao wawawekee mikono, kuchunga vema Wakristo wa aina mbalimbali, kuwa na mwongozo kuhusu ibada, n.k. Ndiyo sababu ni muhimu sana kwa miundo ya Kanisa iliyokuwa mbioni kupata sura yake ya kudumu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Pamoja na hayo zinahimiza kukubali mateso kwa ajili ya Injili: ndio msimamo wa Mchungaji mwema (Tito 1:5-9; 2; 1Tim 1:18-2:10; 3:1-4:16; 6:2b-21; 2Tim. 1:3-14; 2:1-18; 3:14-17; 4:1-8).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua ya kwanza ya Petro Mtume Paulo alipokaribia kumaliza kazi yake, wengine kati ya mitume na wanafunzi wao walianza kuandika kwa uvuvio wa Roho Mtakatifu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mmojawao ni Petro, kwa msaada wa Sila, akiwa Roma karibu na kuuawa.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Baada ya kufanya utume Antiokia, aliweza kwa urahisi kutembelea mikoa ya Uturuki Kaskazini wa leo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Wakristo wa huko ndio walioandikiwa barua hii yenye mafundisho na ibada kuhusu ubatizo na Pasaka.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Pamoja na hayo walihimizwa wasiogope maneno ya watu wengine wasiopendezwa na uongofu wao: hali ngumu ni fursa ya kulingana zaidi na Yesu mpole na mteswa (1Pet 1:1-12; 2:19-25; 3:13-5:14).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua kwa Waebrania Miaka hiyohiyo ya 60 Mkristo mwingine, mwenye asili ya Kiyahudi na elimu ya Kiyunani, aliwaandikia Wakristo wa Kiyahudi wenzake si barua hasa bali hotuba kamili iliyoambatanishwa na kipande cha barua.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hali iliyosababisha uandishi ni baadhi yao kuvutiwa tena na dini yao asili na ibada zake hekaluni: kishawishi kilikuwa kikubwa hasa kwa sababu Kanisa lilikuwa bado mwanzoni, bila ya mahali maalumu pa kusali wala ibada za fahari.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mwandishi aliwaonya kuwa wakimuasi Yesu hawamrudii Mungu aliye hai, aliyejifunua hasa katika Mwanae, bali wanamsulubisha tena kwa makusudi mazima na kustahili tu moto wa milele.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Sehemu kubwa ya maandishi hayo inalinganisha Yesu na ukuhani wake katika hekalu la mbinguni upande mmoja, na ukuhani wa Agano la Kale huko Yerusalemu upande mwingine.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hivyo mwandishi alielekeza safari ya kiroho katika imani inayofanana na ile ya watakatifu wa Agano la Kale.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kwa kuwa lengo halikuwa la kinadharia, bali kuhimiza uaminifu, kila baada ya kuchambua ukweli fulani aliongeza mawaidha ya kufaa.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ubora wake ni kulinganisha mambo ya kale na utimilifu wake katika Agano Jipya, pia kuthibitisha ukuu wa Kristo kama kuhani wa milele (Eb 1:1-2:4; 4:11-5:10; 7:1-8:13; 10:19-11:40; 13:22-25).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Injili Ndugu Tulivyoona, kwa muda wa miaka 30 na zaidi Wakristo walitangaza habari za Yesu hasa kwa midomo, halafu kwa barua na maandishi mengineyo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Lakini wakati huohuo (miaka ya 50?) baadhi yao walianza kukusanya kwa maandishi ushuhuda wa mitume na wengineo kuhusu mafundisho na maisha ya Yesu, kama vile mifano aliyoitoa, mabishano yake na Mafarisayo, na hasa mateso yake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kati yao tunaambiwa Mathayo aliandika kwa Kiaramu, ingawa hatuna hata kipande cha kitabu chake na cha vinginevyo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ila Wainjili wetu walivisoma na kuvitumia kwa kutunga vya kwao.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Baada ya Injili zao nne kupatikana, Kanisa likaacha vitabu vya kwanzakwanza hata vikapotea.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Wataalamu wengi wanakubaliana kusema Marko ndiye aliyetangulia kuandika kitabu kamili juu ya maisha na mafundisho ya Yesu kuanzia utume wa Yohane Mbatizaji hadi ufufuko wake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ndiye aliyekiita kitabu cha namna hiyo Injili, hata neno hilo, lililokuwa na maana ya ujumbe kuhusu Yesu, likaja kuwa na maana mpya ya kitabu cha habari za Yesu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Marko aliandika akiwa Roma mwaka 65 hivi, mara baada ya serikali kuanza kuwatesa Wakristo, na akiwa na nia ya kuwaimarisha katika dhuluma.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Baada ya Marko, watu wawili tena waliandika vitabu kama cha kwake, wakikitegemea kwa kiasi kikubwa na kukipanua kwa habari za utoto wa Yesu, mafundisho mengi zaidi n.k. Wataalamu wanaona Injili hizo za Mathayo na Luka ziliandikwa kati ya miaka 80 na 90, hata hatujui ipi imetangulia.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mazingira ni yaleyale ya Mashariki ya Kati, labda Antiokia, ila walengwa ni tofauti.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Injili ya Mathayo iliandikwa kwa ajili ya Wakristo wa Kiyahudi wakati mabishano kati ya Kanisa na Israeli yalipozidi, na ina lengo la kuwaimarisha katika imani yao kuwa Yesu ndiye Masiya, ndiye Musa mpya.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kumbe Luka ambaye alikuwa Mpagani kwanza aliwaandikia hasa Wakristo wa mataifa akisisitiza upendo wa Yesu kwa wote, na kwa namna ya pekee kwa maskini, wakosefu na wengine waliodharauliwa.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Injili hizo tatu zinaitwa “ndugu” kwa jinsi zinavyofanana katika mpangilio, katika habari na pengine katika maneno yenyewe; kwa Kigiriki zinaitwa “sunoptiki”, yaani zinazotazamika kwa pamoja.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kama tulivyoeleza, Luka aliiongezea Injili yake kitabu cha pili, yaani Matendo ya Mitume, kama mwendelezo wake, kwa kuwa aliona kazi ya Kristo inakamilishwa na Roho Mtakatifu katika ile ya Kanisa.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua ya Yakobo Kitabu kingine ambacho labda kiliandikwa miaka ya 80 kina jina la Yakobo, lakini wataalamu hawapatani kuhusu huyo ni nani, aliandika wapi na lini.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kwa hakika walengwa wa kitabu ni Wakristo wa Kiyahudi wenzake, lakini si barua halisi, bali ni mchanganyiko wa mawaidha yanayofuata mtindo wa vitabu vya hekima.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Lengo lake ni kuhakikisha Ukristo usiishie katika mawazo mazuri, bali imani ijitokeze katika matendo mema.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Lengo lingine ni kuwakuza mafukara na kuwakemea matajiri, kadiri ya mwelekeo wa Kanisa la Yerusalemu (Yak 1:1-2:26; 4:1-5:6).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua ya Yuda Hatujui vizuri mwandishi wa barua hii ni nani (ingawa anajiita ndugu wa Yakobo), wala aliandika lini  (wengi wanakisia miaka ya 80), wala aliwaandikia akina nani (barua ni kwa wote, ingawa baadhi wanahisi walengwa kuwa ni Wakristo wa Kiyahudi walio nje ya Israeli).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ujumbe ni kujihadhari na wazushi wanaobunibuni mafundisho mapya badala ya kushika imani ile iliyofunuliwa mara moja na ikatosha; ujumbe huo ulitolewa kwa kuwatukana na kuwalaani wazushi hao (Yuda 1-4, 17-25).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua ya pili ya Petro Siku hizi wataalamu wanakubaliana kukanusha barua hiyo kuwa imeandikwa kweli na Mtume Petro, wakisema ni kitabu cha mwisho kuandikwa katika Biblia (labda Roma mwaka 100 hivi).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kwa hakika iliandikwa baada ya barua ya Yuda, kwa sababu inatumia maneno yake mengi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Inawezekana mwandishi alitumia vilevile maneno ya Petro ambayo sasa yamepotea; kwa vyovyote aliandika kwa mamlaka yake kwa makanisa yote ili kuthibitisha mapokeo.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Pamoja na kupinga uzushi, lengo la barua ni kueleza sababu gani Bwana anachelewa kurudi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mafundisho mengine muhimu yaliyomo yanahusu uvuvio wa Roho Mtakatifu juu ya waandishi wa Biblia (Paulo mmojawao), wito wetu wa kushiriki umungu, uwepo wa ulimwengu mpya baada ya huu wa sasa kuangamizwa (2Pet 1:3-11,19 21; 3:8-18).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ufunuo wa Yohane Kundi la mwisho la vitabu vya Agano Jipya linajulikana kwa jina la Yohane, kwa kuwa Injili ya nne, barua tatu na kitabu cha Ufunuo viliandikwa na mtume huyo na wanafunzi wake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Akiwa kijana kuliko mitume wenzake, Yohane alijaliwa kuishi miaka mingi na kuandika hadi miaka 70 hivi baada ya Yesu kwenda mbinguni.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Miaka hiyo yote alizidi kutafakari na kuhubiri maneno na matendo ya Bwana akitambua mafumbo mengi yaliyofichika ndani yake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Pengine alirekebisharekebisha maandiko yake mpaka mwishoni, halafu akawaachia wanafunzi wake kuyakamilisha na kuyaeneza kati ya Wakristo wa mkoa wa Efeso ambapo Yohane aliongoza Kanisa miaka mingi.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ufunuo ni kitabu pekee cha kinabii katika Agano Jipya; kilikamilika mwaka 95 hivi; lengo lake ni kuwaimarisha katika tumaini Wakristo waliozidi kudhulumiwa na serikali ya Roma.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kimejaa mafumbo kama kawaida ya mtindo wa kiapokaliptiko.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mtindo huo ni mgumu kueleweka kwa sababu mwandishi hakuweza kutamka wazi watesi watakaoangamizwa ni akina nani.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Tena alipenda kusisitiza anatoboa siri za Mungu alizojaliwa kuzijua kwa njia za ajabu (njozi, malaika n.k.).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Tunahitaji kutafsiri mifano mingi (vitu, viungo, rangi n.k.) na tarakimu (saba, kumi na mbili n.k.).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kwa ajili hiyo ni muhimu kujua maana zake katika Biblia (Ufunuo umejaa madondoo ya Agano la Kale: mistari 274 kwa 404!).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mpangilio wake kwanza una barua saba kwa makanisa ya mkoa wa Efeso, halafu sura 4-22 zina unabii kuhusu mambo yajayo, yaani vita vikali zaidi na zaidi kati ya Kristo na shetani ambaye anatumia dini na serikali za Kipagani.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Ushindi utakuwa wa Kristo na Kanisa, ambao hatimaye wanachorwa kama bwanaarusi na bibiarusi katika utukufu wa Mungu.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

(Ufu 1;4-5; 12; 21-22).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Injili ya Yohane Injili hiyo ni tofauti sana na zile ndugu kwa mtindo na kwa mpangilio, kwa mafundisho na kwa habari zenyewe.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Labda Yohane alisoma walau mojawapo, asipende kurudia habari zilezile, bali kuzikamilisha na kuzisahihisha akiwa ni shahidi bora kati ya mitume wote.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Hata hivyo hakutaka kuandika kitabu cha historia tu, bali habari njema hasa kwa kuchimba ishara alizozitenda Yesu zinazotufumbulia fumbo lake mwenyewe na sakramenti zake.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Lengo ni kuwafanya wasomaji wamuamini kuwa ni Mwana wa Mungu na kwa kumuamini wapate uzima wa milele.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Injili hiyo inatudai tukomae katika maisha ya sala na kutafakari, tukizidi kumuuliza Yesu, “Wewe ni nani?”.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Katika Injili hiyo atatupa jibu moja baada ya lingine.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Kitabu kilikaribia kukamilika mwaka 90 hivi; toleo la mwisho na sura ya 21 ni kazi ya wanafunzi wa Yohane miaka kama 10 baadaye (Yoh. 20:30-31; 21:24-25).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua tatu za Yohane Ziliandikwa kati ya mwaka 90 na 100, wakati ambapo jumuia za wafuasi wa Yohane zilianza kusambaratika.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Mafundisho na lugha vinalingana na Injili ya nne.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Barua ya tatu na ya pili hazina mafundisho muhimu, tofauti na ile ya kwanza inayodai imani sahihi na maisha matakatifu ili mtu astahili kuitwa Mkristo kweli.


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Inakaza umwilisho wa Mwana wa Mungu na haja ya kuishi kwa uadilifu, na hasa kwa upendo (1Yoh 1:1-4; 2:3-11; 3:11-4:21; 2Yoh 7-13).


Question: Mbwa Mchungaji ana uzito gani?

Historia ya Wokovu

Viungo vya nje  Jamii:Dini Jamii:Biblia Jamii:Vitabu vya Agano la Kale Jamii:Vitabu vya Agano Jipya Jamii:Ukristo


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inahusu eneo la Afrika ya Kati, hasa katika beseni ya mto Kongo, ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Historia ya kale Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani na ya Wabilikimo.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Katika karne za BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Jina la Kongo lahusiana na mto Kongo unaopitia nchi yote na pia Ufalme wa Kongo uliopatikana zamani katika sehemu za magharibi za Angola na Kongo ya leo.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Mnamo karne ya 15, wakati wapelelezi wa kwanza Wareno walipofika kwenye pwani za Afrika, milki kubwa katika nchi ya Kongo ya magharibi pamoja na Angola ya kaskazini ilikuwa Ufalme wa Kongo.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Wakati wa uenezaji mkuu ufalme huu ulianza kwenye mwambao wa Atlantiki na kuendelea hadi mto Kwango kwenye mashariki, halafu maeneo kutoka Pointe-Noire (leo: Jamhuri ya Kongo, upande wa kaskazini ya Cabinda) upande wa kaskazini hadi mto Loje (leo: mji wa Ambriz) katika kusini.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Mtawala alikuwa na cheo cha Manikongo na ufalme uligawiwa kwa majimbo sita.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Baada ya kufika kwa Wareno wafalme na matabaka ya juu walikuwa Wakristo.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Ufalme uliporomoka kutokana na vita vilivyosababishwa na biashara ya watumwa na kuingilia kwa wafanyabiashara ya watumwa katika siasa ya ndani.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Hata hivyo, nasaba za watawala waliotumia cheo cha "Awenekongo" waliendelea kukaa katika mji mkuu wa kale M'banza-Kongo (iliyobadilishwa jina kuitwa San Salvador) hadi mwaka 1914 ambako Wareno walifuta mabaki ya uhuru na kufanya eneo lililobaki sehemu kamili ya koloni lao la Angola.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Upande wa kusini, kuanzia karne ya 17, kulikuwa na ufalme ulioitwa Dola la Kazembe.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Koloni binafsi la mfalme kuwa koloni la Ubelgiji  Nchi jinsi ilivyo ilianzishwa kama Dola huru la Kongo likiwa mali binafsi ya mfalme Leopold II wa Ubelgiji.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Historia yake ni ya aibu na ya ukatili kupindukia.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Utawala wa mfalme ulionekana kuwa wa kinyama na upinzani dhidi yake ulikua katika nchi nyingi za dunia.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Hatimaye alipaswa kukabidhi koloni lake binafsi mikononi mwa serikali ya Ubelgiji iliyomlipa fidia kwa mali aliyoacha.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Kati ya mwaka 1908 hadi 1960 ilikuwa koloni la Ubelgiji baada ya kuhamishiwa mikononi mwa serikali ya Ubelgiji.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Katika miaka 1925 hadi 1946 maeneo ya Rwanda na Burundi yalitawaliwa kama sehemu za Kongo ya Kibelgiji.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Siasa ya wakoloni Wabelgiji walijitahidi kuboresha hali ya maisha ya wenyeji baada ya miaka mibaya ya Leopold II.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Nia ilichelewa kuonekana hali halisi kwa sababu utaratibu wa kulazimisha Waafrika kufanyia kazi kampuni na shirika kubwa iliendelea hata bila idhini ya serikali mpya ukadai vifo vingi.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Kwenye uwanja wa elimu, matibabu na mawasiliano jitihada za siasa mpya zilionekana zaidi.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Kongo ilikuwa kati ya nchi chache ambako lugha za kienyeji zilifundishwa shuleni kwa sababu shule nyingi ziliendshwa na wamisionari.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Kwa upande mwingine ubaguzi wa rangi uliwaruhusu Waafrika wachache sana kufikia ngazi za juu za elimu.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Makampuni makubwa ya migodi kama vile "Société Générale" na "Union Minière du Haut Katanga" yalichimba madini hasa katika jimbo la Katanga.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Makampuni haya yalikuwa na athira kubwa.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Katanga ilikuwa maarufu kwa shaba iliyochimbwa huko. halafu pia kwa uranium iliyotumiwa kwa mabomu ya kwanza ya kinyuklia ya Marekani mwaka 1945.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Upinzani Baada ya unyama wa miaka ya Leopold II upinzani dhidi ya utawala wa kikoloni ulikuwa hafifu.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Kuanzia miaka ya 1920 Wakongo wengi walionyesha upinzani huo katika mahudhurio katika madhehebu mapya ya wafuasi wa Simon Kimbangu yaliyopigwa marufuku na Wabelgiji kuanzia mwaka 1926.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Tangu mwaka 1950 upinzani uliongezeka na kuonyesha pia uso wa kisiasa.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Wabelgiji ambao hawakujiandaa kwa madai hayo yalipaswa kukubali uchaguzi wa halmashauri za vijiji na miji mwaka 1957.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Mwaka 1958 vyama vya kisiasa vilikubaliwa.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Harakati mbili muhimu kati ya hivi zilikuwa Abako (Alliance de Bakongo) chini ya Joseph Kasavubu na MNC (Mouvement National Congolais) chini ya Patrice Lumumba.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Mwaka 1959 mkutano wa wanasiasa Wakongo ulidai uhuru wa nchi.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Mwisho wa koloni na uhuru Wabelgiji walijaribu kuchelewesha harakati hizo lakini baada ya kutambua matatizo serikali ya Ubelgiji ilitangaza mnamo Januari 1960 kuwa uchaguzi utaendeshwa haraka na baada ya miezi sita Wabelgiji watakabidhi nchi kwa wenyeji.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Chama cha Patrice Lumumba kilishinda kwa kura nyingi naye akawa kiongozi wa kwanza wa nchi huru kama waziri mkuu.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Koloni la Kongo ya Kibelgiji lilipata uhuru tarehe 30 Juni 1960.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Kati ya 27 Oktoba 1971 na 17 Mei 1997, chini ya utawala wa dikteta Mobutu, nchi ilijulikana kwa jina la "Zaire".


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Leo hii ni Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.


Question: Je,Patrice Lumumba alizaliwa mwaka upi?

Jamii:Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo Jamii:Historia ya Afrika


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Shishi adimu</b>ni spishi ambazo zimeandikwa na International Union for Conservation of Nature (IUCN) katika orodha maalumu yenye majina ya zile zinazoelekea kukoma duniani (Red List).


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Mwaka 2012 orodha hiyo ilikuwa na spishi za wanyama 3079 na spishi za mimea 2655,[2] wakati mwaka 1998 zilikuwa 1102 na 1197 tu.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Inakadiriwa kwamba zaidi ya asilimia 40 za spishi ziko hatarini.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Siku hizi nchi nyingi zina sheria za kuhifadhi spishi za namna hiyo, kwa kukataza, k.mf. uwindaji na uchomaji moto, au kwa kuunda maeneo maalumu hifadhi za taifa.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Pia kuna mikataba ya kimataifa iliyosainiwa na nchi zote au karibu zote kwa ajili hiyo.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Picha  Island fox.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Sea otter.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Picha mgando ya miaka ya 1870 ya mafuvu ya kichwa ya American bison.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Kufikia mwaka 1890, uwindaji ulibakiza wanyama 750 tu wa spishi hiyo.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Immature California condor.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Loggerhead sea turtle Asian arowana  Hawksbill Sea Turtle  Tanbihi  Marejeo  Glenn, C. R. 2006. .


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Ishwaran, N., & Erdelen, W. (2005, May). , Frontiers in Ecology and the Environment, 3(4), 179.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Kotiaho, J. S., Kaitala, V., Komonen, A., Päivinen, J. P., & Ehrlich, P. R. (2005, February 8). , proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 102(6), 1963-1967.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Minteer, B. A., & Collins, J. P. (2005, August). , Frontiers in Ecology and the Environment, 3(6), 332-337.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Raloff, J. (2006, August 5). , Science News, 170(6), 92.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Wilcove, D. S., & Master L. L. (2008, October).


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Frontiers in Ecology and the Environment, 3(8), 414-420.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Freedman, Bill.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

"Endangered species."


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Gale Encyclopedia of Science.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Ed.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

K.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Lee Lerner and Brenda Wilmoth Lerner. 4th ed. Detroit: Gale Group, 2008.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Discovering Collection.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Gale.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Chiras, Daniel D. "Invader Species."


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Grolier Multimedia Encyclopedia.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Grolier Online, 2011.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

"Endangered Species."


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Current Issues: Macmillan Social Science Library.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Detroit: Gale, 2010.


Question: Je,kuna aina ngapi ya spishi ya samaki?

Spishi adimu

Viungo vya nje  as identified by the IUCN Red List of Threatened Species  from UCB Libraries GovPubs  Independent print and online newsletter covering the ESA, wetlands and regulatory takings.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Kombe la Dunia la FIFA ni mchuano wa kimataifa wa mchezo wa soka kwa wanaume.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Kombe hilo hutambulika pia kama kombe la dunia la soka, kombe la dunia la mpira wa miguu au Kombe la Dunia tu.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Kombe hilo hushindaniwa na nchi wanachama wa Shirikisho la Soka Duniani (FIFA - Fédération Internationale de Football Association).


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Mashindano haya hutazamwa na watu wengi duniani kuliko mashindano yoyote yale.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Mashindano ya mwaka 2002 watu wapatao bilioni 1.1 waliyatazama.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Baada ya hatua za mwanzo za kugombea kushiriki katika mchuano huu, nchi 32 hushiriki katika mchuano ambao hufanyika katika nchi inayoandaa/zinazoandaa mashindano hayo.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Hadi sasa ni nchi nane tu ambazo zimeweza kuchukua kombe hilo toka lilipoanza kushindaniwa hapo mwaka 1930.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Mashindano hayo hufanyika kila baada ya miaka minne, ila mwaka 1942 na 1946 hakukuwa na Kombe la Dunia kutokana na Vita Kuu ya Pili ya Dunia.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Brazili ndio nchi pekee ambayo imeweza kutwaa kombe hilo mara tano.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Ujerumani na Italia zimelitwaa mara nne.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Nchi nyingine ambazo zimewahi kulitwaa ni Uruguay, Argentina, Uingereza, Ufaransa na Hispania.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Ujerumani ndio nchi iliyoandaa Kombe la Dunia 2006 kati ya 9 Juni hadi 9 Julai.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Bingwa wa kombe hilo, Brazili, ilitolewa kwenye mashindano hayo kwa kufungwa 1-0 na Ufaransa.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Kombe la Dunia 2010 lilifanyika katika bara la Afrika kwa mara ya kwanza katika nchi ya Afrika Kusini.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Kombe la Dunia 2014 lilifanyika Brazili.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Kombe la Dunia 2018 linafanyika Russia.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Kombe la Dunia 2022 litafanyika Qatar.


Question: Je,Argentina ilishiriki katika kombe la dunia mwaka 2018?

Kombe la Dunia la FIFA

Nchi washindi  Viungo vya nje    Jamii:Mpira wa Miguu


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Urusi (kwa Kirusi: Россия, Rossiya) ni nchi ya Ulaya ya Mashariki na ya Asia.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kwa eneo ni nchi kubwa kuliko zote duniani, ikiwa na km² 17,075,400.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Urusi imepakana na Norway, Ufini, Estonia, Latvia, Lithuania, Poland, Belarus, Ukraine, Georgia, Azerbaijan, Kazakhstan, China, Mongolia na Korea ya Kaskazini.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Iko karibu vilevile na maeneo ya Marekani (jimbo la Alaska liko ng'ambo ya mlango wa Bering) na Japani (kisiwa cha Hokkaido kiko ng'ambo ya mlango wa La Pérouse.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kuna wakazi 144,000,000.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mji mkuu ni Moscow.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Hadi mwaka 1991 Urusi ilikuwa kiini cha Umoja wa Kisovyeti na kuitwa Shirikisho la Jamhuri ya Kisovyiet ya Kijamii ya Kirusi.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Urusi ilikuwa udikteta chini ya chama cha kikomunisti.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Tangu 1990 imekuwa demokrasia.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Muundo wa utawala ni shirikisho la jamhuri chini ya rais mtendaji.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Jiografia  Eneo la Shirikisho la Kirusi linajumlisha sehemu kubwa ya kaskazini ya mabara ya Ulaya na Asia.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Umbali kati ya upande wa magharibi na upande wa mashariki kabisa ni karibu kilomita 8,000.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mkoa wa Kaliningrad haufuatani moja kwa moja na maeneo mengine ya Urusi: umetengwa nayo kijiografia na Lithuania.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mara nyingi Urusi hutazamwa kama sehemu mbili: Urusi wa Ulaya hadi milima ya Ural na Siberia au Urusi wa Kiasia ambayo ni nchi pana kati ya Ural na Pasifiki.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Sehemu kubwa ya Urusi ni tambarare yenye vilima vidogo tu.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Milima mirefu inapatikana kusini na mashariki mwa Siberia.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Bahari mpakani urusi - Bahari Nyeusi, Bahari ya Azov, Bahari Nyeupe, Bahari ya Barents, Bahari ya Kara, Bahari ya Laptev, Bahari ya Mashariki ya Siberia, Bahari ya Chukchi, Bahari ya Bering, Bahari ya Ohotsk na Bahari ya Japani.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Pwani na visiwa Jumla Urusi ina pwani ndefu sana zenye urefu wa kilomita 37,000 kwenye Bahari Aktiki na Pasifiki, pia kwenye Bahari Baltiki, Bahari Nyeusi na Bahari ya Kaspi.[1]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Visiwa vikubwa vya Urusi ni Novaya Zemlya na Kisiwa cha Wrangel kwenye Bahari Aktiki na Sakhalin kwenye Pasifiki.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Funguvisiwa muhimu ni Funguvisiwa ya Franz Josef, Severnaya Zemlya, Visiwa vya Siberia Mpya katika Bahari aktiki, halafu Kurili katika Pasifiki.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kanda za uoto Eneo kubwa la Urusi hugawiwa kwa macho ya ekolojia kwa kanda asilia tano: kanda la tundra (ardhi iliyoganda); kanda la taiga (misitu) kanda la mbuga baridi au tambararere nusuyabisi kanda yabisi kanda la milima Maeneo makubwa ni uwanda, hasa uwanda wa Ulaya ya Mashariki na uwanda wa Siberia ya Magharibi, halafu nyanda za chini za Siberia Kaskazini na Kolyma.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Nyanda za juu za Siberia ya Kati na Lena halafu safu za milima kwenye kaskazini-mashariki na kwenye mpaka wa kusini.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Tabianchi na hali ya hewa Sehemu kubwa za Urusi huwa na vipindi vya majira tofauti sana; joto kubwa inafuatana na baridi kali.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Tabianchi ya Urusi ni hasa ya kibara, kutokana na umbo la nchi na umbali wa sehemu nyingi na bahari.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Maeneo mengi yana umbali wa kilomita 400 na zaidi kutoka ufukoni, na kitovu cha nchi kina umbali wa kilomita 3,840 kutoka bahari.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Zaidi ya hayo Urusi ina safu za milima mirefu hasa upande wa kusini na upande wa mashariki ambazo zinazuia kufika kwa urahisi kutoka Bahari Hindi na Pasifiki upepo wenye uwezo wa kupoza halijoto.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kinyume chake upepo kutoka Bahari Aktiki unaweza kuingia bila vizuizi vya aina hii na kuleta baridi kali.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Theluji hufunika uso wa ardhi kati ya siku 40 hadi 200 kwa mwaka katika Urusi ya magharibi, na siku 120 - 200 kila mwaka katika Siberia.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Katika kaskazini karibu na Aktiki iko ardhi yenye hali ya jalidi ya kudumu kwa kina cha mita mia kadhaa.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Halijoto ya wastani ya sehemu kubwa ya Siberia iko chini ya 0°C.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Sehemu kubwa za Urusi zina majira mawili tu ambayo ni majirajoto na majirabaridi yenye jalidi.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Vipindi vya kati ni vifupi sana.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Hii inaathiri pia njia za usafiri.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Wakati wa majirabaridi, ambako maji yote kwenye mito na maziwa huwa yameganda, barabara zinafunguliwa juu ya barafu ya mito mikubwa au kupitia maziwa makubwa.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kanda nyembamba la pwani kwenye Bahari Nyeusi huwa na tabianchi ya nusutropiki.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Wakati wa Januari halijoto ni −6°C huko Saint Petersburg, −27°C katika Siberia ya magharibi na −43°C huko  Yakutsk katika Siberia ya Kati.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Wakati wa majirajoto halijoto inapatikana kati ya wastani ya 4°C kwenye visiwa vya aktiki na wastani ya 20°C katika kusini.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Halijoto ya chini iliyopimwa ilikuwa −68°C huko Siberia ya kaskazini na +45°C kusini mwa nchi.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Ukali wa baridi una athari kubwa juu ya maisha yote, jinsi gani watu wanaweza kufanya kazi, na kama kilimo kinawezekana au la.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Majengo yanapaswa kuwa na tabia za pekee hasa katika maeneo ya jalidi ya kudumu ambako ni lazima kuweka kila jengo juu ya nguzo zinazofikia kina cha jalidi kwa sababu uso wa ardhi unakuwa laini na matope wakati wa joto; mashine zinapaswa kutengenezwa kwa kutumia feleji inayovumilia tofauti kubwa za jalidi na joto.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Miezi ya jalidi ni pia kipindi cha giza, kwa hiyo kuna mahitaji ya pekee ya nishati na nguo.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Usimbishaji katika sehemu nyingi za Urusi si mkubwa kwa sababu maeneo mengi yako mbali na pwani, hivyo hayapokei hewa yenye unyevunyevu kutoka bahari.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Sehemu zinazopokea mvua nyingi ziko karibu na pwani, kama Sochi kwenye Bahari Nyeusi (mm 1500 kwa mwaka) na visiwa vya Kurili (mm 1000 - 1500, hasa theluji).


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Pwani ya Baltiki inapokea mm 600, Moscow mm 525 kwa mwaka.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Maeneo yaliyo karibu na Kazakhstan hupokea mm 20 pekee kwa mwaka, na kwenye sehemu za pwani za Aktiki ni mm 15 pekee.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mito na maziwa Kwa jumla kuna mito elfu kadhaa.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mingi iko sehemu ya beseni ya utiririshaji ya Bahari Aktiki ambako kuna watu wachache.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kwa hiyo sehemu kubwa ya maji haina matumizi kwa manufaa ya binadamu.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kinyume chake maeneo ya Urusi ya kusini kwenye vipindi vya joto na wakazi wengi yanaona vipindi vya uhaba wa maji kama vile beseni za mto Don na mto Kuban.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Upande wa mashariki wa Ural kuna mito 40 yenye urefu unaozidi kilomita 1,000.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Ni hasa mito 3 inayobeba maji ya Siberia kwenda Bahari Aktiki: Irtysh na Ob (jumla urefu wa km 5,380), Yenisei (urefu km 4,000) Lena (km 3,630).


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mito hii mitatu humwaga kila sekunde m³ 50,000 kwenye Bahari Aktiki.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kati ya mito mingine mikubwa kuna: Volga ambayo ni mto mrefu wa Ulaya ukiishia katika Bahari ya Kaspi Dnepr unaoishia katika Bahari Nyeusi; ni njia ya maji muhimu Kama ni njia muhimu pia Oka Moskva Neva Don Amur Maziwa ya Urusi hushika takriban robo ya maji matamu yote duniani yasiyo barafu. [2]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Ziwa kubwa ni Ziwa Baikal ambayo ni ziwa yenye maji mengi duniani.[3]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Maziwa mengine ni pamoja na Ladoga na Onega ambayo ni kati ya maziwa makubwa zaidi ya Ulaya.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Miji mikubwa  Majiji mawili makuu ni Moscow na Sankt Peterburg.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Moscow ni mji mkuu wa kale uliyorudishiwa nafasi yake baada ya mapinduzi ya kikomunisti ya mwaka 1918.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Sankt Peterburg ilikuwa mji mkuu kuanzia mwaka 1703 hadi 1918 kama makao makuu ya tsar au kaisari wa Urusi.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Miaka 1924-1989 ikaitwa Leningrad kwa heshima ya Lenin, kiongozi wa mapinduzi.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Miji mingine mikubwa ni pamoja na: Novosibirsk Nizhniy Novgorod Yekaterinburg Samara Omsk Kazan Ufa Chelyabinsk Rostov Perm Volgograd Historia  Historia ya Urusi kama nchi ya pekee ilianza polepole pale ambako makabila ya wasemaji wa Kislavoni cha Mashariki walipoanza kujenga maeneo yao kuanzia karne ya 8 BK.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Waskandinavia waliunda dola la kwanza katika eneo la Kiev, wakalitawala kama dola la Kislavoni.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Wenyewe waliingia haraka katika lugha na utamaduni wa wenyeji, lakini waliacha jina lao kwa sababu "Rus" kiasili ilikuwa jina la Waskandinavia wale kutoka Uswidi ya leo.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mwaka 988 Kiev ilipokea Ukristo wa Kiorthodoksi kutoka Bizanti.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Tukio hilo liliathiri moja kwa moja utamaduni na historia yote iliyofuata.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Dola la Kiev liliporomoka kutokana na mashambulio ya Wamongolia baada ya Jingis Khan, na maeneo madogo zaidi yalijitokeza yaliyopaswa kukubali ubwana wa Wamongolia.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Upanuzi wa utemi wa Moscow Kubwa kati ya maeneo yale madogo ulikuwa utemi wa Moscow.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Watemi wa Moscow walichukua nafasi ya kwanza kuunganisha Waslavoni wa Mashariki dhidi ya Wamongolia na kupanua utawala wao.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Baada ya anguko la Konstantinopoli mwaka 1453 watawala wa Moscow walipokea cheo cha Kaisari wa Roma kilichoitwa "tsar" na kuwa cheo cha watawala wa Urusi hadi mwaka 1917.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mpaka karne ya 18 eneo la Moscow lilikuwa tayari kubwa likabadilika kuwa Milki ya Kirusi iliyoendelea kupanuka katika Siberia na Asia ya Kati, ikawa kati ya milki kubwa kabisa za historia ikienea kutoka Poland upande wa magharibi hadi bahari ya Pasifiki upande wa mashariki.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Matengenezo ya kisiasa chini ya Petro I Tsar Petro I (1689 - 1725) alitambua ya kwamba nchi yake ilikuwa nyuma upande wa teknolojia na elimu kulingana na mataifa ya Ulaya.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Alianzisha mabadiliko mengi ya kuiga mfano wa Ulaya ya Magharibi akahamisha mji mkuu kutoka Moscow kwenda mji mpya aliounda sehemu ya magharibi ya milki yake akauita Sankt Peterburg.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Tangu wakati wa Petro I nchi ilishiriki katika siasa ya Ulaya pamoja na vita vingi vya huko.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mwanzo wa karne ya 19 milki ikashambuliwa na Napoleon Bonaparte aliyeteka Moscow lakini Warusi walifaulu kuwafukuza maadui kwa msaada wa baridi iliyoua askari wengi wa Ufaransa.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Upanuzi katika Asia Matsar wa Urusi waliendelea kutawala kwa kuwa na mamlaka zote bila kushirikisha wananchi jinsi ilivyokuwa kawaida katika sehemu nyingine za Ulaya.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Miji iliona maendeleo ya viwanda na jamii ya kisasa, lakini sehemu kubwa ya wakulima waliendelea kukaa chini ya utawala wa makabaila.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Katika sehemu ya pili ya karne ya 19 Urusi ulipanua utawala wake juu ya maneo makubwa ya Asia ya Kati na milima Kaukasus ukashindana na Milki ya Osmani, Uajemi na athira ya Uingereza katika Asia.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mapinduzi za 1905 na 1917 Mwanzoni mwa karne ya 20 Urusi ukaonekana tena kuwa nyuma ya nchi za magharibi na sababu kuu ilikuwa nafasi kubwa ya serikali iliyojitahidi kusimamia mabadiliko yote katika jamii na kuzuia mabadiliko yaliyoonekana magumu machoni pa Tsar, pa makabaila na pa maaskofu wa Kanisa la Kiorthodoksi.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mwaka 1904 upanuzi wa Urusi katika Asia uligongana na upanuzi wa Japan.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Katika vita dhidi ya Japani Urusi ulishindwa na tukio hili lilisababisha mapinduzi ya Urusi ya 1905.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Tsar Nikolas alipaswa kukubali uchaguzi wa bunge la duma kwa mara ya kwanza.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Hata hivyo haki za duma zilikuwa chache na mabadiliko yalitokea polepole mno.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Urusi ulijiunga mwaka 1914 na vita kuu ya kwanza ya dunia ukisimama upande wa Uingereza na Ufaransa dhidi ya Ujerumani na Austria-Hungaria.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Vita havikuenda vizuri, wananchi wakaona njaa na mapinduzi ya Februari 1917 yakamfukuza Tsar aliyejiuzulu.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Vita vikaendelea na Wajerumani walizidi kusogea mbele.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Serikali mpya ya bunge ikapinduliwa katika mwezi wa Oktoba 1917 na mapinduzi ya Bolsheviki chini ya kiongozi wao Vladimir Ilyich Lenin.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Utawala wa kikomunisti na Umoja wa Kisovyeti Huo ulikuwa mwanzo wa vita ya wenyewe kwa wenyewe.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Wakomunisti chini ya Lenin walishinda na kugeuza Urusi kuwa Umoja wa Kisoveti tangu mwaka 1922, wakitawala kwa mfumo wa kiimla wa chama chao.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Ili kurahisisha utawala wao Wakomunisti waliamua kutawala Urusi wa awali kwa muundo wa shirikisho, wakaunda jamhuri mbalimbali kufuatana na mataifa ndani ya eneo hilo kubwa.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Urusi lilikuwa sasa jina la jamhuri kubwa katika umoja huu nao ukaitwa Shirikisho la Jamhuri ya Kisovyiet ya Kijamii ya Kirusi.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kikatiba jamhuri hizo zote zilikuwa nchi huru lakini hali halisi zilitawaliwa zote kutoka makao makuu ya chama cha kikomunisti huko Moscow.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Katiba hiyo ilipata umuhimu tangu 1989, wakati wa mwisho wa utawala wa Wakomunisti ambako jamhuri zote zilitafuta uhuru wao zikaachana na Umoja.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mji mkuu Sant Peterburg ulibadilishwa jina kuwa Leningrad na baadaye makao makuu ya nchi yakahamishwa tena kwenda Moscow.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kiongozi aliyemfuata Lenin mwaka 1924 alikuwa Josef Stalin aliyeweza kugeuza utawala wa chama kuwa utawala wake mwenyewe akiongoza kwa jina la Katibu Mkuu wa chama cha kikomunisti.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mwaka 1939, mwanzoni mwa vita kuu ya pili ya dunia Stalin alipatana na Ujerumani wa Adolf Hitler kugawa maeneo ya Poland na nchi za Baltiki kati yao lakini mwaka 1941 Hitler alishambulia pia Umoja wa Kisovyeti.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Warusi walipoteza askari milioni kadhaa, lakini waliweza kuwazuia Wajerumani wasiteke Moscow na Leningrad.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kwa msaada wa Marekani Warusi waliweza kurudisha jeshi la Ujerumani na kusogea magharibi.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Umoja wa Kisovyeti ukawa kati ya nchi washindi wa vita kuu ya pili ya dunia.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mashindano ya vita baridi dhidi ya Marekani Tangu mwaka 1945 jeshi la Urusi lilikaa katika nchi zote za Ulaya ya Mashariki hadi katikati ya Ulaya.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Katika nchi hizo zote serikali za kikomunisti zilianzishwa na kusimamiwa na ofisi kuu ya chama cha kikomunisti huko Moscow.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Urusi ulikuwa kiongozi wa nchi za kijamaa, ukishindana katika vita baridi dhidi ya nchi za magharibi zilizoongozwa na Marekani.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Athira ya Umoja wa Kisovyeti ilipanuka hadi Afrika, Asia na Amerika ya Kati ambako nchi mbalimbali zilianza kuiga mtindo wa kikomunisti.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kusambaratika kwa Umoja kwa Kisovyeti Utawala wa kikomunisti uliendelea hadi mwaka 1990.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mwishoni matatizo ya uchumi yalizidi kwa sababu mfumo wa uchumi ulioongozwa moja kwa moja na serikali kuu, pamoja na utaratibu wa kiimla uliozuia wananchi kupinga siasa ya viongozi na kuleta hoja tofauti, ulisababisha tena nchi kubaki nyuma.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Tangu mwaka 1990 jamhuri kadhaa za Umoja wa Kisovyeti ziliondoka katika umoja na kutangaza uhuru wao ilhali serikali ilishindwa nguvu ya kuwazuia.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mwaka 1991 jamhuri wanachama za mwisho Urusi, Belarus na Ukraine ziliamua kumaliza Umoja wa Kisovyeti.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Urusi mpya Tangu mwaka 1991 Urusi ulipungukiwa na maeneo mengi yaliyotwaliwa katika karne ya 19 na ya 18, ukabaki peke yake ingawa bado ni dola kubwa kuliko yote duniani.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Marais wa Urusi baada ya 1991 walikuwa Boris Yeltsin na Vladimir Putin.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Dmitry Medvedev alichaguliwa kuwa rais wa Urusi mwaka 2008 na mtangulizi wake Vladimir Putin akawa waziri mkuu.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Siasa Utawala  Kulingana na katiba ya nchi, Urusi ni shirikisho na jamhuri ambako rais ni mkuu wa nchi [4]na waziri mkuu ni kiongozi wa  serikali.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Shirikisho la Urusi linafuata muundo wa demokrasia yenye mfumo wa vyama vingi.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kuna serikali ya kiraisi yenye mikono mitatu: Bunge: kuna sehemu mbili ambayo moja ni duma ya Urusi yenye wabunge 450 na Halmashauri ya Shirikisho la Urusi lenye wawakilishi 166 waliochaguliwa na bunge za Maeneo ya Shirkisho la Urusi.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Serikali: rais ni Amiri Jeshi Mkuu, anaweza kutoa veto dhidi ya sheria zilizoamuliwa na bunge, na kuteua baraza la mawaziri pamoja na maafisa wengine muhimu.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mahakama: Kuna Mahakama ya kikatiba, Mahakama Mkuu na mahakama nyingine za ngazi za shirikisho na majaji wanachaguliwa na HAlmashauri ya Shirikisho kufuatana na mapendekezo ya rais.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Rais huchaguliwa kwa kura ya wananchi wote kwa kipindi cha miaka sita akiweza kurudishwa mara moja madarakani; anaweza kugombea tena baada ya kupumzika angalau kipindi kimoja. [5]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Baraza la mawaziri lina waziri mkuu na mawaziri wake wanaoteuliwa na rais kulingana na pendekezo ka waziri mkuu.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Waziri mkuu anahitaji kukubaliwa na duma.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Vyama vya kisiasa muhimu ni Urusi wa Umoja, Chama cha Kikomunisti cha Urusi, Chama Huria cha Urusi na Urusi wa Haki.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mfumo wa Shirikisho  Kuna Maeneo ya Shirikisho la Urusi 85.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kulingana na katiba ya nchi kuna maeneo 85 yanayofanya shirikisho lake [6] pamoja na eneo la Krim na mji wa Sevastopol.[7]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Maeneo ya shirikisho yanawakilishwa sawa katika bunge na kila moja linapewa wawakilishi wawili. [8]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Lakini hali halisi yana viwango tofauti vya madaraka ya kujitawala katika siasa ya ndani.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Jamhuri za shirikisho 22 ambazo kwa jina zinajitawala, zina katiba zao zikiwa na gavana na bunge wanaochaguliwa na wakazi wake moja kwa moja.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Sheria ya Urusi inaamuru uchaguzi wa moja kwa moja wa wakuu wa jamhuri lakini hao hawaruhusiwi tena kutumia cheo cha "rais".[9]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Jamhuri ina haki ya kujiamulia kuhusu lugha rasmi.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Hadhi ya jamhuri ilianzishwa kutokana na kuwepo kwa kabila kubwa au taifa lenye utamaduni usio wa Kirusi.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Hali halisi jamhuri nyingi zina wakazi wengi Warusi kutokana na historia ya uhamiaji zamani za Umoja wa Kisovyeti.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mikoa ya Urusi 55, ila kuna majina mawili kwa mikoa hiyo.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mingi inaitwa oblast ambayo ni hali ya kawaida na 9 inaitwa krai kwa sababu za kihistoria; zote zina gavana na wabunge wanaochaguliwa na wakazi moja kwa moja.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Majiji ya Shirikisho 3 ambayo ni majiji yaliyopewa hadhi ya pekee kutokana na umuhimu wao wa kitaifa (Moscow, Sankt Petersburg na Sevastopol) Maeneo huru 5 ambayo ni maeneo makubwa yenye watu wachache yaliyopewa hadhi ya pekee kwa sababu ni maeneo ya kidesturi ya wakazi asilia wasio Warusi; siku hizi kote Warusi wamekuwa wengi lakini hadhi ya eneo huru ni jaribio la kuonyesha heshima kwa utamaduni wa pekee wa wenyeji.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

"Uhuru" katika mengi ni kwa jina tu, unahusu zaidi utamaduni na kutunza lugha ya wenyeji asilia: mengi hutawaliwa na mkoa wa jirani.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Maeneo manne huitwa "okrug huru" na moja "oblast huru" ambayo ni Oblast huru ya Kiyahudi) Maeneo yote ya Shirikisho yamepangwa katika kanda 9.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kila moja huwa na Mkuu wa Kanda anayeteuliwa na rais na jukumu lake ni kusimamia na kuangalia kazi ya serikali za maeneo.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Watu, lugha, dini Warusi asilia ni 81%, lakini kuna makabila mengine 160 katika shirikisho, ambayo yanatumia lugha 100 hivi[10] (angalia orodha ya lugha za Urusi).


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kufuatana na sensa ya mwaka 2002 kulikuwa na watu milioni 142.6 wasemaji wa Kirusi, wakifuatwa na wasemaji wa Kitatari milioni 5.3 na Kiukraina milioni 1.8.[11]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Lugha rasmi na ya kawaida ni Kirusi kwenye maeneo yote ya Shirikisho la Kirusi lakini katiba ya nchi inatoa kibali kwa Jamhuri za shirikisho kujiamulia lugha rasmi ya nyongeza kwa eneo lao pamoja na Kirusi.[12].


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kuna pia "maeneo huru" ya pekee yenye lugha zao pamoja na Kirusi.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Dini   Warusi wengi kabisa walikuwa wafuasi wa Ukristo wa Kiorthodoksi hadi mapinduzi ya 1917/18.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Katika mapokeo yao wenyewe ni Mtume Andrea aliyeleta mara ya kwanza imani hiyo hadi Urusi.[13].


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mnamo mwaka 988 mtemi wa Kiev Vladimir Mkuu alipokea ubatizo kutoka kwa mapadre wa Kanisa la Bizanti uliofuatwa na ubatizo wa familia na wananchi wa Kiev[14]).


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kanisa la Kiorthodoksi liliendelea kuwa dini rasmi katika milki za Kirusi hadi mapinduzi ya 1917.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Wakomunisti walioshika utawala mwaka ule walikataa dini zote [15]    Urusi pamoja na Umoja wa Kisovyeti ilikuwa nchi ya kwanza iliyoamua kufuata uatheisti kama itikadi kuu[16] [17][18] Serikali ya kikomunisti ilinyang'anya mali na majengo ya Kanisa, magazeti yake yalishambulia mafundisho ya dini, uatheisti ukafundishwa shuleni na waumini wakahangaishwa.[19]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Makanisa mengi yaligeuzwa kwa matumizi ya ghala, ukumbi wa michezo na kadhalika au kubomolewa.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mapadre, maaskofu na maimamu mara nyingi walikamatwa, kutupwa gerezani au kutumwa kwenye makambi ya GULAG.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kati ya miaka 1922 hadi 1926 jumla ya maaskofu 28 na mapadre zaidi ya 1,200 waliuawa.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Wengi sana zaidi walidhulumiwa.[20]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Dini za awali ziliendelea chini ya ukomunisti lakini kwa matatizo makubwa.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Waumini waliweza kusali kwao nyumbani na katika makanisa na misikiti michache iliyobaki.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Wakati wa Vita Kuu ya Pili mateso yalipungua kidogo kwa sababu Joseph Stalin alitaka kuwaunganisha wananchi wote chini ya uongozi wake katika juhudi za vita.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Baada ya ukomunisti kuanguka mnamo 1990 jumuiya za kidini zimepata uhai mpya.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Wafuasi wa dini hawahesabiwi katika sensa, hivyo kuna makadirio tu.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Mnamo Agosti 2012 kulikuwa na kadirio la asilimia 46.8 za Warusi kuwa Wakristo [21] na asilimia 25 waliamini uwepo wa Mungu lakini bila kufuata dini yoyote.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Makadirio mengine yalitaja asilimia 76 za Warusi kuwa Wakristo [22] au asilimia 65 [23].


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Upande wa Wakristo, wengi wanakadiriwa kuwa Waorthodoksi (kati ya hao wengi hawashiriki kwenye ibada za mara kwa mara) na wachache ni Wakatoliki na Waprotestanti.[24]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Uislamu ni dini yenye wafuasi wengi baada ya Kanisa la Kiorthodoksi.[25]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Ni dini kuu kati ya watu wengi wa Kaukazi kama vile Wachecheni, Waingushi na Wacherkesi, pia kati ya wasemaji wengi wa Lugha za Kiturki kama vile Watatari na Wabashkiris.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kwa jumla kuna kadirio la kuwepo kwa milioni 9,400,000 Waislamu ambao ni sawa na asilimia 6.5% ya wananchi wote.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Walio wengi ni Wasunni, pamoja na wafuasi wachache wa Shia na Ahmadiya.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Sehemu kubwa wanajihesabu kuwa Waislamu bila madhehebu.[26] [21][27] Katika maeneo matatu kuna wafuasi wa Ubuddha ambayo ni Buryatia, Tuva na Kalmykia.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Dini za jadi hufuatwa bado katika sehemu za Siberia na Mashariki ya Mbali kama vile Yakutia na Chukotka.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kwa jumla Waslavi mara nyingi ni Wakristo wa Kiorthodoksi, wasemaji wa lugha za Kiturki ni zaidi Waislamu, na wenye lugha za Kimongolia mara nyingi hufuata Ubuddha.[28]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Kuhusu watu wasio na dini kuna makadirio kuwa kati ya 16% na 48% ya wananchi wote.[29]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Idadi ya watu wanaojihesabu kuwa Waatheisti ni asilimia 7 na idadi yao imeendelea kupungua. [30]


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Tanbihi  Viungo vya nje   at Curlie Wikimedia Atlas of Russia   at UCB Libraries GovPubs  from the BBC News  at Encyclopædia Britannica Serikali  Vingine   from the   International news project about Russia      International news project about Russia  Moscow and Russia through Muscovite's eyes.


Question: Je, mji wa Zanzibar una takriban watu wangapi?

Urusi

Jamii:Nchi za Ulaya Jamii:Nchi za G8 Jamii:Nchi za G20


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Mkoa wa Mbeya ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye Postikodi namba 53000, ukipakana na Zambia na Malawi, halafu na mikoa ya Rukwa, Tabora, Singida na Iringa, mbali na mkoa mpya wa Songwe uliomegwa kutoka ule wa Mbeya upande wa magharibi mwaka 2016.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Kabla ya kugawiwa kulikuwa na wilaya 10 zifuatazo: Mbeya Mjini, Mbeya Vijijini, Rungwe, Kyela, Ileje, Mbozi, Chunya, Momba na Mbarali.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Tangu 2016 mkoa umekuwa na wilaya za Busekelo, Chunya, Kyela, Mbarali, Mbeya Mjini, Mbeya Vijijini na Rungwe.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Jiografia Mbeya ni kati ya maeneo yanayopendeza kabisa ndani ya Tanzania ikiwa na sehemu za Ziwa la Nyasa, Ziwa Rukwa, Mlima ya Mbeya, Mlima ya Rungwe, Uwanda wa juu wa Uporoto, Uwanda wa Usangu ingawa haukufikiwa bado na utalii.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Wilaya ya Rungwe ni eneo lenye mvua nyingi katika Tanzania.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Mkoa wa ujumla ni mojawapo kati ya mikoa yenye kilimo kizuri inayotoa mazao ya kulisha taifa.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Lakini maeneo makubwa ya Wilaya ya Chunya ni makavu.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Wilaya ya Chunya ina madini mbalimbali hasa dhahabu.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Wenyeji wa wilaya ya Chunya ni Wabungu na waishio huko zaidi ni Wanyiha.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Mbeya na Mbozi kahawa hupandwa.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Rungwe pana chai nyingi, pamoja na Rungwe na Chimala hulimwa mpunga.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Nyanda za juu kuna nafaka na viazi.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Kijiolojia mkoa wa Mbeya ni eneo la kukutana kwa mikono miwili ya Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki inayoendelaea hapa katika ziwa Nyasa.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Maziwa na mito Mkoa wa Mbeya inapakana na maziwa mawili makubwa ndiyo Ziwa Nyasa na Ziwa Rukwa.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Hasa milima yenye asili ya volkeno ya wilaya ya Rungwe inyajaa maziwa ya kasoko.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Mito mikubwa ni Songwe na Kiwira.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Chanzo cha mto Ruvuma kiko pia Mbeya katika tambarare ya Usangu.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Majimbo ya bunge Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo: Busokelo	:	mbunge ni 	Atupele Mwakibete	(CCM) Ileje	:	mbunge ni 	Janeth Mwamben	(CCM) Kyela	:	mbunge ni 	Harrison Mwakyembe	(CCM) Lupa	:	mbunge ni 	Victor Mwambalaswa	(CCM) Mbarali	:	mbunge ni 	Haroon Mullah Pirmohamed	(CCM) Mbeya Mjini	:	mbunge ni 	Joseph Mbilinyi	(Chadema) Mbeya Vijijini	:	mbunge ni 	Oran M. Njeza	(CCM) Mbozi	:	mbunge ni 	Paschal Haonga	(Chadema) Momba	:	mbunge ni 	David Silinde	(Chadema) Rungwe	:	mbunge ni 	Sauli Henry Amon	(CCM) Songwe	:	mbunge ni 	Philipo Mulugo	(CCM) Tunduma	:	mbunge ni 	Mwakajoka Frank	(Chadema) Vwawa	:	mbunge ni 	Hasunga Ngailanga	(CCM) Waandishi toka mkoa wa Mbeya Godfrey Mwakikagile Christopher Richard Mwashinga Tazama pia Orodha ya milima ya mkoa wa Mbeya Orodha ya mito ya mkoa wa Mbeya Viungo vya nje    Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.


Question: Je,chuo kikuu kongwe kabisa nchini Tanzania ni ipi?

Mkoa wa Mbeya

M *


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Mawasiliano ni mchakato wa kuhamisha taarifa kutoka chombo kimoja hadi kingine.


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Michakato ya mawasiliano ni mwingiliano unaohusisha ishara kati ya angalau mawakala wawili walio na mkusanyiko wa ishara na sheria za elimu ishara.


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Mawasiliano kwa kawaida hufafanuliwa kama "kupashana au kubadilishana mawazo, maoni, au habari kwa maneno, maandishi au ishara".


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Ingawa kuna mawasiliano ya njia moja, mawasiliano yanaweza kueleweka vyema kama mchakato kati ya wahusika wawili ambapo kuna mabadilishano na kukuza kwa fikra, hisia au mawazo (nishati) kufikia lengo lililokubaliwa au mwelekeo uliokubaliwa (habari). [1]


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Muhtasari Mawasiliano ni mchakato ambapo habari hupakiwa na kutumwa na kupashwa na mtu kwa anayepokea kupitia njia maalum.


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Kisha anayepokea hupakua ujumbe ule na kumpatia aliyetuma (ma)jibu.


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Aina zote za mawasiliano huhitaji mtumaji, ujumbe na mpokeaji.


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Mawasiliano huhitaji kwamba wanaohusika wawe na jambo linalowaunganisha kimawasiliano.


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Kuna njia zinazohusisha kusikia, kama vile unenaji, wimbo, na toni ya sauti, na kuna zile zisizohusisha kusikia, kama vile miondoko ya mwili, lugha ishara, kugusa, kuwasiliana kwa macho na kuandika.


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Mabadiliko katika mawasiliano Kadiri wakati unavyopita, teknolojia imeendelea kukua na kuibua aina mpya za mawazo kuhusu mawasiliano.


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Maendeleo hayo ya teknolojia yalibadilisha jinsi mawasiliano yanavyofanyika.


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Watafiti wamegawanya jinsi mawasiliano yalivyobadilika katika hatua tatu.


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Mabadiliko ya mwanzo: mawasiliano ya kwanza katika maandishi yalianza na michoro.


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Maandishi hayo yaliandikwa kwenye mawe, ambayo yalikuwa mazito mno kuhamishwa.


Question: Teknolojia ina umuhimu gani kwa binadamu?

Mawasiliano

Wakati huo, mawasiliano ya maandishi hayangeweza kubebwa, ingawa yalikuwepo.