Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo huishi kwa miaka 50-70, lakini tembo aliyevunja rekodi aliishi miaka 82.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo mkubwa kupata kuishi alikuwa huko Angola na kupigwa risasi mnamo mwaka 1956.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo dume huyu alikuwa na uzito wa kg. 12,000, akiwa na kimo mpaka mabegani cha mita 4.2, mita moja zaidi kuliko tembo wa sasa wa Africa.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wadogo, kama saizi ya ndama, au nguruwe mkubwa, waliishi zamani sana, huko visiwa vya Crete.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wametokea sana kwenye tamaduni za dunia.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Ni ishara/alama ya hekima huko Asia na ni maarufu kwa uwezo wao wa kumbukumbu na akili, ambapo hufanikiwa kukaribiana na jamii ya binadamu wa kale.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Mwanafalsafa Aristotle aliwahi kusema ndiye “mnyama pori anayewapiku wengine wote kwa hekima na akili”.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Jina la tembo kwa Kiingereza lina asili ya neno la Kigiriki lenye maana ya meno/pembe za ndovu.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wakubwa hawana wanyama wanaowawinda ingawa samba huweza kuwashambulia ndama wa tembo na tembo wadhaifu.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Japokuwa hutuishiwa sana na kuwa hatarini kutokana na mwingiliano na binadamu na ujangili.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Kadiri ya sensa ya mwaka 2007, tembo wa Afrika walikuwa kati ya 470,000 au 690,000.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo hulindwa duniani kote.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Hii ni sambamba na maeneo maalumu ya kuwakamata, matumizi ya nyumbani na biashara kwenye mazao yake kama viel vipusa.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Mataifa kadhaa yameripoti kupungua kwa tembo wao mpaka kufikia theluthi mbili, na hata wale walio kwenye maeneo tegefu nao wako hatarini kutoweka kutokana na kuongezeka kwa ujangili kwa zaidi ya asilimia 45% kupelekea hata takwimu za sasa kutokuwepo.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Spishi Spishi za Afrika Loxodonta africana, Ndovu-nyika (African Bush Elephant) Loxodonta cyclotis, Ndovu-misitu (African Forest Elephant) Spishi ya Asia Elephas maximus, Ndovu wa Asia (Asian Elephant) Tembo wa Afrika  Tembo wa jenasi ya ‘Loxodonta’, kwa ujumla hujulikana kama tembo wa Afrika.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Kwa sasa wanapatikana katika nchi 37.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wa Afrika hutofautishwa na tembo wa Asia kwa namna mbali mbali.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Kwanza masikio yao ni makubwa sana na mwili wao ni mkubwa wenye mgongo uliopinda.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Wote, dume na jike wa tembo wa Afrika huwa na pembe za ndovu/vipusa kwa nje na miili yao huwa na nywele kidogo kuliko tembo wa Asia.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Ndovu wa Afrika hugawanywa kwenye makundi mawili kulingana na spishi zao, ndovu-nyika (Loxodonta africana africana) na ndovu-misitu (Loxodonta cyclotis).


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wa savanna wa Afrika, ndiyo tembo mkubwa kuliko wote.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Ndiyo mnyama wa ardhini aliye mkubwa kuliko wote, huku tembo dume akiwa na urefu wa mita 3.2 mpaka 4 mabegani na uzito wa kg. 3,500 mpaka 12,000.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo jike huwa mdogo kiasi huku wengi wakiishia urefu wa mita 3 tu.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Wengi wa tembo wa savanna wa Afrika hupatikana katika nyika, mabwawani, na kwenye fukwe za ziwa.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Hukaa sana kwenye kanda za savanna kusini mwa jangwa la Sahara.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Spishi nyingine ya ndovu wa Afrika ni ndovu-misitu (Loxodonta cyclotis), ambao ni wadogo na wa mviringo kiasi, pembe zao zikiwa fupi kiasi na zilizonyooka kuliko tembo wa savanna.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wa misituni hufikia mpaka uzito wa kg. 4500 na husikia urefu wa mita 3.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Mambo mengi hayafahamiki kuhusu tembo hawa ukivilinganisha na tembo wa savanna, kutokana na mazingira wanamoishi.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Mara nyingi huishi katika misitu ya Afrika, ile mizito nay a mvua, ya kati na magharibi mwa Afrika.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Japo mara chache husogea mipakanai mwa misitu yao, na kuzaliana na tembo wa savanna.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wa Asia  Tembo wa Asia ni mdogo kuliko tembo wa Afrika, ana masikio madogo, na kwa kawaida ni tembo dume tu ambao ndio huwa na pembe tu.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Ndovu wa Asia anazoea wanadamu, kwa hiyo katika nchi kama Uhindi au Uthai hutumiwa kama mnyama wa kazi akibeba mizigo au watu.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Zamani spishi hii ilitumiwa hata vitani.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Kwa mfano jemadari Hanibal wa Karthago alishambulia Dola la Roma kwa msaada wa ndovu wa kijeshi waliovuka milima ya Alpi.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wa Asia duniani, pia hufahamika kama tembo wa India, hukaribia 60,000 walau mara moja ya kumi ya tembo wa Afrika.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Kwa ukaribu zaidi inakadiriwa kuwa tembo 38,000 mpaka 53,000 wapo misituni na 14,500-15,300 wanafungwa kwenye makazi ya watu nap engine 1000 hivi wametawanyika kwenye sehemu za kuonyeshea wanyama.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Kupungua kwa tembo wa Asia, pengine ni kwa hali ya juu zaidi kuliko kwa tembo wa Afrika kutokana na ujangili na uvamizi wa makazi ya tembo unaofanywa na binadamu.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wa savanna Hawa tembo wa Savanna (Elephas maximus sumatramus), wanapatikana tu hasa Sumatra, na ni wadogo kuliko wale wa India.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo hawa wana idadi takribani 2100 mpaka 3000.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Wana rangi nyepesi ya kijivu kuliko tembo wengine wa Asia, na madoa ya pinki kwenye masikio yao.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wa Sumatra huwa na urefu wa mita 1.7-2.6 mabegani mwao na uzito wao ni takribani kg. 3000 Ngozi  Tembo wana ngozi pana sana kwenye asilimia kubwa ya msuli wao na hukaribia sentimeta 2.5 kwa upana.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Japo ngozi kwenye mdogo na sikioni ina upana wa karatasi tu.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Ngozi ya tembo wa Asia huwa na nywele kiasi, hasa wakati wa utoto na kupungua wakati wanapoendelea kukua; huku tembo wa Afrika wakiwa hawana nywele kabisa.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Mkonga  Tembo hutuma mkonga kwa kazi mbali mbali mojawapo kupukuta jicho lake.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Mkonga ni muunganiko wa pua na mdomo wa juu, umenyooka na kuwa ogani muhimu kwa tembo.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wa Afrika wana vitu kama vidole viwili hivi mwishoni mwa mikongo yao, huku tembo wa Asia wakiwa na kimoja tu.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Kulingana na wanabiolojia, mkonga wa tembo unatakribani ya misuli 40,000 ndani yake, inayoifanya uwe na uwezo wa hata kuinua kipande kidogo cha kioo, vile vile kuwa na nguvu za hata kung’oa matawi ya misuli ndani ya mkonga wa tembo ni karibu ya 100,000 wanyama wengi wala majani hutumia meno yao chonge kurarua na kuchana majani.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Hata hivyo, isipokuwa kwa wakiwa bado wadogo, tembo hutumia mikonga yao kuchuma chakula na kuweka kinywani mwao.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Hula majani, matunda na matawi yake huangusha mti wote kabisa.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Mkonga wa tembo hutumika pia kunywea maji.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo huvuta maji kupitia tundu za mkonga wake, mapaka lita kumi na nne kwa wakati mmoja, na kuyamimina kinywani mwake.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Wakati mwingine hujimwagia maji mwilini kwa maana ya kuoga.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Pia huweza kujipaka vumbi na tope, ambapo pindi hukauka huwa kama namna ya kujikinga na mwanga mkali wa jua.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Wakati wa kuogelea, mkonga huwa kama neli yam zamia huwa nzuri kweli kweli.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Mkonga pia hufanya kazi kubwa katika mahusiano ya jamii yake na wanyama wengine.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo husalimiana kwa kukutanisha na kuishikisha mkonga yao, sawia na binadamu anayosaliamana kwa kushikana mikono.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Huitumia mikonga yao wakti wa kupishana, kupapasana na wenzi na pia mama anapoluwa anambembeleza mtoto.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Pia pindi anapoinua mkonga wake humaanisha kusalimu amri.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo hujilinda wenyewe kutoka kwa wavamizi kwa kuwadaka na kuwabana.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo pia hutegemea mkonga kwa ajili ya kunusa.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Kwa kuinua mkonga hewani na kuyumbisha pande zote, na kama peviskopu, mkonga hutumika kutambua marafiki, maaduai na vyanzo vya chakula.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Pembe (au pembe-jino) Pembe za tembo ni kama meno ya pili ya chonge ya tembo hawa.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Pembe hukua mfululizo, na kwa mwaka mmoja, huongezeka kwa sm 18 kwa tembo dume.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Pembe hizi hutumika kuchimba kwa ajili ya maji, chumvi, mizizi, kula magome ya miti, na kutaboa miti ya mibuyu kupata majimaji ya ndani.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Pia hutumika kusafisha njia kwa kusogeza na kukata miti na matawi ya miti mikubwa.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Pia hutumika kuweka alama kwenye miti kuonyesha mipaka ya hiamaya zao na mara kadhaa hutumika kama silaha.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Kama ilivyo kwa binadamu, wanapokuwa wanazoea kutumia sana mkono wa kulia ama kwa wengine wa kushoto, vivyo hivyo tembo nao huwa na ubobezi katika kutumia aidha pembe ya kushoto au kulia.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Pembe inayotumika sana, huitwa penge kuu, kuwa fupi kidogo, na iliyolika kidogo kwenye ncha yake kutokana na matumizi.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wote wa Afrika, dume na jike, huwa na pembe kubwa zinazoweza kufikia mita 3 kwa urefu na uzito wa kilo tisini.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wa Asia huwa na pembe kwa dume pekee, lakini pembe zao huwa nyembamba na nyepesi, huku nzito kuliko zote kwao ilikuwa na uzito wa kg 39 Pembe kwa spishi zote huundwa kwa kalsiamu fosfeti, huku sehemu ya tishu hai ikiwa ni ndogo mno.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Watu hutaka kupata pembe za tembo kwa wingi nao kumepelekea sana kuadimika kwa tembo hao kutokana na uwindaji wa tembo.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Kwa sababu ya ujangili wa ndovu ili kupata pembe zao aina za ndovu bila pembe zimetokea kwa mahali mbalibali, kaskazini kwa Msumbiji hasa.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Ndovu hawa huitwa buda.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Meno Meno ya tembo ni tofauti sana na yale ya mamalia wengine.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Wakati wa maisha yao yote, huwa na jumla ya meno 28.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Haya hujumuisha meno change ba pili (hizi ndizo pembe), meno ya maziwa kabla ya pembe, magego madogo 12:3 kila upande wa taya, magego 12:3 kila upande wa taya.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Upande wa taya Tofauti na mamalia wengine ambao meno ya kitoto huanza na kupisha meno ya ukubwani ya moja kwa moja, tembo huwa na mzunguko wa meno kwa maisha yao yote.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Pembe zao hutanguliwa na meno change mawili ambayo huondoka baada ya mwaka mmoja na pembe kuchomoza.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Magego hubadilishwa walau mara tano katika maisha ya tembo.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Meno hayatoki kutaka kwenye fidhi wima kama kwa binadamu isipokuwa, kutoka kwa ulalo, kama mkanda wa kusukumia mashine.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Meno mapya hukua nyuma ya kinywa na kuyasukuma meno ya zamani nje.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo wanapozeeka sana, ile seti ya mwisho ya meno huisha na kuwa laini hata kushindwa tena kula na kutafuana na kutegemea tu chakula laini tu.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Tembo hao wazee hutumia muda wao wa siku za mwisho kwenye maeneo wazi ambako wanaweza kula nyasi laini.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Kwa bahati mbaya, meno yao ya mwisho yanapodondoka, tembo hao hushindwa kula na hufa kwa njaa.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Isingekuwa kuisha kwa meno, tembo wangekuwa na uwezo wa kuishi kwa muda mrefu sana.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Kwa sababu sasa makazi ya tembo yanazidi kuvamiwa na kuwa madogo mno, tembo wazee hukosa sehemu nzuri za kujipatia nyasi laini na hivyo hufa mapema kwa njaa.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Chakula Ndovu hula manyasi na majani mengi.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Kwa chakula hiki ambacho ni kigumu hutegemea meno yao.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Meno hayo polepole yanachakaa kutokana na ugumu wa manyasi na baada ya kuharibu meno yote ndovu hufa.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Penye ndovu wengi mno wanaharibu miti.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Wanapenda majani ya miti na hivyo wanavunja matawi ili wapate majani.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Wakiweza wanaangusha pia mti wote kwa chakula hiki.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Uharibifu huu ni tatizo katika mbuga za wanyama kadhaa ambako ndovu hawawezi kutoka nje kwa sababu nje wanawindwa.


Question: Je,mbwa hubeba mimba kwa muda upi?

Ndovu

Picha  Ndovu-nyika Ndovu-misitu Ndovu wa Asia  Viungo vya nje     Jamii:Majina ya mamalia kwa Kiswahili Jamii:Wanyama wa Afrika Jamii:Wanyama wa Asia Jamii:Wanyama wa Biblia


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Krismasi (pia Noeli) ni sikukuu ambayo Wakristo wengi husheherekea kuzaliwa kwake Yesu Kristo zaidi ya miaka 2000 iliyopita.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Kwa kawaida husheherekewa tarehe 25 Desemba katika Ukristo wa magharibi na tarehe 6 Januari katika ule wa mashariki.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Jina Kuna majina mawili yaliyo kawaida kwa Kiswahili kwa ajili ya sikukuu hii: Krismasi inatokana na neno la Kiingereza lenye maana ya "Christ`s Mass" yaani misa au ibada ya Kristo.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Noeli inatokana na neno la Kiingereza "Noel" (au "Nowell") ambalo limepokewa kutoka lugha ya Kifaransa "Noël".


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Hilo ni ufupisho wa neno la Kilatini "Natalis (dies)", "(siku ya) kuzaliwa".


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Historia ya sherehe ya Krismasi  Hakuna uhakika ni lini Krismasi ilianza kusheherekewa.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Ni sikukuu ya kale katika Ukristo lakini haikuwepo tangu mwanzoni.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Tarehe halisi ya kuzaliwa kwake Yesu haijulikani kwa sababu utamaduni wa Wayahudi wa wakati ule haukuwa na sherehe au kumbukumbu ya siku ya kuzaliwa.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Lakini baadaye Ukristo ulienea katika Dola la Roma kati ya mataifa yaliyokuwa na kawaida ya kuzingatia siku ya kuzaliwa.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Hivyo ilijitokeza hamu ya kusheherekea pia sikukuu ya kuzaliwa kwake Kristo.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Ndiyo asili ya sikukuu ya Krismasi.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Tangu mwanzo wa karne ya 3 BK kuna kumbukumbu ya waandishi mbalimbali waliojadili tarehe ya kuzaliwa kwake Yesu Kristo.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Habari za kwanza kabisa za makadirio ya tarehe ya kuzaliwa kwake Yesu zinapatikana kutoka Misri mnamo mwaka 200 BK.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Mwandishi Mkristo Klemens wa Alexandria [1] alilalamikia udadisi wa wataalamu kadhaa wa Misri waliodai kwamba wamekadiria tarehe hiyo katika mwezi Mei, wengine katika Aprili.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Alisema pia kuwa kikundi cha Kikristo cha wafuasi wa Basilides huko Misri walisheherekea Epifania pamoja na kuzaliwa kwake Yesu tarehe 6 Januari.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Lakini kadirio la tarehe 25 Desemba lina asili katika Misri pia.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Kuanzia mwaka 200 (kwa mara ya kwanza katika maandishi ya Sixtus Julius Africanus) wataalamu nchini Misri waliona tarehe 14 Nisan ya kalenda ya Kiyahudi ambayo ni sawa na 25 Machi ilikuwa tarehe ya kufa kwake Kristo na pia siku ya utungaji mimba wake.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Kwa kuongeza miezi tisa ya mimba inajitokeza 25 Desemba kama tarehe ya kuzaliwa.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Inaonekana tarehe 25 Desemba ilijitokeza wakati huo.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Kuna taarifa ya mwaka 204 kutoka Ipolito wa Roma kwamba tarehe 25 Desemba ilikuwa sikukuu ya kuzaliwa kwake Yesu Kristo.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Krismasi na sikukuu ya Sol Invictus Mjini Roma wakati wa karne ya 4 tarehe ya Krismasi katika Desemba ilitokea pamoja na sikukuu ya Kipagani iliyoitwa "Siku ya Sol Invictus".


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Hii ilikuwa sherehe ya Jua kama mungu "Sol invictus" (yaani "Jua lisiloshindika").


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Hii ilikuwa ibada iliyoingia Roma kutoka Uajemi ambako mungu Mithra aliabudiwa kama mungu wa nuru.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Waumini wa dini ya Jua waliona wakati wa Desemba kama kipindi cha pekee kutokana na solistasi ya mwezi huu; kuanzia siku za 21/22 Desemba mchana huwa mrefu kuliko usiku kwenye nusutufe ya kaskazini ya Dunia.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Hii ilitazamwa kama ushindi wa nuru = Jua juu ya giza.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Aliyeingiza sikukuu ya "Kuzaliwa Jua"  huko Roma ni Eliogabalus (kaisari kuanzia 218 hadi 222).


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Baadaye kaisari Aurelianus akaithibitisha rasmi mwaka 273, hatimaye ikahamishiwa tarehe 25 Desemba.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Wakati wa kaisari Licinius (308-324) sikukuu hiyo ilikuwa ikiadhimishwa bado tarehe 19 Desemba. [2].


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Wataalamu mbalimbali walidai kwamba Kanisa lilipachika sikukuu ya Kristo kwenye tarehe hiyo kwa nia ya kufanya ichukue nafasi ya sikukuu ya jua kama mungu "Sol invictus" (yaani "Jua lisiloshindika").


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Kwa namna yoyote hata katika Ukristo Jua linatazamwa kama ishara ya Kristo; katika sehemu mbalimbali za Biblia Kristo alifananishwa tayari na Jua na maneno haya yaliandikwa muda mrefu kabla ya kutokea kwa siku ya Sol Invictus.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Mifano ni Injili ya Luka 1,78 [3]Ufunuo 21, 23 [4], Malaki 4,2 ([5], hivyo katika mashindano na dini ya kuabudu Jua Wakristo walitumia lugha ya Biblia kwa kudokeza Kristo ndiye Jua la kweli.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Kutoka Roma, uliokuwa mji mkuu wa Dola la Roma, sherehe ya 25 Desemba ilienea kote katika Ukristo.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Wakristo wengi husheherekea tarehe 25 Desemba (Wakatoliki na sehemu ya Waprotestanti na Waorthodoksi).


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Kati ya Waorthodoksi kuna tarehe nyingine, hasa 6 Januari kutokana na tofauti katika kalenda.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Habari za Krismasi katika Biblia Habari za Krismasi kama sherehe hazipatikani katika Biblia kwa sababu zilizotajwa hapa juu na kwa sababu mwanzoni mwa Kanisa mkazo ulikuwa juu ya kifo na ufufuko wa Yesu, tunavyoona hasa katika barua za Mtume Paulo.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Baadaye tu, Wakristo walichunguza zaidi asili ya huyo aliyesadikiwa nao kuwa alikufa na kufufuka.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Hasa vitabu viwili vya Agano Jipya vina habari za kuzaliwa kwake Yesu, yaani Injili za Mathayo na Luka.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Katika Injili ya Mathayo Mathayo anasimulia habari hizo katika mlango wa kwanza kuanzia aya 18[6] na katika mlango wa pili[7].


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Bikira Maria, Mama wa Yesu, alipata mimba wakati alipokuwa mchumba wa Yosefu.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Yosefu alitaka kumwacha lakini aliambiwa na malaika aanze kuishi naye na kumkubali mtoto kama wake kwa kumpa jina "Yesu".


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Mamajusi kutoka mashariki waliwatembelea kijijini Bethlehemu na kuwaletea zawadi kwa sababu waliona nyota ya pekee iliyokuwa kwao alama ya kuzaliwa kwa mfalme mpya katika Uyahudi ikawaongoza hadi mjini Yerusalemu.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Lakini walipompitia mfalme Herode Mkuu, huyo alikasirika akimwogopa mfalme mpya.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Hata hivyo aliwaelekeza Bethlehemu kadiri ya utabiri wa nabii Mika.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Yosefu alipata tena ujumbe kutoka kwa malaika akaondoka na mtoto na Maria kukimbilia Misri kabla ya askari wa Herode hawajaweza kumuua Yesu.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Baada ya kifo cha Herode walirudi kutoka Misri lakini hawakuenda tena Bethlehemu bali walihamia Nazareti katika mkoa wa Galilaya.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Katika Injili ya Luka Katika taarifa ya Luka (mlango wa 1 na 2) Maria alipokea huko Nazareti ujumbe wa malaika mkuu Gabrieli kwamba atapata mimba halafu mtoto wa pekee.[8]


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Yosefu na Maria walikwenda Bethlehemu kwa sababu ya sensa iliyowataka kwenda katika mji asili wa ukoo wa Yosefu, mjukuu wa mfalme Daudi.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Hapo Yesu alizaliwa katika hori la kulishia wanyama; wachungaji mabondeni walitangaziwa na malaika habari hiyo wakaja kumwona mtoto.[9]


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Baada ya kuzaliwa wazazi walimpeleka Yesu Yerusalemu katika hekalu kufuatana na sheria ya Agano la Kale (Kitabu cha Kutoka 13,2; 13,15) halafu wakarudi kwao Nazareti.[10]


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Habari za Krismasi katika Korani Korani pia ina habari za kuzaliwa kwake Yesu (nabii Isa).


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Sura ya tatu (Al Imran, 42-47) ina habari za tangazo la malaika kwa Bikira Mariamu zinazofanana na Luka 1.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Sura ya 19 (Mariamu, 16-34) inarudia tangazo la malaika kwa Mariamu na inasimulia kuzaliwa kwake Yesu chini ya mti wa mtende, halafu majadiliano kati ya Mariamu na ndugu zake.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Mtoto mchanga Yesu akaanza kusema wakati wa kuzaliwa akimtetea mama yake dhidi ya ndugu zake.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Krismasi katika liturujia Kama kawaida, imani na liturujia ya Kikristo zinaitikia haja za binadamu.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Mojawapo ni kukutana na watu wa kupendeza kwa wema wao.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Kipindi cha Noeli kinatimiza haja hiyo, kwa kuwa kinaadhimisha kuzaliwa kwa mtu mpya kabisa ambaye anatuvutia kwa wema wake na ambaye tukimuona tumemuona Mungu, tena tukimpokea tunazaliwa upya kama wana wa Mungu.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

“Leo amezaliwa kwa ajili yenu Mwokozi, ndiye Kristo Bwana”.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Tunapoadhimisha Noeli tangazo hilo la malaika kwa wachungaji linatufikia sisi.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Si kujidanganya, kana kwamba Yesu angezaliwa leo, wala hatukumbuki tu tukio la zamani, bali fumbo la kuzaliwa Bwana linatufikia leo katika liturujia na kutuletea neema zake.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Hivyo tunaweza tukazaliwa upya kwa kushiriki kuzaliwa kwa kichwa chetu.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Liturujia inashangilia hivi, “Lo!


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Mabadilishano ya ajabu!


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Mwana wa Mungu anakuwa mtu kusudi mtu awe mwana wa Mungu!”.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Tena si binadamu tu, bali viumbe vyote vinapata heshima mpya kwa Neno wa milele kujifanya kiumbe.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Desturi za Krismasi Sherehe ya Krismasi imekuwa sikukuu muhimu sana katika tamaduni za mataifa yaliyoathiriwa na Ukristo.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Kuna desturi nyingi zilizojitokeza katika karne zote za kusheherekea Krismasi.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Sehemu ya desturi hizi zimeenea pia nje ya nchi za asili na hata kutumiwa na watu wasiofuata imani ya Kikristo.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Pango la Noeli lililoanzishwa na Fransisko wa Asizi mwaka 1223 kijijini Greccio (Italia ya Kati) na kuenea kila mahali kama sanaa inayoonyesha kwa njia mbalimbali jinsi Yesu alivyozaliwa.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Mapambo ya Krismasi: ni hasa nuru na taa za pekee.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Alama za nyota kwa kukumbuka nyota iliyopeleka mamajusi hadi Bethlehemu inawekwa ndani na nje ya nyumba na maduka.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Mti wa Krismasi - ni ishara ya pekee ya Krismasi yenye asili katika Ujerumani kusini-magharibi ya karne ya 16 hivi.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Asili yake iko katika maigizo yaliyosimulia hadithi za Biblia na mti wa Paradiso unaohusiana na masimulizi ya dhambi la kwanza na ujumbe wa Kristo kama mwokozi anayekuja kuondoa dhambi hilo.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Kutoka maigizo ya kanisani ishara ya mti uliopambwa matunda uliingia katika nyumba za Wakristo ambako ulipambwa zaidi kwa matunda, keki tamu na pipi kwa watoto.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Umekuwa mapambo ya nyumbani kwa majira ya Krismasi.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Tangu Krismasi kuwa nafasi muhimu kwa uchumi kuna pia maduka mengi yanayoweka miti hii na katika mazingira ya kibiashara uhusiano wake na mti wa Paradiso umesahauliwa mara nyingi.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Zawadi za Krismasi - Martin Luther alitaka kuongeza umuhimu wa Krismasi kwa Wakristo ambao wakati wake walikuwa na desturi ya kuwazawadia watoto kwenye siku ya Mtakatifu Nikolasi tarehe 6 Desemba, wiki 2 kabla ya sikukuu.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Hapo Luther alipendekeza kuhamisha zawadi kwa watoto kwenda siku ya kuzaliwa kwake Yesu ili wamkumbuke zaidi Yesu kuliko mtakatifu huyo.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Hapo alirejea zawadi zilizopelekwa kwa Yesu na mamajusi kutoka mashariki kufuatana na taarifa ya Injili ya Mathayo mlango 2.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Desturi ya kuwazawadia watoto kwenye sikukuu hii ilienea hadi kuwa desturi ya kupeana zawadi kati ya watu wa kila umri.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Katika karne ya 20 desturi ilienea kiasi cha kuwa nafasi muhimu ya biashara.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Katika nchi nyingi mwezi Desemba umekuwa mwezi wa mapato makubwa kushinda miezi mingine.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Hata katika miji mikubwa ya nchi kama Dubai au Japani ambako Wakristo ni wachache desturi ya kupeana zawadi imeenea na mapambo ya Krismasi katika maduka yanataka kuwahamasisha wateja kununua zawadi za majira.


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

Baba Krismasi Tanbihi  Marejeo   The Battle for Christmas, by Stephen Nissenbaum (1996; New York: Vintage Books, 1997).


Question: Je,sikukuu ya roho mtakatifu husheherekewa mwezi upi?

Krismasi

ISBN 0-679-74038-4 , by Joseph F. Kelly (August 2004: Liturgical Press) ISBN 978-0-8146-2984-0 , by Clement A. Miles (1976: Dover Publications) ISBN 978-0-486-23354-3 The World Encyclopedia of Christmas, by Gerry Bowler (October 2004: McClelland & Stewart) ISBN 978-0-7710-1535-9 Santa Claus: A Biography, by Gerry Bowler (November 2007: McClelland & Stewart) ISBN 978-0-7710-1668-4 , by William J. Federer (December 2002: Amerisearch) ISBN 978-0-9653557-4-2 St. Nicholas: A Closer Look at Christmas, by Jim Rosenthal (July 2006: Nelson Reference) ISBN 1-4185-0407-6 Just say Noel: A History of Christmas from the Nativity to the Nineties, by David Comfort (November 1995: Fireside) ISBN 978-0-684-80057-8 4000 Years of Christmas: A Gift from the Ages, by Earl W. Count (November 1997: Ulysses Press) ISBN 978-1-56975-087-2   Viungo vya nje   at Curlie , by William Francis Dawson, 1902, from Project Gutenberg Jamii:Liturujia Jamii:Sikukuu za Ukristo Jamii:Yesu Kristo jamii:Krismasi


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi ni wanyama wa bahari, na pengine wa maji matamu, katika oda Cetacea wanaofanana na samaki, lakini ni mamalia: kwa hivyo hawatagi mayai kama samaki bali huzaa watoto kama mamalia wote na huwanyonyesha.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Pamoja na nguva, wanyama hawa ni mamalia pekee wanaoishi kwenye maji tu.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Oda yao ina spishi 80 hivi.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Spishi ndogo huitwa pomboo kwa kawaida na spishi kadhaa za pomboo huishi kwenye maji matamu ya mito mikubwa kama Ganges au Amazonas.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Mwili wote unalingana na maisha ya majini.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi wanaotupwa kwenye nchi kavu wanakufa haraka: wanakauka, uzito wa mwili unagandamiza mapafu kwa sababu wanakosa ueleaji wa maji.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Hata hivyo muundo wa mwili ni sawa na mamalia wengine: wanapumua kwa kutumia mapafu; kutegemeana na spishi zinaweza kuzama na kukaa chini ya maji kuanzia dakika kadhaa hadi masaa mawili.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Huwa na moyo wenye vyumba vinne unaoweza kusambaza oksijeni mwilini mwote.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi huwa na damu moto yaani wanaweza kutunza halijoto ya wastani mwilini, tofauti na samaki wanaobadilika halijoto ya mwili kulingana na halijoto ya mazingira.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Wanazaa watoto waliokamilika tayari na kuwanyonyesha maziwa yenye mafuta mengi kwa kutumia viwele vyao.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Mimba hukua mwilini mwa mama hadi kuwa mnyama kamili jinsi ilivyo kwa mamalia wengi.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Spishi nyingi za nyangumi ni kubwa sana.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi buluu (Blue whale) anaweza kufikia uzito wa tani 200 na urefu wa mita 33.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi wadogo ni hasa familia ya pomboo ambao wale wadogo wanafikia urefu wa mita na nusu tu.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Mara nyingi spishi za nyangumi zinatofautishwa kutokana na meno yao: wale wanaowinda samaki au wanyama wakubwa wengine wa bahari wana meno ya kawaida. wale wanaokula planktoni (viumbe hai vidogo sana baharini) hawana meno, bali mifupa ya kinywani ambao si mifupa ya kweli, ila inaundwa na kitu kinachofanana na kucha za vidole.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Mifupa hiyo inakaa kama meno ya chanuo na inafanya kazi ya filta; nyangumi huyo anafungua mdomo na kujaza nafasi maji pamoja na yote yaliyomo kama uduvi wadogo sana; ulimi unasukuma maji kupitia chanua ya mifupa ya kinywani na windo unabaki ndani kama chakula.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi ni jina la jumla la mamalia wa majini wa oda ya Cetacea.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Neno nyangumi wakati fulani humaanisha wanyama wote wa oda ya Cetacea, lakini katika lugha ya kawaida huwaacha wanyama wa familia ya Delphinoidea, kama vile pomboo.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Spishi ndogo hizi huwa ndani ya oda ndogo ya Odontoceti (nyangumi wenye meno), ambayo hujumuisha nyangumi kadhaa.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Oda nyingine ndogo ya Cetacea ni Mysticeti, ambayo hujumuisha nyangumi wa bluu, ambaye ndiyo mnyama mkubwa kuliko wote aliyeripotiwa kuishi, nyangumi mwenye nundu, na wanyama wengine wanaokula kutoka kwenye maji ya baharini kutumia michirizi mirefu iliyopo badala ya meno, ambayo ndiyo walikopatia jina lao.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Viungo vyake Kama mamalia wengine, nyangumi hutumia mapafu kupumua, wana damu joto, wananyonyesha watoto wao kwa kutumia viwele, wana vinyweleo, japo kidogo sana.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Mwili wa nyangumi umeungana.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Miguu ya mbele, imekaa muundo wa kasia.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Mwishoni mwa mkia kuna tiara, au pezi la mkia, ambalo lina saidia kwenye mwendo hasa wima tofauti na kwa mwendo mlalo wa samaki.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Japokuwa nyangumi hawana miguu ya nyuma, lakini baadhi yao wanamiguu isiyokamilika; iliyojificha ndani ya miili yao.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Spishi nyingi za nyangumi wana pezi migongoni mwao inayojulikana kama pezi la mgongoni.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Chini ya ngozi yao wana utando wa mafuta.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Mafuta haya ni kwaajili ya kuhifadhi nishati na kuzuia upotevu wa joto.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyanguumi pia wana moyo wenye vyumba vinne.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nao pia wana uti wa mgongo japo pingili za shingoni pia zimeungana kwaajili ya kuimarisha uwezo wa kuogelea na kuongeza uhuru wa kufanya hivyo.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Wanao pia mfupa wa nyonga usiokuwa na kazi maaluum.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi wanapumua kutumia matundu ya hewa, yaliyo juu ya vichwa vyao ili kuwawezesha kupumua huku wakiwa wamezama majini.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi wa baleen wanayo mawili; na nyangumi wenye meno wana moja tu.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Kupumua hujumuisha kutoa maji zaidi kutoka kwenye matundu hayo ya hewa na, na kuunda bubujiko la maji.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Bubujiko hizi huwa na maumbo mbalimbali na wakati mwingine hutumika kuwatofautisha na hatimaye kuwatambua baadhi ya nyangumi.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi wa bluu ndiye mamalia mkubwa zaidi aliyepata kuishi, na pia mnyama mkubwa, kufikia mpaka mita 35 kwa urefu na uzito wa tani 150.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi kwa wastani wanaishi miaka 40 mpaka 90, kulingana na aina zao na mara chache hufanikiwa kiushi zaidi ya karne moja.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Hivi karibuni kipande cha kamba kilichokuwa kinatumiwa na wavuvi wa nyangumi wa karne ya 19, kilipatikana kwa nyangumi huko Alaska, na kuonesha kuwa nyangumi yule alikuwa na umri kati ya miaka 115 na 130.  kwa kutumia mbinu ya kupima umri kwa kuangalia kiwango cha aspatiki asidi kwenye macho ya nyangumi, pamoja na kipande cha chusa, vilionesha umri wa miaka 211 kwa nyangumi mmoja, na kuwafanya nyangumi pia kuwa wanyama wanaoishi kwa muda mrefu zaidi. .


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Mkia wa nyangumi unaweza kuwa pia kama alama ya kuwatambua, kama ilivyo kwa nyangumi wenye nundu mgongoni.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Meno ya nyangumi wenye meno kama vile nyangumi aitwaye sperm, yana seli za sementamu zilizo juu ya seli za dentaini.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Tofauti na binadamu wenye meno yenye kiasi kikubwa cha enameli kwenye sehemu ya nje ya jino, nyangumi wana sementamu nje ya fidhi.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Ni kwa nyangumi wakubwa pekee ambao enameli yao huonesha pale ambapo sementamu ilipotoka kwenye sehemu ya jino Tabia  Nyangumi huonwa kama ni wawindaji mara zote, lakini chakula chao ni kuanzia plankitoni mpaka samaki wakubwa kabisa, na wakati mwingine wanyama wengine wa baharini, hata nyangumi wengine.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi hasa wale wenye nundu mgongoni na wale wa bluu wanakula tu kwenye maji ya aktiki, ambapo humeza vitoweo vyao pamoja na maji mengi, na baadae kutoa maji kupitia baleen huku wakibakiza vitoweo vyao kinywani.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi hawanywi maji ya baharini na badala yake hutengeneza maji kutoka kwenye chakula chao kwa metabolizimu ya mafuta.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi wengi huonesha tabia nyingi za majini kama vile kujitokeza juu na kupigiza mkia.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Kulingana na mazingira yao (tofauti na na wanyama wengine), nyangumi hupumua kwa hiari yao, wanaamua ni wakati gani wa kupumua.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Mamalia wote hulala lakini nyangumi hawawezi kulala kwa muda mrefu sababu wanaweza zama majini na kufa.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Husemekana ni nusu tu ya ubongo wa nyangumi hulala na sehemu nyingine hufanyakazi, hivyo nyangumi huwa halali moja kwa moja lakini hupumzika vya kutosha.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Mara nyingi nyangumi hulala huku jicho moja tu likiwa limefungwa.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Baadhi ya nyangumi huwasiliana kwa sauti za kimuziki, zikijulikana kama nyimbo za nyangumi.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Sauti hizi zaweza kuwa kubwa sana kutegemeana na spishi zao.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi waitwao sperm husikika wakitoa sauti za kugonga gonga tu, kwasababu wao wana meno na hutoa pia mwangwi unaoweza kusikika kwa maili nyingi.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi jike huzaa ndama mmoja tu.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Muda wa kumkuza ndama huyo ni zaidi ya mwaka mmoja kwa spishi nyingi na hujumuisha uhusiano mkubwa kati ya mama na ndama.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi huwa tayari kuzaa wakiwa na miaka saba mpaka kumi.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Mtindo huu huruhusu watoto wachache tu lakini wakiwa na uwezo mkubwa wa kuishi.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Viungo vya uzazi vya nyangumi huzama na kujificha ndani ya nafasi za mwili wakati wa kuogelea, kuongeza mwendo kasi na kuzuia majeraha.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi wengi hawana wenzi wa aina moja; na majike wengi hubadilisha madume kadhaa kila msimu.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Watoto wa nyangumi huzaliwa kwa kutoa mkia kwanza utaratibu unaopunguza hatari ya kufa maji.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi pia hujulikana kwa uwezo wao wa kufundisha na kujifunza, pamoja na kushirikiana na hata kuonekana kuhuzunika.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Uwindaji wa nyangumi Kwa karne nyingi nyangumi wamekuwa wakiwindwa kwa ajili ya nyama na malighafi.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Kati ya karne ya 20, hata hivyo, viwanda vingi vya nyangumi vilisababisha kuwa hatarini kwa spishi nyingi za nyangumi, na uwindaji wa nyangumi ukakomeshwa mara moja katika nchi nyingi isipokuwa chache.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Mashirika kadhaa yameanzishwa kwa ajili ya kuzuia uwindaji wa nyangumi na hatari nyingine kwa maisha ya nyangumi.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Asili na uainishaji Cetacea wote, kujumuisha na nyangumi na pomboo, ni kizazi kilichotokana na mamalia wa nchi kavu wa oda ya Artiodactyl.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Kwa pamoja cetacea na artiodactyls sasa wanaainishwa chini ya oda moja ya Cetartiodactyla inayojumuisha viboko na nyangumi.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Kimsingi, nyangumi wana ukaribu mkubwa na viboko; wote ni chimbuko la uzao mmoja, Indohyus, miaka takriban milioni 48 iliyopita na wanyama wenye kwato shufwa kutoka Kashmir, India, karibu miaka milioni 54 iliyopita.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi waliingia majini karibia miaka milioni 50 iliyopita.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Cetacea wamegawanywa kwenye makundi mawili: Nyangumi-chujio (Mysticeti) wanaotambuliwa kwa aina ya chujio katika domo lao iliyoundwa kwa keratini na ambayo hutumika kwa kuchujia planktoni kutoka majini.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Hawa ndio nyangumi wakubwa kuliko wote.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nyangumi-meno (Odontoceti) wanaotumia meno yao kwa kuwinda samaki na ngisi, na pengine (nyangumi mwuaji) mamalia wengine wa maji kama sili na simba-bahari na hata nyangumi wengine.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Spishi za Afrika Mysticeti Balaenoptera acutorostrata, Nyangumi-ndita wa Kawaida (Common Minke Whale) Balaenoptera bonaerensis, Nyangumi-ndita wa Antakitiki (Antarctic au Southern Minke Whale) Balaenoptera borealis, Nyangumi-ndita Kaskazi (Sei Whale) Balaenoptera brydei, Nyangumi-ndita wa Bryde (Bryde's Whale) Balaenoptera edeni, Nyangumi-ndita wa Eden (Eden's Whale) Balaenoptera musculus, Nyangumi Buluu (Blue Whale) Balaenoptera physalus, Nyangumi Pezimgongo-refu (Fin au Finback Whale, Razorback au Common Rorqual) Caperea marginata, Nyamgumi Kibete (Pygmy right Whale) Eubalaena glacialis, Nyangumi wa Atlantiki (North Atlantic Right Whale) Eubalaena australis, Nyangumi Kusi (Southern Right Whale) Megaptera novaeangliae, Nyangumi Kibyongo (Humpback Whale) Odontoceti Berardius arnuxii, Nyangumi Domo-refu wa Arnoux (Arnoux's Beaked Whale) Cephalorhynchus heavisidii, Pomboo wa Haviside (Haviside's Dolphin) Delphinus capensis, Pomboo Domo-refu (Long-beaked Common Dolphin) Delphinus delphis, Pomboo Domo-fupi (Short-beaked Common Dolphin) Delphinus tropicalis, Pomboo Arabu (Arabian Common Dolphin) Feresa attenuata, Nyangumi Muuaji Mdogo (Pygmy Killer Whale) Globicephala macrorhynchus, Pomboo Kichwa-tufe Mapezi-mafupi (Short-finned Pilot Whale) Globicephala melas, Pomboo Kichwa-tufe Mapezi-marefu (Long-finned Pilot Whale) Grampus griseus, Pomboo wa Risso (Risso's Dolphin) Hyperoodon planifrons, Nyangumi Pua-chupa Kusi (Southern Bottlenose Whale) Indopacetus pacificus, Nyangumi Pua-chupa wa Tropiki (Tropical Bottlenose Whale) Kogia breviceps, Nyangumi-nta Mdogo (Pygmy Sperm Whale) Kogia sima, Nyangumi-nta Kibete (Dwarf Sperm Whale) Lagenodelphis hosei, Pomboo wa Fraser (Fraser's or Sarawak Dolphin) Lagenorhynchus obscurus, Pomboo Mweusi (Dusky Dolphin) Lissodelphis peronii, Pomboo Bila-pezimgongo (Southern Right Whale Dolphin) Mesoplodon densirostris, Nyangumi Domo-refu wa Blainville (Blainville's Beaked Whale) Mesoplodon europaeus, Nyangumi Domo-refu wa Gervais (Gervais's, Antillian, Gulf Stream au European Beaked Whale]]) Mesoplodon ginkgodens, Nyangumi Domo-refu ???


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

(Ginkgo-toothed Beaked Whale) Mesoplodon grayi, Nyangumi Domo-refu wa Gray (Gray's Beaked Whale) Mesoplodon hectori, Nyangumi Domo-refu wa Hector (Hector's Beaked Whale) Mesoplodon layardii, Nyangumi Domo-refu wa Layard (Strap-toothed au Long-toothed Whale au Layard's Beaked Whale]]) Mesoplodon mirus, Nyangumi Domo-refu wa True (True's Beaked Whale) Orcinus orca, Nyangumi Muuaji au Orka (Killer Whale, Orca Whale au Orca) Peponocephala electra, Pomboo Kichwa-tikiti (Melon-headed Whale, Electra Dolphin au Many-toothed Blackfish) Phocoena phocoena, Pomboo-bandari (Harbour Porpoise) Physeter macrocephalus, Nyangumi-nta Mkubwa (Sperm Whale) Pseudorca crassidens, Nyangumi Muuaji Mdanganyifu (False Killer Whale) Sousa plumbea, Pomboo Mgongo-nundu Hindi (Indian Humpback Dolphin) Sousa teuszi, Pomboo Mgongo-nundu wa Atlantiki (Atlantic Humpback Dolphin) Stenella attenuata, Pomboo-madoa wa Tropiki (Pantropical Spotted Dolphin) Stenella clymene, Pomboo Clymene???


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

(Clymene Dolphin) Stenella coeruleoalba, Pomboo-milia (Striped Dolphin) Stenella frontalis, Pomboo-madoa wa Atlantiki (Atlantic Spotted Dolphin) Stenella longirostris, Pomboo Mzunguka (Spinner Dolphin) Steno bredanensis, Pombo Meno-mikwaruzo (Rough-toothed Dolphin) Tursiops aduncus, Pomboo Pua-chupa wa Bahari ya Hindi (Indo-Pacific Bottlenose Dolphin) Tursiops truncatus, Pomboo Pua-chupa wa Kawaida (Common Bottlenose Dolphin) Ziphius cavirostris, Nyangumi Domo-refu wa Cuvier (Cuvier's Beaked Whale) Spishi za mabara mengine Mysticeti Balaena mysticetus (Bowhead Whale) Eubalaena japonica (North Pacific Right Whale) Balaenoptera omurai (Omura's Whale) Eschrichtius robustus (Grey Whale) Odontoceti Berardius bairdii (Baird's Beaked Whale) Cephalorhynchus commersonii (Commerson's Dolphin) Cephalorhynchus eutropia (Chilean Dolphin) Cephalorhynchus hectori (Hector's Dolphin) Delphinapterus leucas (Beluga) Hyperoodon ampullatus (Northern Bottlenose Whale) Inia boliviensis (Bolivian River Dolphin) Inia geoffrensis (Amazon River Dolphin) Lagenorhynchus acutus (Atlantic White-sided Dolphin) Lagenorhynchus albirostris (White-beaked Dolphin) Lagenorhynchus australis (Peale's Dolphin) Lagenorhynchus cruciger (Hourglass Dolphin) Lagenorhynchus obliquidens (Pacific White-sided Dolphin) Lipotes vexillifer (Baiji) imekwisha sasa Lissodelphis borealis (Northern Right Whale Dolphin) Mesoplodon bidens (Sowerby's Beaked Whale) Mesoplodon bowdoini (Andrews's Beaked Whale) Mesoplodon carlhubbsi (Hubbs's Beaked Whale) Mesoplodon perrini (Perrin's Beaked Whale) Mesoplodon peruvianus (Pygmy Beaked Whale) Mesoplodon stejnegeri (Stejneger's Beaked Whale) Mesoplodon traversii (Spade-toothed Whale) Monodon monoceros (Narwhal) Neophocaena phocaenoides (Finless Porpoise) Orcaella brevirostris (Irrawaddy Dolphin) Orcaella heinsohni (Australian Snubfin Dolphin) Phocoena dioptrica (Spectacled Porpoise) Phocoena sinus (Vaquita) Phocoena spinipinnis (Burmeister's Porpoise) Phocoenoides dalli (Dall's Porpoise) Platanista gangetica (Ganges River Dolphin) Platanista minor (Indus River Dolphin) Pontoporia blainvillei (La Plata Dolphin) Sotalia fluviatilis (Tucuxi) Sotalia guianensis (Costero) Sousa chinensis (Pacific Humpback Dolphin) Tasmacetus shepherdi (Shepherd's Beaked Whale) Tursiops australis (Burrunan Dolphin) Marejeo "The Whales' Navy: In Defense of Whales Worldwide".


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Sea Shepherd Conservation Society.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

[] "Save the Whales, founded in 1977".


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Save The Whales.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

[] Northeastern Ohio Universities Colleges of Medicine and Pharmacy.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

"Whales Descended From Tiny Deer-like Ancestors".


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

ScienceDaily.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

[] Dawkins, Richard (2004).


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

The Ancestor's Tale.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Boston: Houghton Mifflin Company.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

ISBN 0-618-00583-8.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

"How whales learned to swim".


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

BBC News. 2002-05-08.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

[] Conroy, Erin (Juni 2007).


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

"Netted whale hit by lance a century ago".


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Associated Press.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

[] "Bowhead Whales Mei Be the World's Oldest Mammals". 2008-02-15.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

[] George, J.C. et al. (1999).


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

"Age and growth estimates of bowhead whales (Balaena mysticetus) via aspartic acid racemization".


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Can.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

J.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Zool. 77 (4): 571–580. doi:10.1139/cjz-77-4-571.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

"How is that whale listening?".


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

[] "Table of sound decibel levels".


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

[] "Milk".


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Modern Marvels.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

The History Channel. 2008-01-07.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Siebert, Charles (8 Julai 2009).


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

"Watching Whales Watching Us".


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

New York Times Magazine.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

[] [] Whale.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2009.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

"Sonar may cause Whale deaths".


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

BBC News. 2003-10-08.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

[] Piantadosi CA, Thalmann ED (2004-04-15).


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

"Pathology: whales, sonar and decompression sickness".


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Nature 428 (6894): 716–718.


Question: Je, nguva aktiki ana ukubwa kiasi gani?

Nyangumi

Viungo vya nje     especially interesting is      []  Jamii:Nyangumi na jamaa Jamii:Wanyama wa Biblia


Question: Bara Asia ina mikoa mingapi?

Mikoa ya Kazakhstan

Hii ni orodha ya mikoa ya Kazakhstan:  * This code has been deleted from ISO 3166-2.


Question: Bara Asia ina mikoa mingapi?

Mikoa ya Kazakhstan

Viungo vya nje Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace.


Question: Bara Asia ina mikoa mingapi?

Mikoa ya Kazakhstan

Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead.


Question: Bara Asia ina mikoa mingapi?

Mikoa ya Kazakhstan

Jamii:Kazakhstan  Kazakhstan


Question: Jumuiya ya Nchi Huru ina nchi ngapi duniani?

Jumuiya ya Nchi Huru

Jumuiya ya Nchi Huru (Kirusi Содружество Независимых Государств (СНГ) sodrushestvo nezavisimikh gosudarstv (SNG); Kiing.


Question: Jumuiya ya Nchi Huru ina nchi ngapi duniani?

Jumuiya ya Nchi Huru

Commonwealth of Independent States (CIS)) ni jina la umoja wa nchi zilizokuwa sehemu za Umoja wa Kisovyeti hadi 1991.


Question: Jumuiya ya Nchi Huru ina nchi ngapi duniani?

Jumuiya ya Nchi Huru

Jumuiya hii iliundwa tar. 8 desemba 1991 na viongozi wa Urusi, Belarusi na Ukraine.


Question: Jumuiya ya Nchi Huru ina nchi ngapi duniani?

Jumuiya ya Nchi Huru

Makao makuu yapo Minsk kwenye mji mkuu wa Belarusi na mkutano wa wabunge hukutana Sankt Peterburg.


Question: Jumuiya ya Nchi Huru ina nchi ngapi duniani?

Jumuiya ya Nchi Huru

Wanachama Nchi wanachama 2008 (mwaka wa kujiunga) Armenia (1991) Azerbaijan (1993) Belarusi (1991) Kazakhstan (1991) Kirgizia (1991) Moldova (1994) Tajikistan (1991) Urusi (1991) Uzbekistan (2000) +Nchi mwanachama wa kushirikishwa Turkmenistan (1991; ikajiondoa 2005, kwa sasa nchi shiriki) + Nchi zilizokuwa jamhuri za Umoja wa Kisovyeti zisizoshiriki katika jumuiya Estonia Latvia Lithuania Georgia Ukraine Shabaha na hali ya jumuiya Jumuiya ilianzishwa kama njia ya kuondoa Umoja wa Kisovyeti bila kuacha ushirikiano.


Question: Jumuiya ya Nchi Huru ina nchi ngapi duniani?

Jumuiya ya Nchi Huru

Tangu kuundwa nchi wanachama zilitia sahihi kwenye mikataba na mapatano mengi lakini hali halisi umuhimu wa umoja huu umerudi nyuma.


Question: Jumuiya ya Nchi Huru ina nchi ngapi duniani?

Jumuiya ya Nchi Huru

Maraisi hawakukutana pamoja tangu miaka kadhaa.


Question: Jumuiya ya Nchi Huru ina nchi ngapi duniani?

Jumuiya ya Nchi Huru

Ukraine na Georgia zinaelekea kujiunga na Ulaya na kambi la magharibi pamoja na NATO na mwelekeo huu umeshasababisha ugomvi na Urusi.


Question: Jumuiya ya Nchi Huru ina nchi ngapi duniani?

Jumuiya ya Nchi Huru

Moldavia vilevile inaimarisha uhusiano wake na Romania hasa ambayo ni mwanachama wa Umoja wa Ulaya na NATO kwa sababu Wamoldavia wengi huongea Kiromania.


Question: Jumuiya ya Nchi Huru ina nchi ngapi duniani?

Jumuiya ya Nchi Huru

Viungo vya Nje  Jamii:Mashirika ya kimataifa


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Diamond Platnumz (kwa jina lake halisi anaitwa Nasibu Abdul Juma; alizaliwa tarehe 2 Oktoba mwaka 1989) ni msanii wa Bongo Flava na dancta kutoka Tanzania.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Amekuwa na nyimbo nyingi ikiwa ni pamoja na "Number One" ambayo alionekana mtaalamu wa Nijeria Davido.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Diamond alishinda tuzo nyingi katika Channel O na HiPap Music Awards.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Alifanya kazi katika Mkutano Mkuu wa Ndugu Afrika Mei 2012.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Diamond inaonekana kuwa na ushawishi mkubwa kati ya mashabiki wake, na inasemekana kuwa msanii wa Mashariki na Kati wa Afrika anapendwa na kupambwa kwa sasa.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Inaaminika kuwa ni msanii anaelipwa kutumbwuiza kwenye tamasha kutoka nchini Tanzania kwa bei ya juu kabisa na kwa makampuni ya simu ya mkononi mwaka 2013, pamoja na kuwa kati ya wasanii wanaopata kipato cha juu zaidi katika sekta ya muziki wa  Afrika Mashariki.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Maisha Amezaliwa Dar es Salaam tarehe 2 Oktoba 1989 akiwa na asili ya mkoani Kigoma ni mwimbaji na mtunzi wa kitanzania ambaye ana uwezo mkubwa wa kiushindani dhidi ya wasanii wa mataifa mengine.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Pia ni rafiki wa kila mtu Ana watoto watatu ambao ni Dylan Abdul(Kamzaa na Hamisa Mobeto) na Lattifah na nillan Nasibu Abdul(Kawazaa na Zarina Hassan).


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Pia ana mashabiki wengi ndani ya nchi yake na nje.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Binafsi  Diamond ni Mwislamu.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Mwaka 2010, alikubali chama tawala cha Tanzania, Chama Cha Mapinduzi (CCM) na mgombea wake wa urais, Jakaya Kikwete.Pia aliandika remix ya wimbo wake mmoja.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Diamond amesimamiwa kwa pamoja na Babu Tale na Said Fella kutoka sekta ya muziki wa Tanzania.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Mnamo Februari 2018 alizindua Wasafi Tv na Radio yake mpya nchini Tanzania.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Pia alizindua albamu yake ya kwanza "A Boy kutoka Tandale" huko kenya  katika maandamano ya 2018.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Diamond anasemekana kuwa mwanamuziki tajiri zaidi katika "Afrika Mashariki". mwanamuziki wa pili baada ya Youssou Ndour wa Senegal kumiliki TV na kituo cha Radio katika "Afrika" Ana watoto wawili pamoja na mke wake wa zamani, mwanamke wa biashara Zari Hassan wa Afrika Kusini.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Tuzo na uteuzi Orodha hii haijakamilika; unaweza kusaidia kwa kuipanua.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Mnamo tarehe 3 Mei 2014, Diamond Platnumz aliweka rekodi mpya kwenye Tuzo za Muziki Tanzania kwa kushinda tuzo 7, ikiwa ni pamoja na Mwandishi wa Kiume Mzuri, Msanii Bora wa Kiume, Mwandishi wa Maneno Bora na Msajili Bora wa Kiume wa Mwaka.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Rekodi ya awali iliwekwa na 20%, msanii wa kurekodi ambaye alitembea mbali na tuzo 5 katika Tuzo za Muziki Tanzania Tanzania ambapo almasi alitoka mikono machache.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Kwa kufikia mafanikio, Diamond ilifanya rekodi ya kushinda tuzo 3 katika tuzo za muziki za Tanzania.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

WatsUp TV Africa Video za Tuzo za Muziki              MwakaMteule / kaziTuzoMatokeoRef2016KidogoVideo ya Afrika ya MwakaAlishinda[7]2016KidogoVideo bora ya Afrika ya ComboAlishinda[8]2016KidogoUtendaji Bora wa AfrikaAlichaguliwa[9]2016KidogoVideo Bora ya Kiume ya AfrikaAlishinda[10]2016KidogoVideo Bora ya Afrika MasharikiAlichaguliwa[11] Diskografia Diamond ametoa albamu rasmi ilitoka tarehe 14-Machi-2018.


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

Japo mnamo mwaka 2012 alitoka albamu isiyo rasmi ya "Nitarejea".


Question: Je,mamake Diamond Platnumz anaitwa nani?

Diamond Platnumz

A Boy From Tandale   Jamii:Waliozaliwa 1989 Jamii:Watu kutoka Dar es Salaam Jamii:Wanamuziki wa Tanzania Jamii:Watu walio hai


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Christopher George Latore Wallace (anajulikana kama Biggie Smalls, jina la jambazi la kwenye filamu ya mwaka wa 1975 ya Let's Do It Again, "The Black Frank White", jina la mwuza madawa ya kulevya katika filamu ya mwaka wa 1990 King of New York),[1] na hasa kwa jina la kisanii The Notorious B.I.G.; 21 Mei 1972 – 9 Machi 1997) alikuwa rapa kutoka nchini Marekani.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Alikulia Brooklyn, mji wa New York City, Wallace amekua kwenye kipindi cha matatizo ya uigaji tabia chafu kwenye miaka ya 1980, hivyo basi akaanza kujishughulisha na uuzaji haramu wa dawa za kulevya akiwa bado bwana mdogo kabisa.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Wakati Wallace ametoa albamu yake ya kwanza yenye jina la rekodi ya mwaka 1994 Ready to Die, alikuwa umbo la kati kwenye uwanja wa East Coast hip hop na kuongeza mwonekano wa New York kwa kipindi hicho wakati wasanii wa West Coast tayari wamekuwa maarufu kwenye nyanja kuu za hip hop kitambo.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Mwaka uliofuatia, Wallace akaongoza marafiki zake wa utotoni hadi kwenye mafanikio ya kichati kupitia kundi la wafuasi wake la Junior M.A.F.I.A..


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Wakati anarekodi albamu yake ya pili, Wallace alijishughulisha sana na masuala ya kigomvi ya  East Coast-West Coast, ilitawala katika uwanja wa hip hop kwa kipindi hicho.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Mnamo tar. 9 Machi 1997, Wallace aliuawa na watu wasiojulikana wakati anaendesha gari huko mjini Los Angeles.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Seti yake ya diski mbili ya Life After Death, ilitolewa baada ya siku kumi na tatu baadaye, imegonga nafasi ya kwanza #1 kwenye chati za albamu nchini Marekani na kutunukiwa Almasi mnamo mwaka wa 2000.[2]


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Wallace alitambulika sana kwa staili yake ya "kujiachia, anachana taratibu", uwezo wa kimashairi yanayoeleza tawasifu kimtindo.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Tangu kifo chake, albamu mbili zaidi zilitolewa.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

MTV wamweka nafasi ya #3 kwenye orodha yao ya Ma-MC Wakali wa Muda Wote.[3]


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Maisha ya awali Alizazaliwa kwenye Hospitali ya Mt. Mary, ingawa inadaiwa kwamba alikulia mjini Bedford-Stuyvesant sehemu ya Brooklyn, nyumba ambayo Wallace alikulia ipo karibu na Clinton Hill.[4]


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Wallace alikuwa mtoto pekee wa Voletta Wallace, mwalimu wa shule ya vidudu mwenye asili ya Jamaika, na George Latore, fundi wa kuchomelea na mwanasiasa wa muda mfupi wa Kijamaika.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Baba'ke ameiacha familia wakati Wallace akiwa na umri wa miaka miwili, amemwacha mama'ke akifanya kazi mbilimbili ili aweze kumkuza mwanawe. akiwa katika shule ya Queen of All Saints Middle School, Wallace amefukuzwa darasani, ameshinda matuzo kadha wa kadha akiwa kama mwanafunzi bora wa somo la Kiingereza.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

He was nicknamed "Big" because of his size before he turned 10-years-old.[5]


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Akiwa na umri wa miaka 12, akaanza kuuza dawa za kulevya.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Mama'ke, marakwamara anakuwa yu kazini, hakutambua suala la uuzaji wa dawa za kulevya hadi Wallace alipokuwa mtu mzima.[6]


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Wallace akahamishia katika shule ya kulipia ya Romani Katoliki ambayo alihitimia hapo, kwa hiari yake, ameomba kujiunga na shule ya George Westinghouse Information Technology High School.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Jay-Z na Busta Rhymes nao walikuwa wanafunzi wa shule hiyo pia.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Kwa mujibu wa mama'ke, Wallace bado aliendelea kuwa mwanafunzi mzuri tu, lakini aliendeleza tabia zake za "ujanja wa matako" hadi katika shule mpya.[7]


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Akiwa na umri wa miaka 17, Wallace akaachilia mbali shule na kujihusisha zaidi na masuala ya kihalifu.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Mwaka wa 1989, alitiwa mbaroni kwa kosa la umiliki wa silaha kinyume cha sheria huko mjini Brooklyn na kuhukumiwa kifungo cha nje kwa muda miaka mitano.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Mwaka wa 1990, alitiwa tena nguvuni kwa kosa la kufanya fujo kwa kifungo chake cha nje.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Mwaka mmoja baadaye, Wallace alitiwa tena nguvuni kwa kosa la kugushi dawa za kulevya huko mjini North Carolina.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Ametumia takriban miezi tisa jela hadi hapo alipopata dhamana.


Question: 2Pac alikuwa na mke?

The Notorious B.I.G.

Diskografia       Studio albamu 1994: Ready to Die 1997: Life After Death Albamu zilitolewa baada ya kifo chake 1999: Born Again 2005: Duets: The Final Chapter  Albamu za ushirikiano 1995: Conspiracy (with Junior M.A.F.I.A.) Albamu za kompilesheni 2007: Greatest Hits 2009: Notorious: Original Motion Picture Soundtrack  Marejeo  Soma zaidi  Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help) Viungo vya nje    Official Movie Web Site  - YouTube  Biggie Smalls Documentary  film clip from Bedford-Stuyvesant, Brooklyn, 1989 Rare  of Notorious B.I.G. performing "Warning," released posthumously     Jamii:Wanamuziki wa Marekani Jamii:Waliozaliwa 1972 Jamii:Waliofariki 1997


Question: Je, jina ya kisayansi ya mboga ya sukumawiki ni upi?

Sukumawiki

Sukumawiki (pia: sukuma wiki) ni aina ya kabichi isiyoumba 'kichwa' na inayoliwa sana katika Afrika ya Mashariki, hususa nchini Kenya.


Question: Je, jina ya kisayansi ya mboga ya sukumawiki ni upi?

Sukumawiki

Inatengenezwa kwa kutumia majani mabichi yanayopikwa.


Question: Je, jina ya kisayansi ya mboga ya sukumawiki ni upi?

Sukumawiki

Lakini sukumawiki inaweza kutengenezwa pia kwa kutumia aina nyingine za majani yanayofaa kupikwa.


Question: Je, jina ya kisayansi ya mboga ya sukumawiki ni upi?

Sukumawiki

Jina "sukuma wiki" lamaanisha ya kwamba hii ni njia ya kula kwa siku za wiki bila gharama kubwa hadi kufikia wikendi ambako chakula bora kinapatikana - kama pesa inatosha.


Question: Je, jina ya kisayansi ya mboga ya sukumawiki ni upi?

Sukumawiki

Huliwa mara nyingi pamoja na ugali au chapati.


Question: Je, jina ya kisayansi ya mboga ya sukumawiki ni upi?

Sukumawiki

Nyama, samaki au karanga inaweza kuungwa mle.


Question: Je, jina ya kisayansi ya mboga ya sukumawiki ni upi?

Sukumawiki

Mfano wa upishi Katakata majani.


Question: Je, jina ya kisayansi ya mboga ya sukumawiki ni upi?

Sukumawiki

Chemsha vikombe viwili vya maji katika sufuria.


Question: Je, jina ya kisayansi ya mboga ya sukumawiki ni upi?

Sukumawiki

Ongeza majani yaliyokatwa katika maji.


Question: Je, jina ya kisayansi ya mboga ya sukumawiki ni upi?

Sukumawiki

Ongeza chumvi na viungo vingine kama maji ya limau, nyanya na kitunguu kilichokatwa.


Question: Je, jina ya kisayansi ya mboga ya sukumawiki ni upi?

Sukumawiki

Unaweza kuingiza pia vipande vya nyama, samaki na karanga.


Question: Je, jina ya kisayansi ya mboga ya sukumawiki ni upi?

Sukumawiki

Picha  Sukumawiki ya mawimbi Maua  Viungo vya Nje  Jamii:Kabichi na jamaa Jamii:Mimea ya mazao Jamii:Chakula cha Kiafrika


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Kwa maana tofauti ya neno hili kama elementi ya kikemia angalia radi (elementi)   Radi (pia: ngurumo ya umeme) ni mwangaza na miale ya mwanga wa umeme inayotokea wakati wa ngurumo wa mvua ya radi.


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Katika mazungumzo ya kila siku neno radi linaweza kutaja pia sauti yenyewe na mwanga unaweza kuitwa "umeme".


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Matumizi ya neno "umeme" kwa ajili ya teknolojia ya "electricity" na vifaa vya umeme yamesababisha kukaza tofauti kati ya umeme kwa jumla na kutokea kwake kwa ghafla wakati wa mvua kali kama mwangaza mkali.


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Hata hivyo maana ya kiasili ya "umeme" ni ule mwangaza.


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Asili yake ni volteji inayojijenga kati ya mawingu angani yenye chaji tofauti au pia kati ya mawingu na ardhi.


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Volteji hii ikiongezeka mno husababisha mkondo wa umeme hewani unaoonekana kama mwangaza mkali.


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Mkondo unatoa pia joto kali na joto hili husababisha kupanuka kwa hewa ghafla.


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Upanuzi huu unaleta sauti inayosikika kama ngurumo kama ni mbali lakini inawaza kusikika pia sawa na mshtuko wa mlipuko kama ni karibu.


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Kama mwendo wa radi ni kutoka mawinguni kwenda ardhi unaweza kuleta hasara kwa watu au vitu.


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Takriban watu 2,000 hupigwa na radi kila mwaka na mara nyingi wanakufa.


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Radi huwasha moto kwenye nyumba au porini.


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Radi inayolenga ardhi huelekea kuingia sehemu ya juu mahali inapopiga.


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Hapa kuna mitambo ya kikingaradi ni chuma zilizopo juu ya dari ya nyumba na kuendelea hadi ndani ya ardhi kando la nyumba.


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Kama radi inapiga nyumba itachukua nyjia ya haraka ya kufika ardhini kwa hiyo itapita kwenye vyuma bila kuumiza nyumba yenyewe.


Question: Je, mawingu hutokana na nini?

Radi

Tanbihi  Viungo vya nje   at HowStuffWorks  By Thomas F. Giella, KN4LF Retired Meteorologist & Space Plasma Physicist    More than 200 Lightning-Pictures   Jamii:Metorolojia Jamii:Umeme


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kwa kundinyota inayoweza kuitwa "Simba" angalia hapa Asadi (kundinyota)  Simba (jina la kisayansi: Panthera leo[1]; kwa Kiingereza lion) ni mnyama mkubwa mla nyama (carnivore) wa familia ya felidae[2] katika ngeli ya mamalia.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Maana yake ni kwamba simba hufanana na paka mkubwa.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Siku hizi simba wako hasa Afrika kusini kwa Sahara.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba wa Asia walipatikana zamani kati ya Uturuki na Bangladesh lakini ni wanyama 300 pekee waliobaki katika hifadhi ya wanyama huko Gujarat nchini Uhindi.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Nususpishi nyingine zilikuwepo Ulaya na pia Afrika ya kaskazini lakini zote zimekwisha kwa sababu waliwindwa vikali.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Chakula chao ni nyama inayopatikana kwa kuwinda wanyama.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Tofauti na paka wengine, simba huishi na kuwinda katika vikundi vyenye wanyama 10-20.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kila kundi lina eneo lake na kuitetea dhidi ya simba wengine. simba jike ndiye anayewinda na baada ya kumkamata mnyama, dume ndiye anayeanza kula na hasa uanza kula viu vya ndani kama vile utumbo, maini, ndipo jike na watoto wanafuata kwa kula.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Dume anafikia urefu wa mwili pamoja na kichwa wa sentimita 170 hadi 250; kimo cha mabegani ni cm 120.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Dume mkubwa anaweza kuwa na uzito wa kilogramu 225.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Jike ni mdogo wake akiwa na urefu wa 140 hadi 175 cm, kimo cha mabegani cha cm 100 na uzito wa kg 150.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Dume anatofautishwa kirahisi kutokana na manyoya marefu ya shingoni ilhali jike hana.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Jike anaanza kuzaa akifikia umri wa miaka 2-3.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Baada ya kuwa mzito kwa miezi 3 1/2 anazaa wadogo 2-3.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Wakati mwingine idadi hii inaweza kuwa hadi wadogo 6 lakini wanaozidi 3 kwa kawaida wanakufa mapema.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Utangulizi Simba ni miongoni mwa wale paka wakubwa wane wa jenasi Panthera, na mmoja wa familia ya Felidae.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kwa kuwa baadhi ya simba dume wanazidi kg 250 kwa uzito, wanakuwa ndio paka wa pili kwa ukubwa baada ya tiger. .


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba wa porini wanapatikana huko nchi za Nusu-Jangwa Sahara katika Afrika na Asia na kwa kiasi kidogo sana huko India, kisha kupotea katika Afrika ya Kaskazini, Mashariki ya kati na Magharibi mwa Asia nyakati za historia.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Karibu miaka 10,000 iliyopita, simba walikuwa ndio wanyama wa nchi kavu waliotawanyika zaidi baada ya binadamu.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Walipatikana hasa Afrika, Mashariki mwa Ulaya mpaka Asia, na Amerika kuanzia Yukon mpaka Peru.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba huishi kwa wastani wa miaka 10-14 mwituni, huku katika hifadhi huweza hata kufika zaidi ya miaka 20.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Mwituni, simba dume ni mara chache kuishi zaidi ya miaka kumi, sababu ya majeraha wanayoyapata kwa kupigana na dume wengine mara kwa mara.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Hupatikana sana katika savanna na nyika, ingawa pia huweza kukaa kwenye misitu na vichaka.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba, tofauti na paka wengine, huweza kuchangamana kwa urahisi.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kundi la simba hujumuisha simba jike ndugu kadhaa na watoto na idadi ndogo ya simba dume wakubwa.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kundi la simba jike huwinda pamoja, hasa huwinda wanyama wenye kwato.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba huwinda wenyewe japo mara kadhaa huonekana wakijilisha mizoga.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Wakati simba kwa kawaida hawawindi binadamu, wachache wameripotiwa kumla na hivyo kumwinda.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba ni miongoni mwa spishi iliyo hatarini kutoweka, na kuonekana kupungua kutoka kwa asilimia 30 mpaka hivi sasa kwa asilimia 50.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Japo sababu kubwa ya kupungua huku haijulikani, kupungua kwa uoto na mwingiliano na binadamu huonwa kama sabau kubwa za kupungua kwao.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Tangu enzi za Roma ya Kale, simba wamekuwa spishi kuu inayotafutwa kwa ajili ya maonesho kwenye [zoo] duniani, hasa tangu mwishoni mwa karne ya 18.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Spishi za Asia ndizo zilizoathirika sana na suala hilo.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Uanishaji na mageuko  Fuvu la kale zaidi la simba lilipatikana Laetoli, Tanzania, na ni la karibu miaka milioni 3.5 iliyopita.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Wanasayansi kadhaa waliita mabaki haya Panthera leo.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Rekodi hizi hazijathibitishwa sana na kinachoweza kusemwa ni kuwa zinakaribiana na zile za Panthera.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Panthera aliyethibitishwa ni yule wa miaka milioni 2 iliyopita.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Spishi nyingine zilizokaribia Panthera ni: tiger, jaguar na chui.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Tafiti za miumbo na chembe za uhai zinaonesha kuwa tiger ndio ilikuwa spishi ya kwanza kutokea miongoni mwa hizi za wakati huu.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Miaka milioni 1.9 iliyopita jaguar alijitokeza, ambaye kutoka kwake ndiyo tunapata chui na simba.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba na chui walitengana kamili miaka milioni 1.25 iliyopita.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Panthera leo alijitokeza Afrika miaka milioni 1.8 iliyopita, kabla ya kusambaa Afrika kwenye ukanda wa Holarctic.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kwa mara ya kwanza ilionekana Ulaya miaka 700,000 na huko Amerika miaka 300,000 iliyopita.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Tabia za maumbile  Kati ya wanyama wote wa jamii ya paka, simba ndiyo mrefu (mabegani), na ndio wa pili kwa uzito baada ya tiger.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kwa miguu yake yenye nguvu, taya imara, na meno yake chonge yenye urefu wa sm 8, simba anaweza akamwangusha na kumuua myama mkubwa.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Fuvu la kichwa la simba linafanana sana na lile la tiger, hivyo tofauti ya taya zao za chini ndio pekee hutumika kuwatofautisha.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Rangi ya simba hubadilika kutoka rangi ya manjano mpaka njano, nyekundu na kahawia ya kukoza.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Sehemu za chini huwa na rangi angavu na kishungi cha mkia wake ni cheusi.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Watoto wa simba huzaliwa na madoa meusi mwilini mwao, kama vile wale wa chui.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Japokuwa madoa haya hupotea taratibu wakati wakikua, baadhi ya madoa haya huendelea kuonekana miguuni na sehemu za chini za mwili, hasa kwa simba jike.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Miongoni mwa jamii ya paka, simba ndio pekee wenye tofauti ya moja kwa moja ya muonekano baina ya dume na jike.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba dume na simba jike huonekana tofauti kabisa.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Pia wana kazi tofauti wanazofanya katika makundi yao.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kwa mfano, simba jike, wawindaji, hawana nywele kichwani kama ilivyo kwa simba dume.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Huonekana kumzuia simba jike wakati anapokuwa ananyatia mnyama na kusababisha joto zaidi wakati wa kukimbiza windo lake.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Rangi ya nywele za simba dume ni tofauti, kuanzia ile kama ya dhahabu mpaka nyeusi, na mara nyingi huwa nyeusi zaidi kadiri simba anavyozeeka.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Uzito wa simba wakubwa ni kati ya kg 150 – 250 kwa dume na kg 120 – 182 kwa jike.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba huwa na ukubwa tofauti kulingana na mazingira na eneo, kusababisha tofauti mbalimbali za rekodi za uzito.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kwa mfano, simba wa kusini mwa Afrika wameonekana kuwa wazito mara tano zaidi ya wale wa Afrika Mashariki, kwa ujumla.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Urefu wa kichwa na mwili ni sm 170 – 250 kwa dume na sm 140 – 175 kwa jike; urefu wa bega ni sm 123 kwa dume na sm 107 kwa jike.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Urefu wa mkia ni sm 90 – 105 kwa dume na 70 – 100 kwa jike.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Nywele ndefu zaidi za simba zilirekodiwa huko Mucsso, kusini mwa Angola, Oktoba 1973; na simba mzito kuliko wote alikuwa ni yule mla watu aliyepigwa risasi huko Transvaal, Afrika Kusini: alikuwa na uzito wa kg 313.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba wanaohifadhiwa huwa wakubwa zaidi na pengine wazito zaidi kuliko wale wa mwituni.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Biolojia na tabia Simba hutumia muda wao mwingi wa siku kupumzika kwa takriban saa 20 kwa siku.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Japokuwa wanaweza kuamka muda wowote, lakini hali hiyo hutegemea zaidi cha kuchangamana.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kipindi hicho mara nyingi baina huwa usiku mpaka mapambazuko ambako hasa ndio muda wa kuwinda.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Hutumia kwa wastani saa mbili kwa siku kutembea na dakika 50 kula.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Uwindaji na chakula      Simba ni wanyama wenye nguvu ambao mara zote huwinda kwa makundi na kumkazania windo walilochagua.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Hata hivyo hawajulikani sana kwa stamina yao, kwa mfano, moyo wa simba jike unajumisha tu asilimia 0.57 ya uzito wa mwili wake (wa dume ni asilimia 0.45 ya uzito wa mwili wake), wakati ule wa fisi ni karibu asilimia moja ya uzito wake.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Hivyo basi, japokuwa simba anaweza kufikia mwendokasi wa km 81 kwa saa, wanaweza kufanya hivyo kwa mwendo mfupi tu na inawapasa kuwa karibu na mawindo kabla ya kuanza shambulio.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Hutumia mwanya wa kupunguza uoni; kwa kufanya uwindaji sana nyakati za usiku.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Humnyatia adui mpaka pale wamekaribia kwa walau mita 30 au pungufu.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kisha kukaribia huchagua mnyama aliye karibu.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Shambulio huwa fupi na la nguvu; hujaribu kumkamata kwa kumkurupusha kwa kasi na kisha kumrukia.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Mnyama huyo daima huuawa kwa kunyongwa.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Mara kadhaa pia huweza kuuawa kwa kuzibwa mdomo na pua zake kwa taya za simba.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Wanyama wadogo huuawa tu kwa kupigwa ngwala kwa mguu wa simba.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kitoweo cha simba hujumuisha wanyama wengi wakubwa, hasa wildebeest, nyati, impala, pundamilia, na warthogs kwa Afrika na nilgai, wild boar na aina kadhaa za tandala huko India.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Spishi nyingine huwindwa kutokana na upatikanaji wao.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba wakiwa wanawinda katika kundi kubwa wana uwezo hata wa kuangusha wanyama wakubwa lakini mara nyingi huwa hawashambulii wanyama wakubwa sana kama vile twiga kwa kuhofia kujeruhiwa pia.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba pia wana uwezo wa kushambulia wanyama wanaofugwa na binadamu; kwa mfano huko India ng’ombe wengi huwa chakula cha simba.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba pia wanaweza kula wanyama wenzao wanaokula nyama kama vile chui, duma, fisi na mbwa mwitu.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Pia wakati mwingine hula mizoga ya wanyama wengine waliouawa kwa majanga au na wanyama wengine, na huangalia sana mahali wapozungukazunguka tai, wakijua fika mahali walipo patakuwa na mizoga.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba anaweza kula mpaka kg 30 kwa mlo mmoja; na kama hawezi kula windo lake lote, hupumzika kwa saa kadhaa na kisha kuendelea tena.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Wakati wa mchana na joto kali, kundi la simba hukaa kivulini na dume mmoja au wawili kubakia kama walinzi.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba jike anahitaji walau kg 5 za nyama kwa siku wakati dume ni kg 7.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kwa sababu simba huwinda kwenye sehemu wazi, ambapo wanaonekana kwa urahisi na adui zake, uwindaji wa ushirikiano ndio husaidia na kufanikiwa, hasa kwa wanyama wakubwa.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Ushirikiano huu husaidia pia kulinda mawindo yao kwa urahisi dhidi ya wanyama wengine, kama vile fisi, ambao mara moja hujua mzoga ulipo kwa kuangalia mahali ambapo tai wanaruka.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Uwindaji mkubwa hufanywa na simba jike; simba dume waliopo kwenye kundi hawashiriki kwenye uwindaji mpaka tu pale wanapohitaji kuwinda wanyama wakubwa kama vile twiga au nyati.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Wakati wa kuwinda kila simba jike ana nafasi ya kuwinda na kumpata mnyama, aidha kwa kunyatia kwenye na kisha kushambulia au kusogea umbali kidogo karibu na katikati mwa kundi na kumkamata mnyama huyo amwindaye kutoka kwa simba wengine.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba wadogo huonesha tabia ya kunyatia wanyama wakiwa na miezi mitatu tu, ingawa hawashiriki kwenye uwindaji mpaka wawe na umri wa mwaka mmoja.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Huanza rasmi kuwinda wakiwa na umri wa miaka miwili.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Uzazi na mzunguko wa maisha   Wengi wa simba jike huanza kuzaa wakiwa na miaka minne.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba hawajamiani katika kipindi maalumu cha mwaka.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Kama ilivyo kwa paka wengine, uume wa simba una kama miiba zilizogeukia nyuma.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Wakati wa kuutoa, miiba hiyo hukwangua kuta za uke na kusababisha kuachiwa kwa yai.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Akiwa kwenye joto, simba jike huweza kujamiana na zaidi ya dume mmoja, na wakati wa kujaamiana, ambao unaweza kuchukua siku kadhaa, wenza hao hujamiana mara ishirini mpaka arobaini kwa siku na mara nyingi hata huahirisha kula.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba huzaliana vizuri kwenye hifadhi.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba jike hubeba ujauzito kwa siku 110, na kisha hujifungua watoto mmoja mpaka wane kwenye sehemu maalumu, mara nyingi mbali na lilipo kundi lake.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Mara nyingi huwinda peke yake wakati watoto bado hawajiwezi, wakikaa karibu na watoto huzaliwa wakiwa hawaoni, mpaka baada ya wiki hivi.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Huwa na uzito wa kg 1.2-2.1 wakati wa kuzaliwa na huweza kuanza kutambaa baada ya siku moja mpaka mbili na kuweza kutembea nje baada ya majuma matatu.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Simba jike huyo huwahamisha watoto wake mara kadhaa kwa mwezi, kwa kuwabeba mmojammoja kwa shingo zao, ili kuzuia harufu kujijenga kwenye malazi yao na hivyo kuvuta wanyama wengine wala nyama ambao pengine wangeweza kuwadhuru watoto.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Katika filamu ya picha za Walt Disney The Lion King, mhusika ni mwanasimba aitwaye Simba.


Question: Je,Ngombe hubeba mimba kwa miezi ngapi?

Simba

Picha  Simba wa Namibia Simba wa kike huko Okonjima Lodge, Namibia Simba katika Pombia Safari Park, Italia  Viungo vya nje  Jamii:Paka na jamaa Jamii:Wanyama wa Afrika Jamii:Wanyama wa Biblia


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Mashariki ya Kati (kwa Kiingereza Middle East) ni namna ya kutaja sehemu kubwa ya Asia ya Magharibi pamoja na Afrika ya kaskazini-mashariki, hasa Misri.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Kwa kawaida nchi zifuatazo huhesabiwa humo:  Nchi za Bara Arabu, zikiwa pamoja na Saudia, Yemen, Oman, Falme za Kiarabu, Katar na Kuwait, Nchi za Shamu ya kihistoria, zikiwa pamoja na Syria, Lebanon, Israel na Palestina, Yordani Iraq Uajemi Uturuki Misri (ambayo iko upande wa Afrika isipokuwa rasi ya Sinai) Nchi hizo zinatajwa pamoja kwa sababu zina historia ya pamoja na utamaduni wa karibu.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Matatizo ya jina hili Jina "Mashariki ya Kati" limesambazwa kutokana na kawaida ya Kiingereza na kutafsiriwa katika lugha mbalimbali.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Lina matatizo kadhaa yanayotakiwa kujulikana hata tukiendelea kulitumia: kuna namna mbalimbali za kutaja nchi za ziada zinazohesabiwa humo au la (kwa mfano: wengine huhesabu pia nchi za Asia ya Kati kama vile Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan n.k.) jina ni tamko la Kiulaya: nchi hizi ziko upande wa mashariki kwa mtu aliyeko Ulaya.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Kutoka Uswahilini ingekuwa zaidi "Kaskazini ya Kati" matumizi ya jina yamebadilika: zamani Kiingereza pamoja na lugha nyingine za Ulaya kilitofautisha kati ya  "Mashariki ya Karibu" (Near East), "Mashariki ya Kati"  (Middle East) na "Mashariki ya Mbali" (Far East) kikimaanisha  a) nchi za Bara Arabu na jirani; b) nchi za Uhindi na jirani c) nchi za Asia ya Mashariki kama China, Japani.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Lugha mbalimbali za Ulaya Bara kama Kijerumani zinaendelea kutumia majina hayo matatu vile.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Pia wataalamu wa historia kwa Kiingereza hupendelea kutofautisha kati ya "Mashariki ya Karibu" na "Mashariki ya Kati".


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Historia ya Mashariki ya Kati Kitovu cha ustaarabu  Nchi zinazoitwa kwa Kiingereza "Mashariki ya Kati" ziko kwenye eneo la dunia ambako watu na tamaduni za Asia, Afrika na Ulaya hukutana.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Ni pia mahali ambako Bahari Hindi na Mediteranea zinakaribiana ambazo zote mbili zilikuwa njia za usafiri wa mbali tangu kale.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Pamoja na mahali pa kubadilishana bidhaa na teknolojia, eneo hili lilikutanisha pia mawazo, falsafa na dini.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Hadi leo Mashariki ya Kati ni kitovu cha kiroho cha dini za Uzoroasta, Uyahudi, Ukristo na Uislamu.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Idadi kubwa ya aina za kwanza za ustaarabu duniani zilianza hapa kama vile Mesopotamia (Sumeri, Akkad, Assyria, Babeli) na Misri ya Kale, zikifuatwa na zile za Uajemi, Ugiriki wa Kale, Israeli ya Kale, Finisia na nyingine.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Muhtasari wa historia ya utawala Eneo lote liliunganishwa mara ya kwanza chini ya Milki ya Ashuru, halafu na milki ya pili ya Babeli iliyofuatwa na milki ya Uajemi na utawala wa Aleksander Mkuu.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Baadaye eneo liligawiwa hasa kati ya milki mbalimbali za Uajemi na Dola la Roma hadi uenezi wa Waarabu Waislamu na kuundwa kwa milki ya khalifa.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Tangu mwaka 1512 Mashariki ya Kati karibu yote ilikuwa chini ya utawala wa Milki ya Osmani hadi Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Ugawaji wa Milki ya Osmani Mashariki ya Kati ya kisasa ilianza kutokea baada ya vita hiyo.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Ufaransa na Ufalme wa Maungano zilishinda Milki ya Osmani zikagawana maeneo yake ya nje ya Uturuki.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Ugawaji huu ulithibitishwa na Shirikisho la Mataifa, hivyo maeneo ya Syria, Lebanoni, Palestina (baadaye Israeli na Yordani) na Iraki yalikabidhiwa kwa nchi hizo mbili za Ulaya kama maeneo ya kudhaminiwa kwa masharti ya kuyaandaa maeneo haya kuwa nchi huru baadaye.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Maeneo kadhaa kwenye rasi ya Uarabuni yalibaki huru baada ya kuondoka kwa jeshi la Osmani hadi mwaka 1918: Chifu Ibn Saud wa Riyad alishinda vita baina ya makabila ya Uarabuni ya kati akaweza kuvamia na kutawala maeneo ya Najd na Hejaz na mwaka 1932 alitangaza Ufalme wa Uarabuni wa Saudia Katika Yemen Imamu Yahya Muhamad wa kundi la Zaidiya alivamia velayat ya Yemen ya Kiosmani na kutangaza Ufalme wa Yemen Uhuru ulifika kwa ngazi mbalimbali na tofauti kwa kila nchi.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Maeneo ya kudhaminiwa kwa Uingereza: Iraki ilikubaliwa kuwa mwanachama wa Shirikisho la Mataifa mwaka 1932 ingawa hali halisi ilikuwa nchi lindwa chini ya athira ya Uingereza hadi mwaka 1958.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Palestina ng'ambo ya mto Yordani (Transjordan) ilipata serikali ya kujitawala kama nchi lindwa chini ya Uingereza tangu mwaka 1922, halafu uhuru kamili mwaka 1946 kwa jina la Transjordani, halafu Yordani tu Israeli ilikubaliwa na Umoja wa Mataifa kuwa nchi huru mwaka 1948.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Azimio lilelile lililenga kuanzisha pia dola la Kiarabu la Palestina lakini, kutokana na vita iliyoanza mara moja, hii haikutokea, maeneo yaliyotarajiwa kuwa Palestina yalivamiwa na Israeli, Yordani na Misri.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Tangu mwaka 1993 kuna Mamlaka ya Kitaifa ya Palestina yenye viwango tofauti vya utawala juu ya sehemu za maeneo ya Palestina asilia zilizo chini ya usimamizi wa kijeshi wa Israel.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Maeneo ya kudhaminiwa kwa Ufaransa: Lebanoni ilitangaza uhuru wake mwaka 1943 wakati Ufaransa ulikuwa chini ya Ujerumani wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Syria ilikuwa huru mwaka 1946.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Maeneo mengine baada ya Vita Kuu ya Kwanza Katika nchi kadhaa zilizokuwa nje ya Milki ya Osmani Uingereza ilikuwa na athira kubwa na hali halisi nchi hizo zilikuwa nchi lindwa kabla na baada ya Vita Kuu ya Kwanza  Misri ilikuwa rasmi sehemu ya Milki ya Osmani lakini hali halisi ilisimamiwa na Uingereza hasa kwa shabaha ya kusimamia mfereji wa Suez.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Mwaka 1914 ilitangazwa kuwa nchi lindwa chini ya Uingereza; tangazo la uhuru la mwaka 1922 bado liliacha athira kubwa kwa Uingereza.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Tangu mwaka 1952 Misri imepata uhuru kamili, na tangu hapo ilitawala pia mfereji wa Suez.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Omani ilikuwa eneo lililogawiwa kati ya Sultani wa Maskat na Imamu wa Ibadiya mnamo 1890.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Maskat ilikubali kuwa eneo lindwa chini ya Uingereza ikapata msaada wa jeshi la Uingereza dhidi ya Saudia na baadaye kuvamia na kutawala pia maeneo ya imamu mwaka 1957.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Mkataba wa mwaka 1951 ulitangaza uhuru wa Omani, lakini hali halisi athira ya Uingereza ulikuwa na nguvu hadi miaka ya 1990.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Kuwait ilikuwa nchi lindwa chini ya Uingereza tangu mwaka 1899 na Waingereza walitetea hali yake ya pekee dhidi ya Waosmani na baadaye dhidi ya Saudia.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Ilipata uhuru mwaka 1961.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Maeneo ya Falme za Kiarabu pamoja na Qatar na Bahrain yalikuwa nyumbani kwa makabila madogo na chifu zao.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Tangu mwaka 1820 walikuwa na mikataba na Uingereza walipoahidi kuachana na uharamia na kupokea ulinzi wa Uingereza.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Ulinzi huu ulizuia uvamizi wa Saudia katika karne ya 20.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Tangu mwaka 1971 madola hayo madogo yalipata uhuru.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Saba kati yake yaliungana kuwa Falme za Kiarabu.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Ugunduzi wa mafuta    Hadi Vita Kuu ya Kwanza mataifa yote katika eneo la Ghuba ya Uajemi yalikuwa dhaifu, bila uchumi imara na bila uwezo wa kijeshi.


Question: Taifa la Japani lilipata uhuru mwaka gani?

Mashariki ya Kati

Hasa upande wa Uarabuni watawala wadogo walisimamia miji michache kwenye pwani tu na sehemu kubwa ya watu waliishi katika utaratibu wa kikabila bila kujali serikali.