Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Ingawa wanauchumi huorodhesha kuanguka kwa soko katika makundi tofauti,[11] makundi yafuatayo hupatikana kutokana na nakala kuu.[12]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Makundi asili yanayotawala shughuli za soko, au dhana zinazoambatana za kundi tawala “tendaji” au “la ustadi”, huhusisha ulegevu wa ushindani katika kuthibiti wazalishaji.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Tatizo hili huelezwa kama hali ambapo ikiwa bidhaa itaendelea kuzalishwa zaidi, basi mapato yanakuwa ya kiwango cha juu.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Hii humaanishwa kuwa hali hii humfaidi tu mzalishaji mmoja.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kutolingana kwa habari hutokea pale kikundi kimoja kina maelezo zaidi au bora zaidi kuliko kingine.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kuwepo kwa kutolingana kwa habari huzua matatizo kama shida za kimaadili, na uteuzi mbaya, ambayo hutafitiwa katika nadharia ya mkataba.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi wa habari hufungamana na maswala mengi, ambayo ni pamoja na fedha, bima na sheria ya mkataba, na maamuzi chini ya hali za hatari na ukosefu wa uhakika.[13]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Masoko yasiyokamilika ni jina ambalo hutumika katika hali ambapo wanunuzi na wauzi hawana habari ya kutosha kuhusu hali ya mwingine ilikuweza kuweka bei ya bidhaa au kutoa huduma ipasavyo.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Huku kikitokana na makala ya George Akerlof ya Market for Lemons, kiolezo cha kutoa mfano ni kile cha soko yenye hila ya magari yaliyotumika.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Wateja wasiokuwa na uwezo wa kujua iwapo wananunua “limau” watasukuma bei ya wastani chini zaidi kuliko ile bei inayostahili kwa ya gari nzuri iliyotumika.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kwa njia hii, bei inaweza kutoonyesha thamani ya kweli.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Bidhaa za umma ni bidhaa ambazo zina uhaba katika soko la kawaida.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Jinsi za kutambua hali hii ni kuwa watu wanaweza kutumia bidhaa hizi pasi na kuzilipia na kuwa zaidi ya mtu mmoja anaweza kutumia bidhaa hii kwa wakati mmoja.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Vipengele vya nje huzuka pale ambapo kuna gharama au faida za juu za kijamii kutoka kwa uzalishaji au utumiaji ambavyo havidhihiriki katika bei za soko.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kwa mfano, uchafuzi wa hewa unaweza kuzua kipengele cha nje kisichofaa, na elimu inaweza kuzua kipengele cha nje kilicho na manufaa (kupungua kwa uhalifu, na kadhalika.).


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Serikali mara nyingi hulipisha kodi kwa na kuweka vizuizi kwa bidhaa zilizo na vepengele vya nje visivyofaa katika jitihada za kurekebisha upotovu wa bei unaosababishwa na vipengel hivi vya nje.[14]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Nadharia ya kimsingi ya mahitaji-na-ugavi hutabiri msawazo lakini si kasi ya urekebishaji wa mabadiliko ya msawazo kutokana na mabadiliko katika mahitaji na ugavi.[15]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika sehemu nyingi, aina fulani ya utobadilikaji wa bei hukubalika ili kueleza sababu ya viwango, na wala si bei, na kurekebisha kwa muda mfupi mabadiliko katika upande wa mahitaji au ule wa ugavi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Hii hujumuisha uchambuzi wa kawaida wa maisha ya biashara katika somo la uchumi wa kiwango cha juu.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchambuzi mara nyingi huhusisha sababu za kutobadilika huku kwa bei na athari zake katika kufikia msawazo unaokisiwa kwa muda mrefu.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mifano ya kutobadilika kwa bei katika masoko fulani ni pamoja na viwango vya marupurupu katika soko la ajira na bei zilizowekwa katika masoko ambayo hayana ushindani kamili.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Ukosefu wa kuimarika kwa uchumi wa kiwango cha juu, unaozungumziwa hapa chini, ni chanzo muhimu cha kuanguka kwa soko, ambapo kupotea kwa uthabiti wa biashara kwa ujumla au mshtuko wan je unaweza kusitisha uzalishaji na usambazaji, na hivyo kudhoofisha masoko ambayo yalikuwa yameimarika hapo awali.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Baadhi ya masomo yaliyochanganuliwa ya kiuchumi hushughulika na kuanguka kwa masoko kuliko mengine.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi wa sekta ya umma ni mfano mmoja, kwani iwapo masoko huanguka, basi aina fulani ya uthibiti au mpango wa serikali ndilo jibu.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

[[]]Nyingi za chumi za kimazingira huhusisha vipengele vya nje au “mabaya ya umma".


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Aina za sera hujumuisha vithibiti ambavyo huonyesha uchambuzi wa gharama-faida au ufumbuzi wa masoko ambao hubadili motisha, kama vile ada za uchafuzi wa mazingira au udhihirishaji upya wa haki za kumiliki mali.[16][17] Makampuni  Mojawapo ya fikira kuhusu masoko yaliyo na ushindani kamili ni kuwa kunao wazalishaji wengi, hamna baina yao anayeweza kushawishi mabadiliko ya bei wala kufanya kazi pasi na kuzingatia masharti ya soko.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Hata hivyo, katika hali halisi, watu hawafanyi biashara tu kwa soko, huwa wanafanya kazi na kuzalisha katika makampuni.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Aina za wazi kabisa za makampuni ni mashirika, ubia na amana.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kwa mujibu wa Ronald Coase, watu huanza kupanga uzalishaji wao katika makampuni wakati gharama za kufanya biashara huwa za chini kuliko wakati wafanyapo shughuli hizi sokoni.[18]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Makampuni hujumuisha kazi na mtaji, na zinaweza kupata faida nyingi zaidi za upanuzi ( wakati kuzalisha vitu viwili zaidi ni nafuu zaidi kuliko kuzalisha kitu kimoja) kuliko kufanya biashara ya kitu kimoja katika soko.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi wa ajira hutafuta kuelewa utendakazi wa soko na mienendo ya ajira.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Masoko ya ajira hufanya kazi kupitia kwa mwingiliano wa wafanyakazi na waajiri.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi wa ajira huangalia watoaji wa huduma za kazi (wafanyakazi), wanaohitaji huduma za kazi (waajiri), na juhudi za kuelewa mifumo inayotokea ya marupurupu na mapato mengine kutokana na kazi na ya ajira na ukosefu wa ajira.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Matumizi halisi ni pamoja na kusaidia katika ubuni wa utumizi kamili wa sera.[19]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mpagilio wa viwanda hutafiti tabia za mikakati ya makampuni, miundo ya soko na maingiliano yao.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Miundo ya kawaida ya masoko iliyotafitiwa ni pamoja na ushindani kamili, ushindani ulio na kundi moja lililo na sehemu kubwa ya shughuli za sokp, na aina nyingi ya makundi kadhaa yanayomiliki sehemu kubwa ya soko, na kundi moja linalomiliki sehemu kubwa ya soko.[20]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi wa kifedha, huitwao mara nyingi fedha, hushughulika na ugavi wa rasilimali za kifedha katika mazingira ambayo hayana uhakika (au yaliyo na hatari fulani).


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kwa hivyo, zingatio lake ni katika utendakazi wa masoko ya kifedha, uwekaji wa gharama katika vifaa vya kiuchumi, na miundo ya kifedha ya makampuni.[21]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi wa usimamizi hulinganisha uchambuzi wa uchumi wa kiwango cha chini na maamuzi maalumu katika makampuni ya biashara au vitengo vya usimamizi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi huu hutegemea sana sana na mbinu za kujumuisha wingi kama vile utafiti wa utendakazi na utaratibishaji na kutoka kwa mbinu za takwimu kama vile uchambuzi wa kuridi nyuma katika hali ya ukosefu wa uhakika na habari kamilifu.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Hoja ya kuunganisha ni jaribio la kuimarisha ufanisi wa maamuzi ya kibiashara, ikiwemo kupunguza iwezekanavyo kwa bei ya kitengo na kuongeza iwezekanavyo kwa faida, kulingana na malengo ya kampuni na vikwazo vinavyotokana na teknolojia na hali ya soko.[22][23] Sekta ya umma Fedha za umma ni sehemu ya uchumi ambayo hushughulika na ubuni wa bajeti ya mapato na matumizi ya kitengo cha sekta ya umma, kwa kawaida serikali.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mada hii hushughulikia maswala kama vile malipo ya ushuru (ni nani hasa analipa ushuru fulani), uchambuzi wa gharama-faida wa mipango ya serikali, athari juu ya ufanisi wa kiuchumi na ugavi wa mapato katika aina tofauti za matumizi na ushuru, na siasa za kifedha.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Jambo hili la mwisho, ambalo ni kipengele cha nadharia ya chaguo ya umma, hubuni tabia ya sekta ya umma kama mfano wa uchumi wa kiwango cha chini, unaohusisha maingiliano ya wapiga kura wanaojali maslahi yao wenyewe, wanasiasa, na wafanyakazi wa serikali au mashirika mengine.[24]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Wingi wa uchumi ni wa manufaa, kwani hutafuta kueleza na kutabiri matukio ya kiuchumi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi wa kuamua thamani (normative economics) hujihusisha na kubaini lililo zuri au baya kiuchumi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi wa ustawi ni tawi la uchumi wa kuamua thamani unaotumia ustadi wa uchumi wa kiwango cha chini ili kubainisha kwa wakati huo huo ufanisi wa ugavi katika uchumi na ugavi wa mapato unaohusishwa nao.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Huwa unajaribu kupima ustawi wa jamii kwa kuchunguza shughuli za kiuchumi za watu wanaobuni jamii.[25]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi wa kiwango cha juu  Uchumi wa kiwango cha juu huchunguza uchumi mzima ilikueleza mikusanyiko mipana na mwingiliano wao “kutoka juu hadi chini,” yaani, kwa kutumia aina iliyorahisishwa ya nadharia ya msawazo wa ujumla.[26]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mikusanyiko kama hiyo ni pamoja na mapato na mazao ya kitaifa, kiwango cha ukosefu wa ajira, na mfumuko wa bei na mikusanyiko midogo kama jumla ya matumizi na matumizi ya uwekezaji na vipengele vyake.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Somo hili hutafiti pia athari za sera ya hazina na sera ya kifedha.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Tangu angalau miaka ya 1960, uchumi wa kiwango cha juu umekuwa na ujumuishaji zaidi na hivyo kuwa na sekta za aina ya uchumi wa kiwango cha chini, ikiwemo uwiano wa akili wa washikadau, utumiaji wa ufanisi wa habari ya soko, na ushindani usio kamilifu.[27]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Jambo hili huzungumzia wasiwasi wa muda mrefu juu ya ukosefu wa uthabiti katika maendeleo ya mada hiyo hiyo.[28]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchambuzi wa uchumi wa kiwango cha juu huzingatia vipengele vinavyoathiri kiwango cha muda mrefu na ukuaji wa mapato ya kitaifa.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Vipengele kama hivyo ni pamoja na ukusanyaji wa mtaji, mabadiliko ya kiteknolojia na ukuaji idadi ya wafanyakazi.[29][30] Ukuaji  Uchumi wa ukuaji  hutafiti vipengele vinavyoeleza ukuaji wa kiuchumi – ongezeko la pembejeo kwa kila mkazo wa nchi katika muda mrefu.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Vipengele hivyo hivyo hutumika kueleza tofauti katika kiwango  cha mapato kwa mtu baina ya  nchi, hasa kwa nini baadhi ya nchi hukua kwa kasi kuliko zingine, na ikiwa nchi hukutana katika viwango sawa vya ukuaji.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Vipengele vilivyochunguzwa zaidi ni pamoja na viwango cha uwekezaji, ukuaji wa idadi ya watu, na mabadiliko ya kiteknolojia.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Vipengele hivi huwakilishwa katika namna ya nadharia au ujarabati (kama ilivyo katika miundo ya urasimimpya na ukuaji wa kindani) na katika ukuaji wa uhasibu.[31][32] Mzunguko wa Biashara Uchumi wa unyogofu ndio ulikuwa kichocheo cha ubuni wa “uchumi wa kiwango cha juu” kama kitengo tofauti cha somo la uchumi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Wakati wa Unyogofu Mkuu wa miaka ya 1930, John Maynard Keynes aliandika kitabu kiitwacho The General Theory of Employment, Interest and Money ambacho kiliorodhesha nadharia muhumu za uchumi wa Keneshia.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Keynes alishikilia kuwa mahitaji ya jumla kwa bidhaa yanaweza kutotosha katika nyakati za kurudi nyuma katika ukuaji wa kiuchumi, huku matokeo yake yakiwa ni ukosefu wa ajira wa kiwango cha juu sana na ukosefu wa mapato yaliyokisiwa.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kwa hiyo alitetea kuwekwa kwa sera tendaji na sekta ya umma, kukiwemo kuwekwa kwa sera ya hazina na benki kuu na kuwekwa kwa sera ya kifedha na serikali ili kuimarisha mapato katika muda wa mzunguko wa biashara.[33]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kwa hivyo, hitimisho muhimu la uchumi wa Keneshia ni kuwa, katika hali fulani, hakuna ustadi wa moja kwa moja unaosogeza mapato na ajira kuelekea viwango vya uwepo wa ajira kwa wafanyakazi wote.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Muundo wa John Hicks wa IS/LM umekuwa ndiyo tafsiri yenye ushawishi mkuu zaidi wa Nadharia ya Kiujumla.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Jinsi miaka imeendelea kupita, ndivyo kueleweka kwa mzunguko wa biashara kumegawika katika matawi mbalimbali ya mawazo, yanayohusika na au kutofautiana na Ukeneshia.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

[[]]Muhtasari wa urasimimpya huashiria mapatano ya uchumi wa Keneshia na ule wa urasimimpya, huku ukisema kuwa Ukeneshia unafaa katika muda mfupi, huku uchumi ukifuata nadharia ya urasimimpya katika muda mrefu.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mfumo wa Mpya wa urasimi hukosoa maoni ya Keneshia juu ya mzunguko wa kibiashara.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Unahitimisha kuwa dhana ya Friedman ya mapato ya kudumu juu ya matumizi, “mageuzi ya matarajio yaendayo na mawazo"[34] yaliyoongozwa na Robert Lucas, na nadharia ya mzunguko halisi wa biashara.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kwa kinyume, mfumo Mpya wa Keneshia hushikilia matarajio ya kimawazo, ingawa hushikilia aina mbalimbali za kuanguka kwa masoko.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Ukeneshia Mpya hasa hushikilia kuwa bei na marupurupu “havibadiliki”, kumaanisha kuwa havibadiliki moja kwa moja kulingana na hali ya kiuchumi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kwa hivyo, urasimi mpya hushikilia kuwa bei na marupurupu hufikia ajira kwa kila mtu moja kwa moja, huku Wakeneshia wapya huona ajira kwa watu wote ikifikiwa tu baada ya muda mrefu, na hivyo kuhitaji sera za serikali na benki kuu kwa sababu “muda mrefu” haupo mbali sana.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mfumuko wa bei na sera ya kifedha  Pesa ni njia ya malipo ya mwisho  ya bidhaa katika mingi ya mifumo ya bei na kitengo cha akaunti ambacho hutumika kwa kawaida kwa kuweka bei.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Hujumuisha sarafu ambazo zinashukiliwa na umma usio benki na amana ambazo zinaweza kulipwa na pesa.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mfumo huu umeelezwa kuwa mkataba wa kijamii, kama lugha, inayofaa mmoja kwa sababu inawafaa wengine.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kama chombo cha ubadilishanaji, pesa huwezesha biashara.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kazi yake ya kiuchumi inaweza kutofautishwa na ubadilishanaji wa bidhaa (ubadilishanaji ambao hauhusishi pesa).


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Huku kukiwa na aina tofauti tofauti za bidhaa zilizozalishwa na wazalishaji maalum, ubadilishanaji wa bidhaa unaweza kuhitaji bahati mara dufu ambayo ni ngumu kupata kulingana na vitu vya kubadilisha, kwa mfano tufaha na kitabu.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Pesa inaweza kupunguza gharama ya ubadilishanaji kwa sababu ya kukubalika kwake kwa urahisi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Hivyo, huwa ni nafuu zaidi kwa muuzaji kukubali pesa katika ubadilishanaji, kuliko mazao ambayo mnunuzi huzalisha.[35]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika kiwango cha uchumi, nadharia na ushahidi vinalingana sawa sawa na uhusiano wa manufaa unaotoka kwa jumla ya usambazaji wa pesa kelekea kwa bei ya siku hiyo na jumla ya mapato na kiwango cha bei ya kawaida.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kwa sababu hii, usimamizi wa usambazaji wa pesa ni kipengele muhimu cha sera ya kifedha.[36][37] Sera ya hazina na uratibishaji Uhasibu wa kitaifa ni mbinu ya kujumlisha mkusanyiko wa shughuli za kibiashara katika taifa.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Akaunti za taifa ni mifumo ya uhasibu ya ncha mbili za kuweka hesabu ambayo hutoa hatua za kiundani zilizo na maelezo bayana kama hayo.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Akaunti hizi ni pamoja na akaunti za kitaifa za mapato na bidhaa (NIPA), ambazo hutoa makadirio ya thamani ya pesa ya mazao na mapato kwa mwaka au robo.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

NIPA huruhusu kufuatilia kwa utendakazi wa uchumi na vipengele vyake kupitia kwa mizunguko ya kibiashara au katika vipindi virefu zaidi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Takwimu za bei zinaweza kuruhusu kutofautisha kwa bei ya siku kutoka kwa bei halisi, yaani, kurekebisha jumla ya pesa kwa mabadiliko ya bei kupitia vipindi vya nyakati.[38][39] Akaunti za kitaifa hujumuisha pia kipimo cha mitaji ya hisa, utajiri wa taifa, na mtiririko wa mtaji wa kimataifa.[40]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi wa kimataifa Biashara ya kimataifa hutafiti vigezo vya mtiririko wa bidhaa-na-huduma kupitia mipaka ya kimataifa.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Hushughulika pia ukubwa na usambazaji wa faida kutoka kwa biashara.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Utendakazi wa sera hujumuisha kukisiwa kwa kubadilika kwa viwango vya ushuru na sehemu ya haki ya kibiashara.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Fedha ya kimataifa ni kitengo cha uchumi wa kiwango cha juu kinachodadisi mtiririko wa mtaji kupitia mipaka ya kimataifa, na athari za mabadiliko katika viwango vya ubadilishaji.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kuongezeka biashara ya bidhaa, huduma na mtaji baina ya nchi ni athari kuu ya utandawazi wa leo.[41][42][43]  Kitengo tofauti cha uchumi wa ustawi huchunguza vipengele vya uchumi vilivyo katika mchakato wa ustawi katika nchi zilizo na mapato ya chini huku kikizingatia kwa ubadilishaji wa mifumo, ufukara, na ukuaji wa uchumi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mielekeo katika uchumi wa ustawi mara nyingi hujumuisha vipengele vya kijamii na vya kisiasa.[44][45] Mifumo ya kiuchumi ni tawi la uchumi linalotafiti mbinu na taasisi ambazo jamii hutumia kubaini umiliki, usimamizi, na ugavi wa rasilimali za kiuchumi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mfumo wa kiuchumi wa jamii ni kitengo cha utafiti.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika mifumo ya kisasa katika nchi tofauti za upindi wa uratibishaji ni mifumo ya kisoshialisti na kikapitalisti, ambako wingi wa uzalishaji hutokea katika mashirika yanayosimamiwa na serikali na yale ya kibinafsi mtawalia.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Baina ya makundi haya mawili kunao chumi zilizochanganyika.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Jambo linalotokea katika makundi haya yote ni mwingiliano vishawishi vya kiuchumi na kisiasa, ambavyo huelezwa kwa upana kuwa uchumi wa kisiasa.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mifumo linganifu ya kiuchumi  hutafiti utendakazi na tabia ya chumi au mifumo tofauti.[46][47] Uchumi katika utekelezi Uchumi wa sasa uliotanda, kama kitengo rasmi cha mifano cha hisabati, unaweza pia kuitwa uchumi wa kihisabati.[48]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi huu hutegemea vifaa vya masomo ya kihisabati ya calculus, linear algebra, takwimu, nadharia ya bahati, na sayansi ya kompyuta.[49]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Wanauchumi wa kitaalamu hutarajiwa kujua vifaa hivi, ingawa wanauchumi wote huwa na utaalamu, na baadhi yao huwa wataalamu wa uchumikihisabati na mbinu za kihisabati huku wengine wakiwa wataalamu katika vitengo vingine ambavyo havina hesabu nyingi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Wanauchumi wa mfumo wa heterodox hutilia hisabati msisitizo mchache, na baadhi ya wanauchumi wa kihistoria, wakiwemo Adam Smith na Joseph Schumpeter, hawajakuwa wanahisabati.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mawazo ya kiuchumi huhusisha ujuzi wa akili kuhusu dhana za kiuchumi, na wanauchumi hujaribu kuchambua hadi pale wanagundua matokeo ambayo hayakutarajiwa.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Nadharia Nadharia ya uchumi iliyotanda hutegemea mifumo ya kiuchumi ya kihisabati ambayo haitegemei uzoevu, ambayo hutumia dhana kadha wa kadha.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Nadharia huendelea mbele na wazo la vipengele vingine vikibaki vilivyo,  ambalo humaanisha kumudu vipengele vingine jinsi vilivyo ila kile kimoja kinachozingatiwa.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika kubuni nadharia, lengo ni kupata zile ambazo kwa uchache ni rahisi kwa matakwa ya habari, sahihi zaidi katika utabiri wake, na za faida kubwa katika uzalishaji wa utafiti zaidi kuliko nadharia zilizokuwepo awali.[50]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika uchumi wa kiwango cha chini, dhana kuu ni pamoja na ugavi na mahitaji, upembezoni, nadharia ya chaguo la kutokana na mawazo, gharama ya fursa, vikwazo vya kibajeti, utumiaji na nadharia ya kampuni.[51][52] Mifumo ya mapema ya uchumi wa kiwango cha juu ilizinhatia kubuni uhusiano baina ya vipengele jumuishi, lakini kwa vile uhusiano ulionekana kubadilika katika wakati wanauchumi walishurutishwa kutumia wakfu za kiwango cha chini kama msingi wa mifumo yao.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Dhana za uchumi wa kiwango cha chini ambazo zimekwishatajwa huwa na nafasi muhimu katika mifumo ya uchumi wa kiwango cha juu – kwa mfano, katika nadharia ya kifedha, nadharia ya viwango ya pesa hutabiri kuwa kuongezeka katika usambazaji wa pesa huongeza mfumuko wa bei, na mfumuko wa bei hufikiriwa kushawishika na matarajio ya kifikira.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika uchumi wa ustawi, ukuaji wa polepole katika mataifa yanayostawi unetabiriwa mara nyingine kwa sababu ya kupungua kwa mapato ya pembezoni kutoka kwa uwekezaji na mtaji, na hali hii imeonekana katika mataifa manne ya Kiasia yajulikanayo kama Four Asian Tigers.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mara nyingine dhana ya kiuchumi huwa tu ni ya kueleza jinsi ya kitu  na wala si ya kihisabati. [53]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Maonyesho ya kubainisha fikira za kiuchumi mara nyingi hutumia michoro ya pande mbili ili kuonyesha husiano za kinadharia.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika kiwango cha juu cha ujumuishaji, maandishi ya Paul Samuelson Foundations of Economic Analysis  (1947) yalitumia mbinu za kihisabati kueleza nadharia, hasa jinsi ya kuweka kwa kiwango cha juu zaidi uhusiano wa kitabia wa vipengele tekelezi ili kufikia msawazo.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kitabu hicho kilizingatia kuchunguza kundi la taarifa lijulikanalo kama semi za kinadharia zenye maana katika utekelezi  katika uchumi, ambazo ni semi za kinadharia ambazo zinaweza kupingwa na takwimu za ujarabati.[54]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Utafiti wa ujarabati Nadharia za kiuchumi mara nyingi huchunguzwa kijarabati, sanasana kwa kutumia uchumukihisabati kutumia takwimu za kiuchumi.[55]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Majaribio ya kuthibitiwa yanayopatikana sanasana katika sayansi za kiasili ni magumu na hayapatikana sana katika somo la kiuchumi[56],na badala yake takwimu za upana hutafitiwa kwa kufanyiwa uchunguzi; aina hii ya uchunguzi huonekana na wengi kuwa rahisi kuliko ile ya majaribio ya kuthibitiwa, na mahitimisho huwa kwa kawaida yasiyo na uhakika kamili.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Idadi ya sheria zilizovumbuliwa na somo la kiuchumi ni ya chini ikilinganishwa na ile ya sayansi asilia.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mbinu za kutumia takwimu kama vile uchambuzi wa kurudi nyuma ni za kawaida.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Watekelezaji hutumia mbinu kama hizo kukisia ukubwa, umuhimu wa kiuchumi, na umuhimu wa takwimu (“nguvu za ishara”) za mahusiano yaliyokisiwa na kuratibisha kelele kutoka kwa vipengele vingine.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kwa njia hiyo, dhana inaweza kukubaliwa, ingawa kwa jinsi ya makisio na wala si uhakika.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kukubalika hutegemea dhana zinazoweza kuwekewa uongo ambazo zilimudu majaribio.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Utumiaji wa mbinu zinazokubalika kwa kawaida hauna haja ya kutoa hitimisho la mwisho.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Au hata makubaliano juu ya swala fulani, ikiwa lilikuwa na majaribio tofauti, takwimu tofauti, na imani za awali.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Ukosoaji unaolenga viwango vya kitaalamu na ukosefu wa kufanana katika matokeo huwa ni masharti zaidi dhidi ya uonevu, upotovu, na ujumuisha wa kiwango cha juu mno,[52][57] ingawa wingi wa utafiti wa kiuchumi umekosolewa kwa ukosefu wa kufanana katika matokeo, na nakala za kifahari zimekosolewa kwa kutowezesha urudiaji wa matokeo yaliyofanana kwa kutoa nambari za kificho na takwimu.[58]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kama ilivyo katika nadharia, matumizi ya takwimu za majaribio huwa yamefunguka yenyewe kwa uchambuzi wa kukosolewa,[59][60][61] ingawa ufafanuzi muhimu wa nakala juu ya uchumi katika jedwali za kifahari kama vile American Economic Review  umepungua kwa kiwango kikubwa katika miaka 40 iliyopita.[62] .[116]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Jambo hili limehusishwa na motisha ya majedwali ya kutaka kuongeza nukuu ili kuorodheshwa katika nafasi nzuri kwenye Fahirisi ya Nukuu za Sayansi ya Kijamii - Social Science Citation Index (SSCI).[63]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika uchumi tekelezi, mifumo ya pembejeo na mapato itumiayo mbinu za utaratibishaji wa kunyooka (linear programming) ni ya kawaida mno.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Viwango vikubwa vya takwimu hupitishwa katika mipangilio ya kompyuta ili kuchambua matokeo ya sera fulani; IMPLAN ni mfano mmoja maarufu.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi wa majaribio umeimarisha utumiaji wa majaribio ya kuthibitiwa ya kisayansi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Hali hii imepunguza tofauti ya kutoka jadi baina ya uchumi na sayansi asili wa kukubalia majaribio ya vipengele vilivyofikiriwa hapo awali kuwa dhana.[64][65] Katika visa kadhaa majaribio haya yamegundua kuwa dhana huwa si sahihi hasa; kwa mfano mchezo wa hatima ulionyesha kuwa watu hukataa matoleo ambayo hayatoshani.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika uchumi wa kitabia, wanasaikolojia Daniel Kahneman na Amos Tversky wameshinda Matuzo ya Nobel ya kiuchumi kwa kazi ya uvumbuzi wa kijarabati wa uonevu wa kimawazo na jibu lililo karibu zaidi na jibu halisi (heuristics).


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Majaribio ya ujarabati yanayofanana na hayo hufanywa katika somo la uchumi wa kiubongo (neuroeconomics).


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mfano mwingine ni wazo la chaguzi za kibinafsi dhidi ya mfumo ambao huchunguza chaguzi binafsi, za kutaka ustawi wa wengine na za ushirikiano.[66][67] Ustadi huu umesababisha wengine kusema kuwa uchumi ni “sayansi halisi.".[68]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Nadharia ya bahati Nadharia ya bahati ni tawi la hisabati tekelezi ambalo hutafiti mwingiliano wa mbinu baina ya vipengele tekelezi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika mbinu za bahati, vipengele tekelezi huchagua mbinu ambazo zitaongeza mapato yao, ukilinganisha na mbini ambazo vipengele vingine huchagua.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Nadhari hii hutoa mfumo rasmi wa mwelekeo kwa hali za kijamii ambapo wafanya maamuzi huingiliana na watendaji wengine.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Nadharia ya bahati hujumuishwa mielekeo ya kuongeza yaliyobuniwa ili kutafiti soko kama vile mfumo wa ugavi na mahitaji.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Somo hili lilitokana na kitabu cha urasimi cha 1944 kiitwacho Theory of Games and Economic Behavior  kilichoandikwa na John von Neumann na Oskar Morgenstern.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Somo hili limepata utekelezi wa kiwango kikubwa kiasi katika sehemu nyingi nje ya uchumi vile inavyofikiriwa, ambayo ni pamoja na ubuni wa ustadi wa kinyuklia, maadili, sayanzi ya kisiasa na nadharia ya mageuzi.[69]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Taaluma Kufanywa taaluma kwa uchumi, jinsi inavyoonekana katika ongezeko la masomo ya daraja ya pili ya vyuo vikuu katika somo hilo, kumeelezwa kuwa “badiliko kuu katika somo la uchumi tangu miaka ya 1900".[70]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Idadi kubwa ya vyuo vikuu vya kutajika na taasisi nyingi huwa na somo kuu, kitivo, au idara kuu ambapo shahada za kielimu hutolewa katika somo hili, iwe ni kwa masomo ya sanaa huria, biashara, au kwa masomo ya taaluma.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Tuzo la Bank of Sweden Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel (kwa usemi, Tuzo la Nobel katika Uchumi) ni tuzo ambalo hutolewa kwa mwanauchumi kila mwaka kwa mchango mkuu wa kimawazo katika somo hili.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika sekta ya kibinafsi, wanauchumi wataalamu huajiriwa kama washauri na katika sekta, inayojumuisha uhifadhi katika benki na maswala ya kifedha.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Wanauchumi pia hufanya kazi katika idara na mashirika ya serikali, kama vile Hazina ya kitaifa, Benki Kuu au Afisi ya Takwimu.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Somo la uchumi na masomo mengine Uchumi ni mojawapo ya sayansi za kijamii baina ya zingine kadhaa na huwa na matawi yanayopakana na masomo mengine, yakiwemo jiografia ya kiuchumi, historia ya kiuchumi, uchaguzi wa umma, uchumi na nisharti, uchumi wa utamaduni, na uchumi wa taasisi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Sheria na uchumi au utafiti wa kiuchumi wa sheria, ni mwelekeo wa nadharia ya kisheria ambao hutumia mbinu za kiuchumia katika sheria.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Somo hili hujumuisha utumizi wa dhana za kiuchumi ili kueleza athari za kanuni za kisheria, kubainisha ni kanuni zipi za kisheria zilizo na ufanisi wa kiuchumi, na kutabiri ni kanuni za kisheria zinazweza kuwa.[71][72] Makala ya mafundisho yaliyoandikwa na Ronald Coase na kuchapishwa mnamo 1961 yalipendekeza kuwa sheria za umiliki wa mali zilizodhihirishwa vyema hushinda matatizo yanayotokana na vipengele vua nje.[73]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi wa kiasiasa ni utafiti unaojumuisha masomo mengi kwa kuchanganya uchumi, sheria, na sayansi ya kisiasa ili kueleza jinsi taasisi za kisiasa , mazingira ya kisiasa, ma mfumo wa kiuchumi (ukapitalisti, usoshialisti, mchanganyiko) hushawishiana.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Unatafiti maswali kama vile jinsi makundi yanayotawala shughuli za soko, tabia ya kutafuta manufaa ya kibinafsi kwa madhara ya wengine, na vipengele vya nje vinafaa kuathiri sera ya serikali.[74][75] Wanahistoria wametumia uchumi wa kisiasa  kutafiti njia za wakati uliopita ambazo watu na makundi yaliyo na maslahi yanayofanana ya kiuchumi wametumia siasa ili kuleta mabadiliko ambayo yanafaidi maslahi yao.[76][76] Uchumi wa nishati ni sehemu pana ya somo la kisayansi inayojumuisha mada zinazohusiana na ugavi wa nishati na mahitaji ya nishati.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

[[]]Georgescu-Roegen alianzisha upya dhana ya entropy aliyoihusisha na uchumi na nishati kutoka kwa somo la ubadilishaji wa nishati la thermodynamics, huku akiitofautisha na kile alichoona kuwa msingi wa kiufundi wa uchumi wa urasimimpya unaotokana na fizkia ya Newton.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kazi yake ilichangia kwa kiwango kikubwa kwa somo la uchumi wa kubadilisha nishati kuwa kazi na joto na kwa uchumi wa kiikolojia.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Vilevile alifanya kazi ya kimsingi ambayo iliendelea na kuwa uchumi wa mageuzi.[77][78][79][80][81] Ukosoaji wa somo la kiuchumi "Sayansi duni” ni jina badala lililo la kudharau litumikalo kwa uchumi na lililobuniwa na mwanahistoria wa enzi ya Victoria Thomas Carlyle katika karne ya 19.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mara nyingi, husemekana kuwa Carlyle aliupatia uchumi jina la utani la “sayansi duni” kama jibu kwa maandishi karne ya 18 ya Reverend Thomas Robert Malthus, ambaye alitabiri kwa hofu kuwa njaa ingetokea, vile matarajio ya ukuaji wa idadi ya watu yangezidi ongezeko la usambazaji wa chakula.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mafundisho ya Malthus hatimaye yalijulikana chini ya mwavuli wa maneno “Dhana Duni ya Malthus".


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Utabiri wake ulisitishwa na uboreshaji mkubwa ambao haukuwa umetarajiwa katika ufanisi wa uzalishaji wa vyakula katika karne ya 20; ilhali mwisho wa hatari ambao aliutabiri unabaki kuwa uwezekano ambao haukubaliki na wengine, ikiwa uzuli wa binadamu utashindwa kumudu ongezeko la idadi ya watu.[82]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Baadhi ya wanauchumi kama vile John Stuart Mill au Leon Walras, wamedumisha fikira kuwa uzalishaji wa mali haufai kuunganishwa na usambazaji wake.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uzalishaji ni kitengo cha “uchumi tekelezi” huku usambazaji ukiwa ni aina ya “uchumi wa kijamii” na sana sana huwa ni swala la mamlaka na siasa.[83]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika The Wealth of Nations, Adam Smith anazungumzia masuala mengi ambayo kwa sasa ni mada ya mjadala na mabishano.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Smith alishambuliwa mara kadhaa makundi ya watu waliojihusisha na siasa ambao hujaribu kutukia ushawishi wao kuishurutisha serikali kufanya vile watakavyo.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika enzi ya Smith, haya yaliitwa makundi ya wafitini, lakini kwa sasa hujulikana sana kama maslahi maalum, jina ambalo linaweza kujumuisha wafanyakazi wa mabenki, mashirika ya makampuni, makundi yanayotawala kwa wazi shughuli za soko, kikundi kimoja kinachotawala shughuli za soko, vyama vya wafanyakazi na makundi mengine.[84]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi halisi, kama sayansi ya kijamii, huwa huru kutoka kwa vitendo vya kisiasa vya serikali yoyote au mashirika mengine yanayofanya uamuzi, hata hivyo, wabuni wengi wa sera au watu binafsi walio na vyeo vikubwa sana ambavyo vinaweza kuwa na ushawishi katika maisha ya watu wengine wana sifa ya kutumia bila mpangilio wowote dhana nyingi sana za kiuchumi na maneno matupu kama chombo cha kuhalalisha ajenda na mifumo ya maadili, na huwa hawakomeshi usemi wao kwa maswala yanayohusu majukumu waliyo nayo. wa karibu wa nadharia na utekelezi wa kiuchumi na siasa [85] [138] ni swala la utata ambalo linaweza kuingilia au kupotosha hata yale malengo ya kiuchumi yasiyo na madai hata kidogo, na huchanganyishwa mara nyingi na ajenda maalum za kijamii na mifumo ya maadili.[86]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika Steady State Economics  1977, Herman Daly alisema kuwa kunao maswala ambayo hayawiani kimantiki baina ya msisitizo unaowekwa kwa ongezeko la idadi ya watu na upatikanaji mdogo wa maliasilia.[87][87] Masuala kama uhuru wa benki kuu, sera za benki kuu na ufasaha wa kunena katika usemi wa magavana wa benki kuu au nguzo za sera za uchumi wa kiwango cha juu[88](fedha na sera ya fedha) ya Marekani, ni mwelekeo wa msuguano na kukosolewa.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

[89] [90] [91] [92] Deirdre McCloskey amesema kuwa utafiti mwingi wa kijarabati wa kiuchumi huripotiwa visivyofaa, na ingawa ukosoaju wake umepokelewa vyema, yeye na Stephen Ziliak wamedai kuwa utekelezaji haujaboreshwa.[93][93] Madai haya ya nyuma ni ya utata.[94]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Utafiti wa shirika la International Monetary Fund wa mwaka wa 2002 ulizingatia “utabiri wa makubaliano” (utabiri wa makundi makubwa ya wanauchumi) ambao ulifanywa awali kabla ya kurudi nyuma kwa uchumi kwa mataifa 60 tofauti katika miaka ya 90; katika 97% ya visa wanauchumia hawakutabiri mpunguo kwa mwaka mmoja kabla ya tukio.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika visa vile vya nadra ambako wanauchumi walitabiri kwa mafanikio kurudi nyuma kwa uchumi, walikadiria makali yake kwa kiwango cha chini mno.[95].


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Ukosoaji wa dhana Uchumi umekuwa mada ya ukosoaji hadi hutegemea dhana ambazo hazina uhakika, haziwezi kuthibitishwa na zimerahisishwa visivyofaaa, kwa wakati mwingine kwa sababu dhana hizi hutumia hisabati zinazovutia.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mifano ni pamoja na habari kamilifu, uimarishaji wa faida kwa kiwango cha juu zaidi na chaguzi za kimawazo.[96][97][98] Baadhi ya nadharia za kisasa za kiuchumi zimezingatia kuzungumzia matatizo haya kupitia kwa matawi madogo ya somo hili yanayoibuka kama vile uchumi wa taarifa, uchumi wa tabia, na uchumi wa utata, huku Geoffrey Hodgson akitabiri mabadiliko makubwa katika mwelekeo uliotanda wa kiuchumi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Hata hivyo, wanauchumi maarufu wa uchumi uliotanda kama vile Keynes[99]na Joskow, pamoja na wanauchumi wa kiheteredoksi, wametoa maoni kuwa kiwango kikubwa cha uchumi huwa ni cha kidhana na wala si cha kihisabati, na huwa ni vigumu kuweka mifumo na kuurasmisha kwa kutumia mbinu za kihisabati.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika majadiliano juu ya utafiti wa makundi ya kutawal shughuli za soko, Paul Joskow alionyesha mnamo 1975 kuwa katika utekelezi, wanafunzi wenye bidii wa uchumi halisi, huwa na mazoea ya kutumia “mifumo isiyo rasmi” inayotokana na vipengele vya maelezo ambavyo hutumiwa katika sekta maalum.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Joskow aliamini sana kuwa kazi muhimu ya kutafiti makundi yanayotawala shughuli za soko ilifanya kupitia uchunguzi usio rasmi huku mifumo rasmi ilikuwa “ikionyeshwa kwa madaha baada yakazi kumalizika ".


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Alidai kuwa mifumo rasmi kwa kiasi kikubwa haikuwa na maana katika kazi ya ujarabati, vilevile, na kuwa kipengele muhimu kilicho msingi wa nadharia ya kampuni, tabia, kilipuuzwa.[100]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Licha ya wasiwasi huu, masomo ya daraja ya pili ya vyuo vikuu yameendelea kuwa ya kiufundi na kihisabati.[101]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Ingawa nyingi ya kazi ya kimsingi ya utafiti wa kiuchumi katika historia ulihusu dhana na wala si hisabati, kwa sasa huwa ni vigumu zaidi kupata uwezekano wa kuchapisha nakala isiyo ya kihisabati katika jedwali mashuhuri.[102]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kuona ukweli kwa upande wa baadhi ya wanafunzi kuhusu kuzingatia kwa uchumi kwa vitu ambavyo haviwezi kushikika na vya ufundi kumesababisha kuzuka kwa kundi la uchumi wa baada ya hali ya autism, ambao ulianza Ufaransa mnamo 2000.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

David Colander, mtetezi wa uchumi tata, amezungumzia vilevile kwa kukosoa mbinu za kihisabati za kiuchumi, ambazo anahusisha na mfumo wa chuo cha MIT kwa uchumi, kinyume cha ule wa Chicago (ingawa anasema pia kuwa mfumo wa Chicago hauwezi tena kuitwa ulio na maono ya kiakili).


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Anaamini kuwa mapendekezo ya sera kutokana na mfumo wa maono ya kiakili ya Chicago yalichangia kushuka kwa uchumi wa maono ya kiakili.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Anasema pia kuwa amewahi kukutana na wanauchumi wenza ambao wamekataa katakata kujadiliana kuhusu uchumi wa kusisimua pasipo na mfumo rasmi, na anaamini kuwa mifumo mara nyingine huzuia maono ya mawazo.[103]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Hivi karibuni zaidi, hata hivyo, ameandikwa kuwa uchumi wa kiheterodoksi, ambao mara nyingi huchukua zaidi mwelekeo wa maono ya kimawazo, unafaa kushirikiana na wanahisabati na kuwa wa kihisabati zaidi.[48] "


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi uliotanda ni mfumo wa kirasmi”, anaandika, na kinachohitajika si kupungua kwa hisabati wala ni kuongezeka kwa viwango vya hisabati.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Anaeleza kuwa baadhi ya mada zinazozingatiwa na wanauchumi wa kiheterodoksi, kama vile umuhimu wa taasisi au ukosefu wa uhakika, zinatafitiwa kwa sasa kupitia mifumo ya kihisabati bila kutaja kazi iliyofanya na wanauchumi wa kiheterodoksi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Uchumi mpya wa taasisi, kwa mfano, huchunguza taasisi kihisababti bila kuhusisha sana somo linatokana kwa kiasi kikubwa na kiheterodoksi la uchumi wa taasisi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Katika hotuba yake ya Tuzo la Nobel ya 1974, Friedrich Hayek, anayejulikana kwa uhusiano wake wa karibu na mfumo wa kiheterodoksi wa uchumi wa Kiaustria, alilaumu kutofaulu kwa sera za ushauri wa kiuchumi kwa maelekeo ya kuiga utaratibu wa kihisabati unaotumika kwa sayansi asilia bila kupambanua au kutumia mbinu za kisayansi.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Anatoa hoja kuwa hata matukio ya kiuchumi ambayo yametafitiwa kwa kiwango kikubwa, kama vile ukosefu wa ajir akatika soko, huwa kwa kindani na utata mkubwa kuliko matukio kama hayo katika somo la sayansi asilia ambako mbinu zilibuniwa hapo awali.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Vilevile, nadharia na takwimu huwa mara nyingi havidhihiriki na hushughulikwa kulingana na mwelekeo  wa mabadiliko yanayohitajika, na wala si ukubwa wake.[104]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Kwa upande mmoja kwa sababu ya ukosoaji, uchumi umepatwa na uratibishaji wa hali ya juu na ufafanuzi wa dhana na mbinu tangu miaka ya 1940, ambao baadhi yake imeelekea katika utekelezaji wa mbinu ya kidhana na kimawazo (hypothetico-deductive method) katika kueleza matokeo ya dunia halisi.[105]


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Tazama pia Historia ya Uchumi Tanbihi  Marejeo Barr, Nicholas (2004) Uchumi wa Welfare State,  4th ed., Oxford University Press Stiglitz, Joseph (2000) Uchumi wa Sekta ya Umma,  3rd ed., Norton Press Viungo vya nje  Habari za ujumla  at Curlie   katika Encyclopædia Britannica.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Orodha ya anwani ya tovuti ya vyuo vikuu vya Uingereza.


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Mwongozo unaodhaminiwa na Chama cha Kiuchumi cha Marekani ulio na vifaa zaidi ya 2000 vya Tovuti kutoka "Data" to "Neat Stuff,".


Question: Manufaa ya metali ya fedha ni yapi?

Somo la Uchumi

Taasisi na mashirika  Zana za masomo   ya EH.Net Economic History Services  Vitabu vya kiada vya kiuchumi katika Wikibooks   Dibaji fupi ya uchumi wa kimsingi iliyopewa leseni na Creative commons  Hakiki iliyo Marekani ya vifaa vya masomo  Makavazi ya zana za masomo kutoka kwa kozi za MIT  UK Economics Network, picha, maelezo ya maneno na vifaa vingine  Linganisha mifumo ya kiuchumi mbalimbali juu ya maswala fulani  Vitabu vya Somo la Uchumi, Makala, Blogi (EconLog), Podcasts (EconTalk)    Jamii:Sayansi


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu (kutoka neno la Kiarabu) ni kiowevu katika mwili wa binadamu na wanyama.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Inazunguka mwilini ndani ya mishipa ya damu ikisukumwa na moyo kwa lengo la kumwezesha kuishi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kazi ya tishu hiyo ni kupeleka lishe na oksijeni kwa seli za mwili na kutoa daioksaidi ya kaboni pamoja na uchafu mwingine kutoka seli.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Ndani ya damu kuna utegili (kwa Kiingereza plasma) ambao ni kiowevu chake pamoja na seli za damu nyekundu na nyeupe.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Seli nyekundu hubeba oksijeni wakati daioksaidi ya kaboni hubebwa na utegili.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Seli nyeupe ni kama walinzi wa mwili wa kupambana na magonjwa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Pia kuna chembe sahani.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Mtu mzima huwa na damu lita 6 mwilini.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Muundo wa damu Kati ya viumbe wenye uti wa mgongo, damu imetengenezwa kwa seli za damu zinazoelea katika umajimaji unaoitwa plasma ya damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Plasma, inayoundwa kwa 55% ya giligili ya damu, ambayo hasa ni maji (90% kwa kiasi), [1] na ina protini, glukosi, ioni za madini, homoni, dioksidi ya kaboni (Plasma ikiwa ndiyo chombo kikuu cha usafirishaji wa bidhaa taka), chembe za kugandisha damu na seli za damu zenyewe.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Seli za damu zilizo kwenye damu hasa ni seli nyekundu za damu (zinazofahamika pia kama RBC yaani Red Blood Cells au erithrosaiti) na seli nyeupe za damu, zikiwa pamoja na lukosaiti na chembe za kugandisha damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Seli nyingi zaidi katika damu za wanyama wenye uti wa mgongo ni seli nyekundu za damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Seli hizi zina himoglobini, protini yenye madini ya chuma, ambayo huwezesha usafirishaji wa oksijeni kwa kujiunganisha kwa hali ya kujirudia na gesi hii ya kupumua na kuongeza kwa kiasi kikubwa umumunyifu wake katika damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kwa upande mwingine, dioksidi ya kaboni inasafirishwa karibu kabisa nje ya seli ikiwa imeyeyushwa ndani ya plazma kama ioni ya bikaboneti.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu ya wanyama wenye uti wa mgongo huwa nyekundu yenye kung'aa wakati ambapo himoglobini yake imewekewa oksijeni.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Wanyama wengine, kama vile krusteshia na moluska, hutumia hemosianini kubeba oksijeni, badala ya himoglobini.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Wadudu na baadhi ya moluska hutumia ugiligili unaoitwa hemolimfu badala ya damu, tofauti ikiwa kwamba hemolimfu haipatikani katika mfumo wa usambazaji uliofungwa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Katika wadudu wengi, "damu" hii haina molekuli zinazobeba oksijeni kama vile himoglobini kwa sababu miili yao ni midogo na hivyo mfumo wao wa kupumua unatosha kusambaza oksijeni.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Wanyama wenye uti wa mgongo na walio pia na taya wana Mfumo wa kingamaradhi unaotegemea kwa kiasi kikubwa seli nyeupe za damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Seli hizo husaidia kupinga maambukizi na vimelea.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Chembe za kugandisha damu ni muhimu katika ugandishaji wa damu. [2]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Athropodi, zinazotumia himolimfu, zina hemosaiti kama sehemu ya mfumo wao wa kinga.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu inasambazwa mwilini kupitia mishipa ya damu kutokana na usukumaji wa moyo.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Katika wanyama wenye mapafu, damu kutoka kwa ateri hubeba oksijeni kutoka kwa hewa iliyovutwa hadi kwenye tishu za mwili, na damu kutoka kwa vena hubeba dioksidi ya kaboni, bidhaa taka zinazotokana na umetaboli, zinazozalishwa na seli, kutoka kwa tishu hadi kwa mapafu ili zitolewe.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Istilahi za uuguzi zinazohusiana na damu mara nyingi huanza kwa hemo- au hemato- (pia inaandikwa haemo- na haemato-) kutoka neno la Kigiriki cha Kale αἷμα, haima yenye maana ya "damu".


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kwa upande wa anatomia na histolojia, damu inafikiriwa kama muundo maalum wa tishu unganifu, kutokana na asili yake ya mifupa na uwepo wa nyuzi zenye mfumo wa fibrinojeni.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kazi   Damu hufanya kazi nyingi muhimu katika mwili, zikiwemo: Upelekaji wa oksijeni kwenye tishu (zilizoungana na himoglobini, ambayo hubebwa kwenye seli nyekundu) Ugavi wa virutubishi kama vile glukosi, amino asidi, na asidi zenye mafuta (zilizoyeyushwa kwenye damu au zimeungana na protini za plazma (kwa mfano, lipidi za damu) Uondoaji wa taka kama vile dioksidi ya kaboni, urea, na asidi ya maziwa yaliyochachuka Kazi za kukinga mwili, ikiwa ni pamoja na mzunguko wa seli nyeupe za damu, na utambuzi wa vifaa vya nje kupitia zindiko Kuganda, ambayo ni sehemu moja ya utaratibu wa kujirekebisha kwa mwili (ambapo damu huganda wakati mtu anapokatwa ili kuziba kutoka kwa damu) Kazi za mjumbe, ikiwa ni pamoja na usafirishaji wa homoni na kutoa ishara ya uharibifu wa tishu Udhibiti wa pH(kiwango cha uasidi au ualikali) mwilini Udhibiti wa kiwango cha joto mwilini Kazi za mwendo wa maji Vipengele vya damu ya binadamu  Damu inachangia 8% ya uzito wa mwili wa binadamu,[3] ulio na uzito wastani wa 1060 kg/ m 3, inakaribiana sana na uzito wa maji safi ya 1000 kg/m3. [4]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Mtu mzima wa kadiri ana kiasi cha damu cha kama lita 5 (1.3 gal), linalojumuisha plazma na aina kadhaa za seli (zinazoitwa mara kwa mara chembedamu);  elementi hizi zilizoundwa kutoka kwa damu ni chembechembe nyekundu (seli nyekundu za damu), lukosaiti (seli nyeupe za damu), na thrombositi (chembe za kugandisha damu).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kwa kiasi, seli nyekundu za damu huchangia takribani 45% ya damu yote, plazma takribani 54.3%, na seli nyeupe takribani 0.7%.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu yote (plazma na seli) huonyesha sifa zisizofuata sheria za giligili za Newton; sifa zake za kutiririka hubadilika ili kutiririka ipasavyo kupitia mishipa midogo ya damu kwa upinzani mdogo zaidi kuliko plazma ikiwa peke yake.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Aidha, kama himoglobini yote ya binadamu ingekuwa huru katika plazma badala ya kuwekwa kwenye RBCs, giligili za mzunguko ungenata sana na kufikia kiwango ambapo unazuia utendakazi bora wa mfumo wa moyo na mishipa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Seli Mikrolita moja ya damu ina: Chembechembe nyekundu za damu milioni 4.7 hadi 6.1 (za kiume), milioni 4.2 hadi 5.4 (za kike): [5] Katika mamalia wengi, seli nyekundu za damu zilizokomaa zinakosa kiini na oganeli.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Zina himogloboni za damu na husambaza oksijeni.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Seli nyekundu za damu (pamoja na seli za vyombo vya endotheli na seli nyingine) pia zimetiwa alama na glaikoprotini ambazo zinatambulisha aina za damu tofauti.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kiwango cha damu kinachomilikiwa na seli nyekundu za damu kinajulikana kama hematokriti, na kwa kawaida ni takriban 45% ya damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Ukubwa wa eneo la seli zote nyekundu za damu katika mwili wa binadamu zikiwekwa pamoja utakuwa takribani mara 2,000 kubwa zaidi ya sehemu ya nje ya mwili.[6]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Lukosaiti 4,000 hadi 11,000: [7] Seli nyeupe za damu ni sehemu ya mfumo wa kinga; zinaangamiza na kuondoa seli nzee au potovu na mabaki ya chembechembe, na pia hushambulia vikolezo vinavyoleta maambukizi (visababisha magonjwa) na dutu za kigeni.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kansa ya lukosaiti inaitwa lukemia.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Thrombosaiti 200,000 hadi 500,000: [7] thrombosaiti, ambazo pia hujulikana kama chembe za kugandisha damu, zina jukumu kugandisha damu (ugandishaji).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hubadilisha fibrinojeni iwe fibrini.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Fibrini hii inaunda wavu ambayo seli nyekundu za damu hukusanyika juu yake na kuganda na hii kuzuia damu zaidi kutoka kwenye mwili na pia husaidia kuzuia bakteria kuingia mwili.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Plazma Takribani 55% ya damu yote ni plazma ya damu, giligili ambalo ni chombo cha majimaji cha damu ambalo lina rangi ya manjano ya nyasi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kiasi cha jumla cha plazma ya damu katika mwili wa binadamu wastani ni lita 2.7 hadi 3.0.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kimsingi, ni mchanganyiko wa maji (92%) na protini (8%) na viwango vidogo vya vitu vingine.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Plazma hueneza virutubishi vilivyoyeyushwa, kama vile glukosi, asidi za amino, na asidi zenye mafuta (zilizoyeyushwa kwenye damu au zilizoshikana na protini za plazma), na huondoa bidhaa za taka, kama vile oksidi ya kaboni, urea, na asidi ya maziwa yaliyochachuka.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Sehemu nyingine muhimu ni pamoja na: Albumini ya majimaji ya damu Vipengele vya kugandisha damu (ili kuwezesha ugandishaji) Globulini zinazokinga maradhi (kingamwili) Chembe za lipoprotini Protini nyingine Elektrolaiti mbalimbali (hasa sodiamu na kloridi) Neno seramu (majimaji ya damu) inarejelea plazma ambayo imetolewa protini za kuganda.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Nyingi kati ya protini zilizobaki ni albumini na globulini zinazokinga maradhi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kadiri ndogo ya thamani za pH pH ya damu inadhibitiwa ili ibaki katika kadiri ndogo ya 7.35 hadi 7.45, na hivyo kuifanya alikalini kiasi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

[8] [9] Damu iliyo na pH chini ya 7.35 ni ya asidi mno, huku pH ya damu iliyo juu ya 7.45 ni ya alkali mno. pH ya damu, sehemu ya shinikizo la oksijeni (po 2), sehemu ya shinikizo la dioksidi ya kaboni (pCO 2), na 3 HCO zinadhibitiwa kwa makini kupitia taratibu kadhaa za homiostasisi, ambazo hutumia uwezo wao hasa kupitia mfumo wa upumuaji na mfumo wa mkojo ili kudhibiti usawa wa msingi wa asidi na kupumua.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Gesi ya damu ya ateri itapima vitu hivi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Plazma pia huzungusha homoni na kupeleka ujumbe wao kwa tishu mbalimbali.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Orodha ya kadiri za kurejelea za kawaida za elektrolaiti mbalimbali ni ndefu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Mifupa hasa huathiriwa na pH ya damu kwa kuwa mara kwa mara hutumika kama chanzo cha madini kwa kukinga pH.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kula kiasi kikubwa cha protini za wanyama na protini ya mimea huhusishwa na kupotea kwa mifupa kwa wanawake. [10]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu katika wanyama wenye uti wa mgongo wasio binadamu Damu ya binadamu inafanana na ile ya mamalia, ingawa maelezo sahihi kuhusu idadi ya seli, ukubwa, muundo wa protini na kadhalika, huwa tofauti kiasi kati ya aina tofauti ya mamalia.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hata hivyo, kati ya wanyama wenye uti wa mgongo wasio katika kategoria ya mamalia, kuna tofauti kadhaa muhimu: [11] Seli za damu za wanyama wenye uti wa mgongo wasio mamalia zimetandazwa na zina umbo la yai, na huhifadhi viini vya seli zao Kuna tofauti kubwa katika aina na idadi ya seli nyeupe za damu; kwa mfano, asidofili kwa jumla hupatikana zaidi kuliko kwa binadamu Chembe za kugandisha damu zinapatikana tu kwa mamalia; katika wanyama wengine wenye uti wa mgongo, seli ndogo, zenye kiini, za spindu zinashughulikia kuganda kwa damu badala yake Fiziolojia Mfumo wa moyo na mishipa   Damu husambazwa mwilini kupitia vyombo vya damu kwa msukumo wa moyo.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kwa binadamu, damu husukumwa kutoka ventrikuli thabiti ya kushoto ya moyo na kupitia ateri hadi tishu za pembeni na hurudi kwa atiria ya moyo kupitia mshipa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Baadaye huingia kwenye ventrikali ya kulia kupitia ateri ya mapafu na husukumwa kwa mapafu na kurudi kwenye atiria ya kushoto kupitia mshipa wa mapafu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu kisha inaingia katika ventrikali ya kushoto ili isambazwe tena.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu ya ateri hubeba oksijeni kutoka kwa hewa iliyovutwa ndani hadi kwa seli zote za mwili, na damu ya vena hubeba dioksidi ya kaboni, bidhaa taka ya metaboli ya seli, hadi kwa mapafu ili itolewe nje.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hata hivyo, tofauti moja ni ile ya ateri ya mapafu, iliyo na damu isiyo na oksijeni zaidi mwenye mwili, huku vena za zikiwa na damu yenye oksijeni.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Mtiririko wa ziada wa kurudi unaweza kutokana na kusongezwa kwa misuli ya kiunzi cha mifupa ambazo zinaweza kubana vena na kusukuma damu kupitia vali katika vena kuelekea ateri ya kulia.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Mzunguko wa damu ulielezwa kwa umaarufu na William Harvey katika mwaka wa 1628. [12]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Uzalishaji na uchakaaji wa seli za damu Katika wanyama wenye uti wa mgongo, seli mbalimbali za damu huundwa katika uboho kupitia mchakato unaoitwa hematopoiesia, unaohusisha erithropoesisi, uzalishaji wa seli nyekundu za damu, na mielopesisi, uzalishaji wa seli nyeupe za damu na chembe za kugandisha damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Wakati wa utotoni, karibu kila mfupa wa binadamu huzalisha seli nyekundu za damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Katika utu uzima, uzalishaji wa seli nyekundu za damu unafanywa na mifupa mikubwa pekee: miili ya wanyama wenye uti wa mgongo, mfupa wa kidari (sternum), ya mbavu, ya fupanyonga, na mifupa ya sehemu za juu za mikono na miguu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Tukiongezea katika kipindi cha utotoni, tezi la thaimasi, linalopatikana katika mediastinamu, ni chanzo muhimu cha limfosaiti. [13]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Sehemu ya damu yenye protini (ikiwemo protini za kugandisha) huzalishwa hasa na ini, huku homoni zikizalishwa na tezi za mfumo wa mwili na sehemu ya majimaji hudhibitiwa na haipothalamasi na kudumishwa na figo.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Erithrosaiti zenye afya zina maisha ya plazma ya takribani siku 120 kabla hazijadunishwa na wengu, na seli za Kupffer katika ini.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Ini pia huondoa baadhi ya protini, lipidi, na amino asidi .


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Figo huondoa bidhaa taka na kuzipeleka kwenye mkojo.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Usafirishaji wa oksijeni  Kadiri 98.5% ya oksijeni katika sampuli ya damu ya ateri katika binadamu mwenye afya anayepumua kwa kanieneo ya bahari hushikanishwa kikemikali pamoja na Hgb (Himoglobini).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kadiri 1.5% imeyeyushwa kimwili katika majimaji zingine za damu na haijaunganishwa na Hgb. Molekuli ya himoglobini ndiyo kisafirishaji kikuu cha oksijeni katika miili ya mamalia na aina nyingine nyingi (kwa wanyama wenye mfumo tofauti, angalia hapo chini).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Himoglobini ina uwezo wa kuunganisha oksijeni wa kati ya 1.36 na 1.37 ml O 2 kwa gramu ya Himoglobini, [14] ambayo huongeza ujumla wa uwezo wa oksijeni ya damu mara sabini, [15] ikilinganishwa na ikiwa oksijeni pekee ingebebwa kwa umumunyifu wake wa O 0.03 mL kwa lita 2 ya damu kwa sehemu ya shinikizo ya mmHg ya oksijeni (takriban 100 mmHg katika ateri). [15]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Isipokuwa ateri za mapafu na kitovu na vena zao husika, ateri hubeba damu yenye oksijeni kutoka kwa moyo na kuipeleka kwa mwili kupitia viateri na mishipa ya damu, ambapo oksijeni hutumika; baadaye, venali, na mishipa hubeba damu isiyo na oksijeni na kuirudisha kwa moyo.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Katika hali ya kawaida kwa binadamu anayepumzika, himoglobini kwenye damu inayotoka kwenye mapafu ina ukolezo wa kama 98-99% wa oksijeni.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kwa mtu mzima mwenye afya anayepumzika, damu isiyo na oksijeni  inayorudi kwenye mapafu bado ina ukolezo wa takribani 75%.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

[16] [17] Ongezeko la matumizi ya oksijeni wakati wa mazoezi yanayoendelea hupunguza uloweshwaji wa oksijeni kwenye damu ndani ya vena, ambayo inaweza kufikia chini ya 15% katika mwanariadha aliyepitia mafunzo; ingawa kiwango cha kupumua na mtiririko wa damu huongezeka ili kuifidia, uloweshwaji wa oksijeni kwenye damu ndani ya ateri unaweza kushuka hadi 95% au chini zaidi chini ya hali hii. [18]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Uloweshwaji wa oksijeni ulio chini hivi ni hatari kwa mtu aliyepumzika (kwa mfano, wakati wa upasuaji akiwa ametiwa ganzi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Haipoksia inayoendelea (uwekaji oksijeni ulio chini ya 90%), ni hatari kwa afya, na haipoksia kali (uloweshwaji wa chini ya 30%) unaweza kusababisha kifo ghafla. [19]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kijusi, kinachopokea oksijeni kupitia kondo, kinafikia kiwango cha chini zaidi cha shinikizo la oksijeni (kama 21% ya kiwango kinachopatikana katika mapafu ya mtu mzima), na hivyo, vijusi huzalisha aina nyingine ya himoglobini yenye mvuto wa juu zaidi kwa oksijeni (Himoglobini F ) ili kufanya kazi katika hali hii. [20]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Usafirishaji wa dioksidi ya kaboni Wakati damu inapotiririka kupitia mishipa, dioksidi ya kaboni huenea kutoka kwa tishu hadi kwenye damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kiasi kingine cha dioksidi ya kaboni huyeyushwa kwenye damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Sehemu ya CO 2 huathiriwa na himoglobini na protini zingine na kuunda michanganyiko ya  kaboni na amino.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Dioksidi ya kaboni iliyobaki inabadilishwa kuwa bikaboneti na ioni za haidrojeni kupitia kitendo cha RBC cha kiondoa maji cha kaboni.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kiasi kikubwa cha dioksidi ya kaboni kinasafirishwa kupitia damu katika muundo wa ioni za bikaboneti.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Dioksidi ya kaboni (CO 2), bidhaa kuu taka kutoka kwa seli hubebwa katika damu ikiwa hasa imeyeyushwa kwenye plazma, kwa kiasi sawa na bikaboneti (HCO 3 -) na asidi ya kaboni (H 2 CO 3). 86-90% ya CO 2 katika mwili hubadilishwa kuwa asidi ya kaboni, ambayo inaweza kubadilika haraka kuwa bikaboneti, ulinganifu wa kemikali ukiwa muhimu katika  ukingaji wa pH ya plazma.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

[21] pH ya damu huwekwa katika kadiri ndogo (pH ya kati ya 7.35 na 7.45). [9]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Usafirishaji wa ioni za haidrojeni Kiasi fulani cha oksihimoglobini hupoteza oksijeni na kuwa dioksihimoglobini.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Dioksihimoglobini huunganisha idadi kubwa ya ioni za haidrojeni kwa kuwa ina mvuto zaidi kwa haidrojeni zaidi kuliko oksihimoglobini.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Mfumo wa limfatiki  Kwa mamalia, damu ina ulinganifu na limfatiki, ambayo huendelea kuundwa katika tishu kutoka kwa damu na kwa uchujaji wa kupita kiasi wa mshipa mdogo wa damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Limfatiki hukusanywa kupitia mfumo wa vyombo vidogo vya limfatiki na kuelekezwa kwa mchirizi wa kifua, ambayo huielekeza katika machafu katika mshipa wa subklavia wa kushoto ambapo limfatiki huungana na mfumo wa mzunguko wa damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Udhibiti wa joto Mzunguko wa damu husafirisha joto, katika mwili na marekebisho haya ni sehemu muhimu ya udhibiti wa joto.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kuongeza mtiririko wa damu hadi kwenye sehemu ya juu (kwa mfano, wakati wa msimu wa joto au zoezi linalotumia nguvu) husababisha ngozi kupata joto, na hivyo kusababisha upoteaji wa joto kwa kasi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kwa upande mwingine, wakati kiwango cha halijoto cha nje ni cha chini, utiririkaji wa damu kwa ncha na upande wa juu wa ngozi hupunguka na ili kuzuia joto upoteaji wa joto na husambazwa zaidi kwa viungo muhimu vya mwili.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kazi ya Nguvumaji Uzuiaji wa mtiririko wa damu pia unaweza kutumika katika tishu maalum kusababisha ujazaji kwa damu unaosababisha usimikaji wa tishu hiyo, mifano ni tishu ya usimikaji katika uume na kisimi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Mfano mwingine wa kazi ya nguvumaji ni buibui inayoruka, ambapo damu iliyolazimishwa kuelekea kwenye miguu chini ya shinikizo husababisha inyooke kwa nguvu na hivyo kuifanya iruke, bila haja ya kuwa na miguu minene yenye misuli. [22]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Wanyama wasio na uti wa mgongo Kati ya wadudu, damu (ambayo inaitwa vizuri zaidi hemolimfu) haihusishwi katika usafirishaji wa oksijeni (mianya inayoitwa bomba za pumzi huruhusu oksijeni kutoka kwa hewa kuenea moja kwa moja hadi kwenye tishu).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu ya wadudu husafirisha virutubisho hadi kwenye tishu na huondoa bidhaa taka katika mfumo wazi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Wanyama wengine wasio na uti wa mgongo hutumia protini za kupumua ili kuongeza uwezo wa kubeba oksijeni.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Himoglobini ndiyo protini ya kupumua inayopatkana sana katika mazingira asili.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Himosianini (buluu) ina shaba na inapatikana katika krasteshia na moluska.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Inadhaniwa kwamba tuniketi (mnyama wa baharini anayetoa maji kupitia tundu mbili anapoguswa) anaweza kutumia vanabini (protini zenye vanadiamu) kwa pigmenti ya kupumua (kijani-ng'avu, buluu, au rangi ya machungwa).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kati ya wanyama wengi wasio na uti wa mgongo, protini hizi za kubeba oksijeni huyeyuka kwa urahisi katika damu; kati ya wanyama wenye uti wa mgongo zinapatikana katika seli maalumu nyekundu za damu, zinazoruhusu ukolezi wa juu zaidi wa pigmenti za kupumua bila kuongeza mnato au kuharibu viungo vinavyochuja damu kama vile figo.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Minyoo wakubwa huwa na himoglobini zisizo za kawaida zinazowaruhusu kuishi katika mazingira yasiyo ya kawaida.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Himoglobini hizi pia hubeba salfaidi ambazo kwa kawaida ni hatari kwa wanyama wengine.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Rangi Himoglobini   Himoglobini ndiyo chanzo kikuu cha rangi ya damu katika wanyama wenye uti wa mgongo.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kila molekuli ina makundi manne ya heme, na mwingiliano wao na molekuli mbalimbali hubadili rangi halisi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kati ya wanyama wenye uti wa mgongo na viumbe vingine vinavyotumia himoglobini, damu ya ateri na damu kutoka kwa mishipa ni mwekundu wenye kung'aa, kwa kuwa oksijeni huipa kikundi cha heme rangi nyekundu iliyokoza.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu isiyo na oksijeni huwa ni nyekundu iliyokoza zaidi; hii inapatikana katika vena, na inaweza kuonekana wakati wa uchangiaji wa damu na wakati sampuli za damu kutoka kwa vena zinapochukuliwa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu iliyopata yenye sumu ya monoksidi ya kaboni ni nyekundu inayoyong'aa, kwa sababu monoksidi ya kaboni husababisha uundaji wa kaboksihimoglobini.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Katika sumu ya sianidi, mwili haiwezi kutumia oksijeni, kwa hivyo damu ya vena bado hubaki ikiwa na oksijeni na hivyo kuongeza wekundu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Ingawa damu yenye himoglobini kamwe haiwi na rangi ya buluu, kuna hali kadhaa na magonjwa ambapo rangi ya makundi ya heme hufanya ngozi ionekane ikiwa na rangi ya buluu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Ikiwa heme imewekewa oksijeni, methimoglobini, ambayo ni ya kahawia zaidi na haiwezi kusafirisha oksijeni, inaundwa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Katika hali isiyo ya kawaida ya salfahemoglobinemia, sehemu ya himoglobini ya ateri huwekwa oksijeni, na huonekana kuwa na rangi nyekundu iliyokoza na rangi ya bluu (sainosisi).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Vena katika ngozi huonekana kuwa na rangi ya bluu kutokana na sababu mbalimbali ambazo hutegemea rangi ya damu kwa kiwango kidogo pekee.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kujitokeza kwa sehemu nyeupe kwenye ngozi na uchakataji maono ya rangi pia huchangia. [23]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Mjusi katika kundi la Prasinohaema  huwa na damu ya kijani kutokana na mkusanyiko wa bidhaa taka inayoitwa bilivedini. [24]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Himosianini Damu ya moluska wengi - ikiwa ni pamoja na sefalopodi na gastropodi - pamoja na baadhi ya wadudu, kama vile kaa aina ya Horseshoe, yenye rangi ya buluu, kwa kuwa ina protini za himosianini zenye ukolezi wa kama gramu 50 kwa lita. [25]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Himosianini huwa haina rangi wakati haina oksijeni na ni buluu iliyokoza wakati inapoongezewa oksijeni.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu inayozunguka ndani ya viumbe hawa, ambao kwa ujumla huishi katika mazingira baridi yenye mivuto ya chini ya oksijeni, huwa ni rangi ya kijivu-nyeupe hadi manjano hafifu, [25] na hugeuka kuwa buluu iliyokoza wakati inapoachwa wazi kwa oksijeni iliyo kwenye hewa, kama ilivyo wakati vinatoka damu. [25]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hii ni kutokana na mabadiliko ya rangi ya himosianini wakati inapoongezewa oksijeni. [25]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Himosianini hubeba oksijeni katika giligili iliyo nje ya seli, ambayo ni tofauti na usafirishaji wa oksijeni ndani ya seli kwa mamalia kupitia himolobini katika RBC. [25]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Maradhi Matatizo makuu ya kiafya Matatizo ya kiwango Jeraha linaweza kusababisha upotezaji wa damu kupitia kutoka damu. [26]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Mtu mzima mwenye afya anaweza kupoteza karibu 20% ya kiasi cha damu (1 L) kabla ya dalili ya kwanza, kutotulia, kuanza, na 40% ya kiasi cha damu(2 L) kabla ya mshtuko.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Thrombosaiti ni muhimu kwa ugandishaji na uundaji wa madonge ya damu, ambayo inaweza kusimamisha upotezaji wa damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Majeraha mabaya kwa viungo vya ndani au kwa mifupa yanaweza kusababisha kutokwa na damu kwa ndani, ambayo wakati mwingine unaweza kuwa kali.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kuishiwa maji mwilini kunaweza kupunguza kiasi cha damu kwa kupunguza kiwango cha katika damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Mara nadra, hii inaweza kusababisha mshtuko (isipokuwa katika kesi kali sana) lakini huweza kusababisha kupungua kwa shinikizo la damu kunakosababishwa na kusimama na kuzirai.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Matatizo ya mzunguko Mshtuko ni upiliziaji usio bora wa tishu, na unaweza kusababishwa na hali mbalimbali ikiwa ni pamoja na kupoteza damu, maambukizi, kupunguka kwa uwezo wa moyo wa kusukuma damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Atherosklerosisi hupunguza mtiririko wa damu kupitia ateri, kwa sababu atheroma huziweka ateri kwenye mistari na kuzifanya nyembamba zaidi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Atheroma huendelea kuongezeka kulingana na umri na kuendelea kwake kunaweza kuhusishwa na sababu nyingi ikiwa ni pamoja na kuvuta sigara, shinikizo la damu, lipidi za ziada zinazozunguka (haipalipidemia), na kisukari.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Ugandaji unaweza kuunda mvilio, ambao unaweza kuzuia tezi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Matatizo ya mchanganyko wa damu, kitendo cha kusukuma damu cha moyo, au wembamba wa mishipa ya damu kunaweza kuleta matokeo mengi ikiwa ni pamoja na haipoksia (ukosefu wa oksijeni) ya tishu zinazotolewa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Neno iskemia linarejelea tishu ambayo imefunikwa na damu, na infarction inarejelea kukufa kwa tishu (nekrosisi), ambako kunaweza kutokea wakati ugavi wa damu umezibwa (au ni duni sana).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Matatizo ya kihematolojia Upungufu wa damu mwilini Idadi ndogo ya seli nyekundu (anemia) inaweza kusababishwa na kutoka damu, matatizo ya damu kama vile thalasemia, au ukosefu wa virutubishi, na inaweza kuhitaji kuongezewa damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Nchi kadhaa zina benki ya damu zinazokidhi mahitaji ya damu kwa damu inayoweza kuongezewa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Mtu anayepokea damu lazima awe na aina ya damu iliyo sambamba na ile ya mtoaji damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Anemia Selimundu Matatizo ya kuenea upesi kwa seli Lukemia ni kikundi cha saratani za tishu zinazounda damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Uzalishaji wa seli nyingi nyekundu usiohusiana na kansa (erithremia) au uzalishaji wa chembe nyingi za kugandisha damu (thrombosaitosisi muhimu) kunaweza kusababisha kansa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Dalili za Mayelodisplastiki huhusisha uzalishaji duni wa jamii ya seli moja au zaidi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Matatizo ya ugandishaji Himofilia ni ugonjwa wa kijenetikia unaosababisha utendakazi mbaya katika mojawapo kati ya mifumo ya ugandishaji wa damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hii inaweza kuruhusu majeraha ambayo kwa kawaida sio makuu yawe ya kutisha maisha, lakini kwa kawaida zaidi husababisha hemarthrosisi, au utokaji wa damu katika mianya ya maungo, ambao unaweza kusababisha ulemavu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Utendakazi mbaya au idadi ndogo ya chembe za kugandisha damu pia unaweza kusababisha ugonjwa wa kugandisha (magonjwa ya kutokwa damu).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hali ya kugandishwa damu (ugonjwa wa kuvilia) hutokana na kasoro katika udhibiti wa chembe za kugandisha damu au utendakazi wa kigandiza damu, na unaweza kusababisha mvilio.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Magonjwa ya kuambukizwa kwa damu Damu ni chombo kikubwa cha  maambukizi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Virusi vya HIV vinavyosababisha UKIMWI huambukizwa kupitia mgusano na damu, shahawa, au majimaji mengine yanayotoka mwilini mwa mtu aliyekwishaambukizwa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Homa ya manjano aina ya B na C husambazwa hasa kwa njia ya mgusano na damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kutokana na maambukizi yanayotokana na damu, vitu vilivyo na damu huchukuliwa kama bayohatari.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Maambukizi ya bakteria kwenye damu ni uwepobakteria au sepsisi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kuambukizwa virusi ni viremia.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Malaria na malale ni maambukizi ya damu yanayotokana na vimelea.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Usumisho wa monoksidi ya kaboni Dutu zingine bali na oksijeni zinaweza kuungana na himoglobini, wakati mwingine hali hii inaweza kuleta madhara yasiyoweza kubadilishwa kwa mwili.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Monoksidi ya kaboni, kwa mfano, ni hatari sana inapobebwa hadi kwenye damu kupitia mapafu kwa kuvuta pumzi, kwa sababu monoksidi ya kaboni hushikana kabisa na himoglobini na kuunda himoglobini kaboksili, hivi kwamba himoglobini kidogo zaidi ina uhuru wa kuungana na oksijeni, na hivyo kiwango cha chni zaidi cha oksijeni kinaweza kusafirishwa katika damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hali hii huweza kusababisha kukosekana kwa hewa kwa njia fichu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Moto katika chumba kilichofungwa na kisicho na tundu za kuingiza hewa ni hatari sana, kwa kuwa kinaweza kukusanya monoksidi ya kaboni katika hewa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kiasi fulani cha monoksidi ya kaboni huungana na himoglobini wakati wa uvutaji wa tumbaku.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Madawa ya tiba Bidhaa za damu  Damu ya kuongezewa hutolewa kutoka kwa binadamu kwa uchangaji wa damu na kuhifadhiwa katika benki ya damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kuna aina nyingi za damu katika binadamu, mfumo wa kikundi cha damu cha ÅBO, pamoja na mfumo wa kikundi cha damu cha Rhesasi, ndiyo muhimu zaidi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kuongezewa damu ya kikundi kisichokubaliana na kikundi kingine cha damu kunaweza kusababisha matatizo makali, ambayo mara nyingi ni mabaya, kwa hivyo ulinganishaji mtambuko hufanywa ili kuhakikisha kuwa bidhaa ya damu iliyo sambamba inaongezewa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Bidhaa zigine za damu zinazotolewa ndani ya vena ni chembe za kugandisha damu, plazma ya damu, krayopresipiteti, na vikolezo vya sababu maalum za kuganda.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Utoaji wa ndani ya vena Aina nyingi za madawa (kutoka viua vijisumu hadi tibakemo) hutolewa ndani ya vena, kwa kuwa hazifyonzwi kwa urahisi au vya kutosha na njia ya utumbo.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Baada ya upotezaji wa damu nyingi, michanganyiko iliyotegenezwa inayojulikana kama vipanua plazma vinaweza kutolewa ndani ya vena, ama michanganyiko ya chumvi (NaCl, KCl, CaCl 2 n.k ..) katika viwango vya ukolezi vya kifisiolojia, au michanganyiko ya koloidi, kama vile dekstrani, albumini ya majimaji ya damu ya binadamu, au plazma-bichi iliyoganda.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Katika hali hizi za dharura, kipanuzi cha plazma ni bora zaidi kwa michakato hii ya kuokoa maisha kuliko kuongezewa damu, kwa sababu metaboli ya seli nyekundu za damu zilizoongezwa hazianzi upya mara baada ya kuongezewa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Uondoaji wa damu Katika matibabu yenye misingi ya kisasa, uondoaji damu hutumika kudhibiti magonjwa yasiyo ya kawaida, ikiwa ni pamoja na hemokromatosia na kuongezeka kwa chembe nyekundu za damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hata hivyo, uondoaji wa damu na unyonyaji damu zilikuwa njia maarufu ambazo zilikuwa hazijahalalishwa zilizotumika hadi karne ya 19, kwa kuwa magonjwa mengi yalidhaniwa kimakosa kuwa yalitokana na kiwango cha juu cha damu, kulingana na matibabu ya Hippocrates.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Historia Tiba rasmi ya Ugiriki Katika tiba rasmi ya Ugiriki, damu ilihusishwa na hewa, majira ya kuchipua, na silika ya uchangamfu (sanguine) .


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Pia iliaminika kuwa zilizalishwa na ini pekee.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Tiba ya Hipokrati Katika tiba ya Hipokrati, damu ilichukuliwa kama moja ya viowevu vinne, vingine vikiwa kohozi, nyongo njano, na nyongo nyeusi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Utamaduni na imani za dini Kutokana na umuhimu wake katika maisha, damu inahusishwa na idadi kubwa ya imani.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Moja kati ya zile kuu zaidi ni matumizi ya damu kama alama ya mahusiano ya familia kupitia kuzaliwa / uzazi; kuwa na "uhusiano wa damu" ni kuhusiana kwa uzazi au nasaba, badala ya ndoa.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hii huhusiana kwa karibu na ukoo, na misemo kama vile "damu ni nzito kuliko maji", "damu mbaya" na pia "ndugu wa damu."


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu husisitizwa sana katika dini za Kiyahudi na Kikristo kwa sababu Walawi 17:11 inasema "maisha ya kiumbe yamo katika damu."


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Fungu hili ni sehemu ya sheria ya Kilawi inayopinga unywaji wa damu au ulaji wa nyama ambayo bado ina damu ndani yake badala ya kuimwaga nje.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Marejeleo ya hadithi kuhusu damu mara nyingine yanaweza kushikanishwa na hali ya kutoa uhai, inavyodhihirika katika matukio kama vile kujifungua, ikilinganishwa na damu ya jeraha au kifo.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Waaustralia asili Katika desturi za wakazi asili wa Australia, ngeu (hasa nyekundu) na damu, zote zikiwa na kiwango cha juu cha chuma na ambazo zinadhaniwa kuwa Maban (zenye nguvu za uchawi) hupakwa kwenye miili ya wachezaji wakati wa matambiko.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kama Robert Lawlor anavyosema: Katika tamaduni na sherehe nyingi za Aborijini, ngeu nyekundu hupakwa katika sehemu zote za miili uchi za wachezaji.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Katika sherehe za siri na takatifu za kiume, damu iliyoondolewa kutoka kwenye vena za mikono ya mshiriki hubadilishwa na kusuguliwa juu ya miili yao.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Ngeu nyekundu pia hutumiwa kwa njia sawa na hii katika sherehe zisizo za siri.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu pia hutumika kushikilia manyoya ya ndege kwenye miili ya watu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Manyoya ya ndege huwa na protini ambayo ina kiwango cha juu cha hisi ya magnetiki. [27]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Lawlor anasema kuwa damu inayotumika kwa njia hii inaaminika na watu hawa kuwa inawaunganisha wachezaji na dunia yenye nguvu isiyoonekana ya wakati wa ndoto.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Lawlor maeneo haya yenye nguvu zisizoonekana na maeneo ya sumaku, kwa kuwa chuma ina sumaku.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Upagani katika Indo-Uropa Kati ya makabila ya kundi la lugha zinazohusiana na Kijerumani (kama vile Anglo-Saksoni na Normani), damu ilitumika wakati wa kutoa dhabihu zao zilizoitwa the Blóts.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu hii ilikuwa inaaminika kuwa ina uwezo wa chanzo chake, na baada ya kuua mnyama, damu ilinyunyizwa kwenye kuta, juu ya sanamu za miungu, kwa washiriki wenyewe.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kitendo hiki cha kunyunyiza damu kiliitwa bleodsian kwa Kiingereza cha kale, na istilahi hii ilikopwa na Kanisa Katoliki na kuwa kubariki  na baraka.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Neno la Kihiti lenye maana ya damu, ishar lilihusiana na maneno "kiapo" na "kiunganishi":, tazama Ishara.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Wagiriki wa Kale waliamini kuwa damu ya miungu, ichor, ilikuwa ni madini ambayo ilikuwa sumu kwa binadamu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Uyahudi Katika Uyahudi, damu haiwezi kuliwa hata kwa kiasi kidogo (Walawi 3:17 na mahali pengine); jambo hili linajitokeza katika sheria za Kiyahudi kuhusu lishe (Kashrut).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu huondolewa kutoka kwenye nyama kwa kuweka chumvi na kuilowesha nyama kwenye maji.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Matambiko nyingine ya damu yanahusu kufunika damu ya ndege na mawindo baada ya uchinjaji (Walawi 17:13); sababu iliyotolewa na Torati ni: "Kwa kuwa uhai wa wanyama uko ndani ya damu yake" (Walawi 17:14).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Pia ikiwa mtu wa imani halisi ya Kiyahudi amekufa kwa njia ya kinyama, sheria za kidini zinaamuru kuwa damu yake ikusanywe na izikwe pamoja na mwili.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Jambo muhimu zaidi ni kwamba kwenye Pasaka Wayahudi wanapaswa kuchinja mwanakondoo dume na kupaka milango yao kwa damu yake kama kinga.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Ndivyo walivyofanya tangu kale, hasa katika Musa kuwatoa Misri.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Ukristo  Kwa Wakristo damu ya Kristo husadikiwa kuwa njia pekee ya upatanisho kwa ajili ya dhambi (1Yoh 1:7; Ufu 1:5): ndiye mwanakondoo wa kweli ambaye damu yake inawapa nguvu ya kumshinda shetani (Ufu 12:11).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Katika damu hiyo Mungu alifanya na watu agano jipya la milele, kama alivyotangaza Yesu mwenyewe katika karamu ya mwisho na mitume wake.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Baadhi ya madhehebu ya Ukristo, yakiwa ni pamoja na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi, Waorthodoksi wa Mashariki na Kanisa la Asiria la Mashariki hufundisha kwamba, baada ya kuwekwa wakfu, divai ya Ekaristi hubadilika na kuwa damu ya Yesu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hivyo, katika divai takatifu, Yesu anakuwa yupo kiroho na kimwili.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Mafundisho hayo yana misingi yake katika Karamu ya mwisho, kama ilivyoandikwa katika Injili nne za Biblia ya Kikristo, ambapo Yesu aliwaambia wanafunzi wake kuwa mkate walioula ni mwili wake, na divai ni damu yake.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

"Kikombe hiki ni agano jipya katika damu yangu, inayomwagika kwa ajili yenu."


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

(Luka 22:20).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Teolojia ya Walutheri hufunza kuwa mwili na damu ziko pamoja "katika, pamoja na, na chini ya" mkate na divai ya sherehe ya Ekaristi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Aina nyingine za Uprotestanti, hasa [[Wapresbiteri] na Wamethodisti, hufundisha kuwa divai ni alama tu ya damu ya Kristo, ambaye yuko kiroho lakini hayuko kimwili.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Upande wa damu ya wanyama, mitume na wazee wa Kanisa katika Mtaguso wa Yerusalemu (49 hivi) walipiga marufuku kwa Wakristo kunywa damu, pengine kwa sababu hii ilikuwa amri aliyopewa Nuhu ((Mwanzo 9:4, tazama Sheria ya Nuhu).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Amri hii iliendelea kufuatwa na Waorthodoksi huko Mashariki, ingawa wataalamu wa Biblia ya Kikristo wanaonyesha kwamba katazo hilo, na mengine matatu yaliyoendana nalo, yalitolewa tu ili Wakristo wa Kiyahudi wasikwazike katika kushirikiana na Wakristo wa mataifa wasiojisikia kubanwa na masharti yote ya Torati.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Uislamu Ulaji wa vyakula vyenye damu ni haramu kulingana na sheria za Kiislamu kuhusu lishe.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hii inatokana na taarifa katika Kurani, Sura Al-Ma'ida (05:03): "Vilivyoharimishiwa (kama chakula) ni: nyama ya mnyama aliyefariki, damu, nyama ya nguruwe, na lolote ambalo limetajiwa juu yake jina la mwingine bali na Allah."


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Damu inachukuliwa kama chafu, na katika Uislamu, usafi ni sehemu ya imani, hivyo kuna mbinu maalum za kupata hali ya usafi wa kimwili na kitambiko mara tu utokaji damu unapofanyika.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Sheria maalum na amri zinahusu hedhi, kutokwa na damu baada ya kuzaa na kutokwa na damu kusio kwa kawaida kwenye uke.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Mashahidi wa Yehova Kulingana na tafsiri yao ya maandiko, kama vile Matendo 15:28-29 ("Endelea kujitenga ... na damu."), Mashahidi wa Yehova hawali damu wala kukubali kuongezewa damu yote au sehemu kuu za damu: seli nyekundu za damu, chembechembe nyeupe za damu, chembe za kugandisha damu (thrombositi), na plazma.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Wanachama wanaweza kujiamulia binafsi ikiwa watakubali taratibu za matibabu zinazohusisha damu yao wenyewe au dutu ambazo zinagawanywa zaidi kutoka kwa sehemu nne kuu.[28]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Tamaduni za Kichina na Kijapani Katika tamaduni maarufu ya Uchina, mara kwa mara inasemekana kuwa, ikiwa pua la mtu limetoa kiasi kidogo cha damu, hii inamaanisha kuwa ana hamu ya ngono.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Jambo hili huonekana mara nyingi katika filamu za lugha ya Kichina na Hong Kong na pia katika utamaduni wa Japani zinazotaniwa katika anime (katuni hai za sinema za Kijapani) na manga (hadithi za katuni za Kijapani zilizochapishwa).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Wahusika, hasa wanaume, mara nyingi huonyeshwa wakitokwa na damu kwenye pua ikiwa wamuona mtu aliye uchi au mwenye mavazi kidogo, au kama wamekuwa na mawazo au ndoto za kiashiki; hii inatokana na dhana kwamba shinikizo la damu ya wanaume hupanda kwa kiwango kikubwa wanapopata ashiki. [29]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kashfa za damu Makundi mbalimbali ya kidini na makundi mengine yamepewa shutuma za uongo kuwa yanatumia damu ya binadamu katika matambiko; shutuma hizo zinajulikana kama kashfa za damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Aina maarufu sana ya kashfa hii ni kashfa ya damu dhidi ya Wayahudi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Ingawa hakuna tambiko inayohusisha damu ya binadamu katika sheria au desturi za Kiyahudi, uongo wa aina hii (mara nyingi unaohusiana na mauaji ya watoto) ulitumika sana katika Zama za Kati kuhalalisha mateso dhidi ya Wayahudi.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hekaya kuhusu wanyonya damu Wanyonya damu ni viumbe vya visasili vinavyokunywa damu moja kwa moja ili viendelee kuishi, na hupendelea zaidi damu ya binadamu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Tamaduni kote duniani huwa na visasili vya aina hii, kwa mfano 'kisasili cha Nosferatu', binadamu anayepata kuhukumiwa na asiyekufa kwa kunywa damu ya wengine, inatokana na elimu ya mila na desturi za jamii za Ulaya Mashariki.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kupe, ruba, mbu za kike, popo zinazonyonya damu, na viumbe vingine vingi vya kiasili hunywa damu, lakini ni popo pekee anaohusishwa na wanyonya damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hii haina uhusiano na popo wanyonyaji damu, ambao ni viumbe vya Amerika iliogunduliwa na Wazungu baada tu ya utungaji wa visasili vya Ulaya.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Matumizi Katika sayansi-tumizi Mabaki ya damu yanaweza kuwasaidia wapelelezi wa mahakama kutambua silaha, kuunda upya kitendo cha uhalifu, na kuwahusisha watuhumiwa na uhalifu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Kupitia uchambuzi wa sampuli ya damu, habari za mahakama pia zinaweza kupatikana kutoka kwa usambazaji wa nafasi katika sampuli za damu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Uchambuzi wa mabaki ya damu pia ni mbinu inayotumika katika akiolojia.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Katika sanaa Damu ni mojawapo kati ya ugiligili wa mwili ambao umetumika katika sanaa. [30]


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Hasa, katika maonyesho ya mtendaji wa Viennese Hermann Nitsch, Franko B, Lennie Lee, Ron Athey, Yang Zhichao, na Kira O `Reilly, pamoja na upigaji picha wa Andres Serrano, zimehusisha damu kama kipengele kikuu cha kuona.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Marc Quinn ameunda sanamu kwa kutumia damu iliyogandishwa, ikiwa ni pamoja na umbo la kichwa chake mwenyewe uliotengenezwa kwa kutumia damu yake mwenyewe.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Katika ukoo na historia ya familia Neno damu, hutumika katika jamii kuashiria ukoo na asili ya mtu.


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Maneno mengine ambapo damu hutumika katika muktadha wa historia ya familia ni damu ya buluu (kutoka tabaka la viongozi), damu ya kifalme, damu mchanganyiko (ya kutoka mbari tofauti) na jamaa wa damu (yaani ndugu).


Question: Je,saratani ya damu ina tiba?

Damu

Tazama pia Upokeaji damu ya mtu aliyeitoa mbeleni Damu kama chakula Utoaji damu Shinikizo la damu Damu bandia Kupima damu Himofobia (Kuogopa damu) Vipengele vya damu ya binadamu Vyakula na vinywaji mwiko Harufu ya damu Marejeo  Viungo vya nje     Jamii:Dini


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Malaria ni ugonjwa wa kuambukiza ambao unaambukizwa na mbu wa jenasi Anopheles na kusababishwa na kidubini aina ya protisti Plasmodium.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Mara nyingi ugonjwa huo huitwa "homa" tu, ingawa homa ni dalili yake mojawapo tu, pia kuna magonjwa mengi yanayosababisha homa.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Malaria inatokea katika maeneo ya kitropiki na yanayokaribia tropiki ikiwa ni pamoja na sehemu za Amerika, Asia na Afrika.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Mwaka 2015 duniani kulikuwa na maambukizi milioni 214 ya malaria, [1] na watu 438,000 walikufa, wengi wao (90%) wakiwa barani Afrika, hasa watoto wachanga katika mataifa ya kusini kwa jangwa la Sahara. [2]


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Malaria ni mojawapo ya magonjwa yaliyoenea sana na ni tatizo kuu la afya ya umma.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Kwa kawaida huhusishwa na umaskini, lakini pia ni sababu ya umaskini [3] na kikwazo kikubwa kwa maendeleo ya uchumi.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Spishi tano za vimelea vya Plasmodium huweza kumwambukiza binadamu; aina iliyo mbaya zaidi husababishwa na Plasmodium falciparum.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Malaria inayosababishwa na Plasmodium vivax, Plasmodium ovale na Plasmodium malariae husababisha ugonjwa usio shadidi sana kwa binadamu na aghalabu haijui.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Spishi ya tano, Plasmodium knowlesi, husababisha malaria kwa nyani aina ya makaku lakini inaweza pia kumwambukiza binadamu.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Kundi hili la spishi ya Plasmodium linalosababisha ugonjwa kwa binadamu kwa kawaida hujulikana kama vimelea vya malaria.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Kawaida, watu hupata ugonjwa wa malaria kwa kung'atwa na mbu wa kike wa jamii ya Anopheles aliyeambukizwa.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Mbu aina ya Anopheles pekee ndio wanaoweza kusambaza malaria, na ni lazima wawe wameambukizwa kupitia damu waliyofyonza kutoka kwa mtu aliyeambukizwa.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Mbu akimng'ata mtu aliyeambukizwa, kiasi kidogo cha damu huchukuliwa, damu hiyo huwa na vimelea vya malaria.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Wiki moja baadaye, wakati mbu anapofyonza mlo wake mwingine wa damu, vimelea hivyo huchanganyika na mate ya mbu na kuingia katika mfumo wa damu ya anayeng'atwa.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Vimelea hivyo huzaa ndani ya seli nyekundu za damu, na kusababisha dalili kama vile anemia, maumivu kidogo ya kichwa, shida ya kupumua, takikadia, n.k., aidha kuna dalili nyingine za jumla kama vile homa, baridi, kichefuchefu, ugonjwa kama mafua, na katika hali mbaya zaidi kupoteza fahamu na hata kifo.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Maambukizi ya malaria yanaweza kupunguzwa kwa kuzuia kung'atwa na mbu kutumia vyandarua, dawa za kuzuia wadudu, au hatua za kudhibiti maenezi ya mbu kama vile kunyunyizia dawa za kuua wadudu ndani ya nyumba na kupiga mifereji kuondoa maji yaliyosimama ambapo mbu hutaga mayai yao.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Majaribio yamefanywa kuibuka na chanjo ya malaria bila mafanikio makuu, pamoja na kuibua mbinu za udhibiti wa kiajabu zaidi, kama vile kubadili viini tete vya mbu ili kuwafanya sugu kwa vimelea pia umefikiriwa. [4]


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Ingawa utafiti unaendelea, hakuna chanjo inayopatikana sasa inayotoa ulinzi wa hali ya juu dhidi ya malaria [5]; mwaka 2015 ile pekee iliyoruhusiwa kutumika nje ya majaribio ni RTS,S, ambayo inatolewa kwa kudunga sindano mara nne, na hata hivyo ina ufanisi mdogo (26%-50%) kulingana na chanjo nyingine.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Hivyo dawa za kuzuia lazima zitumiwe bila kukoma ili kupunguza hatari ya kuambukizwa.


Question: Ni nani aligundua mtukutiko wa homa?

Malaria

Madawa haya ya kuzuia maambukizi mara nyingi huwa ghali mno kwa watu wengi wanaoishi katika maeneo ambapo ugonjwa huu hupatikana kwa wingi.