Question: Nani mwanzilishi ya chuo kikuu cha Havard?

Mark Zuckerberg

Zilikuwa ni pamoja na nambari ya usalama wa kijamii ya Zuckerberg, na anwani za wazazi wake na mpenzi wake.


Question: Nani mwanzilishi ya chuo kikuu cha Havard?

Mark Zuckerberg

Facebook ilienda mahakamani ikitaka hati hizo zitolewe, lakini hakimu ilitoa uamuzi ulioipa 02138 ushindi. [3]


Question: Nani mwanzilishi ya chuo kikuu cha Havard?

Mark Zuckerberg

Microsoft kuwekeza katika Facebook Mnamo 24 Oktoba 2007, Facebook Inc iliuza asilimia 1.6 ya hisa zake kwa Microsoft Corp kwa dola milioni 240, na kughairi maombi kutoa kwa kampuni inayoongoza katika huduma ya kutafuta katika mtandao Google Inc Hii ilionyesha kwamba Facebook ilikuwa na thamani ya dola bilioni 15 wakati wa mauzo.


Question: Nani mwanzilishi ya chuo kikuu cha Havard?

Mark Zuckerberg

Programu ya kusasisha bidhaa ya michezo ya Xbox 360 ya Microsoft ilitolewa na pia kuboresha Facebook, Twitter na Last.fm [15] Facebook mwaka wa 2009 Kufikia 2 Desemba 2009 Facebook ilidai kuwa ina watumiaji wasiopungua milioni 350.


Question: Nani mwanzilishi ya chuo kikuu cha Havard?

Mark Zuckerberg

Filamu Kuna sinema kuhusu Mark Zuckerberg na waumbaji wa Facebook, iitwayo The Social Network .


Question: Nani mwanzilishi ya chuo kikuu cha Havard?

Mark Zuckerberg

Inapaswa kutolewa mwaka wa 2010, na ina waigizaji nyota Jesse Eisenberg na Justin Timberlake.


Question: Nani mwanzilishi ya chuo kikuu cha Havard?

Mark Zuckerberg

Bibliografia Yogesh Chabria, Happionaire's Csh The Crash.


Question: Nani mwanzilishi ya chuo kikuu cha Havard?

Mark Zuckerberg

CNBC - Network18.


Question: Nani mwanzilishi ya chuo kikuu cha Havard?

Mark Zuckerberg

ISBN 978-81-906479-5-3 - 2009 Marejeo  Viungo vya nje   {{Facebook}} template missing ID and not present in Wikidata.


Question: Nani mwanzilishi ya chuo kikuu cha Havard?

Mark Zuckerberg

Jamii:Wafanyakazi wa Facebook Jamii:Wafanya biashara wa Marekani Jamii:Wamarekani makufuru Jamii:Waundaji programu za kompyuta wa Marekani Jamii:Wamarekani mashuhuri katika interneti Jamii:Wafanyabiashara katika teknolojia ya habari Jamii:Wafanyabiashara watoto Jamii:Wanafunzi wa zamani wa Phillips Exeter Academy Jamii:Watu katika Chuo Kikuu cha Harvard Jamii:Waliozaliwa 1984 Jamii:Watu walio hai Jamii:Watu kutoka Westchester County, New York Jamii:Wayahudi Wamarekani Jamii:Wayahudi makufuru


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Malaria ni ugonjwa wa kuambukiza ambao unaambukizwa na mbu wa jenasi Anopheles na kusababishwa na kidubini aina ya protisti Plasmodium.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mara nyingi ugonjwa huo huitwa "homa" tu, ingawa homa ni dalili yake mojawapo tu, pia kuna magonjwa mengi yanayosababisha homa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Malaria inatokea katika maeneo ya kitropiki na yanayokaribia tropiki ikiwa ni pamoja na sehemu za Amerika, Asia na Afrika.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mwaka 2015 duniani kulikuwa na maambukizi milioni 214 ya malaria, [1] na watu 438,000 walikufa, wengi wao (90%) wakiwa barani Afrika, hasa watoto wachanga katika mataifa ya kusini kwa jangwa la Sahara. [2]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Malaria ni mojawapo ya magonjwa yaliyoenea sana na ni tatizo kuu la afya ya umma.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa kawaida huhusishwa na umaskini, lakini pia ni sababu ya umaskini [3] na kikwazo kikubwa kwa maendeleo ya uchumi.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Spishi tano za vimelea vya Plasmodium huweza kumwambukiza binadamu; aina iliyo mbaya zaidi husababishwa na Plasmodium falciparum.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Malaria inayosababishwa na Plasmodium vivax, Plasmodium ovale na Plasmodium malariae husababisha ugonjwa usio shadidi sana kwa binadamu na aghalabu haijui.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Spishi ya tano, Plasmodium knowlesi, husababisha malaria kwa nyani aina ya makaku lakini inaweza pia kumwambukiza binadamu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kundi hili la spishi ya Plasmodium linalosababisha ugonjwa kwa binadamu kwa kawaida hujulikana kama vimelea vya malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kawaida, watu hupata ugonjwa wa malaria kwa kung'atwa na mbu wa kike wa jamii ya Anopheles aliyeambukizwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbu aina ya Anopheles pekee ndio wanaoweza kusambaza malaria, na ni lazima wawe wameambukizwa kupitia damu waliyofyonza kutoka kwa mtu aliyeambukizwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbu akimng'ata mtu aliyeambukizwa, kiasi kidogo cha damu huchukuliwa, damu hiyo huwa na vimelea vya malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Wiki moja baadaye, wakati mbu anapofyonza mlo wake mwingine wa damu, vimelea hivyo huchanganyika na mate ya mbu na kuingia katika mfumo wa damu ya anayeng'atwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vimelea hivyo huzaa ndani ya seli nyekundu za damu, na kusababisha dalili kama vile anemia, maumivu kidogo ya kichwa, shida ya kupumua, takikadia, n.k., aidha kuna dalili nyingine za jumla kama vile homa, baridi, kichefuchefu, ugonjwa kama mafua, na katika hali mbaya zaidi kupoteza fahamu na hata kifo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Maambukizi ya malaria yanaweza kupunguzwa kwa kuzuia kung'atwa na mbu kutumia vyandarua, dawa za kuzuia wadudu, au hatua za kudhibiti maenezi ya mbu kama vile kunyunyizia dawa za kuua wadudu ndani ya nyumba na kupiga mifereji kuondoa maji yaliyosimama ambapo mbu hutaga mayai yao.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Majaribio yamefanywa kuibuka na chanjo ya malaria bila mafanikio makuu, pamoja na kuibua mbinu za udhibiti wa kiajabu zaidi, kama vile kubadili viini tete vya mbu ili kuwafanya sugu kwa vimelea pia umefikiriwa. [4]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ingawa utafiti unaendelea, hakuna chanjo inayopatikana sasa inayotoa ulinzi wa hali ya juu dhidi ya malaria [5]; mwaka 2015 ile pekee iliyoruhusiwa kutumika nje ya majaribio ni RTS,S, ambayo inatolewa kwa kudunga sindano mara nne, na hata hivyo ina ufanisi mdogo (26%-50%) kulingana na chanjo nyingine.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hivyo dawa za kuzuia lazima zitumiwe bila kukoma ili kupunguza hatari ya kuambukizwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Madawa haya ya kuzuia maambukizi mara nyingi huwa ghali mno kwa watu wengi wanaoishi katika maeneo ambapo ugonjwa huu hupatikana kwa wingi.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Watu wazima wengi wanaoishi katika maeneo ambayo ugonjwa huo umeenea huwa na maambukizi ya muda mrefu ambayo hujitokeza mara kwa mara, na pia huwa na kinga kidogo; kinga hiyo hupunguka kadri muda unavyosonga, watu wazima kama hao wanaweza kuambukizwa malaria kali ikiwa wameishi muda mrefu katika maeneo ambapo ugonjwa huo haujaenea.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Wanashauriwa kuchukua tahadhari kamili wanaporejea katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Maambukizi ya malaria hutibiwa kwa kutumia dawa ya malaria, kama vile kwinini au vizalika vya atemisinin.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, vimelea vimekuwa sugu kwa nyingi ya dawa hizo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa hivyo, katika baadhi ya maeneo ya dunia, dawa chache tu ndizo zilizo na uwezo wa kutibu malaria kwa ufanisi.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ishara na dalili  Dalili za malaria ni pamoja na homa, kutetemeka, athralgia (maumivu ya kifundo), kutapika, anemia (inayosababishwa na kuachana kwa chembechembe nyekundu za damu), hemoglobinuria, kuharibika kwa retina, [7] na mtukutiko wa maungo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Dalili tambulika za malaria hutokea kwa namna ya mzunguko wa baridi ya ghafla ikifuatiwa na kutetemeka kisha homa na kutokwa jasho kunakodumu kwa masaa manne hadi sita, dalili hizi hujitokeza kila baada ya siku mbili kwa maambukizi ya P. vivax  na P. ovale , huku ikijitokeza kila baada ya siku tatu kwa P. malariae. [8]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

P. falciparum yaweza kuwa na homa inayojitokeza kila kati ya saa 36-48 au homa isiyoshadidi lakini inayoendelea.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa sababu zisizofahamika vyema, lakini ambazo zinaweza kuhusiana na shinikizo ya hali ya juu katika fuvu la kichwa, watoto walio na malaria mara nyingi hudhihirisha mkao usiokuwa wa kawaida, ishara ya uharibifu wa ubongo. [9]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Imegunduliwa kuwa malaria husababisha matatizo ya kutambua, hasa kwa watoto.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Husababisha kuenea sana kwa anemia katika kipindi cha kukua haraka kwa ubongo na pia uharibufu wa moja kwa moja wa ubongo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Uharibifu huu wa kinurolojia hutokana na malaria ya ubongo ambayo ni hatari mno kwa  watoto.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

[10] [11] malaria ya ubongo huhusishwa na uweupe wa retina, [12] ambayo inaweza kuwa na manufaa kama ishara ya kutofautisha malaria na visababishi vingine vya homa. [13]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Malaria kali husababishwa takriban kipekee na maambukizi ya P. falciparum kwa kawaida hujitokeza kati ya siku 6-14 baada ya kuambukizwa. [14]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Madhara ya ugonjwa wa malaria kali ni pamoja na kukosa fahamu na kifo ikiwa haitatibiwa-watoto wachanga na wanawake wajawazito hasa wamo hatarini.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Splenomegali (kupanuka kwa wengu), maumivu makali ya kichwa, iskemia ya ubongo, hepatomegali (kupanuka kwa ini), hypoglisimia, na hemoglobinuria na kufeli kwa figo huweza kutokea.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kufeli kwa figo kunaweza kusababisha homa ya mkojo wa damu, ambapo hemoglobin kutoka katika chembechembe nyekundu za damu zilizosambaratika huvuja na kuingia katika mkojo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Malaria kali inaweza kuendelea kwa kasi na kusababisha kifo katika mudaa wa masaa  kadhaa au masiku. [14]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika hali mbaya zaidi ya ugonjwa huo viwango vya vifo vinaweza kuzidi 20%, hata kuwe na utunzi wa hali ya juu na matibabu. [15]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea, mara nyingi matibabu si ya kuridhisha na kiwango cha jumla cha vifo vinavyosababishwa na malaria huwa kimoja kati visa kumi. [16]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Baada ya muda mrefu, matatizo ya kukua yamerekodiwa kwa watoto ambao wameugua malaria kali. [17]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Malaria ya muda mrefu hutokana na P. vivax na P. ovale, lakini si katika P. falciparum.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hapa, ugonjwa huo unaweza kujitokeza tena miezi au miaka baada ya kuambukizwa kutokana na uwepo wa vimelea fiche katika ini.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa hivyo, kueleza kuwa malaria imetibiwa kwa kutazama kutokuwepo kwa vimelea katika damu kunaweza kupotosha.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kipindi kirefu zaidi kati ya kuambukizwa vimelea na kujitokeza kwa dalili za ugonjwa kimeripotiwa kwa P. vivax kuwa miaka 30. [14]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Inakadiriwa kuwa moja kati ya visa vitano vya malaria vinavyosababishwa na P. vivax katika maeneo ya hari huhusiana na kujihifadhi kwa vijimelea vya hipnoziti (yaani, dalili hujitokeza mwaka unaofuata kung'atwa na mbu). [18]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Sababu  Vimelea vya malaria Vimelea vya malaria ni wa jenasi ya Plasmodium (Faila Apicomplexa).


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika binadamu malaria husababishwa na P. falciparum, P. malariae, P. ovale, P. vivax na P. knowlesi.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

[19] [20] P. falciparum ndiyo iliyoenea zaidi na huchangia takriban 80% ya maambukizi yote ya malaria, na pia inahusishwa na karibu 90% ya vifo vinavyotokana na malaria. [21]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vimelea vya spishi ya Plasmodium  huambukiza pia ndege, mitambaazi, nyani, sokwe na panya. [22]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kumedhibitishwa maambukizi kadhaa ya wanadamu na spishi zinazoambukiza nyani malaria, yaani P. knowlesi, P. inui, P. cynomolgi, [23] P. simiovale, P. brazilianum, P. schwetzi na P. simium, hata hivyo, isipokuwa kwa P. knowlesi, hizo nyingine hazina umuhimu  kwa afya ya umma. [24]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ingawa malaria ya ndege inaweza kuua kuku na batamzinga, ugonjwa huu hausababishi hasara kubwa kiuchumi kwa wafugaji wa kuku. [25]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, tangu kuingizwa kiajali na binadamu imeeneza ugonjwa na kuua idadi kubwa ya  ndege wa Hawaii, ambao walikuwa wamekua katika mazingira bila kimelea hicho na kwa hivyo hawakuwa na kinga yoyote dhidi yake. [26]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Taratibu Mzunguko wa maisha ya Plasmodium na vekta wa mbu Kimelewa cha msingi (mahsusi) cha kimelea hicho na njia ya uenezi na vekta zake ni mbu jike wa jenasi ya Anopheles, binadamu na wanyama wengine wenye uti wa mgongo ni vimelewa wa ziada.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwanza mbu wachanga  humeza vimelea kwa kufyonza damu ya mwanadamu aliyeambukizwa kisha mbu huyo wa aina ya<i data-parsoid='{"dsr":[17423,17436,2,2]}'>Anopheles hubeba mbegu za vimilea za Plasmodium katika matezi ya mate yao.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbu huambukizwa baada ya kufyonza damu kutoka kwa binadamu aliyeambukizwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Baada ya kumezwa, gameti za vimelea viliyofyonzwa pamoja na damu hujigawanya kwa msingi wa mbegu za kiume au za kike na kisha kuungana katika utumbo wa mbu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hii hubuni ukineti inayopenya wambo wa utumbo wa mbu na kuzalisha uusisi katika ukuta wa utumbo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Uusisi inapopasuka, inatoa spora(sporozoites)vinayohama katika mwili wa mbu kuelekea katika matezi ya mate ya mbu, ambapo huwa tayari kumwambukiza binadamu mwingine.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Aina hii ya maambukizi wakati mwingine hujulikana kama uhamisho kituo wa kabla(anterior station transfer).


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Spora huingizwa ndani ya ngozi, pamoja na mate, wakati mbu anapofyonza mlo wake mwingine wa damu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbu jike tu ndio hufyonza damu, hivyo mbu wa kiume hawasambazi ugonjwa huo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbu jike wa jenasi ya Anopheles  hupendelea kutafuta mlo usiku.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Huanza kutafuta mlo giza linapoanza kuingia na kuendelea usiku kucha mpaka watakapopata mlo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vimelea vya malaria pia vinaweza kuambukizwa kupitia kuongezwa damu, ingawa hii ni nadra.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Pathojenesisi  Malaria katika binadamu hupevuka katika awamu mbili: awamu ya eksoirithasitika na erithrasiti.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Awamu ya eksoirithasitika inahusisha maambukizi ya mfumo wa ini, huku awamu ya erithrasiti inahusisha maambukizo ya seli nyekundu za damu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbu aliyeambukizwa anapodunga ngozi ya binadamu kufyonza mlo wa  damu, spora katika mate ya mbu huingia katika mfumo wa damu ya binadamu na kuhamia katika ini.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika muda wa dakika 30 ya kuwa mwilini mwa binadamu, spora huambukiza seli za ini, kujizidisha kwa uzazi nafsi na bila kusababisha dalili za ugonjwa kwa muda wa kati ya siku 6 na 15.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mara zinapoingia katika ini viumbe hivyo huzaana kwa maelfu ya merozoiti, ambazo, baada ya kupasuka kwa seli ya kimelewa wao, hujipenyeza ndani ya damu na kuambukiza chembechembe nyekundu za damu, na hivyo kuanza awamu ya erithrasiti katika mzunguko wa maisha. [27]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vimelea hutoka katika ini bila kutambulika  kwa kujizungusha kwenye kiwambo cha seli ya ini ya kimelewa aliyeambukizwa. [28]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ndani ya chembechembe nyekundu za damu, vimelea huendelea kuongezeka, kwa uzazi nafsi, mara nyingine hujipenyeza nje ya chembe wenyeji na kuvamia chembechembe nyekundu zilizokuwa hazijaambukizwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mizunguko kadhaa kama hiyo ya kujiongezea nguvu hutokea.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa hivyo, maelezo yanayofahamika ya kukumbwa na homa ya ghafla hutokea wakati merozoiti wanapojipenyeza na kuambukiza chembechembe nyekundu za damu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Baadhi ya spora za P. vivax  na P. ovale  hazikui moja kwa moja kuwa merozoiti katika awamu ya eksoirithasitika, badala yake huzalisha hipnozoiti zinazobakia bwete kwa kipindi cha kati ya miezi kadhaa (aghalabu miezi 6-12) hadi urefu wa mpaka miaka mitatu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Baada ya kipindi cha kuwa bwete, vimelea hivyo hujiamilisha na kuzalisha merozoiti.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hipnozoiti zanahusika na kipindi kirefu cha kati ya kuambukizwa na cha maradhi, na kurejea tena kwa ugonjwa katika aina hizi mbili za malaria. [29]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kimelea cha malaria kwa kiwango fulani hulindwa dhidi ya kushambuliwa na mfumo wa kinga mwili kwa sababu katika kipindi cha mzunguko wa maisha kinapoishi katika mwili wa mwanadamu, hukaa ndani ya ini na chembechembe nyekundu za damu na haionekani kwa urahisi kwa ufuatiliaji wa kinga mwili.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, chembechembe za damu zilizoambukizwa na zilizo katika mzunguko wa damu huharibiwa katika wengu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ili kuepuka hali hii vimelea vya P. falciparum hutandaza protini inayonata juu ya chembechembe za damu zilizoambukizwa, hii husababisha chembechembe hizo kukwama kwenye kuta za mishipa ndogo ya damu, hivyo basi kutenga vimelea hivyo na mzunguko wa jumla na wengu. [30]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hali hii ya "kunata" ni sababu kuu inayochangia matizo ya kutokwa damuwakati wa malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vena ndogo za endotheliumu (matawi madogo kabisa katika mzunguko wa damu) zinaweza kuzibwa na mkusanyiko wa chembechembe hizo za damu zilizoambukizwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kuzibwa kwa mishipa hii husababisha dalili kama zinazohusishwa na malaria ya kondo ya nyuma na malaria ya ubongo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika malaria ya ubongo chembechembe nyekundu za damu zilizotengwa zinaweza kuvunja kizuizi cha damu na ubongo hali inayoweza kupelekea kukosa fahamu. [31]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ingawa protini gandishi ya uso wa chembechebe nyekundu za damu (iitwayo PfEMP1, yaani Plasmodium falciparum erythrocyte membrane protini 1) ziko wazi kwa mfumo wa kinga, hazisaidii kama kinga nzuri kwa minajili ya chanjo kwa sababu ya utofauti wao uliokithiri; kuna angalau aina 60 za protini ndani ya kimelea kimoja na ina tofauti zaidi katika jamii ya vimelea. [30]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kimelea hicho hujigeuza kati ya mchanganyiko mkubwa wa protini gandishi za uso PfEMP1, hivyo basi kuwa hatua moja mbele ya mfumo wa kinga unaoitafuta.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Baadhi ya merozoiti hugeuka kuwa gameti za kiume au za kike .


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbu anapong'ata ngozi ya mtu aliyeambukizwa, mara moja huwa na uwezo kufyonza gameti zilizo damuni.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Muunganiko wa mbegu za kiume na kike za vimelea hutokea katika utumbo wa mbu, na hivyo kumfanya mbu kuwa kimelea cha msingi wa ugonjwa huo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Spora mpya hukua na kusafiri kuelekekea katika tezi ya mate ya mbu, na hivyo kukamilisha mzunguko.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Wanawake wajawazito hasa huwa kivutio kwa mbu, [32] malaria kwa wanawake wajawazito ni kisababishi kikuu cha uzazimfu, vifo vya watoto wachanga na uzaaji wa watoto wasio na uzito unaostahili, [33] hasa katika maambukizi ya P. falciparum, lakini pia kutokana na maambukizi ya spishi nyingine, kama vile P. vivax. [34]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Uaguzi  Tangu Charles Laveran alipokiona kwa mara ya kwanza kimelea cha malaria katika damu mwaka wa 1880, [35] msingi wa uaguzi wa malaria umekuwa uchunguzi wa damu kwa hadubini.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Homa na mshtuko wa mwili huchukuliwa kimakosa kama aina ya malaria kali sana barani Afrika kiasi cha kutoshughulikia magonjwa mengine hatari.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika maeneo ambapo malaria imeenea uwepo wa vimelea damuni hakutoshi kutoa uaguzi wa malaria kali kwa sababu uwepo wa vimelea unaweza kusababishwa na maradhi mengine yanayolingana na malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Uchunguzi wa hivi karibuni unapendekeza kuwa upimaji mwanga katika retina ni njia bora ya kuagua malaria (uwezo wa kijumla wa kupitisha mwangaza wa 95% na uwezo wa bainifu wa 90%) zaidi ya mbinu za kutegemea dalili au maabara katika utofautishaji baina ya malaria na magonjwa mengine.{ {1/} Ingawa damu ni sampuli inayotumiwa  mara nyingi kufanya uaguzi, mate na mkojo vimechunguzwa kama sampuli mbadala, inayoingiwa na vimelea chache. [35]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Uaguzi wa dalili Maeneo yasiyoweza kumudu angaa vipimo sahili vya kimaabara aghalabu hutegemea historia ya dalili za homa ambazo mgonjwa ataeleza kuamua kutoa tiba ya malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa kutumia damu iliyopakwa Gemsa kutoka kwa watoto nchini Malawi, utafiti ulionyesha kwamba wakati uaguzi wa dalili (joto la mjiko, weupe wa shina la ukucha, na kupanuka kwa wengu) zilipotumika kama ishara ya tiba, badala ya kutumia dalili anazoeleza mgonjwa,kiwango cha  uaguzi sahihi kiliongezeka kutoka 21 % hadi 41% na kutoa matibabu ya  malaria kusikohitajika kukapungua vikubwa. [36]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Uchunguzi hadubini wa filmu za damu  Njia ya kiiktisadi zaidi, inayopendelewa, na ya kuaminika kwa uaguzi wa malaria ni uchunguzi hadubini wa filmu za damu kwa sababu kila moja ya spishi nne za vimelea huwa na sifa bainifu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa kawaida, aina mbili za filmu ya damu hutumika.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Filmu nyembamba ni sawa na filmu ya damu za kawaida na huruhusu utambulisho wa spishi kwa sababu mwonekano wa vimelea huhifadhiwa vyema katika maandalizi hayo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Filmu nzito humruhusu mhadubini kuchunguza kiasi kikubwa cha damu na ni karibu mara kumi na moja rahisi kuonekana kuliko filmu nyembamba, kwa hivyo kutambua viwango vya chini ya maambukizi ni rahisi kwa kutumia filmu nzito, lakini mwonekano wa vimelea huwa umepotoa zaidi na hivyo kutofautisha kati ya spishi mbalimbali kunaweza kuwa vigumu zaidi.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa kuzingatia faida na mapungufu ya filmu nzito na nyembamba, ni muhimu kutumia filmu hizi mbili wakati wa kutafuta uaguzi bainifu. [37]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kutoka kwa filamu nzito, mhadubini anaweza kuchunguza viwango vya vimelea (au uwepo wa vimelea) hadi kiwango cha chini cha 0.0000001% cha chembechembe nyekundu za damu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Utambuzi wa spishi unaweza kuwa vigumu kwa sababu trofozoiti ("umbo pete") za mapema maishani mwa vimelea zote hufanana na kamwe haiwezekani kutambua spishi kwa msingi wa umbo pete moja; utambulisho wa spishi hutegemea trofozoiti kadhaa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Uchunguzi nyanjani Katika maeneo ambapo uchunguzi hadubini haupatikani, au ambapo wafanyakazi wa maabara hawana uzoefu katika uaguzi wa malaria, kuna vipimo antijeni ambavyo vinahitaji tone tu la damu. [38]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vipimo vya imunokromatografia (pia huitwa: Uaguzi Haraka wa Malaria, Uchanganuzi wa Kukamata Antijeni au "Dipsticks") vimetengenezwa, kusambazwa na kujaribiwa nyanjani.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vipimo hivi hutumia damu inayotolewa  kidoleni au damu ya vena, kipimo kamilufu huchukua jumla ya dakika 15-20, na maabara haihitajiki.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Upeo chini wa vipimo vya uaguzi haraka upo katika vimelea 100 / μl ya damu ikilinganishwa  na uchunguzi hadubini kutumia filmu nzito ambapo upeo huo ni 5.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vipimo vya uaguzi haraka vya kwanza vilitumia P. falciparum glutamate dehydrogenase kama antijeni. [39]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Nafasi ya PGluDH ilichukuliwa na P.falciparum lactate dehydrogenase, aina moja ya 33 kDa oxidoreductase [EC 1.1.1.27].


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ndicho kimeng'enya cha mwisho katika njia ya glaikoliti, na ni muhimu kwa uzalishaji ATP na pia ni mojawapo ya kimeng'enya kinachopatikana kwa wingi katika P.falciparum.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

PLDH haiendelei kuwa katika damu bali humalizika karibu wakati mmoja na vimelea kufuatia matibabu yaliyofanikiwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kutokuwepo kwa antijeni baada ya tiba hufanya upimaji wa pLDH muhimu katika kutabiri ikiwa matibabu hayakufaulu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa jinsi hii, pLDH ni sawa na pGluDH.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Uchanganuzi wa OptiMAL-IT unaweza kutofautisha kati ya P. falciparum na P. vivax kwa sababu ya tofauti ya kiantijeni kati ya kimeng'enya chao pLDH.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbinu za kimolekyuli Mbinu za kimolekyuli hupatikana katika baadhi ya maabara za kimatibabu na asei za uchanganuzi wa papo kwa hapo (kwa mfano, QT-NASBA inayotumia mmenyuko endelevu wa polimeresi ) [40]zinaendelea kuandaliwa kwa matumaini ya kuzisambaza katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vipimo haraka vya antijeni OptiMAL-IT inaweza kuchunguza kwa umadhubuti uwepo wa vimelea vya P. falciparum hadi chini ya 0.01% na vimelea visivyo falciparum hadi 0.1%.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Para check-PF huweza kuchunguza vimelea chini ya 0.002% lakini haiwezi kutofautisha kati  ya malaria inayoambukizwa na falciparum na isiyoambukizwa na falciparum.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Asidi za viiniseli vya vimelea hugunduliwa kutumia mmenyuko endelevu wa polimeresi.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbinu hii ni sahihi zaidi kuliko uchunguzi hadubini.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, ni ghali, na inahitaji maabara maalumu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Pia, uwepo wa vimelea si lazima uwiane na kukua kwa ugonjwa, hasa wakati kimelea kinaweza kujigandisha katika kuta za mishipa ya damu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa hivyo, vifaa zaidi vilivyo na uwezo wa kupima mabadiliko madogo na visivyohitaji teknolojia ya hali ya juu vinafaa kubuniwa ili kugundua uwepo wa vimelea vya viwango vya chini nyanjani. [41]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kuzuia  Mbinu zinazotumiwa kuzuia kuenea kwa ugonjwa, au kulinda watu katika maeneo ambapo malaria imeenea ni pamoja na madawa ya kuzuia ugonjwa, kutokomeza mbu, na uzuiaji kung'atwa na mbu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kuendelea kuwepo kwa malaria katika eneo kunahitaji; mseto wa idadi kubwa ya binadamu, idadi kubwa ya mbu katika eneo moja, na viwango vya juu vya maambukizi kutoka kwa binadamu hadi kwa mbu na  kutoka kwa mbu hadi kwa binadamu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ikiwa hali hizi zote zitapunguzwa kwa viwango vya kutosha, bila shaka kimelea cha malaria kitatoweka kutoka katika eneo hilo, kama ilivyotokea Amerika ya Kaskazini, Ulaya sehemu kubwa ya Mashariki ya Kati.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, vimelea visipotokomezwa kutoka dunia nzima, vinaweza kujisitawisha tena ikiwa hali itarejea kuwa inayofaa kuzaana kwao.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Nchi nyingi zinashuhudia ongezeko la idadi ya maambukizi ya malaria kutokana na usafiri na uhamaji mwingi.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa sasa, hakuna kinga inayozuia malaria lakini utafiti unaendelea.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Watafiti wengi wanasema kuwa kinga ya malaria inaweza kuwa nafuu zaidi kuliko tiba ya ugonjwa huo kwa muda mrefu, lakini mtaji unaohitajika ni wa juu sana kwa watu wengi maskini duniani.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mshauri wa kiuchumi Jeffrey Sachs anakadiria kwamba malaria inaweza kudhibitiwa kwa msaada wa dola za Amerika bilioni 3  kila mwaka.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Imesemekana kuwa, ili kufikia Malengo ya Maendeleo ya Milenia, pesa lazima zielekezwe kutoka katika juhudi za kutibu VVU / UKIMWI na kuelekezwa kuzuia malaria, ambayo kwa kiasi sawa cha fedha  kutakuwa na manufaa makubwa kwa chumi za Afrika. [42]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Usambazaji wa ufadhili inatofautiana miongoni mwa mataifa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Nchi zenye idadi kubwa ya watu hazipokei kiasi sawa cha msaada.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Nchi 34 zilizopokea msaada wa chini ya $ 1 kwa kila mtu kila mwaka ni baadhi ya mataifa maskini zaidi barani Afrika.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Brazili, Eritrea, India na Vietnam, tofauti na nchi nyingine zinazoendelea, zimefanikiwa kupunguza tatizo la malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Sababu zilizopelekea mafanikio katika mataifa hayo ni pamoja na mazingira mazuri ya nchi, mpangilio mahususi wa kiufundi unaotumia zana faafu kuwafikia walengwa, kufanya uamuzi kwa misingi ya utafiti, uongozi tendaji katika ngazi zote za serikali, kushirikisha jamii, ugatuzi wa utekelezaji na udhibiti wa fedha, wafanyikazi wa kiufundi na wa usimamizi wenye ujuzi katika ngazi ya taifa na nyanjani, kujishughulisha moja kwa moja kiufundi na kivitendo kwa mashirika wafadhili na fedha za kutosha na zinazopatikana kwa urahisi. [43]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Udhibiti Vekta Juhudi za kukomesha malaria na kutokomeza mbu zimefanikiwa katika baadhi ya maeneo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kitambo malaria ilikuwa ugonjwa wa kawaida Amerika na Ulaya kusini lakini juhudi za kudhibiti vekta, pamoja na matibabu na ufuatiliaji wa binadamu walioambukizwa, ulikomesha ugonjwa huo katika maeneo hayo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika baadhi ya maeneo, kukomesha mitiririsho kwenye maeneo chepechepe ambapo mbu huzaliana na kuimarisha usafi kuliwezesha hali hiyo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Malaria ilitokomezwa kutoka kaskazini mwa Marekani mapema katika karne ya 20 kwa mbinu kama hizo, na matumizi ya kiuadudu cha DDT yaliutokomeza kutoka Kusini kufikia mwaka wa 1951. [44]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika mwaka wa 2002, kuliripotiwa matukio 1059 ya malaria nchini Amerika, ikiwa ni pamoja na vifo vinane, lakini kati ya hayo yote, matukio matano tu ya ugonjwa huo yaliambukizwa ndani ya Amerika.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kabla ya kuvumbuliwa kwa kiuadudu cha DDT,maeneo kadhaa ya kitropiki pia yalitokomeza au kudhibiti  malaria kwa kuondoa au kusumisha maeneo ya mbu kuzaliana au maji ambamo lava huishi, kwa mfano kwa kumwaga au kujaza mafuta mahali maji yamesimama.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbinu hizi hazijatumika vilivyo barani Afrika kwa zaidi ya nusu karne. [45]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika miaka ya 1950 na 1960 kulikuwa na juhudi kubwa za afya ya umma kutokomeza ugonjwa wa malaria duniani kwa kulenga maeneo ambako malaria ilikuwa imeenea. [46]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, juhudi hizi hazijafaulu kutokomeza malaria katika sehemu nyingi zinazoendelea duniani, tatizo hilo limeenea zaidi barani Afrika.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbinu ya kutasisha mdudu inajitokeza kama mbinu ya kudhibiti mbu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Maendeleo kuelekea transijeni, au wadudu waliogeuzwa vinasaba, zinaonyesha kwamba mbu mwitu wanaweza kubadilishwa kuwa sugu kwa malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Watafiti katika Imperial College London walibuni mbu wa kwanza wa malaria ulimwenguni aliyegeuzwa vinasaba, [47] huku spishi wa kwanza sugu kwa  Plasmodium akizinduliwa na watafiti kutoka Case Western Reserve University Ohio mwaka wa 2002. [48]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mafanikio ya kubadilisha kizazi cha sasa na kizazi kilicho na vinasaba vipya, yanategemea mfumo kadhaa, kama vile vipengele vinavyoweza kubadilishwa kuruhusu nadharia nyingine za jenetikia mbali na ya Mendel.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, mbinu hii ina matatizo mengi na mafanikio yako mbali mno. [49]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbinu nyingine ya usoni zaidi ya kudhibiti vekta ni uwezekano wa kutumia mwanga wa leza kuua mbu wanaoruka. [50]Pia inadaiwa kuwa harufu ya ndege wafugwao ikiwapo kuku huweza kuwafukuza wadudu warukao ikiwamo mbu wa malaria[51] Madawa ya kuzuia Madawa mengi ambayo hutumiwa kutibu malaria, yanaweza kutumika kuzuia.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa ujumla, dawa hizi hutumiwa kila siku au kila wiki, katika kipimo cha chini kuliko inavyofaa kutumiwa kutibabu mtu ambaye kweli ameambukizwa ugonjwa huo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Matumizi ya madawa ya kuzuia ni nadra kwa wakazi wa maeneo ambapo malaria imeenea, matumizi hayo kawaida huwa kwa wageni wa muda mfupi na wasafiri wanaotembelea maeneo ya malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hii ni kutokana na gharama ya madawa hayo, athari mbaya kutokana na matumizi ya muda mrefu, na kwa sababu baadhi ya madawa madhubuti ya kupambana na malaria hayapatikani kwa rahisi  nje ya mataifa tajiri.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwinini ilianza kutumika kama dawa ya kuzuia malaria (profilaksis) katika karne ya 17.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kubuniwa kwa madawa mbadala fanisi zaidi kama vile kwinakrini, klorokwini na primakwini katika karne ya 20, kulipunguza kutegemewa kwa kwinini.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Siku hizi, kwinini bado inatumiwa katika kutibu malaria sugu inayoambukizwa na Plasmodium falciparum pamoja na kutibu malaria ya ubongo, lakini kwa kawaida haitumiki kama kizuia malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Madawa ya kisasa yanayotumiwa kuzuia ni pamoja na mefloqine (Lariam),  [[doxycycline/0} (inapatikana kwa urahisi), na mchanganyiko wa atovaquone na proguanil hydrochloride ya {0{/0} (Malarone).|doxycycline/0} (inapatikana kwa urahisi), na mchanganyiko wa atovaquone na proguanil hydrochloride ya {0{/0} (Malarone).


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Chaguo la dawa gani litumike hutegemea vimelea vilivyo sugu katika eneo hilo, athari ya dawa hiyo na maswala mengine.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Dawa ya prophylactic haianzi kufanya kazi mara moja baada ya kumezwa, kwa hivyo watu wanaopanga kutembelea maeneo ambapo malaria imeenea kawaida huanza kutumia dawa hiyo wiki moja au mbili kabla ya kutembelea sehemu hizo na ni lazima waendeleae kuzitumia kwa wiki 4 baada ya kuondoka (isipokuwa atovaquone proguanil inayohitaji kuanza kutumiwa siku 2 kabla ya kusafiri na kuendelea siku 7 baadaye ya kuondoka).


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Matumizi ya madawa ya kuzuia malaria katika maeneo ambapo mbu wanaoambukiza malaria wanapatikana yanaweza kufanya mwili kuwa sugu katika kupata malaria. [52]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Unyunyizaji majumbani Unyunyizaji majumbani (IRS) ni hali ya kunyunyizia viuadudu kwenye kuta za ndani ya nyumba katika maeneo yaliyoathirika na malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Baada ya kufyonza, spishi nyingi za mbu hupumzika juu ya kitu kilicho karibu huku akimeng'enya mlo wake wa damu, kwa hivyo iwapo kuta za majumba zitanyunyuziwa viuadudu, mbu wanaopumzika huenda wakauawa kabla kumng'ata mhasiriwa mwingine, na kumhamishia vimelea vya malaria Kiuadudu cha kwanza kilichotumika katika unyunyizaji majumbani (IRS) kilikuwa DDT. [44]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ingawa awali kilitumika kupambana na malaria pekee, matumizi yake yalienea kwa haraka na kuingia katika kilimo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Baada ya muda, dawa ya DDT ilianza kutumika hasa kwa lengo la kudhibiti wadudu kuliko kama dawa ya kuzuia ugonjwa kuenea na kutokana na matumizi haya makubwa katika kilimo kulizuka mbu sugu katika maeneo mengi.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Usugu wa mbu wa aina ya Anopheles dhidi ya  DDT unaweza kufananishwa na usugu wa bakteria kwa viuavijasumu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Matumizi ya kupindukia ya sabuni za kuua bakteria na viuavijasumu dhidi ya bakteria yalisabisha usugu kwa bakteria kwa viuavijasumu, sawa na jinsi unyunyizaj wa DDT wa kupundukia kwa mimea  ulipelekea usugu wa mbu wa Anopheles kwa DDT.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika miaka ya 1960, uenezaji wa habari kuhusu madhara ya matumizi ya kiholela ya DDT uliongezeka, jambo ambalo lilipelekea matumizi ya DDT katika kilimo kupigwa marufuku katika nchi nyingi katika miaka ya 1970.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa kuwa matumizi ya DDT katika kilimo yamepungua au kupigwa marufuku kwa muda, DDT sasa inaweza kuwa njia ya kufaa kama hatua ya kudhibiti ugonjwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ingawa matumizi ya DDT kudhibiti malaria hayajawahi kupigwa marufuku na kwamba kuna viuadudu vingine vingi vinavyoweza kutumika kunyunyiza, baadhi ya wanaharakati wamedai kwamba marufuku haya yamesababisha vifo vya mamilioni ya watu katika nchi za kitropiki ambapo DDT iliwahi kuwa madhubuti katika kudhibiti malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Fauka ya hayo, matatizo mengi yanayokurubishwa na matumizi ya DDT yanatokana na matumizi yake kwa viwango pana katika kilimo, wala si matumizi yake katika afya ya umma. [53]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Shirika la Afya Duniani (WHO) kwa sasa linashauri matumizi ya aina 12 tofauti za viuadudu katika operesheni za kunyunyiza.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hizi ni pamoja na matumizi ya DDT na msururu wa vibadala (kama vile pyrethroids Permethrin na deltamethrin), ili kupambana na malaria katika maeneo ambapo mbu wamekuwa sugu kwa DDT  ili kupunguza kasi ya mabadiliko kuelekea usugu. [54]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Matumizi haya ya viwango vidogo vya DDT katika afya ya umma yanaruhusiwa chini ya Mkataba wa Stolckholm wa Usimamizi wa Taka za Kemikali Zinazodumu katika Mazingira kwa Muda Mrefu (POPs), ambao unapiga marufuku matumizi ya DDT katika kilimo. [55]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, kwa sababu ya historia yake, nchi nyingi zilizoendelea zimewekea vikwazo matumizi ya DDT hata kwa viwango vidogo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

[56] [57] Tatizo mojawapo la aina zote za unyunyizaji wa viuadudu majumbani ni usugu unaotokana na mabadiliko ya mbu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kulingana na utafiti uliochapishwa kuhusu  Mosquito Behavior and Vector Control, spishi wa mbu wanaoathiriwa na IRS ni wale wanaopumzika na kuishi majumbani (endophilic), kutokana na mwasho unasababishwa na dawa za kunyunyizia, vizazi vyao wanabadilika kuelekea spishi wanaopumzika na kuishi nje (exophilic), kumaanisha hawaathiriki - ikiwa wanaathirika kwa vyovyote - na IRS, na kufanya mbinu hii kuwa isiyofaa kwa kiasi fulani katika kujilinda.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vyandarua vya mbu na matandiko  Vyandarua vya mbu husaidia kutenga watu na mbu na kupunguza maambukizi na usambazaji wa malaria kwa kiwango kikubwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vyandarua si vizuizi kamilifu na mara nyingi hutiwa kiuadudu kilichotengenezwa kuua mbu kabla apate muda wa kutafuta upenyu wa kuingia ndani ya chandarua.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vyandarua vilivyotiwa dawa (Insectcide-Treated-Neta;ITN) vinakadiriwa kuwa na ufanisi mara mbili zaidi ya vyandarua visivyotiwa dawa, [42] na hutoa ulinzi zaidi ya 70% ikilinganishwa na kutotumia chandarua. [58].


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ingawa vyandarua vilivyotiwa dawa, ITN vimedhibitishwa kuwa na ufanisi dhidi ya malaria, chini ya 2% ya watoto katika miji ya mataifa ya Afrika iliyo Kusini kwa Sahara wanalindwa na ITN.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa sababu mbu wa Anopheles hufyonza damu usiku, njia inayopendekezwa ni kuning'iniza  neti katikati ya kitanda hivi kwamba inafunika kitanda chote.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Usambazaji wa vyandarua vilivyotiwa viuadudu kama vile Pamethrin au deltamethrin umeonyesha kuwa ni mbinu madhubuti mno katika kuzuia malaria, na pia ni mojawapo ya mbinu yenye gharama nafuu zaidi.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vyandarua hivi vinaweza kupatikana kwa dola zipatazo 2,50-$ 3,50 (kati ya euro 2-3 ) kutoka kwa Umoja wa Mataifa, Shirika la Afya Duniani (WHO) na mashirika mengine.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vyandarua vilivyotiwa dawa (ITN) vimedhibitishwa kuwa mbinu yenye gharama nafuu zaidi katika kuzuia malaria na ni sehemu ya Malengo ya Maendeleo ya Milenia (Millennium Development Goals;MDGs) za WHO.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa ufanisi zaidi, vyandarua lazima vitiwe viuadudu kila baada ya miezi sita.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mchakato huu hukumbwa na tatizo la ukosefu wa vifaa muhimu katika maeneo ya vijijini.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kuna teknolojia mpya kama Olyset au DawaPlus inayowezesha neti kudumu kwa muda mrefu(Long- Lasting Insecticide nets;LLIN),ambapo vyandarua hivyo hutoa viuadudu kwa takriban miaka 5, [59] na hugharimu takribani US $ 5.50.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vyandarua hivi huwalinda wanaovotumia na kuua mbu wanaogusa chandarua hicho.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Watu wanaolala katika chumba kimoja na hawajajifunika kwa chandarua pia hupata ulinzi wa kiasi fulani.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Huku usambazaji wa vyandarua vya mbu ukiwa sehemu muhimu ya mbinu za kuzuia malaria, uelimishaji na uhamasishaji wa jamii kuhusu hatari za ugonjwa wa malaria huambatanishwa na kampeni za usambazaji ili kuhakikisha kuwa watu wanaopokea vyandarua wanajua jinsi ya kuvitumia.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kampeni za "Hang Up" kama zinazofanywa na wanaojitolea kuhudumu na shirika la Kimataifa la Red Cross na la Red Crescent Movement hushirikisha kutembelea miji ambayo ilipokea vyandarua ifikapo mwisho wa kampeni au kabla tu ya msimu wa mvua kuhakikisha kwamba chandarua kinatumika vizuri na kwamba watu walio hatarini zaidi ya kuambukizwa, kama watoto wachanga na wazee, wanalala chini neti.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Utafiti uliofanywa na CDC nchini Sierra Leone ulionyesha ongezeko la asilimia 22 katika utumiaji wa chandarua kufuatia kutembelewa kibinafsi na mtu wa kujitolea anayeishi katika jamii hiyo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Utafiti nchini Togo ulionyesha hali bora sawa  na hukSierra Leoneo. [60]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Gharama ya kutibu malaria huwa juu ikilinganishwa na mapato ya mgonjwa,na basi ugonjwa huo husababisha hali ya mtu kupoteza riziki yake.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mara nyingi vyandarua huwa ghali kwa watu katika nchi zinazoendelea, hasa kwa wengi walio hatari ya kuambukizwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mtu 1 tu katiya watu 20 huwa na chandarua cha mbu barani Afrika. [42]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vyandarua pia husambazwa wakati wa kampeni za kutoa chanjo kwa kutumia vocha za ruzuku, kama vile wakati wa kampeni za kuwachanja watoto dhidi ya surua.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Utafiti uliofanywa miongoni mwa wakimbizi wa Afghanistani  nchini Pakistan ulibainisha kuwa kutia dawa ya permethrin kwenye matandiko na buibui (pamoja na hijabu) huwa na athari sawa na hali ya kutumia chandarua kilichotiwa dawa, lakini bei yake ni nafuu. [61]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbinu nyingine mbadala hutumia spora za kuvu  Beauveria bassiana kunyunyizia kuta na vyandarua ili kuua mbu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Japo baadhi ya mbu wamekua sugu kwa kemikali, haijapatikana kuwa wamekuwa sugu kwa maambukizi ya kuvu. [62]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Chanjo  Kingamaradhi (au, kwa usahihi zaidi, kuhimili malaria) hutokea kawaida, lakini baada ya maambukizi yaliyorudiwarudiwa na aina nyingi za malaria. [63]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Chanjo ya malaria inaendelea kufanyiwa utafiti na, hakuna chanjo madhubuti iliyopatikana hadi sasa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ufafiti wa kwanza ulioonyesha uwezekano wa kupatikana kwa chanjo ya malaria ulifanyika mwaka wa 1967 kwa kumchanja panya na spora hai zilizodhoofishwa kwa mnunurisho, na ilitoa kinga kwa takriban 60% ya panya baadaye walipodungwa kwa spora hai zinazoweza kuambukiza. [64]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Tangu 1970, kumekuwa na juhudi za kubuni chanjo kwa binadamu kutumia mikakati sawa na hiyo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ilibainishwa kwamba mtu anaweza kupata kinga dhidi ya maambukizo ya P. falciparum ikiwa atang'atwa zaidi ya mara 1,000 na mbu walioambukizwa, ambao pia wamenunurishwa. [65]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Imekubaliwa kwa ujumla kwamba ni vigumu kutumia mkakati kama huo kutoa chanjo kwa watu walio hatarini kuambukizwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Badala yake, kazi nyingi zimefanywa kujaribu kuelewa michakato ya kiimyunolojia inayotoa kinga baada ya kuchanjwa kwa spora iliyonunurishwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Baada ya utafiti wa chanjo kwa panya mwaka wa 1967, [64] ilichukuliwa kinadharia kwamba spora zilizodungwa zilikuwa zikitambuliwa na mfumo wa kingamwili, ambao kwa upande wake ulikuwa ukiunda mazindikomwili (antibodies) dhidi ya vimelea.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ilidhibitishwa kwamba mfumo wa kingamwili ulikuwa ukibuni mazindikomwili dhidi ya protini ya circumsporozoite (CSP) iliyokuwa imeizunguka spora. [66]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Aidha, mazindikomwili dhidi ya CSP yalizuia spora kuzivamia seli za ini (hepatocytes). [67]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hivyo basi CSP ilichaguliwa kama protini iliyokuwa na uwezekano zaidi wa kubuni chanjo dhidi ya spora ya malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ni kwa sababu hizi za kihistoria ambapo chanjo zilizo na msingi katika CSP ni nyingi miongoni mwa chanjo za malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa sasa, kuna aina tofauti za chanjo zinazokaguliwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Chanjo inayolenga vimelea kabla havijafikia damu (pre-erythrocytic), hasa chanjo ambazo misingi yake ni CSP, huchangia pakubwa la tafiti za chanjo ya malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Aina nyingine za tafiti za chanjo zinajumuisha: zile zinazotafuta kuweka kinga katika awamu ya kuambukizwa kwa damu; zinazotafuta kuepuka pathologia kali zaidi ya malaria kwa kuzuia kushikamana kwa vimelea katika mishipa ya damu au na chanjo dhidi ya uenezi utakaokomesha kukua kwa vimelea mwilini mwa mbu baada ya mbu kufyonza damu ya mtu aliyeambukizwa. [68]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Inatarajiwa kwamba matokeo ya utafiti wa mpangilio wa jinomu ya P. falciparum uliomalizika mwaka wa 2002 [69], yatatoa mwelekeo kuhusu dawa au chanjo mpya. [70]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Chanjo ya kwanza ambayo imebuniwa na kufanyiwa majaribio nyanjani, ni SPf66, iliyoandaliwa na Manuel Elkin Patarroyo mwaka 1987.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Inatoa mchanganyiko wa mazindikomwili chanjo kutoka kwa spora (kutumia marudio ya CS) na vimelea vya merozoiti.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika awamu ya kwanza ya majaribio umadhubuti wa 75% ulipatikana na chanjo ikaonekana kuhimiliwa vizuri na watafitiwa na ilikuwa na uwezo wa kuanzisha kingamwili.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Awamu za IIb na III ya majaribio haikuridhisha sana, umadhubuti ulishuka kwa kiwango cha kati ya 38.8% na 60.2%.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Jaribio lilifanyika Tanzania mwaka wa 1993 na kuonyesha umadhubuti wa 31% baada ya kufuatilia wahusika kwa mwaka, hata hivyo hivi karibuni (ingawa kuna utata) utafiti uliofanywa nchini Gambia haukuonyesha madhara yoyote.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Licha ya muda mrefu na tafiti nyingi zilizofanywa, bado haijulikani jinsi chanjo ya SPf66 hutoa kinga; kwa hivyo inawezekana isiwe ufumbuzi wa tatizo la malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

CSP ndiyo chanjo nyingine iliyobuniwa na ilionekana kuwa ingepitia  majaribio.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Pia msingi wake ni protini inayozunguka spora (circumsporoziote), lakini zaidi ya hivyo imeunganika na  protini (Asn-Ala-Pro15Asn-Val-ASP-Pro) 2-Leu-arg (R32LR)  kwa kufungamanisha elekroni pamoja na Pseudomonas aeruginosa  tovin(A9) iliyosafishwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo katika hatua za awali ukosefu kamili wa kinga kwa waliochanjwa ulidhihirika miongoni mwa waliochanjwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kundi la watafitiwa lililopewa dawa ya majaribio nchini Kenya lilikuwa na kiwango cha matukio ya maambukizi cha 82% huku kundi ambalo halikupewa chanjo likiwa na kiwango cha  maambukizi cha 89%.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Chanjo hiyo ililenga kuongeza seli za limfosayti T kwa waliochanjwa, hali ambayo haikutokea.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Umadhubuti wa chanjo ya Patarroyo umetiliwa shaka huku baadhi ya wanasayansi wa Marekani wakiandika katika The Lancet (1997) kwamba "chanjo hiyo si madhubuti na ni lazima itupiliwe mbali" huku raia huyo wa Kolombia akiwatuhumu kuwa na "kiburi" na kupuuzilia mbali madai yao na kuongeza kuwa wanafanya hivyo kwa sababu yeye anatoka katika taifa linaloendelea.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

RTS, S/AS02A ni chanjo ambayo imebuniwa kwa ubia kati ya Mchakato wa PATH wa kutafuta Chanjo ya Malaria (PATH Malaria Vaccine Initiative) (unaofadhiliwa na Wakfu wa Gates, kampuni ya GlaxoSmithKline, na Walter Reed Army Institute of Research [71] Katika chanjo hiyo, sehemu ya CSP imeunganishwa na "S antigen" ya Virusi vya homa ya manjano B; {0   protini hii ya {0} mseto hudungwa pamoja na ajuvanti AS02A. [68]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mnamo Oktoba 2004, watafiti wa RTS, S/AS02A  walitangaza matokeo ya Awamu ya majaribio ya IIb, iliyoonyesha chanjo hiyo ilipunguza hatari ya maambukizi kwa takribani 30% na ukali wa maambukizi kwa zaidi ya 50%.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Utafiti huo uliwahusisha zaidi ya watoto 2,000 wa Msumbiji. [72]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Majaribio yaliyofuata ya chanjo ya RTS, S/AS02A yalilenga usalama na umadhubuti wa kutoa chanjo hiyo kwa watoto.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika mwezi wa Oktoba 2007, watafiti walitangaza matokeo ya awamu ya majaribio ya I / IIb yaliofanywa kwa watoto 214 wa Msumbiji wa kati ya umri wa miezi 10 na miezi 18 ambao walipokea vipimo kamili vitatu vya chanjo iliyopunguza maambukizi kwa 62% bila madhara makubwa isipokuwa tu uchungu wa kudungwa sindano. [73]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Njia nyinginezo Elimu kuhusu utambuaji dalili za malaria umepunguza idadi ya maambukizi katika baadhi ya maeneo ya nchi zinazoendelea kwa hadi kiasi cha 20%.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kutambua ugonjwa huo katika hatua za mapema pia kunaweza kuondoa hatari ya ungonjwa huo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Elimu pia inaweza kuwafundisha watu kufunika maeneo ambapo maji yamesimama, kwa mfano tangi ya maji ambayo ni sehemu bora ya kuzaliana kwa vimelea na mbu, hivyo kupunguza hatari ya maambukizi kwa watu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hii hasa hutekelezwa katika maeneo ya miji ambako kuna sehemu kubwa zilizo na idadi ya watu wengi wanaoishi pamoja, kuna uwezekano wa maambukizi kutokea katika maeneo hayo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mradi wa Kudhibiti Malaria sasa unatumia muda ambapo watu hujitolea kote duniani wanapokuwa hawafanyi kazi (tazama Volunteer computing and BOINC) ili kujaribu modeli za madhara ya kiafya na mienendo ya maambukizi ili kupata njia bora au mchanganyiko wa mbinu kudhibiti malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mbinu hii ya kuchanganua modeli hutegemea utumizi mpana wa kompyuta kwa sababu ya idadi kubwa ya watu kutoka sehemu mbalimbali walio na vigezo anuwai vya kibayolojia na sababu za kijamii zinazoathiri kuenea kwa ugonjwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Inatarajiwa kuwa itachukua miezi michache kutumia nguvu za waliojitolea wanaotumia kompyuta ikilinganishwa na miaka 40 ambayo ingechukua kutumia rasilimali walizonazo sasa wanasayasi waliobuni mpango huo. [74]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mfano wa umuhimu wa modeli za kompyuta katika kupangilia michakato ya kutokomeza ugonjwa wa malaria ni ulio katika chapisho la Aguas na wengine.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Walibainisha kuwa kutokomeza malaria kunategemea sana kupata na kutibu idadi kubwa ya watu katika maeneo ambapo malaria imeenea na malaria isiyoonyesha dalili za ugonjwa (asymptomatic), ambayo huwa kama hifadhi ya maambukizi. [75]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vimelea vya malaria haviathiri wanyama na hivyo kutokomeza ugonjwa huo kutoka kwa binadamu kunatarajiwa kufanikiwa .


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hatua nyingine kwa ajili ya kudhibiti ugonjwa wa malaria ni pamoja na kutoa dawa kwa waathiriwa wengi na kinga ya muda.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Tiba Maambukizi ya P. falciparum hai ni hali ya dharura ya kiafya inayomhitaji muathiriwa kulazwa hospitalini.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Maambukizi ya P. vivax, P. ovale  au P. malariae mara nyingi huweza kutibiwa huku mgonjwa akiruhusiwa kurudi nyumbani.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Matibabu ya malaria hujumlisha utoaji wa huduma za kiusaidizi pamoja na madawa maalum ya malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mgonjwa wa malaria akitibiwa vizuri, anaweza kupata afueni kamili. [76]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Madawa ya malaria  Kuna aina kadhaa ya madawa yanayotumika kutibu malaria. {0Aina ya Chloroquine{/0} ina bei nafuu sana, hadi hivi majuzi, ilikuwa madhubuti sana, jambo lililoifanya kuwa dawa ya malaria iliyopendelewa na wengi kwa miaka mingi katika sehemu nyingi za dunia.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, usugu wa Plasmodium falciparum kwa dawa ya Chloroquine kumeenea hivi karibuni kutoka Asia hadi Afrika, na kuifanya isiweze kutibu aina nyingi za Plasmodium hatari katika maeneo mengi ya dunia yaliyoathirika. {1/ Katika maeneo ambapo klorokwini bado ni madhubuti kuponyesha inabakia kuwa chaguzi ya kwanza.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa bahati mbaya, usugu dhidi ya chloroquine unahusishwa na usugu kwa madawa mengine kama quinine na amodaquine. [77]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kuna dutu nyingine kadhaa zinatumiwa kutibu, na kwa kiasi, kuzuia (Prophylaxis).


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Madawa mengi yanaweza kutumiwa kwa madhumuni hayo mawili; dozi kubwa hutumiwa kutibu malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kutolewa kwao kunategemea sana marudio ya matukio ya vimelea kuwa sugu katika eneo ambapo dawa inatumika.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Dawa moja inayochunguzwa kwa madhumuni ya kutumiwa kama dawa ya malaria, hasa kutibu vimelea sugu ni beta blocker propranolol.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Propranolol imepatikana kuwa na uwezo wa kuzuia Plasmodium kuingia katika chembechembe nyekundu za damu na kuanzisha maambukizi, vilevile huzuia vimelea kuzaana.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Utafiti wa Desemba 2006 uliofanywa na Chuo Kikuu cha Northwestern ulipendekeza kuwa propranolol inaweza kupunguza dozi za dawa zinazotumika sasa kuwa na udhibiti mkuu dhidi ya P. falciparum kwa kiwango cha 5 - hadi 10, na kupendekeza jukumu la dawa mchanganyiko. [78]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Madawa ya malaria yanayopatikana kwa sasa ni pamoja na: [79] Artemether - lumefantrine (Kutibu tu, majina ya kibiashara ni Coartem na Riamet) Artesunate - amodiaquine (Kutibu tu) Artesunate - mefloquine (Kutibu tu) Artesunate - Sulfadoxine / pyrimethamine (Kutibu tu) Atovaquone - proguanil, jina la kibiashara Malarone (Kutibu na kuzuia) Quinine (Kutibu tu) Chloroquine (Kutibu na kukinga; manufaa sasa yamepunguzwa kutokana na usugu) Cotrifazid (Kutibu na kuzuia) Doxycycline (Kutibu na kuzuia) Mefloquine, jina la kibiashara Lariam (Kutibu na kuzuia) Primaquine (Tiba kwa P. vivax  na P. ovale  tu, si ya kuzuia) Proguanil (Kuzuia tu) Sulfadoxine - pyrimethamine (Kutibu; hutumika kuzuia kwa wanawake wajawazito walio na nusu-kinga katika nchi ambazo ugonjwa umeenea huitwa "Intermittent Preventive Treatment" - IPT) Hydroxychloroquine, jina la kibiashara Plaquenil (Kutibu na kuzuia) Utengenezaji wa madawa uliwezeshwa na kufanikiwa kwa ukuzaji wa vimelea vya Plasmodium falciparum. [80]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hii ilifanikisha kujaribiwa kwa madawa mapya maabarani.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Dutu kutoka katika mmea Artemisia annua, ulio na msombo wa artemisinin au vizalika sanisi vyake (dutu isiyohusiana na kwinini), hutoa umadhubuti wa zaidi ya 90%, lakini kutolewa kwao hakutimizi mahitaji. [81]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Utafiti mmoja nchini Rwanda ulionyesha kuwa watoto waliokuwa na maambukizi yasiyo kali ya P. falciparum walionyesha dalili na ishara chache za kuwa na vimelea katika siku ya 28 ya baada ya matibabu wakati walipopewa mchanganyiko wa amodiaquine na artesunate, badala ya kutolewa pekee (AU = 0.34).


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, kuongezeka kwa usugu dhidi ya amodiaquine katika kipindi hiki cha utafiti pia ulibainisha. [82]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kuanzia mwaka wa 2001, Shirika la Afya Duniani limependekeza kutumiwa kwa dawa mseto ya artemisinin combination therapy (ACT) kama tiba ya kwanza kwa malaria isiyo kali katika maeneo ambapo kuna usugu kwa madawa ya awali.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hivi karibuni WHO imetoa  inayopendekeza aina nne tofauti za ACT.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ijapokuwa nchi nyingi, zikiwa ni pamoja na mataifa mengi ya Afrika, zimejumuisha mabadiliko hayo katika sera zao rasmi kuhusu matibabu ya malaria, gharama kubwa bado ni kikwazo katika utekelezaji wa ACT.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa sababu ACT hugharamu hadi mara ishirini ya dawa za zamani, zimebakia ghali kwa nchi nyingi ambako maleria imeenea.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kuna utata kuhusu sehemu ambayo artemisisn hulenga, ingawa tafiti za hivi karibuni zinadokeza kwamba SERCA, aina ya kalsiamu ambayo huelekezwa katika endoplasmic reticulum inaweza kuhusishwa na usugu wa artemisinin. [83]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vimelea vya malaria vinaweza kuwa sugu dhidi ya artemisinin na usugu unaweza kuletwa na mgeuko palepale wa SERCA. [84]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, tafiti nyingine zinadokeza kuwa  mitokondria ndiyo inayolengwa sana na artemisinin na analogi zake. [85]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ingawa kuna dawa madhubuti za malaria, ugonjwa huo unaendelea kuwa tishio kwa watu wanaoishi katika maeneo ambapo umeenea na wasioweza kupata dawa hizo madhubuti vyema mapema.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Upatikanaji wa madawa na vituo vya afya, pamoja na gharama ya madawa, ni pingamizi kubwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Médecins Sans Frontières inakadiria kwamba gharama ya kutibu mtu aliyeambukizwa malaria katika nchi ambapo ugonjwa huo umeenea ilikuwa kati ya $ 0.25 na 2.40 $ kwa kila dozi katika mwaka 2002. [86]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Karibu watu milioni moja hufa kila mwaka kwa sababu ya kutoweza kununua dawa sahihi za malaria. [87]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Madawa ghushi Madawa ghushi changamano yamepatikana katika nchi kadhaa za Asia kama vile Kambodia, [88] Uchina, [89] Indonesia, Laos, Thailand, Vietnam na yametuhumiwa kusababisha vifo vingi ambavyo vingeepukwa katika nchi hizo. {3/ WHO imesema kwamba tafiti zimeonyesha kuwa hadi 40% ya madawa ya malaria yaliyo na msingi wa artesunate ni bandia, hasa katika kanda ya Greater Mekong na kuanzisha mpango wa kutoa onyo haraka kupitia habari kuhusu madawa ghushi kuripotiwa kwa kasi kwa mamlaka husika katika nchi shiriki. [90]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hakuna njia ya kuaminika kwa madaktari au watu wa kawaida kugundua dawa bandia bila msaada wa maabara.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Makampuni yanajaribu kukabiliana na kuendelea kuwepo kwa dawa ghushi kwa kutumia teknolojia mpya kutoa usalama kutoka uzalishaji hadi usambazaji.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Uenezi   Malaria husababisha karibu visa milioni 250 vya homa na takriban vifo nusu milioni kila mwaka. [91]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Idadi kubwa ya visa hutokea kwa watoto chini ya umri wa miaka 5; [92] wanawake wajawazito hasa pia huwa hatarini.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Licha ya jitihada za kupunguza maambukizi na kuongeza matibabu, kumekuwa na mabadiliko madogo katika maeneo ambapo hatari ya ungojwa huu upo tangu mwaka 1992. [93]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa hakika, ikiwa maambukizi ya malaria yataendelea kuongezeka kama ilivyo sasa, kiwango cha vifo kinaweza kuongezeka mara mbili katika miaka ishirini ijayo. [94]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Takwimu sahihi hazijulikani kwa sababu kesi nyingi hutokea katika maeneo ya vijijini ambako watu hawana huduma za hospitali au pesa za kuwawezesha kupata  huduma za afya.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa sababu hiyo, visa vingi havijarekodiwa..


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

[94] Ingawa maambukizi ya pamoja ya VVU na malaria husababisha ongezeko la vifo, hili si tatizo kuu likilinganishwa na maambukizi ya pamoja ya VVU/kifua kikuu, kwa sababu magonjwa hayo mawili huathiri rika mbili tofauti, huku malaria ikiwa imeenea miongoni mwa watoto ,kifua kikuu kimeenea miongoni mwa watu wazima. [95]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ingawa maambukizi ya pamoja ya VVU/malaria huleta dalili zisizo kali zaidi zikilinganishwa na maambukizi ya pamoja ya VVU na TB, VVU na malaria huchangia kuenea kwa kila mmojawapo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Athari hii hutokana na malaria kuongeza wingi wa virusi mwilini huku VVU ikiongeza uwezekano wa mtu kuambukizwa malaria. [96]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa sasa malaria imeenea katika ukanda wote wa ikweta, katika maeneo ya Amerika, sehemu nyingi za Asia, na sehemu kubwa ya Afrika, hata hivyo, ni katika mataifa ya Afrika kusini kwa Sahara ambapo 90% ya vifo vya malaria hutokea. [97]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Usambaaji kijiografia wa malaria ndani ya maeneo makubwa ni changamano, maeneo yaliyo na malaria na yasiyo na malaria aghalabu hupakana.[98]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika maeneo kame, mikurupuko ya malaria inaweza kutabiriwa kwa kiasi cha usahihi kwa kutazama ramani ya mvua. [99]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Malaria imeenea zaidi katika maeneo ya vijijini kuliko miji; hii ni tofauti na homa ya kidingapopo ambayo  inaenea zaidi katika mijini.[100]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa mfano, miji ya Vietnam, Laos na Kambodia kimsingi haina malaria, lakini ugonjwa huo upo katika maeneo mengi vijijini. [101]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Tofauti na hivyo,katika  Afrika malaria ipo katika maeneo ya mijini na vijijini, ingawa hatari yake ni ndogo katika miji. [102]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Uenezi wa malaria duniani haujakadiriwa tangu miaka ya 1960.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, wakfu wa Wellcome Trust, ya Uingereza, umefadhili mradi waMalaria Atlas Project [103] kurekebisha hili, inatoa njia ya kisasa na imara zaidi ya kutathmini [[]]madhara/0} ya ugonjwa wa malaria sasa na baadaye .


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Historia  Malaria imewaambukiza binadamu kwa zaidi ya miaka 50,000, na Plasmodium huenda imekuwa kijasumu kwa binadamu tangu spishi hiyo ilipoanza kuishi. [104]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vimelea vinavyohusiana kwa karibu na vimelea vya malaria kwa binadamu vinapatikana miongoni mwa sokwe kwa wingi. [105]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Maelezo kuhusu homa za kipekee za malaria yamenakiliwa katika maandiko ya kihistoria, kuanzia mwaka 2700 KK huko Uchina. [106]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Neno malaria lina usuli wake katikaKiitaliano cha enzi ya kati: mala aria  - "hewa mbaya"; ugonjwa huo zamani uliitwa ague  au Marsh fever  kutokana na ukuruba wake na mabwawa na maeneo ya kinamasi. [107]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kuna nyakati ambapo visa vya malaria vilikuwa vingi Ulaya na Amerika Kaskazini, ambako sasa ugongwa huo haujaenea [108] ingawa unaweza kuletwa na mgeni aliyesafiri kutoka nchi nyingine .


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Tafiti za kisayansi kuhusu malaria zilipata mafanikio muhimu ya kwanza mwaka 1880, wakati daktari wa jeshi la Ufaransa Constantine Alphonse Laveran aliyekuwa akifanya kazi katika hospitali ya kijeshi nchini Algeria alipotambua kwa mara ya kwanza vimelea ndani ya chembechembe nyekundu za damu ya watu waliokuwa wakiugua malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa hiyo, alipendekeza kwamba ugonjwa wa malaria unasababishwa na kiumbe huyo, mara ya kwanza kabisa ambapo kijiumbe mwenye seli moja (Protista) alitambuliwa kusababisha ugonjwa. [109]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa sababu hii na vumbuzi nyingine za baadaye , alipokea Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka 1907.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kimelea cha malaria kiliitwa Plasmodium na wanasayansi wa Kiitalia Ettore Marchiafava na Angelo Celli. [110]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mwaka mmoja baadaye, Carlos Finlay, daktari wa Kuba aliyekuwa akitibu wagonjwa wa homa ya manjano huko Havana, alitoa ushahidi madhubuti kuwa mbu walihusika katika kusambaza ugonjwa huo miongoni mwa  binadamu. [111]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kazi hii ilifuata mapendekezo ya awali ya Yosia C. Nott, [112] na Patrick Manson kuhusu maambukizi ya homa ya mitoki. [113]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, ilikuwa Mwingereza Sir Ronald Ross aliyekuwa akifanya kazi katika Presidency General Hospital Calcutta, ambaye hatimaye katika mwaka wa 1898 alidhibitisha kuwa malaria inasambazwa na mbu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Alifanya hivyo kwa kuonyesha kwamba spishi fulani za mbu husambaza malaria kwa ndege na kuchuja vimelea vya malaria kutoka katika matezi ya mate ya mbu ambao walikuwa wamefyonza ndege waliokuwa wameambukizwa. [114]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kwa kazi hii Ross alipokea Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1902.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Baada ya kujiuzulu kutoka Indian Medical Service, Ross alifanya kazi katika chuo kilichokuwa kipya cha Liverpool School of Tropical Medicine na kuelekezwa juhudi za kudhibiti malaria  katika nchi za Misri, Panama, Ugiriki na Morishash. [115]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Matokeo ya Ross na Finlay baadaye yalithibitishwa na bodi ya matibabu iliyoongozwa na Walter Reed mwaka 1900, na mapendekezo yake kutekelezwa na William C. Gorgas katika hatua za kiafya zilizorchukuliwaatibiwa wakati wa ujenzi wa Mfereji wa Panama.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kazi hii ya afya ya umma iliokoa maisha ya maelfu ya wafanyakazi na ikasaidia kubuni mbinu zilizotumika katika kampeni za afya ya umma dhidi ya ugonjwa huu baadaye .


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Tiba ya kwanza madhubuti dhidi ya malaria ilitoka katika gome ya mti wa mkwinini ambayo ina kwinini.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mti huu hukua kwenye miteremko ya Andes, hasa Peru.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Dawa iliyoundwa kutokana na bidhaa hii asili ilitumiwa na wenyeji wa Peru kudhibiti malaria, Wajesuti walieneza matumizi haya hadi Ulaya katika miaka ya 1640, ambapo ilikubalika kwa haraka. [116]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, ilikuwa hadi 1820 ambapo kiambato tendi, kwinini, ilipofyonzwa kutoka gome ya mti, kuchujwa na kupewa jina na wanakemia wa Kifaransa Pierre Joseph Pelletier na Joseph Bienaimé Caventou. [117]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mapema katika karne ya 20, kabla  viuavijasumu kuvumbuliwa, Julius Wagner-Jauregg aligundua kwamba wagonjwa wa kaswende wangeweza kutibiwa kwa kuambukizwa kimakusudi kwa vimelea vya malaria; homa iliyosababishwa iliua spirochete za malaria, hatimaye kwinini ingetolewa kudhibiti malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ingawa baadhi ya wagonjwa walikufa kutokana na malaria, hii ilidhaniwa kuwa afadhali kuliko kifo ambacho hakinge epukika kutokana na kaswende. [118]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ingawa awamu ya maisha ya kimelea katika damu na katika mbu katika hatua ya mzunguko wa maisha ya kimelea cha malaria iligunduliwa karne ya 19 na mapema karne ya 20, ilikuwa katika miaka ya 1980 ambapo awamu fiche ya kimelea hicho katika  ini ilipoonekana. [119] [120] Ugunduzi huu wa awamu fiche ya kimelea hatimaye ulieleza kwa nini watu wangeweza kuonekana wamepona malaria lakini wakaugua tena miaka baada ya vimelea kutoweka katika mfumo wa damu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Shinikizo la kubadilisha jeni za malaria  Malaria inakisiwa kuwa nashinikizo kubwa kwa jieni ya binadamu katika siku za hivi karibuni. [121]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hii ni kutokana na vifo vingi na maradhi yanayosababishwa na malaria, hasa spishi ya P. falciparum.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ugonjwa wa seli mundu  Athari iliyotafitiwa sana ya vimelea vya malaria kwa jinomu ya binadamu ni ya ugonjwa wa damu wa kinasaba yaani ugonjwa wa seli mundu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Seli mundu husababisha ugonjwa, lakini hata walioathirika kwa kiwango kidogo kwa seli mundu huwa na kinga ya kutosha dhidi ya malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika maradhi ya seli mundu, kuna mabadiliko katika jeni ya HBB, ambayo husimba viwango vidogo vya haemoglobin viitwavyo beta-globini.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Aleli ya kawaida husimba glutamate katika sehemu ya sita ya protini ya beta-globini, ilihali aleli ya seli mundu husimba valine.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mabadiliko haya kutoka asidi amino inayoyeyuka majini hadi isiyoyeyuka majini husababisha kushikana kwa molekyuli za hemoglobini na upolimishaji wa hemoglobini ambao husababisha kuharibika kwa maumbo ya chembechembe nyekundu za damu kuwa katika umbo la "mundu".


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Chembe chembe kama hizo zilizoharibika umbo huondolewa haraka kutoka kwa damu, hasa katika wengu, ambapo huharibiwa na kuchakatwa tena.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika hatua ya merozoiti kwenye mzunguko wa uhai wao, vimelea vya malaria huishi ndani ya chembechembe nyekundu za damu, na umetaboli wavyo hubadili kemia ya ndani ya chembe chembe nyekundu za damu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Seli zilizoambukizwa kwa kawaida huishi hadi vimelea vizaane, lakini, ikiwa chembechembe nyekundu zina mchanganyiko wa mundu na hemoglobini ya kawaida, kuna uwezekano wa seli hizo kuangamizwa kabla vimelea kuzaa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hivyo basi, watu walio na maumbo ya aina mbili ya seli nyekundu lakini moja ndiyo inayotambaa yaani aleli iliyogeuka, ijulikanayo kama seli mundu, wanaweza kuwa na kiwango cha chini cha anemia kisicho na athari kubwa, lakini pia uwezekano wa wao kuambukizwa na malaria huwa umepunguzwa kwa kiwango kikubwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Huu ni mfano wa kipekee wa faida inayotokana na hali ya kuwa na namna mbili za jeni moja (heterozygote).


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Watu walio na jeni ya aina moja ya damu iliyobadilika kabisa (Homozygous) huwa na ugonjwa kamili wa seli mundu ambao ni nadra kuishi zaidi ya umri wa kubaleghe.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, katika maeneo ambapo malaria imeenea, maenezi ya jeni inayosababisha seli mundu ni takribani 10%.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Uwepo wa jeni nne zinazotoshelezana kwa pamoja (haplotype) za hemoglobini mundu unaashiria kwamba kumekuwa na mabadiliko ya kujitegemea ya jeni angalau mara nne katika maeneo ambayo malaria imeenea, hii inaonyesha faida ya mabadiliko katika maeneo hayo yaliyoathiriwa.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Aidha kuna mabadiliko mengine ya jeni ya HBB yanayosababisha molekyuli za hemoglobini zilizo na uwezo wa kutoa kinga sawa na hiyo dhidi ya maambukizi ya malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mabadiliko hayo husababisha hemoglobini ya aina za HbE na HbC, ambazo kwa kawaida hupatikana Kusini Mashariki mwa Asia na Afrika Magharibi, kwa usanjari huo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Thalasemia Mabadiliko mengine yaliyothibitishwa yanayopatikana katika jinomu ya binadamu yanayohusiana na ugonjwa wa malaria ni yanayohusika katika kusababisha matatizo ya damu yajulikanayo kama thalasemia.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Utafiti uliofanywa Sardinia na Papua New Guinea umeonyesha kwamba ueneaji wa jeni ya β-thalasemia unahusiana na kiwango cha kuenea kwa malaria miongoni mwa watu wa eneo fulani.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Utafiti uliofanyiwa watoto zaidi ya 500 nchini Liberia ulibainisha kwamba wale waliokuwa na β-thalasemia walikuwa kiwango cha 50% cha kinga dhidi ya dalili za malaria.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Tafiti nyingine kama hizo zimegundua uhusiano baina ya maenezi ya jeni na ueneaji wa malaria katika aina ya α + ya α-thalasemia.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Inakadiriwa kuwa jeni hizi pia zimechaguliwa katika mfululizo wa mabadiliko ya binadamu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Antijeni za Duffy Antijeni za Duffy ni antijeni zinazopatikana kwenye chembechembe nyekundu za damu na seli nyingine katika mwili na hufanya kazi kama kipokezi cha kemokini.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Antijeni hiyo ya Duffy hudhihirika kwenye chembechembe za damu kwa kusimbwa na jeni za Fy (Fya, Fyb, Fyc nk).


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kimelea cha malaria cha Plasmodium vivax hutumia antijeni za Duffy kuingia kwenye seli za damu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, antijeni za Duffy zisidhihirike kwenye chembechembe nyekundu za damu (Fy-/Fy-).


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Aina hizi za muundojeni hutoa kinga kamili dhidi ya maambukizi ya kimelea cha P. vivax.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Muundojeni huu ni nadra sana miongoni mwa wakazi wa Ulaya, Asia na Marekani, lakini hupatikana katika takribani wakazi wote wa kiasili wa Afrika Magharibi na Kati. [123]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hii inafikiriwa kusababishwa na kukumbana sana na vimelea vya P. vivax  katika Afrika vikwi vichache vilivyopita.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

G6PD Glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) ni kimeng'enya ambacho huzuia athari za msongo unaotokana na uoksidishaji chembechembe nyekundu za damu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Hata hivyo, upungufu wa kimeng'enya hicho kwa sababu za kijenetiki huongeza kinga dhidi ya malaria kali.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

HLA na interleukin-4 HLA-B53 inahusishwa na kupunguzwa kwa hatari ya malaria kali.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Molekyuli ya MHC hii huwawasilisha hatua ya ini na antijeni za spora kwa seli za T Interleukin-4, inayosimbwa na IL4, huzalishwa na seli za T zinazochochewa na hukuza kuzaana na utofautishaji seli B ambazo huzalisha zindikomwili.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Utafiti uliofanywa miongoni mwa jamii ya Fulani wa Burkina Faso, ambao huwa na visa vya maambukizi ya malaria vichache na viwango vya juu vya zindikomwili dhidi ya malaria kuliko jamii jirani, uligundua kuwa aleli ya IL4-524 T inahusishwa na viwango vya juu vya zindikomwili dhidi ya antijeni za malaria, hali ambayo inaongeza uwezakano hii inaweza kuwa sababu ongezeko la kinga dhidi ya malaria. [124]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Usugu Kusini mwa Asia Vilima vya chini ya Mlima Himalaya na mabonde ya Terai ama ya Doon nchini Nepal na India huwa na visa vingi vya malaria kutokana na hali ya hewa ya joto na vinamasi vinavyohimiliwa wakati wa kiangazi na chemichemi inayotiririka kutoka vilima vya juu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Misitu iliyokuwa na malaria ilitunzwa kimakusudi na watawala wa Nepal kama mbinu ya kujihami.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Binadamu waliojaribu kuishi katika eneo hili walikufa kwa wingi kuliko katika nyanda za juu zaidi au sehemu kame Tambarare za Ganges, hata hivyo, wenyeji wa Tharu walikuwa wameishi katika eneo hili kwa muda mrefu kiasi cha kuwa na kinga kupitia kwa mabadiliko katika jeni nyingi.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ndoa za tabaka au kabila zilionekana kufungia hali hiyo mingoni mwa wenyeji wa Tharu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Vinginevyo jeni hizi pengine zingekuwa zimesambaa karibu kote Kusini mwa Asia na kwingineko kwa sababu ya thamani yao dhahiri na kutokuwa na madhara ikilinganishwa na Anemia ya Seli Mundu.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Jamii na utamaduni  Malaria si ungonjwa unaohusishwa tu na umaskini bali pia husababisha umaskini na ni kikwazo kikubwa kwa maendeleo ya kiuchumi.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Maeneo ya hali ya joto yameathirika zaidi, hata hivyo kiwango cha athari kamili ya malaria hufika katika baadhi ya maeneo yenye joto la wastani na misimu isiyotabirika Ugonjwa huu umehusishwa na athari mbaya za kiuchumi katika maeneo ambayo umeenea sana.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Mwishoni mwa karne ya 19 na mapema katika karne ya 20, ugonjwa huu ndio uliosababisha kudorora kwa uchumi kwa majimbo ya kusini mwa Marekani. [125].


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Ulinganisho wa Pato wastani la Taifa kwa kila mtu mnamo mwaka 1995, iliyorekebishwa kuzingatia tofauti za uwezo wa kununua, kati ya nchi zilizo na zisizo na malaria ulionyesha tofauti za aina tano($ 1.526 dola dhidi ya $ 8.268 USD).


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika nchi ambazo malaria inapatikana kwa wingi, Pato Wastani la Taifa kwa kila mtu limeongezeka (kati ya 1965 na 1990) kwa 0.4% tu kwa kila mwaka, ikilinganishwa na 2.4% kwa kila mwaka katika nchi nyingine. [126]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Umaskini ni kisababishi na athari, hata hivyo, kwa sababu maskini hawana uwezo wa kifedha kuzuia au kutibu ugonjwa huo.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Watu wa pato la chini nchini Malawi katika mwaka wa (1994) walitumia 32% ya pato lao la kila mwaka katika kugharamia ugonjwa huu ikilinganishwa na 4% ya watu wa pato la chini.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Kijumla, athari ya kiuchumi ya malaria kwa Afrika inakadiriwa kugharimu dola za kimarekani $ billion 12 kila mwaka.


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Athari za kiuchumi ni pamoja na gharama za huduma za afya, siku za kazi kupotea kutokana na ugonjwa huu, siku kupotezwa katika elimu, uzalishaji kupungua kutokana na uharibifu wa ubongo kufuatia malaria ya ubongo, na hasara ya uwekezaji na utalii. [92]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Katika baadhi ya nchi zilizo athiriwa sana na malaria, ugonjwa huu hugharimu hadi 40% ya fedha zilizotengwa kwa matumizi ya afya ya umma, kati ya 30-50% ya wagongwa waliolazwa, na hadi 50% ya wagonjwa wanaotibiwa na kuruhusiwa kurudi nyumbani. [127]


Question: Je, ni mbu yupi anaye sambaza virusi vya Kidingapopo?

Malaria

Tazama pia Utokomezaji wa magonjwa ya kuambukizwa Utandawazi na magonjwa Medicines for Malaria Venture (MMV) Roll Back Malaria (RBM) Partnership Save My Soul - Music to Prevent Malaria (albamu) The Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria Magonjwa ya Kitropiki J. Gordon Edwards (mwanaentomolojia na mpanda mlima) Rachel Carson Marejeo  Viungo vya nje Maelezo ya jumla       kurasa za habari  Jamii:Maradhi ya kuambukiza Jamii:Malaria Jamii:Tiba


Question: Je Kenya ina makabila ngapi kwa jumla?

Orodha ya makabila ya Kenya

Hii orodha ya makabila ya Kenya inatokana na orodha ya lugha za Kenya .


Question: Je Kenya ina makabila ngapi kwa jumla?

Orodha ya makabila ya Kenya

Ni orodha ya makabila ya watu ambao wamekuwa wanaishi tangu zamani katika eneo ambalo sasa linaitwa Kenya, pamoja na makabila yaliyogawiwa na mipaka baina ya Kenya na nchi za jirani.


Question: Je Kenya ina makabila ngapi kwa jumla?

Orodha ya makabila ya Kenya

Orodha hii haizingatii makabila yanayoishi Kenya kama wakimbizi kutoka vita katika nchi za jirani, wala vikundi vya wahamiaji kutoka nchi za kigeni, kama wahamiaji au wazao wao kutoka Arabia, Uhindi au nchi nyinginezo.


Question: Je Kenya ina makabila ngapi kwa jumla?

Orodha ya makabila ya Kenya

Kuna karibu makabila asilia arubaini nchini Kenya, yakiwemo: Waboni (pia huitwa Waaweer) Waborana Waburji Wachonyi Wachuka Wadaasanach Wadahalo Wadigo Waduruma Waembu Waendo Wagikuyu Wagiryama Wagusii Wakalenjin (wakijumisha Wapokot, Wamarakwet, Waelgeyo, Wanandi, Wasabaot, Wakipsigis, na Watugen) Wakamba Wakuria Waluo Waluhya (au Waluyia, wakijumuisha Wabukusu, Wanyala, Watachoni, Wakabras, Watsotso,Waidakho, Waisukha, Wamaragoli, Wawanga, Watiriki, Wanyore, Wakhayo, Wasamia, Wakisa, Wamarama) Wamaasai Wamalakote (pia huitwa Wailwana) Wameru Wamwimbi Wanyala Wanyore Waokiek Waoromo Wapokomo wa Chini Wapokomo wa Juu Warendille Wasagalla Wasamburu Wasanye Wasomali (au Wariyaahe) Wasuba Waswahili Wataita Wataveta Wateso Watharaka Waturkana Wayaaku Makabila makuu Asilimia inaonyesha mgao wao ukifananishwa na idadi yote ya Wakenya: Wakikuyu (Agĩkũyũ) 20.78% Waluhya 14.38% Wajaluo 12.38% Wakalenjin 15.46% Wakamba 11.42% Wasomali 8% Wakisii 6.15% Wameru (Meru) 5.07% Wamasai 1.76% Waturkana 1.52% Waembu 1.20% Wataita 0.95% Waswahili 0.60% Wasamburu 0.50% Makabila madogo Aweer Bajuni Bukusu Dahalo Isukha Kore Kuria Maragoli Marama Miji Kenda Ogiek Orma Pokomo Rendille Sengwer Suba Tachoni Taveta Watha Yiaku Oromo Makabila mengine yasiyo ya Kenya lakini yamekaa nchini kwa miaka mingi ni: Wagujarati Wabaluchi Wapunjabi Wagoa Waingereza Wahadhrami Waarabu Waitalia Marejeo    * Makabila ya Kenya


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Historia ya Afrika ni historia[1] ya bara hilo lililo asili ya binadamu wote.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Kwa ujumla, historia ni kumbukumbu ya maisha ya mwanadamu duniani, hasa ile tarehe iliyosajiliwa na kuhifadhiwa katika vitabu, maandishi mbalimbali, na simulizi au hekaya za mapokeo.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Ingawa historia iliyobebwa katika simulizi na hekaya huchukuliwa na baadhi kuwa haina nguvu kwa kukosa ithbati ya maandishi, bado hivi ni vyanzo muhimu vya historia.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Mara nyingi historia iliyoko katika maandishi huwa imehifadhiwa katika simulizi na hekaya kwa muda mrefu kabla ya kuandikwa.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Historia ya Afrika Hapo kale, bara la Afrika lilishuhudia matukio mengi ya harakati za mwanadamu kuliko mabara mengine ya ulimwengu.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Wataalamu wa athari wamegundua athari za zamadamu zinazorudi nyuma kufikia hadi miaka milioni minne, na athari za ustaarabu wa Wamisri wa Kale huko Misri na Wafoinike huko Tunis na sehemu nyinginezo za Afrika ya Kaskazini katika karne ya 9 KK.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Harakati za madola makubwa ya Warumi na Waarabu ziliweza kuonekana kabla ya karne ya 4 BK, na Waarabu walianza kuingia Afrika huko Habasha (Ethiopia) tangu karne ya 7 BK na kutangaza dini ya Uislamu na kuieneza katika maeneo mbalimbali ya Afrika pamoja na kuanzisha biashara na ustaarabu na kuimarisha mamlaka zao katika Sudan ya wakati huo tangu karne ya 8 baada ya Kikristo.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Himaya za Ghana, Mali, na Songhai zilikuwa zikijulikana kwa utajiri mkubwa na biashara stawi iliyokuwa ikifanyika wakati huo ya dhahabu na bidhaa nyinginezo.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Mwisho wa karne ya 15 BK, himaya ya Songhai ilikuwa na nguvu kuweza kuitia chini ya utawala wake mamlaka ya Mali.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Sehemu nyingine za kusini mwa Afrika zilikuwa wakati huu hazijulikani sana, na historia yake ilikuwa bado haijasajiliwa.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Baina ya karne ya 1 KK na karne ya 16 BK watu waliokuwa wakizungumza lugha ya Kibantu watokao sehemu za Nigeria na Cameroon ya leo, ndio waliokuwa wameenea kwenye sehemu mbalimbali kusini mwa bara la Afrika, wakiwa wameanzisha vijiji, mashamba na mamlaka katika sehemu za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ya leo, za Luba na Mwememutapa, lakini makundi ya wachungaji wa wanyama walianza kuhamia kusini katika karne za 15 na 16 na kukutana na Wabantu.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Ndipo walipoanzisha mamlaka zao za Bunyoro, Buganda, Rwanda na Ankole.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Ukoloni Wazungu walianza kugundua bara la Afrika katika karne ya 15, wakati Wareno walipokuja kwenye fukwe za bara la Afrika kutafuta njia nyepesi na ya amani ya kufikia India, na kuweza kupata nafasi ya kushikilia biashara ya dhahabu na pembe na watumwa ambayo ilikuwa ikiendelea wakati huo katika bara la Afrika.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Katika mwaka 1488 Bartolomeo Dias alizunguka Rasi ya Tumaini Jema (kwa Kiingereza: Cape of Good Hope), na katika mwaka 1498 Vasco da Gama alifika ufukwe wa Afrika Mashariki na kuendelea mpaka India.


Question: Mwandishi wa kwanza wa riwaya ya kiswahili nchini Kenya anaitwa nani?

Historia ya Afrika

Baada ya hapo, Ureno ulianzisha vituo vya biashara Afrika, ukifuatiwa na Waholanzi, Waingereza, Wafaransa na Wazungu wengineo, na biashara ya watumwa iliyosimamiwa na Waarabu na baadhi ya Waafrika wenyewe ikashika kani na kuwa na kasi na nguvu.