Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Zaha iliyotoka katika pia hizi za kando ilifunika sehemu kubwa ya pande za mlima.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Wamaasai wana kumbukumbu ya kuwa Ziwa Chala upande wa mashariki ya Kibo ilikuwa mahali pa kijiji kimoja kilichoharibika na mlipuko wa volkeno.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Maji yatoka mlimani kwa njia ya mito na vijito hasa upande wa kusini unaopokea mvua zaidi hasa juu ya mita 1200.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Chini ya kimo hiki maji kwenye mito inapungua kutokana na mvukizo na matumizi ya binadamu.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Mito ya Lumi na Pangani inabeba maji ya Kilimanjaro kuelekea mashariki na kusini. [25]


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Tabianchi Tabianchi ya  Kilimanjaro inaathiriwa na kimo cha mlima inayoruhusu kufika kwa upepo kutoka bahari mwenye unyevu mwingi na wakati moja pia upepo za juu sana.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Tabia niyngine ni hali yake ya kuwa mlima wa juu sana peke yake bila jirani ya karibu sana.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Mlima huwa na mfumo wa upepo ambako mchana upepo unaelekea juu na wakati wa usiku kuna upepo unaotelemka kutoka juu.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Hii inatokea zaidi upande wa  kusini kuliko upande wa kaskazini kwa sababu tako la mlima ni pana Zaidi upande wa kusini na mitelemko yake inaelekea Zaidi hivyo kuathiri tabianchi zaidi. [20].


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Kilimanjaro huwa na majira mawili ya mvua , moja ya Machi hadi Mei na nyingine mnamo mwezi wa Novemba.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Mitelemko ya kaskazini hupokea mvua chache kulingana na mitelemko ya kusini.[26]


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Sehemu za chini za mtelemko wa kusini hupokea milimita za mvua 800 – 900 kwa mwaka.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Kiwango hiki kinaongezeka kwa milimita 1,500 hadi 2,000 kwenye kimo cha mita 1,500 na hadi juu ya milimita 3,000 kwenye ukanda wa msitu kwa mita 2,000 hadi 2,300.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Juu zaidi usimbishaji unapungua tena hadi milimita 200.[27]:18 Halijoto kwenye kilele ina wastani ya sentigredi -7 yaani jalidi.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Halijoto juu ya ngao ya barafu upande wa kaskazini wakati wa usiku huwa na wastani wa sentigredi -9 na wakati wa mchana -4.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Viwango vya chini vya -15 hadi -27 vimepimiwa pia.[28]:674 Usimbishaji wa theluji unaweza kutokea wakati wowote lakini kwa kawaida hutokea Zaidi wakati wa majira ya mvua.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

(Novemba–Desemba na Machi–Mei).[28]:673 Usimbishaji wote kwenye kilele ni hasa theluji au mchnganyiko wa tehluji na mvua kwenye kiwango cha milimita 250 hadi 500 kwa mwaka na kuvukiza haraka.[29]


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Barafu na barafuto Mlima Kilimanjaro hujulikana kuwa kuwa ni mlima wa Afrika mwenye kofia ya barafu ya kudumu.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Pamoja na Kilimanjaro kuna sehemu mbili nyingine tu barani Afrika, ni Ruwenzori na Mlima Kenya.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Lakini kiasi cha barafu imepungua kwa kipindi cha zaidi ya miaka 100.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Mwingereza  P.C. Spink  aliona mwaka 1944 ya kwamba barafu ilipungua sana kulingana na taarifa aliyojua kutoka mpandaji wa kwanza Hans Meyer.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Baina 1912 eneo la ngao ya barafu limepungua kutoka kilomita za mraba 12 hadi 1.85 km² kwenye mwaka 2009.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Hii inalingana na kupunguzwa asilimia 85%.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Sababu kuu ya mabadiliko haya ni kupungukiwa kwa kiwango cha usimbishaji katika mazingira ya mlima tangu mwisho wa karne ya 19.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Maana Kilimanjaro ni mlima wa juu vile ya kwamba mvua wote (pamoja na ukungu na usimbishaji mwingine) unaofika kwenye kilele chake utaganda na kuwa theluji.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Theluji inayokaa muda mrefu tena katika ganda nene itakuwa barafu.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Lakini wakati uleule mishale ya jua zinasababisha kupotea kwa theluji na barafu kwa njia ya uvukizaji.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Kwa jumla kuongezeka au kupungukiwa kwa barafu kwenye kimo hiki ni  swali la kiasi cha mvua na usimbishaji  mwingine zinazofika hapa.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Leo hii kuna barafuto kwenye Kibo pekee pamoja na mabaki ya ngao ya barafu kwenye tambarare ya kilele na kwenye mitelemko ya Kibo. [30][31][32][33][34]  Hii ngao ya barafu bado iko kwa sababu Kilimanjaro ni mlima usio na vilele vikali unaofika juu ya kimo cha mstari wa jeledi .


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Kasoko ya Kibo imepita na kukata ngao hiyo. [20]:5 Siku hizi hakuna miendo ya maana inayoonekana kwenye barafuto za kilele kwa sababu unene wao imepungua mno..[29]


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Utafiti wa kijiolojia umeonyesha ya kwamba kulikuwa na vipindi vitano vya upanuzi wa barafuto katika miaka 500,000 iliyopita vilivyofuatwa na vipindi vya kupungua. [35]


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Ngao ya barafu mfululizo ilifunika mlima wote hadi kimo cha mita 3,200 miaka 24,000 – 25,000 iliyopita wakati barafuto kote duniani zilienea sana. [14][36] Kuna dalili ya kwamba barafu yote mlimani iliwahi kupotea kabisa takriban miaka 11,500 iliyopita kutokana na ukame dunaini wakati ule.[29]


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Kuongezeka kwa usimbishaji wakati wa Holoseni (miaka 11,500 iliyopita) kumeruhusu kurudi kwa barafu mlimani.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

[29]  barafuto ziliweza kudumisha kipindi cha ukame miaka 4,000 iliyopita. [29][37] Wakati wa kutembelewa mara ya kwanza katika miaka ya 1880, kilele cha Kibo kilifunikwa kabisa kwa ngao ya barafu yenye eneo la kilomita za mraba 20 hivi na mikondo ya barafuto iliendelea wenye mitelemko ya kando.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Isipokuwa pia ya kati, kaldera yote ilifunikwa na barafu.[14][36]  Imetazamiwa ya kwamba barafuto kwenye mitelemko ilirudi nyuma haraka kuanzia 1912 hadi 1953, na polepole zaidi tangu wakati ule.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Inaendelea kupungua nah ii inaonyesha ya kwamba bado hakuna uwiano kati ya kiasi cha mvua kinachofika kwenye kilele na uvukizaji nah ii inaonyesha mabadiliko ya tabianachi yanayoendelea. [14]


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Pamoja na kufunika eneo dogo zaidi, yaani kujikaza,  barafuto pia zimepungua unene kutokana na kuyeyuka na uvukizaji. [37][29] Mabadiliko haya kwenye barafuto za Kilimanjaro zinalingana na mabadiliko yanayoonekana kwenye barafuto kote duniani. [37]


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

At the current rate, most of the ice on Kilimanjaro will disappear by 2040 and "it is highly unlikely that any ice body will remain after 2060".:430


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Kama barafu juu ya Kilimanjaro ingepotea kabisa hii isingekuwa tatizo kubwa kwa maji yanayopatikana katika maeneo yanayozunguka mlima.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Kiasi cha barafu juu ya mlima ni kidogo sana kuliko kiasi cha maji yanayohifadhiwa na misitu kwenye mitelemko ya mlima chini zaidi.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Misitu hii ni chanzo cha maji yanayotiririke chini katika mito na vijito vya mlima mkubwa.[38]


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Uoto Kuna misitu asilia zinazofunika takriban kilomita ya mraba 1,000 kwenze mlima[26] .


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Sehemu ya chini hulimwa kwa kupanda mahindi, maharagwe na  alizeti, pia ngano upande wa magharibi.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Kuna mabaki ya uoto wa savana ya awali yenye miti kama Acacia, Combretum, Terminalia na Grewia.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Kuanzia kimo cha mita 1000 hadi mita 1800 kuna kilimo cha kahawa kwa namna ya kidesturi ya "Wachaga  inayopanda miti na mazao  kwa pamoja.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Uoto asilia umebaki pekee katika mabonde majkali yasiyoweza kutumiwa kwa kilimo [39]  na hapa ni tofauti na uoto kwenye maeneo ya juu zaidi.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Uoto asilia umebaki pekee katika mabonde majkali yasiyoweza kutumiwa kwa kilimo [39]  na hapa ni tofauti na uoto kwenye maeneo ya juu Zaidi.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Kwenye mitelemko ya kusini penye mvua nyingi kuna misitu ya mvua yenye miti aina ya  Ocotea usambarensis pamoja na kangaga na epipythi.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Juu zaidi penye ukungu wa kudumu kuna Podocarpus latifolius, Hagenia abyssinica na  Erica excelsa pamoja na  kuvumwani.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Upande wa kaskazini ulio kavu zaidi pana misitu ya mizeituni,  Croton-Mlungu-mbago (Calodendrum), Cassipourea (Mugome na Msikundazi) na Juniperus (Mtarakwa) kadri kimo kinaongezeka.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Juu zaidi kati ya mita 3,100 na 3,900 hufuata kanda la vichaka vya Erica (mdamba) na juu yake  kunamajanimajani tu kama Helichrysum hadi mita 4500.[27][40] Utafiti kwenye kasoko ya Maundi kwenye kimo cha mita 2780 umeonyesha ya kwamba uoto wa Kilimanjaro ulibadilika katika mwendo wa karne na milenia.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Wakati wa baridi kwenye enzi ya barafu miaka 42,000 – 30,000 iliyopita misitu ilishuka chini na kanda la mdamba lilitokea takriban mita 1,500 chini ya hali yake ya sasa..[39]


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Wanyama Hakuna wanyama wakubwa wengi waliobaki mlimani.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Wanapatikana hasa kwenye misitu na sehemu za chini mlimani.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Tembo na nyati wanaweza kuwa na hatari kwa watalii wanaopanda mlima na pia kwa wakulima.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Pongo, vinyonga, digidigi, paa, Nguchiro, nyani mbalimbali kama mbega, komba , chui,  chozi na  ngiri wametazamiwa pia.


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Punda milia na  fisi wamepatiokana mara chache kweye tambarare juu ya Shira.[41]


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Kuna spishi chache zinazopatikana Kilimanjaro pekee hizi ni pamoja na “kirukanjia wa Kilimanjaro”[42] na spishi ya kinyonga kinachoitwa Kinyongia tavetana.[43]


Question: Mlima kilimanjaro iligunduliwa na nani?

Kilimanjaro (Volkeno)

Tazama pia Orodha ya volkeno nchini Tanzania Orodha ya milima ya Tanzania Orodha ya milima ya Afrika Orodha ya milima  Marejeo  Viungo vya nje              Jon C. Lovett, Chris K. Ruffo & Roy E. Gereau, Miti ya milima ya Tanzania  Jamii:Milima ya Tanzania Jamii:Milima ya Afrika Jamii:Volkeno za Afrika Jamii:Mkoa wa Kilimanjaro Jamii:Volkeno za Tanzania


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Kericho ni mji wa Kenya ya kusini magharibi na makao makuu ya kaunti ya Kericho katika Bonde la Ufa la Afrika Mashariki wenye wakazi 42,029 ambao pamoja na vitongoji wa nje hufikia 104,282 kwa eneo kubwa la mji[1].


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Kimo cha Kericho kutoka usawa wa bahari ni mita 2,070.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Ni kitovu cha eneo la mashamba ya chai.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Makampuni makubwa ya chai yana ofisi mjini.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Chai inayokuzwa Kericho ni mashuhuru kwa ladha yake nzuri na rangi ya kuvutia.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Pia wilaya hii ina wanariadha wa kukimbia mbio za mbali wa hali ya juu sana ambao mara kwa mara wanashinda medali za dhahabu katika mashindano mbalimbali.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Chanzo cha maji cha msitu mau ambacho ni kikubwa kuliko zote nchini Kenya kinapatikana mjini Kericho.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Mji huu ni makao makuu ya sekta kubwa ya kilimo cha chai nchini Kenya.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Makampuni makubwa ya chai kwa mfano Unilever Kenya' James Finlay na Williamson tea zinapatikana hapa.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Chai inayokuzwa hapa huwa inasafirishwa na kuuzwa nchi za Uropa hasa Uingereza.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Idadi ya watu wote kwenye kaunti hii ni 752,396 (sensa 2009).


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Historia na Utamaduni  Eneo la mji hukaliwa kiasili ya Wakipsigis ambao ni sehemu ya Wakalenjin.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Jamii ya wakipsigis wanasifika kuwa watu walioshika mila zao na pia watu wakarimu.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Wanariadha wengi mashuhuri kwa mfano Kipchoge Keino wametoka katika jamii hii.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Chakula mashuhuri cha jamii hii ni kimyet(Ugali) ambayo inaliwa pamoja na mboga za majani, mursik(maziwa ya mgando) na nyama.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Chai pia inanywewa sana katika jamii hii, hasa asubuhi na baada ya kula.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Jina la mjii huu linasemekana kwamba linatokana na mganga wa zamani wa Kikipsigis aliyeitwa Kipkerich.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Usafiri Usafiri unaotumiwa sana ni wa magari.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Barabara za wilaya hii zipo katika hali nzuri ukilinganisha na wilaya zingine nyingi za nchini Kenya.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Barabara kuu tatu zinaelekea mjini Kericho, barabara ya Kisumu-Kericho, barabara ya Kisii-Kericho na barabara ya Nakuru-Kericho.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Mabasi na matatu yanatumiwa kwenda miji mingine.


Question: Ofisi za kampuni ya Wikipedia zinapatikana wapi?

Kericho

Tanbihi  Viungo vya nje    Jamii:Mkoa wa Bonde la Ufa Jamii:Miji ya Kenya


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Udhibiti wa saratani unamaanisha kutibu ugonjwa wa saratani au kansa.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Saratani inaweza kutibiwa kwa kufanyia upasuaji, tibakemo, matibabu kwa njia ya eksirei, matibabu ya tibamaradhi, matibabu ya monokloni ya kingamwili au njia zingine.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Uchaguzi ya matibabu hutegemea mahali uvimbe ulipo na daraja lake na hatua ya ugonjwa huo, pamoja na hali ya jumla ya mgonjwa (hali ya utendaji).


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Idadi kadhaa ya matibabu ya saratani ya majaribio hayajatengenezwa kikamilifu.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kuondolewa kikamilifu kwa saratani // kansa bila kuharibu sehemu zingine za mwili ndilo lengo la matibabu.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Wakati mwingine jambo hili linaweza kutimizwa kwa upasuaji, lakini hulka wa saratani ya kuvamia tishu zilizo karibu au kuenea kwenye maeneo ya mbali kupitia uenezi mdogo sana kiasi kwamba hauwezi kuonekana kwa macho mara nyingi huzuia ufaafu wake.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Ufaafu wa tibakemo mara nyingi huzuiwa na kiwango cha kusumisha tishu zingine katika mwili.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Mnururisho unaweza pia kuharibu tishu ya kawaida.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kwa sababu neno "saratani // kansa" linarejelea jamii ya magonjwa,[1][2] hakuna uwezekano kwamba daima kutawahi kuwa na aina moja ya "tiba ya kansa // saratani" zaidi ya vile kutawahi kuwa na tiba moja ya magonjwa yote ya kuambukiza.[3]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Vizuizi vya Anjiojenesisi viliwahi kufikiriwa kuwa na uwezo wa kutkama matibabu ya "risasi fedha (silver bullet)" yanayoweza kutumiwa katika aina nyingi za saratani, lakini jambo hili halijadhihirika katika utendaji.[4]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Upasuaji Kinadharia, aina za saratani // kansa zisizo  za kihematolojia zinaweza kutibiwa kama zitaondolewa kabisa kwa upasuaji, lakini jambo hili huwa haliwezekani kila wakati.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Wakati kansa // saratani imeenea kwenye maeneo mengine ya mwili kabla ya upasuaji, utoaji kamili kwa kufanyia upasuaji kwa kawaida hauwezekani.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Katika muundo wa Halstedia wa jinsi kansa // saratani inavyoendelea, uvimbe hukua ndani (ya seli moja), kisha kuenea kwenye limfu nodi, kisha kwenye sehemu zingine za mwili.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Jmabo hili limesababisha umaarufu wa tiba za ndani pekee (sehemu iliyoathiriwa) kama vile upasuaji wa saratani ndogo.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Hata uvimbe mdogo ulio katika sehemu moja unaendelea kutambulika kama ulio na uwezo wa kuenea.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Mifano ya taratibu za upasuaji wa kansa // saratani ni pamoja na mastektomia(upasuaji wa matiti) kwa kansa // saratani ya matiti, prostatektomia (upasuaji wa tezi kibofu) kwa kansa // saratani ya tezi kibofu, na upasuaji wa kansa // saratani ya mapafu kwa kansa // saratani ya seli zisizo ndogo za mapafu.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Lengo la upasuaji linaweza kuwa ama kuondolewa kwa uvimbe pekee, au sehemu nzima ya mwili // ogani.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Seli moja ya kansa // saratani haiwezi kuonekana kwa macho lakini unaweza kukua tena na kuwa uvimbe mpya, mchakato uitwao kutokea tena.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kwa sababu hii, mwanapatholojia atachunguza Sampuli iliyotolewa ili kuamua ikiwa ina kiasi kidogo cha tishu zilizo na afya // zisizo na ugonjwa, na hivyo kupunguza uwezekano wa kuwa seli ndogo kabisa za kansa // saratani zimesalia katika mgonjwa.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Juu ya kuondolewa kwa uvimbe msingi, upasuaji mara kwa mara ni muhimu kwa kuamua hatua ulipofika ugonjwa, kwa mfano, kuamua kiwango cha ugonjwa huo na kama umeenea hadi limfu nodi za eneo hilo.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Uamuzi wa hatua ulipofika ugonjwa ni kiukilia kikubwa cha utambuzi wa ugonjwa na haja ya tiba itakayosaidia.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Mara kwa mara, upasuaji ni muhimu kudhibiti dalili, kama vile kubanwa kwa uti wa mgongo au kuzibwa kwa uchengelele.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Jambo hili linajulikana kama matibabu ya kutuliza // kupunguza.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu kwa njia ya eksirei  Matibabu kwa njia ya eksirei ni matumizi ya mnururisho wa kuweka ioni ili kuua seli za kansa // saratani na kunywea uvimbe.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu kwa njia ya eksirei yanaweza kupenwa kupitia nje ya mwili kwa kutumia boriti ya nje ya tibaredio (EBRT) au ndani ya mwili kupitia tibaredio ya ndani.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Athari za matibabu kwa njia ya eksirei huathiri eneo linalotibiwa pekee.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu kwa njia ya eksirei hujeruhi au kuharibu seli katika eneo linalotibiwa ("tishu lengwa") kwa kuharibu nyenzo za kimaumbile za seli hizo, hivyo basi kuzifanya zishindwe kuendelea kukua na kugawanya.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Ingawa mnururisho huharibu seli zilizo na saratani // kansa pamoja na zile za kawaida, seli nyingi za kawaida zinaweza kupata nafuu kutokana na madhara ya mnururisho na kufanya kazi vizuri.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Lengo la matibabu kwa njia ya eksirei ni kuharibu seli za kansa // saratani kwani seli nyingi za kansa // saratani zinawezekana, na kwa wakati huo kuzuia madhara kwa tishu zilizo karibu zenye afya.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kwa hiyo, aina hii ya matibabu hutolewa kwa sehemu nyingi, na kuruhusu tishu zenye afya kupata nafuu katikati ya sehemu hizi.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu kwa njia ya eksirei yanaweza kutumika kutibu karibu kila aina ya uvimbe imara, ikiwa ni pamoja na saratani // kansa ya ubongo, matiti, mlango wa uzazi, zoloto, mapafu, kongosho, tezi kibofu, ngozi, tumbo, uterasi, au sarkomasi yenye tishu laini.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Mnururisho pia hutumiwa kutibu lukemia na limfoma.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kipimo cha mnururisho kwa kila eneo hutegemea mambo kadhaa, ikiwa ni pamoja na kiwango cha hisi kwa mnururisho cha kila aina ya kansa // saratani na kama kuna tishu na viungo vilivyo karibu vinavyoweza kuharibiwa na mnururisho.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kwa hiyo, kama ilivyo na kila aina ya matibabu, matibabu kwa njia ya eksirei yana madhara yake.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Tibakemo  Tibakemo ni matibabu ya kansa // saratani kwa madawa ("madawa ya kupigana na kansa // saratani") ambayo yanaweza kuharibu seli za kansa // saratani.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Katika matumizi ya sasa, neno "tibakemo" kwa kawaida hurejelea madawa ya sitotoksiki  ambayo kwa jumla huathiri seli zinazojigawanya kwa haraka, tofauti na matibabu lengwa  (angalia hapo chini).


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Madawa ya tibakemo huingilia ugawanyaji wa seli kwa njia mbalimbali zinazowezekana, kwa mfano kupitia kurudiwa kwa DNA au mgawanyo wa kromosomu mpya.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Aina nyingi za tibakemo hulenga seli zinazojigawanya kwa haraka na hazilengi seli za saratani // kansa pekee, ingawa kiasi fulani cha umaalum kinaweza kuja kutoka na seli nyingi za kansa // saratani kutokuwa na uwezo wa kukarabati uharibifu wa DNA, jambo ambalo seli ya kawaida kwa ujumla zinaweza.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kwa hiyo, tibakemo ina uwezo wa kusababisha madhara kwa tishu zenye afya, hasa zile tishu zilizo na kiwango cha juu cha kubadilishwa (km bitana ya matumbo).


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kwa kawaida seli hizi hujitengeneza zenyewe baada ya tibakemo.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kwa sababu baadhi ya madawa hufanya kazi vyema zaidi yakiwa pamoja kuliko yakiwa peke yake, aina mbilia au zaidi za madawa mara nyingi hupeanwa kwa wakati mmoja.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Jambo hili linaitwa "tibakemo iliyochanganywa"; madawa mengi ya tibakemo hupeanwa kwa kuchanganywa.[5]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu ya baadhi ya lukemia na limfoma yanahitaji matumizi ya dozi ya juu ya tibakemo, na mnururisho wa mwili wote (TBI).


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu haya huyeyusha uboho, na hivyo uwezo wa mwili kupona na kujaza damu tena.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kwa sababu hiyo, uboho, au kuvuna seli za shina la damu zilizo pembeni hufanywa kabla ya sehemu ya matibabu inayohusisha uyeyushaji, ili kuwawezesha "kuwaokoa" baada ya matibabu imepewa.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Jambo hili linajulikana kama uatikaji wa seli za shina kutoka mwili mmoja.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Vinginevyo, seli za shina zinazohusishwa na damu zinaweza kuatikwa kutoka kwa mfadhili asiyehusika lakini aliye na seli zinazofanana.(MUD).


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu ya kulenga  Matibabu ya kulenga, ambayo yalianza kupatikan kwa mara ya kwanza katika mwisho wa miaka ya 1990, yamekuwa na athari kubwa katika matibabu ya aina fulani za saratani, na kwa sasa ni sehemu iliyo inayohusisha kazi nyingi ya utafiti.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Aina hii ya matibabu inahusisha matumizi ya ajenti maalum kwa ajili ya kuharibu protini za seli za saratani // kansa.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Madawa madogo yanayolenga molekuli kwa jumla huwa vizuizi vya miliki za vimeng'enya juu ya protini zilizo ndani ya seli za kansa zilizobadilika badilika, zilizo wazi zaidi, au kwa vinginevyo zilizo muhimu.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Mifano maarufu ni vizuizi vya tirosini kinasi imatinibu (Gleevec / Glivec) na jefitinibu (Iresa).


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu ya kingamwili ya aina moja ni mkakati mwingine ambapo wakala wa matibabu ni kingamwili ambayo hasa hujifunga kwa protini kwenye uso wa seli za kansa // saratani.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Mifano ni pamoja na anti-HER2/neu kingamwili ya trastuzumab (Heseptini) inayotumika katika kansa // saratani ya matiti, na anti-CD20 kingamwili rituksimabu, inayotumika katika aina mbalimbali za madhara // magonjwa ya Seli-B. Matibabu ya kulenga pia yanaweza kuhusisha peptidi ndogo kama "vifaa elekezi" ambavyo vinaweza kujifunga kwa uso wa vipokezi vya seli au matriki iliyo nje ya seli iliyoathirika inayozunguka uvimbe.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Radionuklidi zilizoambatishwa kwa peptidi hizi (mfano RGDs) hatimaye huua seli ya kansa // saratani ikiwa nuklidi itaharibikia katika sehemu zilizo karibu na seli hiyo.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Hasa oligo au multima za motifu hizi zinazojifunga zina mvutio mkuu, kwa kuwa zinaweza kusababisha umaarum na shauku bora zaidi za uvimbe.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu kwa nguvu za mwangaza (PDT) ni matibabu ya kansa yenye awamu tatu na yanayohusisha kihisishamwanga, oksijeni ya tishu, na mwangaza (mara nyingi kwa kutumia leza).


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

PDT inaweza kutumika kama tiba kwa kasinoma ya uso wa seli (BCC) au saratani ya mapafu, PDT pia inaweza kuwa muhimu katika kuondoa athari za tishu zenye madhara baada ya kuondolewa kwa uvimbe mkubwa kupitia upasuaji.[6]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu kupitia kingamaradhi   Matibabu ya kansa kupitia kingamaradhi yanarejelea mikakati tofauti ya kimatibabu iliyoundwa kuchochea mfumo wa kinga ya mwili wa mgonjwa kupambana na uvimbe. mbinu za kisasa za kuzalisha jibu la kinga dhidi ya uvimbe ni pamoja na matibabu ya kingamaradhi ya BCG yanayowekwa ndani ya mishipa kwa kansa ya kibofu cha mkojo iliyo juu juu, na matumizi ya intaferoni na sitokini zingine kuchochea jibu la kinga katika wagonjwa walio na kasinoma ya seli za figo na melanoma.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Chanjo za kuzalisha majibu maalum ya kinga ndizo mada zinazofanyiwa utafiti wa kina katika aina kadhaa za uvimbe, hasa melanoma inayoweza kuua // kudhuru na kasinoma ya seli za figo.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Sipuleucel-T ni mkakati unaofanana na chanjo katika majaribio ya baadaye ya kikliniki ya kansa ya tezi kibofu ambapo seli za dendriti kutoka kwa mgonjwa huwekwa kwa peptidi za kibofu zenye asidi fosfati ili kuchochea jibu maalum la kinga dhidi ya seli zilizotokana na kibofu.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Uatikaji wa seli za shina za alojeni hematopoetiki ("uatikaji wa uboho" kutoka kwa mfadhili asiye na jeni zinazofanana) unaweza kuchukuliwa kama aina ya matibabu kwa kutumia kingamaradhi, kwani seli za kinga za mfadhili mara nyingi zitashambulia uvimbe huo katika tukio lijulikanalo kama athari za kipandikizi dhidi ya uvimbe.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kwa sababu hii, HSCT ya alojeni husababisha kuongezeka kwa kiwango cha kutibu kuliko uatikaji wa autolojia katika aina kadhaa za kansa, ingawa madhara pia ni makali zaidi.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu kwa kingamaradhi yanayohusu seli ambapo seli Asili za Kuua za wagonjwa (NK) na T-Limfositi za sitotoksi (CTL) hutumiwa yamekuwa yakitumiwa katika Ujapani tangu mwaka wa 1990.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Seli za NK na CTL kimsingi huua seli za kansa wakati zimekuwa.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu haya hupeanwa pamoja na aina zingine za matibabu kama vile upasuaji, matibabu kwa njia ya eksirei au tibakemo na hujulikana kama  (AIET)[7][8] Tiba kwa kutumia homoni  Ukuaji wa baadhi ya saratani unaweza kuzuiwa kwa kutoa au kuzuia homoni fulani.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Mifano ya kawaida ya aina za uvimbe zinazoathiriwa na homoni ni pamoja na baadhi ya aina za saratani za matiti na tezi kibofu.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kuondoa au kuzuia estrojeni au testosteroni mara kwa mara ni matibabu muhimu ya ziada.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Katika baadhi ya aina za saratani, matumizi ya agonisti za homoni, kama vile projestojeni yanaweza kuwa na manufaa ya kimatibabu.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Vizuizi vya anjiojenesisi  Vizuizi vya anjiojenesisi kuzuia ukuaji mkubwa wa mishipa ya damu (anjiojenesisi) kwamba vivimbe huhitaji ili kuishi.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Baadhi ya vizuizi hivi, kama vile bevacizumab, vimekubaliwa na vinatumika kwenye kliniki.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Mojawapo ya matatizo makuu ya madawa ya kupambana na anjiojenesisi ni kwamba mambo mengi huchochea ukuaji wa mishipa ya damu katika seli za kawaida au zenye kansa.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Madawa ya kupambana na anjiojenesisi hulengo jambo moja tu, hivyo kwamba mambo mengine huendelea kuchochea ukuaji wa mishipa ya damu.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matatizo mengine ni pamoja na njia ya matumizi, kudumisha utulivu // uthabiti na shughuli na kulenga katika mishipa ya uvimbe.[9]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Udhibiti wa dalili Ingawa udhibiti wa dalili za saratani kwa kawaida haufikiriwi kama matibabu ya moja kwa moja ya kansa, ni kiukilia muhimu cha ubora wa maisha ya wagonjwa wa kansa, na una jukumu muhimu katika uamuzi wa iwapo mgonjwa anaweza kupokea matibabu mengine.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Ingawa madaktari kwa ujumla wana ujuzi wa kimatibabu wa kupunguza maumivu, kichefuchefu, kutapika, kuhara, kutokwa na damu na matatizo mengine ya kawaida kwa wagonjwa wa saratani, taaluma mbalimbali na maalum za huduma za kupunguza zimeongezeka hasa katika kukabiliana na mahitaji ya udhibiti wa dalili ya kikundi hiki cha wagonjwa.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Jambo hili hasa ni sehemu muhimu ya huduma kwa wagonjwa ambao magonjwa yao hayawezi kutibiwa kwa aina zingine za matibabu.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kwa kuwa matibabu mengi ya saratani huhusisha madhara ambayo kwa kiasi kikubwa hayapendezi // yana kera, mgonjwa aliye na matumaini madogo ya kupata tiba anaweza kuamua kutafuta huduma za kupunguza pekee, na kukwepa matumizi ya matibabu makali zaidi yanayompatia kipindi kirefu cha maisha ya kawaida.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Madawa ya maumivu, kama vile afyuni na oksikodoni, na an, madawa ya kuzuia kichefuchefu na kutapika, hutumika sana katika wagonjwa walio na dalili zinazohusiana na saratani.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Madawa bora ya kuzuia kutapika kama vile ondansetroni na analogu, pamoja na aprepitanti yamefanya matibabu ya haraka kuweza kufikiwa zaidi katika wagonjwa wa saratani.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Maumivu sugu kutokana na kansa karibu mara zote huhusishwa na tishu kuendelea kuharibika kutokana na utaratibu wa maradhi au matibabu (yaani upasuaji, matibabu kwa njia ya eksirei, tibakemo).


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Ingawa daima kuna jukumu la sababu za kimazingira na vurugu zinazoathiri katika mwanzo wa tabia za maumivu, hizi huwa si kwa kawaida sababu kuu za mwanzo wa magonjwa katika wagonjwa walio na maumivu ya saratani.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Aidha, wagonjwa wengi walio na maumivu makali yanayohusiana na kansa wanakaribia mwisho wa maisha yao na huduma za kupunguzu dalili hizi zinahitajika.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Masuala kama vile shutumu ya kijamii ya kutumia opioidi, hali za kazi na utendaji kazi, na matumizi ya huduma ya afya yanaweza kutokuwa muhimu katika udhibiti wa jumla wa kesi hiyo.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kwa hiyo, mkakati wa kawaida wa kudhibiti maumivu ya kansa ni kweka mgonjwa katika hali ya starehe iwezekanavyo kwa kutumia opioidi na madawa mengine, upasuaji, na hatua zingine za kawaida.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Madaktari wamekuwa wakisita kuagiza dawa za kutia usingizi kwa maumivu katika wagonjwa wa kansa isiyotibika, kwa hofu ya kuchangia katika ulevi au kupunguza uwezo wa kupumua.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kikundi cha huduma za kupunguza, kikundi cha hivi karibuni kilichotoka kwenye kile cha hospice, kimesababisha uungaji mkono uliotanda zaidi wa matibabu ya kwanza zaidi ya maumivu kwa wagonjwa wa saratani preemptive.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Uchovu ni tatizo kubwa sana na la kawaida kwa wagonjwa wa kansa, na hivi karibuni tu ndipo limekuwa muhimu vya kutosha kuwafanya wanaonkolojia kupendekeza matibabu, hata kama lina nafasi kubwa katika hali ya maisha ya wagonjwa wengi.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Utafiti  Majaribio ya kikliniki, ambayo pia hujulikana kama utafiti, hufanyia majaribio tiba mpya katika watu walio na kansa.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Lengo la utafiti huu ni kupata njia bora za kutibu kansa na kuwasaidia wagonjwa wa kansa.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Majaribio ya kikliniki huchunguza aina nyingi za matibabu kama vile dawa mpya, njia mpya za kufanya upasuaji au matibabu kwa njia ya eksirei, michanganyiko mipya wa matibabu, au mbinu mpya kama vile tiba ya jeni.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Majaribio ya kikliniki ni mojawapo ya hatua za mwisho za mchakato wa muda mrefu na wa makini wa utafiti wa kansa.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Utafutaji wa matibabu mapya huanza katika maabara, ambapo wanasayansi kwanza hubuni na kuchunguza mawazo mapya.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kama njia inaonekana kuwa na matumaini, hatua inayofuata inaweza kuwa upimaji wa matibabu katika wanyama ili kuona jinsi inavyoathiri kansa katika viumbe hai na kama ina athari zinazodhuru.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Bila shaka, matibabu yanayofanya kazi vyema katika maabara au katika wanyama si lazima yafanyekazi vizuri katika watu.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Tafiti hufanywa kwa kutumia wagonjwa wa saratani ili kutambua ikiwa matibabu yanayoonyesha uwezo wa kufanya kazi ni salama na bora.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Wagonjwa wanaoshiriki wanaweza kusaidiwa na matibabu wanayoyapokea.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Wao hupata huduma za kisasa kutoka kwa wataalamu wa kansa, na wao hupokea ama matibabu mapya yanayofanyiwa majaribio au matibabu bora zaidi ya kawaida yanayopatikana ya kansa wanayougua.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Wakati uo huo, matibabu mapya pia yanaweza kuwa na hatari zisizojulikani, lakini kama matibabu mpya yanaonekana kufanya kazi vyema au zaidi zaidi ya matibabu ya kawaida, wagonjwa wa utafiti wanayoyapokea wanaweza kuwa kati ya watu wa kwanza kunufaika.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Hakuna thibitisho kwamba matibabu mapya yanayofanyiwa majaribio au matibabu ya kawaida yataleta matokeo mazuri.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Katika watoto walio na kansa, utafiti wa majaribio ulipata kwamba wale waliojiunga na majaribio hawakuwa kwa wastani na nafasi ya kuwa katika hali bora au mbaya zaidi ya afya wakilinganishwa na wale waliokuwa wakipokea matibabu ya kawaida; jambo hili linathibitisha kwamba kufanikiwa au kutofanikiwa kwa matibabu ya majaribio hakuwezi kutabirika.[10]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu ya kukamilishana na ya mbadala  Matibabu ya kukamilishana na mbadala (CAM) matibabu ni makundi tofauti ya mifumo ya huduma, weledi na bidhaa za kimatibabu na afya, ambazo si sehemu ya dawa za kisasa.[11] "


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Dawa za ziada" zinarejelea njia na vitu vinavyotumika pamoja na dawa za kisasa, wakati "dawa mbadala" zinarejelea michanganyiko inayotumika badala ya dawa za kisasa.[12]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matumizi ya CAM ni jambo la kawaida miongoni mwa watu walio na kansa; utafiti wa mwaka wa 2000 ulipata kwamba asilimia 69 ya wagonjwa wa kansa walikuwa wametumia matibabu ya CAM, angalau mara moja, kama sehemu ya matibabu yao ya kansa.[13]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Madawa mengi ya kansa ya kukamilishana na mbadala hayajafanyiwa utafiti au majaribio ya kina.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Baadhi ya madawa mbadala ambayo yamechunguzwa na kudhahirishwa kuwa hayafanyi kazi huendelea kuuzwa na kukuzwa.[14]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Katika mimba Matukio ya kansa kuwepo kwa wakati mmoja na mimba yameongezeka kutokana na kuongezeka kwa umri wa mama wajawazito[15] , na kutokana na ugunduzi wa kuwepo kwa uvimbe katika mama wajawazito wakati wa majaribio yanayofanywa kabla ya mtoto kuzaliwa.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu ya kansa yanahitaji kuchaguliwa ili kupunguza madhara kwa mama na mtoto wake.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Katika baadhi ya matukio kutolewa kwa mimba kwa sababu za kimatibabu kunaweza kupendekezwa.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Matibabu kwa njia ya eksirei kwa jumla hayawezi kutumika, na daima tibakemo huwa na hatari ya kusababisha kuharibika kwa mimba na ulemavu wa kuzaliwa nao.[15]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Ni mambo machache sana yanayojulikana kuhusu madhara yanayosababishwa na madawa kwa mtoto.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Hata kama dawa fulani imechunguzwa na kuonekana kuwa haipiti kondo na kumfikia mtoto, aina zingine za saratani zinaweza kudhuru kondo na kuifanya dawa kupita // kupenyeza.[15]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Aina fulani za saratani ya ngozi zinaweza hata enea hadi kwa mwili wa mtoto.[15]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Utambuzi pia hufanywa kuwa mgumu zaidi, kwani tomografia kwa kutumia compyuta haiwezekani kwa sababu ya kipimo chake cha mnururisho kilicho juu.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Hata hivyo, upigaji picha kwa kutumia mwangwi wa sumaku hufanya kazi kama kawaida.[15]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Hata hivyo, vyombo vinavyohitilafiana haviwezi kutumiwa, kwani huwa vinavuka kondo.[15]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Kutokana na matatizo ya kufanya utambuzi mzuri na matibabu saratani wakati wa ujauzito, njia mbadala ni ama kufanyiwa upasuaji wakati mtoto ametimiza kiwango cha kujitegemea ili kuanza matibabu ya kina zaidi ya kansa, au, kama kansa ni mbaya kiasi kwamba mama hawezi kusubiri kwa muda huo wote, basi mimba hutolewa ili kuitibu kansa hiyo.[15]


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Tiba katika utero Uvimbe wa kijusi wakati mwingine hutambuliwa wakati bado uko katika utero.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Teratoma ndiyo aina ya kawaida zaidi // hujitokeza sana ya uvimbe wa kijusi, na kwa kawaida huwa si hatari.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Nishati ya "ultrasound" Nishati ya "ultrasound" inafanyiwa utafiti kama aina ya matibabu.


Question: Saratani inatibiwa kwa njia gani?

Udhibiti wa saratani

Marejeo


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Lamu ni mji mkubwa wa kisiwa cha Lamu kwenye pwani ya Kenya mwenye wakazi mnamo 10,000.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Mji ni pia makao makuu ya Kaunti ya Lamu.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Mji upo upande wa kaskazini-mashariki wa kisiwa kando la kanali inayotenganisha visiwa vya Lamu na Manda.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Kanali hii ni bandari asilia inayohifadhiwa na dhoruba na mawimbi makali ya bahari.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Mji wa Lamu Lamu lina umbo la kanda ndefu mwambaoni.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Mji wa kale umegawiwa kwa mitaa arobaini lakini kuna hasa sehemu mbili ni Mkomani upande wa kaskazini penye nyumba kubwa ya mawe na Langoni upande wa kusini ambako wakazi wapya walijenga nyumba za udongo.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Jengo kubwa la mji ni boma lililokaa zamani moja kwa moja ufukoni.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Mwambao wa leo imepatikana tu tangu karne ya 19.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Mwambao wa kale unaonekana kwa barabara ya Harambee (au: Usita wa Mui).


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Wakati wa kujenga Boma  ufuko wa kale ulikuwa na maji yenye kina kidogo hivyo ikaamuliwa kujaza sehemu hizi na kupanusha eneo la mji kuingia ufukoni.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Watu wenye uwezo walijenga nyumba zao kubwa na mstari wa ufuko ukaimarihswa kwa ukuta.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Historia Wataalamu wengi huamini ya kwamba mji wa Lamu uliundwa katika karne ya 14.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Historia ya Kilwa ambayo ni taarifa iliyoandikwa kwa lugha ya Kiarabu mnamo karne ya 16 inadai ya kwamba chanzo cha mji kilitokea wakati wa kufika kwa familia moja kutoka Shiraz (Uajemi) katika karne ya tatu baada ya Hijra iliyonunua kisiwa kutoka watu wa bara.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Biashara ya Kimataifa Mji ulistawi kwenye biashara kati ya pwani la Afrika Mashariki na Bara Arabu pamoja na Uhindi.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Kilwa ilikuwa kituo kwa ajili ya majahazi yaliyopita njiani.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Miji yote ya Uswahilini ilinunua bidhaa kutoka Waarabu na Wahindi na kuuza pembe za ndovu, ganda la kobe na mazao pamoja na watumwa.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Biashara kubwa ya Lamu ilikuwa miti aina ya mkoko yenye ubao usiooza rahisi hasa hauliwi na mchwa hivyo unafaa vizuri kwa ujenzi wa nyumba.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Mikoko ilipatikana tele kwenye funguvisiwa ya Lamu lakini siku hizi imepungua mno hivyo serikali imekataa kuziuza nje.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Kipindi cha Wareno Wareno walifika Lamu mwaka 1506.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Watawala wa Lamu walipaswa kupatana nao ingawa kuna taarifa za majaribio kadhaa za kuasi.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Lamu haikuwa kati ya miji kama Malindi iliyoshikamana na Wareno kwa hiari yao.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Mji ulitumia nafasi mbalimbali kuasi dhidi ya Wareno ukaabishiwa vikali kila safari hadi mwishowe Waarabu wa Omani waliwaondoa Wareni mnamo 1696 kabla ya kuteka kituo chao cha mwisho huko Mombasa 1698.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Karne za dhahabu Kuja kwa Wareno kulikuwa kumevuruga biashara ya Bahari Hindi pamoja na heri ya miji mingi ya Waswahili.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Kuondoka kwao kulimaanisha ya kwamba nafasi zikapatikana tena.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Omani ilikuwa na utawala wa pwani la Afrika ya Mashariki lakini kwa mbali tu na utawala wake haukuwa mzogo sana.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Lamu ilianza kustawi kushinda miaka ya nyuma.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Majengo mazuri yanayopamba mji wa kale yalijengwa wakati wa karne za 18 na hasa ya 19.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Mwisho wa karne ya 18 Lamu ikajikuta katika mashindano makali na Pate.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Sultani Fumo Madi ibn Abi Bakrwa Pate alifaulu kuteka Lamu akaanza kujenga boma kubwa lililopo hadi leo.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Mwanzo wa karne ya 19 Lamu iliweza kujiondoa katika utawala wa majirani kwa  ushindi wake juu ya jeshi la Pate katika mapigano ya Shela mwaka 1813.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Hadi mwisho wa karne Lamu ilikuwa mji wa kwanza katika funguvisiwa.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Umuhimu wa biashara ya watumwa waliouzwa Zanzibar na Arabuni ikaongezeka na kazi ya watumwa iliwezesha mabwana kulima mashamba makubwa wakiuza mazao nje.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Kukwama na kurudi nyuma Sehemu ya pili ya karne ya 19 iliona mabadiliko tena.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Usultani wa Zanzibar ulikuwa umerithi ubwana wa pwani kutoka Omani lakini uliweza kukazia utawala wake kwa sababu haukuwa mbali mno.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Katika miaka tangu 1880 nchi za Ulaya zilianza kujenga ukoloni wao.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Wajerumani walianzisha koloni yao katika Witu wakajenga ofisi ya Posta ya Kijerumani kwenye mji wa Lamu kwa sababu palikuwa na bandari iliyo karibu zaidi.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Lakini kuja kwa Wazungu na meli zao kubwa kuliondoa pia sehemu ya biashara kutoka Lamu.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Meli kubwa zilipendelea mabandari makubwa zaidi kama Mombasa au Malindi.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Headline text Mwisho wa utumwa Pigo kubwa kwa Lamu ilikuwa kukatazwa kwa utumwa.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Waingereza walikuwa wakilazimisha Zanzibar kukataza kwanza biashara ya watumwa na baadaye utumwa mwenyewe.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Mabwana wote wenye mashamba makubwa kwenye pwani la Uswahilini walishindwa kuendelea na mashamba yao na kupata faida kwa sababu waliokuwa watumwa hawakutaka tena kuwahudumia kama watu huru.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Eneo lililosahauliwa katika Kenya huru Lamu ikakwama na kurudi nyuma katika Kenya iliyoona mabadiliko ya haraka wakati wa ukoloni na baadaye wakati wa uhuru.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Wilaya ya Lamu ilipaswa kubeba mzigo wa kusahauliwa kama maeneo mengine ya nchi nje ya nyanda za juu.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Barabara ya lami haikufika wilaya ya lamu hadi mwaka 2006.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Miaka ya nyuma utalii umeleta tena biashara mpya lakini mara nyingi ni watu wa nje ya Lamu wanaofaidika.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Utamaduni Mifano bora ya usanifu wa Uswahilini inapatikana Lamu.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Hivyo imepokelewa na UNESCO katika orodha la urithi wa dunia kwa sababu ni "mji wa Uswahilini uliohifadhiwa kushinda miji yote mingine".


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Boma la Lamu lililojengwa na watu wa Pate leo hii ni makumbusho yanayotembelewa na wageni wengi.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Makumbusho madogo yanakumbusha kituo cha kwanza cha posta ya Kijerumani katika Afrika ya Mashariki; Lamu ilikuwa kituo cha posta kwa koloni ya Kijerumani huko Witu.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Lamu kote magari hayaruhusiwi isipokuwa gari mojamoja la mkuu wa wilaya, polisi a hospitali.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Meginevyo watu hutembea na kutumia sana usafiri kwa punda.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Sherehe ya Maulidi Katika karne ya 20 Lamu imekuwa mahali pa sherehe ya maulidi inayovuta wageni kutoka pande zote za Uswahilini na nchi za jirani.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Sheikh Habib Saleh al Habshi alifika Lamu kutoka Hadramaut (Yemeni) katika miaka ya 1880 akafundisha kwenye madrasa.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Akapata wanafunzi wengi akajenga Ribat ar-Riyada mwaka 1900.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Chini ya uongozi wake sherehe ya maulidi ikasheherekewa na wanafunzi wake wengi walioimba aya za sifa kwa Allah na mtume Muhammad.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Sherehe imeendelea kuvuta washiriki na watazamaji wengi hata baada ya kifo chake mwaka 1935 hadi leo.


Question: Kasoko ya dharuba ya kwanza duniani ilipatikana nchi gani?

Lamu

Viungo vya nje   Jamii:Miji ya Kenya Jamii:Kaunti ya Lamu Jamii:Urithi wa Dunia Jamii:Waswahili Jamii:Mahali pa Urithi wa Dunia katika Afrika


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Urefu wa mlima au kimo chake unaweza kukadiriwa kwa njia mbalimbali.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Mbinu inayotumika mara nyingi ni kutaja tofauti kati ya usawa wa bahari na kimo cha kilele cha mlima.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Lakini inawezekana pia kutumia mbinu tofauti zitakazoleta matokeo tofauti.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Mlima mrefu kutoka usawa wa bahari Mlima mrefu duniani kwa kuangalia kimo juu ya uwiano wa bahari ni Mlima Everest ulioko kwenye mpaka baina ya Nepal na China.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Kilele chake kipo mita 8,848 juu ya usawa wa bahari.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Mlima Everest ni sehemu ya milima ya Himalaya.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Pamoja na Everest kuna milima mingine 13 inayopita kimo cha mita 8,000, yote iko katika Himalaya na milima jirani ya Karakoram ambayo ni tokeo la kukunjwa kwa ganda la dunia tangu bamba la Uhindi lilianza kugonga bamba la Ulaya-Asia.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Mlima mrefu kutoka kitovu cha Dunia  Kwa kutumia kitovu cha Dunia kama marejeo, yaani umbali kati ya nukta ya kitovu cha Dunia na kilele cha mlima, matokeo ni tofauti.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Hapo mlima Chimborazo nchini Ekwador inafikia umbali wa kilomita 6,384.557 ikizidi Everest yenye km 6,382.414 kwa kilomita mbili.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Tofauti inasababishwa na umbo la Dunia ambalo si tufe kamili.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Maana kuzunguka kwa Dunia kwenye mhimili wake unasababisha kani kitovu (kwa Kiingereza centripetal force) inayofanya umbo la Dunia kufanana kidogo na duaradufu.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Hivyo umbali kutoka kitovu cha Dunia hadi ikweta ni mkubwa kiasi cha kilometa 43 kuliko umbali baina ya kitovu na ncha za Dunia.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Kwa kutumia marejeo hayo Mlima Everest una nafasi ya sita tu kati ya milima ya Dunia, ilhali milima kadhaa iliyopo karibu na ikweta inasogea mbele, kama milima katika Andes na mlima Kilimanjaro nchini Tanzania.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Mlima mrefu kutoka mguu wake Njia nyingine ni kupima ni kiasi gani mlima unainuliwa juu ya mazingira yake yaani pale inapoanza kuonekana.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Kwa kutumia marejeo hayo mlima mrefu kabisa duniani ni Mauna Kea.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Volkeno hii inayofanya kisiwa kizima kimojawapo cha funguvisiwa la Hawaii inaanza mita 6,000 chini ya uso wa bahari na kufikia mita 4,205 juu ya usawa wastani wa bahari, hivyo kimo chake kutoka mguu wake hadi kilele ni mita 10,203[1] Kati ya milima inayoinuliwa juu ya mazingira ya nchi kavu iko Mlima Rakaposhi nchini Pakistan ambao unapanda mita 5980 juu ya bonde la mto Hunza mguuni pake upande wa kaskazini Mlima Damavand nchini Iran unafikia kimo cha mita 4,700 juu ya mazingira yake Kilimanjaro inainuliwa mita 4,000 juu ya tambarare mguuni pake.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Mlima mrefu katika Mfumo wa Jua Kwenye sayari na miezi ya mfumo wa Jua letu kuna milima mikubwa zaidi kuliko duniani.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Mlima mkubwa unaojulikana hadi sasa ni Olympus Mons kwenye Mirihi (Mars).


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Volkeno hii inapanda kilomita 26 juu ya tambarare ya mazingira yake ikiwa na kipenyo cha kilomita 600.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Kasoko kwenye kilele chake ina kipenyo cha kilomita 80.


Question: Mti mrefu ulimwenguni unaitwaje?

Orodha ya milima mirefu duniani

Tanbihi  jamii:Milima Jamii:Orodha za kijiografia


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Mfumo wa upumuaji (kwa Kiingereza respiratory system) ni jumla ya viungo vyote mwilini vinavyohusika na upumuo.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Kazi yake ni kupeleka oksijeni ndani ya sehemu zote za mwili na kuondoa dioksidi kabonia nje.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Mfumo wa upumuaji wa binadamu na vetebrata wa nchi kavu Binadamu pamoja na wanyama wa kundi la vetebrata wanaoishi kwenye nchi kavu na kupumua hewa wanachukua hatua tatu ya upumuaji: Hatua ya kwanza katika kazi hii ni kuvuta hewa ndani ya mapafu.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Hatua ya pili ni kubadilishana kwa gesi kunakotokea katika mapafu wakati oksijeni ya hewa inaingia katika damu na kabonidayoksaidi inatolewa kutoka damu kuingia katika pumzi ya kutolewa.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Hatua ya tatu ni upumuaji wa ndani ya seli za mwili ambako oksijeni ya hewani inatumiwa.[1]


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Sehemu za mfumo wa upumuaji ni pamoja na pua koromeo (ing. pharynx) bomba la pumzi (ing. trachea) mapafu na hasa mabomba ya hewa makubwa (ing. bronchi) na madogo (ing. bronchioles) ndani yao viputo ya mapafu (ing. alvioli) Baada ya kupitia puani au mdomoni, koromeo na bomba la pumzi hewa inaingia kwenye mapafu.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Hewa inagawiwa kwenye mabomba makubwa ya hewa na kutoka hewa  kwenye mabomba madogo na madogo zaidi yanaoishia katika viputo vya mapafu.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Viputo hivi huwa na ngozi nyembamba sana ambako gesi inaweza kuvuka na kuingia katika mishipa ya damu aina ya arteri inayopakana na viputo.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Kila kiputo kinapakana na vena na arteri ndogo.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Wakati huohuo gesi ya cabonidayoksaidi inapokelewa kutoka vena na kutoka kwenye mapafu kwa njia ya kutoa pumzi.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Mfumo wa upumuaji wa wanyama wa maji  Wanyama wengi wanaoishi ndani ya maji wanahitaji oksijeni pia wakitumia oksijeni iliyopo ndani ya maji.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Hii ni tofauti kwa spishi chache za wanyama wa maji wenye mapafu, lakini wengi wanapokea oksijeni kupitia matamvua.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Oksijeni inayopatikana katika maji kutegemeana na halijoto Hapa nafasi ya kudumisha uhai inategemea na halijoto ya maji.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Maji baridi huwa na oksijeni zaidi ndani yake kuliko maji ya vuguvugu.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Maana maji baridi yenye sentigredi 0 °C yanashika miligramu 14.6 za oksijeni ndani ya kila lita ya maji matamu, lakini kwenye sentigredi 20 ni 9.1 mg/l na kwenye 30 °C ni 7.6 mg/l pekee.[2]


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Katika maji ya chumvi kiwango ya oksijeni iko chini kwa sababu chumvi imechukua tayari sehemu ya uwezo wa maji ya kushika ndani yake dutu nyingine iliyoyeyushwa.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Kwa hiyo samaki wengi wanapatikana pale ambako kuna maji baridi zaidi; wanyama wa maji wanaozoea maji baridi hawawezi kustawi katika maji ya moto zaidi maana wanakosa oksijeni waliozoea.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Vituo vya umeme vinayoacha maji ya kupoza katika magimba ya maji ni hatari kwa sehemu kubwa ya uhai katika maji.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Upumuaji wa wanyama mbalimbali za maji kwa njia ya matamvua Samaki kwa kawaida huwa na matamvua.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Matamvua ni kama majani ya ngozi.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Maji hupitishwa kati yao na oksijeni ndani ya maji inapokelewa na vyombo vya damu kupitia ngozi ya matamvua ambayo ni nyembamba sana.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Moluski kama konokono, koa, kombe, pweza au ngisi hutumia mbinu huohuo.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Kaa na arithropodi wengine wa maji mara nyingi huwa pia na aina za matamvua.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Wengine wanaweza kupumua pia hewa ya nje ya maji kwa kutumia mabomba ya pumzi yanayotoka nje ya uso wa maji.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Wanayama wa maji wenye mapafu Kundi moja ni mamalia kama nyangumi, nguva au walarasi na pinnipedia wengine.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Wanapumua kama mamalia wote hata kama maisha yao yote au karibu yote yako majini.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Amfibia kama chura ni wanyama wanaoanza maisha yao katika maji na baadaye spishi nyingi zinahamahama baina ya maji na nchi kavu lakini kwa jumla wanahitaji mazingira penye maji.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Wakipita kwenye ngazi za metamofosi wanaanza maisha kama viluwiluwi (ndubwi) wakipumia kupitia mwamvua.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Wakati wa kutoka kwenye ngazi ya kiluwiluwi wanapata mapafu. [3]


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Amfibia hutumia pia ngozi ya nje ya mwili kwa upumuaji.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Kupumua kupitia ngozi husaidia hasa chini ya maji. 300px|thumbnail|Trachea (mabomba ya upumuaji) mwilini wa inzi ya drosophila Wadudu Wadudu hawana mapafu lakini nafasi ndogo za wazi katika khitini iliyo kwao kiunzi nje na kutoka hapa kuna mabomba madogo (ing. trachea) yanayoingia ndani ya mwili yanayowezesha hewa kufikia mwilini.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Wadudu kadhaa wanakaza mwili kwa musuli za tumboni kusudi la kubadilisha hewa ndani ya trachea lakini wengine hutegemea hewa kuingia peke yake.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Hii inamaanisha ya kwamba mwili wa wadudu hupokea kiasi kidogo cha hewa tu na hii inasababisha wadudu kuwa na miili midogo maana mtindo huu usingeweza kuridhisha mahitaji ya mwili mkubwa zaidi.


Question: Je kuna aina ngapi za oksijeni?

Mfumo wa upumuaji

Marejeo  Viungo vya Nje      A simple guide for high school students  University level (Microsoft Word document)  by noted respiratory physiologist John B. West (also at )   Jamii:Biolojia


Question: Eneo la Asia ni kilomita ngapi?

Asia ya Kusini

Asia ya Kusini ni sehemu ya Asia yenye nchi zifuatazo: Uhindi Pakistan Nepal Bhutan Bangladesh halafu nchi za visiwani Sri Lanka Maldivi Umoja wa Mataifa umehesabu pia Afghanistan na Uajemi katika kanda hili.


Question: Eneo la Asia ni kilomita ngapi?

Asia ya Kusini

Jiografia Asia ya Kusini jinsi ilivyoelezwa hapo juu (bila Uajemi na Afghanistan) ni karibu sawa na Bara Hindi.


Question: Eneo la Asia ni kilomita ngapi?

Asia ya Kusini

Tofauti ni ya kwamba Asia ya Kusini hujumuisha nchi zinazotajwa ilhali Bara Hindi ni eneo linalokaa ju ya bamba la Uhindi.


Question: Eneo la Asia ni kilomita ngapi?

Asia ya Kusini

Kuna sehemu hasa za Pakistan yasiyo juu ya bambala Uhindi bali kwenye mitelemko ya nyanda za juu za Uajemi.


Question: Eneo la Asia ni kilomita ngapi?

Asia ya Kusini

Asia ya Kusini imetengwa na maeneo mengine ya Asia kwa safu za milima mikubwa.


Question: Eneo la Asia ni kilomita ngapi?

Asia ya Kusini

Eneo lake ni takriban kilomita za mraba milioni 4,5 au 10 % za bara lote la Asia.


Question: Eneo la Asia ni kilomita ngapi?

Asia ya Kusini

Takriban 20 % za wakazi wa dunia huishi hapo.


Question: Eneo la Asia ni kilomita ngapi?

Asia ya Kusini

Tazama pia Asia ya Kati Asia ya Mashariki Asia ya Kusini-Mashariki Asia ya Magharibi *


Question: Otto Von Bismarck alizaliwa wapi?

Kulturkampf

Kulturkampf (kwa Kijerumani "Vita vya utamaduni") ni jina la ushindani kati ya serikali za nchi kadhaa, hasa Dola la Ujerumani chini ya chansela Otto von Bismarck, na Kanisa Katoliki katika karne ya 19[1][2][3][4][5][6].


Question: Otto Von Bismarck alizaliwa wapi?

Kulturkampf

Serikali nyingi zilitaka kushika mamlaka zote juu ya raia zake, wakati Papa na maaskofu hawakupenda kupotewa na athira zao za muda mrefu juu ya waumini katika masuala ya kijamii.


Question: Otto Von Bismarck alizaliwa wapi?

Kulturkampf

Ushindani huo ulipata nguvu ya pekee Ujerumani baada ya nchi hiyo kuunganishwa chini ya Prussia na kutenga Austria.


Question: Otto Von Bismarck alizaliwa wapi?

Kulturkampf

Hapo dola jipya lilijikuta kuwa na asilimia ya Waprotestanti kubwa kuliko awali ambapo Wakatoliki walikuwa wengiwengi.


Question: Otto Von Bismarck alizaliwa wapi?

Kulturkampf

Hasa Prussia iliyoongoza dola hilo ilikuwa ya Kiprotestanti kabisa.


Question: Otto Von Bismarck alizaliwa wapi?

Kulturkampf

Mgongano ulisababisha serikali ya Prussia na ya Dola lote kutunga mfululizo sheria za kubana Kanisa Katoliki, na pia kufunga maaskofu wake.


Question: Otto Von Bismarck alizaliwa wapi?

Kulturkampf

Tanbihi  Viungo vya nje  long description  a German anti-Catholic propaganda organization that became active after the Kulturkampf  Kulturkampf in the context of Bismarck's entire domestic policies, by a head of history at Catholic University School in Dublin  13-paged essay in pdf by a Professor of the United States Air Force Academy  speech of Ludwig Windthorst following its analysis  Speech in the Prussian House of Lords, March 10, 1873  LitDok East-Central Europe Herder-Institut (Marburg)  Jamii:Historia ya Kanisa Jamii:Historia ya Ujerumani Jamii:Historia ya Ulaya


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Vita baridi ilikuwa kipindi cha ugomvi kati ya makundi mawili ya nchi duniani miaka 1945 - 1989.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Upande mmoja zilikuwa nchi zilizoshikama na Marekani: kati ya nchi hizo, nyingi zilikuwa ni za Ulaya Magharibi ambazo zilishikana na Umoja wa Kujihami uliojulikana kama NATO.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Upande mwingine nchi zilizoshikamana na Umoja wa Kisovyeti na madola ya Ulaya ya Mashariki.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Vita baridi badala ya vita moto Pande zote mbili ziliunda majeshi makubwa na kuwa na silaha nyingi, lakini hazikuanzisha vita moja kwa moja, ila zilijaribu kutishana na kupeana matatizo kwa njia nyingi.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Kipindi hiki kilikuwa na maandalizi ya vita lakini vita vya kijeshi havikuanza.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Sababu muhimu ya kutoingia katika mapigano ya wazi ilikuwa akiba kubwa ya silaha za nyuklia kila upande na wote walijua ya kwamba vita vingeleta uharibifu mkubwa kabisa kwa nchi zote zilizoshiriki, hata kwa dunia yote.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Chanzo kilikuwa farakano kati ya washindi wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia Vita baridi vilianza baada ya vita kuu ya pili ya dunia.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Marekani, Uingereza na Ufaransa zilikuwa nchi washindi wa vita hii dhidi ya Ujerumani.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Urusi ulikuwa na siasa ya kikomunisti lakini washindi wengine walifuata siasa ya kidemokrasia pamoja na uchumi wa kibepari.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Ikumbukwe kuwa, Urusi ilijitoa kwenye vita vya kwanza vya dunia baada ya kufanya mapinduzi ya Kikomunisti mwaka 1917 hivyo kuachana na ushiriki wa vita hivyo vya mabepari.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Nchi za Ulaya ya Mashariki pamoja na sehemu za Ulaya ya Kati zilikaliwa na jeshi la Kisovyeti lililowahi kuwafukuza Wajerumani katika maeneo haya.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Wasovyeti walianza kuunda serikali zilizoshikamana nao mara nyingi kwa njia ya uchaguzi bandia na kwa kuwalazimisha wanasiasa wa nchi kama Poland, Chekoslovakia au Hungaria kutii madai yao.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Wapinzani walikamatwa na kufungwa.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Katika kila nchi chama cha kikomunisti kiliingizwa katika serikali na vyama vingine vya kisiasa kuwekwa chini ya usimamizi wa Wakomunisti au washauri Wasovyeti.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Mwaka 1946 kiongozi Mwingereza Winston Churchill alilalamika ya kwamba "pazia la chuma" ilitandikwa katika Ulaya kuanzia Stettin upande wa kaskazini hadi Trieste upande wa kusini na nyuma yake uhuru ulikandamizwa.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Viongozi wa nchi za magharibi waliona maendeleo yale kama tishio hata kwa nchi zao ambako vyama vya kikomunisti vililenga pia kushika utawala lakini kwa jumla zilishindwa bila usaidizi wa kijeshi jinsi ilivyokuwa upande wa mashariki.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Hapa nchi za Ulaya ya Magharibi zilishikamana pamoja kuzuia uenezaji wa enzi ya Kisovyeti katika nchi zao.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Uhusiano mbaya ulianza mara baada ya ushindi ukaonekana kabisa miaka 1948-1949 ambapo Wasovyeti walijaribu kuwalazimisha Wamarekani na wenzao kuondoka katika Berlin ya Magharibi kwa kufunga barabara zote zlizounganisha mji huo na Ujerumani ya Magharibi na kuzuia vyakula visifike mjini tena.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Marekani iliweza kulisha wakazi kwa njia ya daraja la angani na ndege zilileta bidhaa.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Kabla ya tukio hili majaribio la Umoja wa Kisovyeti la kupanua upeo wake kwa kusaidia wanamgambo wakomunisti katika Ugiriki na Uajemi kuanzia 1946 yalileta uchungu.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Sababu nyingine za kuunda wasiwasi zilikuwa majaribio ya majasusi Warusi waliotafuta siri za silaha za kinyuklia za Marekani.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

NATO na Mapatano ya Warshawa Nchi za Magharibi ziliunda mwungano wa kijeshi wa NATO (North Atlantic Treaty Organization) wakiahidi kushikamana kama nchi yoyote ingeshambuliwa kutoka nje.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Wasovyeti walijibu kwa kuunganisha nchi zilizokuwa chini ya usimamizi wao katika Mapatano ya Warshawa.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Maungano haya ya kijeshi yalifuatwa na mapatano ya kiuchumi kila upande.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Nchi zilizoanzisha NATO zilikuwa: Marekani, Uingereza, Ufaransa, Italia, Ureno, Uholanzi, Ubelgiji, Luxemburg, Norwei, Denmark, Iceland, Austria na Kanada.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Mwaka 1954 Ujerumani ya Magharibi ilipokewa pia.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Uturuki na Ugiriki zilijiunga pia.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Nchi za Mapatano ya Warshawa zilikuwa: Umoja wa Kisoveti, Albania, Bulgaria, Poland, Romania, Chekoslovakia, Hungaria na Ujerumani ya Mashariki.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Kila upande ulikuwa na nchi mbalimbali zilizoshirikiana nao bila kijiunga rasmi na mapatano yale.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Umoja wa Kisoveti ilishikamana na Kuba, China, Korea ya Kaskazini na Mongolia.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Marekani iliendelea kuwa na mapatano ya kijeshi na nchi nyingi kama Uajemi, Pakistan na Taiwan.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Tishio la vita vya nyuklia Mwaka 1945 Marekani ilikuwa nchi pekee duniani yenye silaha za nyuklia.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Lakini Umoja wa Kisovyeti iliweza kufuata na mwaka 1949 ikalipua bomu la nyuklia.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Kila upande uliendelea kutengeneza akiba kubwa ya silaha hizi.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Hadi miaka ya 1980 idadi ya silaha hizo ilitosha kuharibu uhai wote duniani mara kadhaa.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Viongozi wa kijeshi na wa kisiasa walijua ya kwamba kulikuwa na uwezo wa kuharibu kabisa maadui.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Lakini walijua pia ya kwamba hata maadui wale walikuwa na uwezo huohuo na kila mmoja alijiandaa kabisa kurusha mabomu mengi kabla ya kufa mwenyewe.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Kwa njia hii hofu ya kifo cha kinyuklia ilizuia kuanzishwa kwa vita moto kati ya pande mbili.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Lakini hofu hii haikuzuia vita katika nchi mbalimbali ambako Wasovyeti na Marekani walisaidia upande mmoja dhidi ya marafiki wa upande mwingine.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Mifano ya vita hivyo ni Vita ya Korea na Vita ya Vietnam au pia vita mbalimbali katika Afrika.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Athira ya vita baridi katika Afrika Maendeleo ya Afrika yaliathiriwa pia na vita baridi.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Kwa jumla kila upande ulijaribu kuvuta nchi changa za Afrika upande wake.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Kama serikali ilipatana na upande mmoja, upande mwingine mara nyingi ulikuwa tayari kusaidia wapinzani wa ndani kwa msaada wa silaha na pesa.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Wapigania uhuru katika makoloni ya Ureno kama Msumbiji au Angola walipata msaada wa silaha na pesa kutoka nchi za mashariki kwa sababu Ureno ilikuwa nchi ya NATO.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Wapinzani hao walitazamwa na magharibi kama Wakomunisti na mawakala wa Wasovyeti, hivyo Marekani ilisaidia Afrika Kusini ingawa siasa ya ubaguzi wa rangi ilivunja haki za binadamu.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Madikteta wengi wa Afrika walipata usaidizi wa upande mmoja au mwingine wakitangaza tu kushikamana nao.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Serikali ya Mobutu Sese Seko katika Kongo ilisaidiwa na nchi za magharibi kwa sababu Mobutu alijitangaza kama adui wa Ukomunisti.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Haile Mengistu Mariam wa Ethiopia alipata silaha na washauri kutoka upande wa mashariki na polisi ya siri ya Ujerumani ya Mashariki ilitoa ushauri kwa wapelelezi wa Ethiopia jinsi ya kutafuta wapinzani wa ndani.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Hata kama serikali fulani ya Afrika iliharibu uchumi na kuvunja haki za binadamu iliweza kutegemea usaidizi kutoka kwa upande mmoja wa vita baridi ikijitangaza iko upande wake.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Siad Barre alikuwa na mapatano na Umoja wa Kisovyeti hivyo Somalia ilihesabiwa kati ya nchi za upande wa Kikomunisti.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Baada ya Ethiopia kupatana na Wasovyeti pia tangu mwaka 1974, Somalia iliyokuwa na fitina na jirani yake kuhusu eneo la Ogaden ilihamia upande wa Marekani ikasaidiwa nayo.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Viongozi mbalimbali waliopigania uhuru walipata kimbilio katika nchi za mashariki wakapata nafasi ya kusoma na kujifunza matumizi ya silaha.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Hii ilikuwa sababu moja kwa nini wengi walielekea itikadi ya Usoshalisti na kujaribu mbinu za kisiasa na kiuchumi kufuatana na mfano wa Wakomunisti wa Ulaya hata kama siasa yao haikuwa na matokeo mazuri kwao nyumbani.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Mwisho 1989 Mashindano ya kuongeza silaha mpya yalishinda uwezo wa uchumi wa nchi za kikomunisti.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Katika miaka ya 1970 ilionekana ya kwamba uchumi wao ulibaki nyuma.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Teknolojia mpya hazikuenea kwa sababu utawala wa kidikteta ulijaribu kusimamia mawasiliano yote kwa njia ya polisi na maendeleo yalikwama.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Uchumi ulioongozwa na serikali haukuweza kushindana na nguvu ya ubepari.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Umoja wa Kisovyeti ulitia nguvu jeshi na maendeleo ya silaha lakini uwezo wa kiuchumi haukutosha.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Katika miaka ya 1980 ilionekana ya kwamba nchi za mashariki zilibaki nyuma sana.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Katika nchi kadhaa wananchi walidai haki za binadamu.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Poland iliona harakati ya wafanyakazi waliokataa uongozi wa Wakomunisti wakaanzisha chama cha Solidarnocz na kusababisha utawala wa kijeshi badala ya chama.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Kiongozi mpya wa Umoja wa Kisovyeti Mikhail Gorbachov alielewa hatari ya kuporomoka kwa uchumi wake akatafuta uelewano na Marekani ili kupunguza gharama za jeshi.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Siasa mpya ya glasnost iliruhusu kutoa maoni mbalimbali ikaruhusu pia kiwango fulani cha upinzani dhidi ya viongozi.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Gorbachov aliamua kutotisha tena nchi zilizoshikamana na Umoja wa Kisovyeti kwa mashambulio ya kijeshi jinsi ilivyokuwa awali.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Hapo nguvu za upinzani zilipata kipaumbele katika nchi kama Hungaria na Poland na viongozi wapya walielekea kuongeza haki za kidemokrasia wakakubali vyama vipya na magazeti huru.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Mwaka 1989 wananchi wa Ujerumani ya Mashariki walianza kuandamana wakalazimisha uongozi wa chama cha Kikomunisti kujiuzulu na viongozi wapya walifungua ukuta wa Berlin uliowahi kutenganisha pande mbili za mji huu kwa miaka 38.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Anguko la ukuta wa Berlin lilikuwa dalili ya mwisho wa vita baridi na pia utawala wa Kikomunisti katika nchi za Ulaya.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Kote katika nchi za Kikomunistis serikali ilianguka na viongozi wapya walichaguiwa na wananachi.


Question: Je, Vietnam ina mabomu ya nyuklia?

Vita baridi

Jamii:Vita Jamii:Umoja wa Kisovyeti Jamii:Historia ya Ulaya Jamii:Karne ya 20


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Mikunga-ute ni wanyama wa baharini wa oda Myxiniformes katika ngeli Myxini wanaofanana na mikunga wa kawaida lakini ni wanyama tofauti sana.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Wao ni ukoo wa kale wa samaki bila mataya.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Ndio wanyama pekee wanaojulikana walio na fuvu lakini wasio na uti wa mgongo, ingawa wana vetebra zilizonywea[1].


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Pamoja na mikunga wafyonzaji (ngeli Hyperoartia) wanaunda ngeli ya juu Cyclostomata (maana: wenye kinywa cha mviringo).


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Tabia Mwili Kwa kawaida urefu wa mikunga-ute ni kama m 0.5.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Spishi kubwa kabisa inayojulikana ni Eptatretus goliath yenye urefu hadi sm 127, huku inaonekana kama Myxine kuoi na Myxine pequenoi hufika sm 18 tu (baadhi yao wameonwa kuwa wadogo kama sm 4).


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Mikunga-ute wana mwili kama mikunga na mkia kama kafi.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Ngozi ni uchi na inafunika mwili kama soksi inayopwaya.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Wana fuvu ya gegedu (ingawa sehemu inayozunguka ubongo inashirikisha uo wa nyuzi hasa) na miundo kama meno iliyo na keratini.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Rangi hutegemea spishi, pinki hadi kijivubuluu au nyeusi na madoa meupe yanaweza kuwapo.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Macho ni madoa tu, sio macho yaliyopevuka vizuri ambayo yanaweza kutatua picha.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Mikunga-ute hawana mapezi ya kweli na huwa na sharubu sita au nane kuzunguka kinywa na tundu la pua moja.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Badala ya mataya ya kweli kama yale ya Gnathostomata (vertebrata wenye mataya), kinywa cha mikunga-ute kina jozi mbili za miundo kwa umbo wa chanuo yenye aina za meno kwenye bamba la gegedu linalosogea mbele na nyuma.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Meno haya hutumiwa kushika chakula na kukivuta kuelekea koromeo[2].


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Ngozi inaunganishwa na mwili kwenye jongo la katikati la mgongo na kwenye tezi za ute na hujaa na karibu na theluthi ya kiasi cha damu ya mwili, ikitoa hisia ya gunia lililojaa na damu.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Inadhaniwa kuwa hii ni utohozi kwa kukabiliana na mashambulio ya mbuai[3].


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Ngozi ya mkunga-ute wa Atlantiki, mwakilishi wa nusufamilia Myxininae, na mkunga-ute wa Pasifiki, mwakilishi wa nusufamilia Eptatretinae, hutofautiana kuwa mwisho huwa na nyuzi za misuli zilizomo ndani ya ngozi.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Msimamo wa kupumzika wa mkunga-ute wa Pasifiki huelekea kuwa ameviringana, huku ule wa mkunga-ute wa Atlantiki umenyooka[4].


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Ute Mikunga-ute wanaweza kutoa viasi vikubwa vya ute au kamasi inayofanana na maziwa na kuwa na nyuzi kutoka kwenye tezi au matundu 100 kandokando ya mbavu[5].


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Spishi Myxine glutinosa iliitwa kwa sababu ya ute huo.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Wakishikwa kwa mkia kwa mfano hutoa ute wa nyuzi ndogondogo, ambao huongeza hadi lita 20 za dutu ya kunata ya kijelatini ukichanganywa na maji[6].


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Chakula Wanyama wa baharini wa aina za miata karibu au juu ya sakafu ya bahari ni chanzo muhimu cha chakula, lakini mikunga-ute wanaweza kujilisha na viumbe wa bahari waliokufa au kujeruhiwa wakubwa kuliko wao wenyewe na mara nyingi hata kuingia na kutumbua miili ya viumbe hawa.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Wanajulikana kwa kula nyama ya mawindo kutoka ndani[7].


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Mikunga-ute wana uwezo wa kunyonya dutu ya viumbehai kupitia ngozi na matamvua, ambayo inaweza kuwa na utohozi kwa maisha ya kuokoteza, na kuwawezesha kuongeza fursa adimu za kujilisha.


Question: Mikunga wana rangi ngapi?

Mkunga-ute

Picha  Eptatretinae (Pacific hagfish Eptatretus stoutii) Mikunga-ute wa Pasifiki wakila Myxinae (Atlantic hagfish Myxine glutinosa)  Marejeo  Viungo vya nje  Jamii:Samaki


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Klara wa Asizi (1193-1253) ni mwanamke wa kwanza kujiunga na tapo la toba la Fransisko wa Asizi tena ni mwanamke wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu na msimamizi wa televisheni.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Nafasi ya wanawake katika Kanisa la zama za kati Ulaya Kuanzia karne ya 11 wanawake wa Ulaya walishika nafasi za maana kuliko kawaida katika jamii na Kanisa, wakijitokeza pia kwa wingi kufuata tapo lolote la kiroho la Kikatoliki au la kizushi.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Kumbe Fransisko hakupata mwanamke yeyote wa kumfuata kwa walau miaka sita tangu aongoke, na hata baada ya kumpata Klara, hakuwapata tena wengi.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Sababu ni kwamba hakuwa mchungaji wa roho bali mtu mwenye kutafuta njia yake, wala hakuwa na mpango wa kuanzisha lolote, bali alitaka kushiriki tu hali ya watu wa mwisho.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Basi, kwa wanawake nafasi ya mwisho haikuwa tu ile ya wakoma, bali pia ya makahaba na ya wachawi.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Hivyo kwao chaguo la nafasi ya mwisho lilikuwa gumu zaidi, si tu upande wa mateso bali pia upande wa dharau, mbali ya kwamba lingesababisha masingizio juu ya uhusiano wao na ndugu wa kiume.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Miaka ya kwanza ya Klara Klara alizaliwa mwaka 1193 au 1194, hivyo alikuwa na miaka 12-13 Fransisko alipovua utu wa kale mbele ya mji mzima katika uwanda wa kanisa kuu ule ambako iko nyumba ya Klara.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Kwa hakika huyo akaendelea kusikia habari mbalimbali juu ya Fransisko: alivyopata wafuasi, mmojawao Rufino binamu wa Klara; alivyokubaliwa na Papa n.k.  Hatujui kama ni kwa sababu hizo kwamba alikataa ndoa mbalimbali mpaka akafikia umri wa miaka 18, wala hatujui kama walikutana mara nyingi kwa mashauri ya kiroho.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Ila tunajua kwa hakika kuwa baada ya Klara kukimbia nyumbani usiku na kujiunga na jamaa ya Ndugu Wadogo, akifuatwa na mdogo wake Anyesi baada ya wiki mbili tu, Fransisko alitimiza wajibu wa kumlisha kiroho kwa mahubiri, mifano na hata maandishi.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Kwa ushahidi wa Klara tunajua kwamba hata kwake himizo kuu la Fransisko lilikuwa kuambatana moja kwa moja na ufukara wa Mwana wa Mungu.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Mapema sana (kabla ya mwanzo wa mwaka 1213) Fransisko aliwaahidia akina Klara kuwashughulikia sawa na ndugu wa kiume, akafanya hivyo mpaka kufa, ingawa kipindi fulani alijizuia asiwatembelee kusudi ndugu wengine wasipate kisingizio cha kufanya hivyo.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Kiongozi kwa watawa wa kike  Klara aliitikia kwa namna bora ya upendo na uaminifu, akamsaidia kuelewa vizuri zaidi wito wake wa kitume.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Kufika kwake kwenyewe kulimfanya Fransisko afikirie sana na kushauriana naye juu ya maisha atakayoyashika.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Mara wakatambua njia ya wanawake iwe tofauti na ile ya wanaume: kwa hiyo Klara akawa mmonaki na baadaye abesi, ingawa kwa kushika kikamilifu ufukara mkuu na kuhusiana kidugu na wenzake.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Tofauti na Ndugu Wadogo, ambao Fransisko aliwaelekeza wafuate “mtindo wa Injili takatifu”, yaani Yesu alivyowaagiza mitume waende (Math. 10:5-15), aliwaelekeza Waklara kwenye “ukamilifu wa Injili takatifu”, unaoonyeshwa hasa na heri nane na hotuba nzima ya mlimani (Math. 5:1-7:27), bila ya kuwabana kwa mtindo huo wenye vipengele vingi vya pekee.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Tofauti inaonekana wazi katika ushahidi wa Askofu Yakobo wa Vitry ulioandikwa mwaka 1216 ukieleza maisha ya Wafransisko yalivyokuwa bado mwanzoni: wote walikuwa wanakula jasho lao, ila ndugu wa kiume kwa kufanya kazi hasa mjini au vijijini, kumbe akina dada kwa kubaki katika makao yao.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Fransisko aliwahurumia daima wanawake hao waliokubali dharau na magumu ya kila aina.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Yeye, ambaye hakusita hata kidogo kufuata tu mtindo wa Injili, katika kuwaongoza alizingatia sana udhaifu wa jinsia yao, na kama kwa kulazimishwa tu na Klara alimruhusu kushika magumu mengi: kila mara huruma ya Fransisko na msimamo imara wa Klara vilikutana katika kumpendeza Mungu.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Ni baada tu ya kung’amua msimamo huo, kwamba Fransisko alimuahidia atawatunza sawa na ndugu wa kiume.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Mwongozo wake wa uso kwa uso ukawa muhimu kuliko kuwaandikia kanuni fulani: badala yake mwenyewe alichukua jukumu la kudumisha ufukara mkuu na udugu katika monasteri ya kike.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Baada ya kifo cha Fransisko Baada ya kifo cha Fransisko, akina Klara waliweza kushuhudia madonda ya Yesu katika mikono, miguu na ubavu wa mtakatifu huyo.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Halafu wakaendelea kupigania ufukara mkuu dhidi ya mashauri ya watu mbalimbali.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Ni kwamba baada ya Mtaguso IV wa Laterano (1215) kukataza kanuni mpya iliwabidi wapokee mojawapo ya zamani ili wakubaliwe na Kanisa Katoliki kama watawa.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Basi wakaichagua ile ya Benedikto wa Nursia, wakiifuata katika mambo kadhaa kadiri yalivyopatana na mtindo wao mpya, bila ya nia ya kuwa Wabenedikto.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Hapo ilimpasa Klara kuitwa abesi, jina alilolikubali tu kwa kumtii mwanzilishi, ingawa akaendelea kujiita “mtumishi wa Kristo na wa akina dada fukara”.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Hasa Klara hakutosheka na uhalali wa monasteri yake mbele ya Kanisa, bali kwa njia ya Fransisko aliomba akapewa na Papa Inosenti III “fadhili ya ufukara” (1216), yaani ruhusa ya kuishi bila ya mali hata kijumuia, kama jambo la msingi katika wito wake wa “kuishi kadiri ya ukamilifu wa Injili takatifu”, kwa kuungana na Yesu fukara kama bibiarusi fukara.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Kardinali Ugolino, akiona monasteri za namna hiyo zinavyoongezeka huko na huko, alizitungia katiba (1219) iliyopitishwa na Papa Honori III (1216-1227) ambayo ikawa msingi wa kanuni zote zilizoandikwa baadaye kwa Utawa II.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Lengo lake lilikuwa kukinga monasteri hizo dhidi ya upinzani na kuzipa mtindo wa kimonaki zaidi bila ya kuondoa usahili wake maalumu, ziwe muundo mpya wa aina moja chini ya Kanisa la Roma moja kwa moja.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Katika juhudi zake za kurekebisha umonaki alielekeza hata monasteri kadhaa za zamani zifuate mtindo wa Mt. Damiano.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Desturi kali alizoziagiza humo hazikumtisha Klara, ambaye alijishinda tayari na kujitesa kwa ushujaa mkubwa (katika kula, kuvaa, kulala n.k.) mpaka akakatazwa asizidishe.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Wala hakuogopa ukali wa ugo ulioagiwa na katiba hiyo, ili kutunza mazingira ya sala.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Wasiwasi wake ulihusu ufukara mkuu akiona hautajwi na katiba hiyo.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Mwanzoni Ugolino alitaka msimamo huo udumu katika monasteri kadhaa, ila alipochaguliwa kuwa Papa akaanza kuzipatia mali nyinginyingi, labda kisha kung’amua matatizo yaliyojitokeza.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Lakini Klara hakukubali kabisa akamuomba amtibitishie “fadhili ya ufukara” akakubaliwa (1228), lakini si kwa monasteri zote.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Suala lingine lililojitokeza mapema, halafu likaendelea kusababisha migogoro, ni nani awajibike kuwasaidia Waklara upande wa roho na upande wa riziki.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Fransisko alipokuwa Mashariki ya Kati, Filipo Longo aliteuliwa msimamizi wao, lakini mwanzilishi aliporudi uteuzi huo ukafutwa, masista wakasimamiwa tena na wasio Wafransisko, mpaka Ugolino, kisha kuchaguliwa awe Papa Gregori IX (1227-1241) alipowalazimisha Ndugu Wadogo kuwajibika (1221).


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Klara alipoona wito wake wa Kiinjili upo hatarini upande wa sheria, kwa kuwa kanuni na katiba hazikuwa za Kifransisko, akaanza kuomba aweze kuahidi kushika kanuni ya Ndugu Wadogo badala ya ile ya Benedikto.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Mwaka 1234 akaja kumuunga mkono Anyesi wa Praha, binti mfalme ambaye alikataa kuolewa na mfalme mkuu Federiko II wa Ujerumani akaanzisha monasteri yake iliyokubaliwa “fadhili ya ufukara”.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Alitunga kanuni mpya kwa kuchanganya “mtindo wa maisha” alioandika Fransisko na katiba ya Ugolino, akamuomba Gregori IX, halafu Papa Inosenti IV (1243-1254) waithibitishe, lakini akakataliwa.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Kumbe Inosenti IV akathibitisha katiba ya Ugolino (1245) na kusisitiza ifuatwe kanuni ya Benedikto kwa sababu ina sifa nyingi.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Wakati huohuo alijaribu kusuluhisha mgogoro wa uhusiano kati ya Ndugu Wadogo na Waklara.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Klara alikuwa akiendelea kudai kwa nguvu msaada wa kiroho wa ndugu hao kulingana na ahadi ya mwanzilishi.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Kumbe Mtumishi mkuu Kreshensi wa Iesi (1244-1247) aliomba shirika liondolewe mzigo liliobebeshwa na Gregori IX, yaani himizo la kuanzisha konventi ndogo karibu na kila monasteri ya Waklara.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Basi, Inosenti IV aliamua Waklara wawe chini ya uongozi na mamlaka ya Ndugu Wadogo, akapendekeza masista waunganishwe na Utawa I.  Lakini shirika likazidi kuona litalemewa na wingi wa monasteri.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Mwaka 1247 Inosenti IV akatunga katiba mpya badala ya ile ya Ugolino iliyokwishaenea katika monasteri zote za Kifransisko, ikitumika pengine pamoja na desturi maalumu za mahali.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Katiba hiyo ilifanya kanuni ya Ndugu Wadogo kuwa msingi wa sheria za Waklara bila ya kuwadai waishike katika yote, ila katika utiifu, utovu wa mali na useja mtakatifu.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Katiba hiyo ilimuondolea Kardinali mlinzi mamlaka juu ya Waklara, ambao wakawekwa moja kwa moja chini ya viongozi wa Utawa I.  Kwa katiba hiyo Waklara wakaja kutambulikana Wafransisko kisheria, lakini ndani mlikuwa na pigo kubwa kwa Klara, yaani iliandikwa wazi kuwa monasteri zao zinaruhusiwa kuwa na mali za kujitegemea.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Ndiyo sababu monasteri chache tu zikaipokea katiba hiyo.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Vilevile Ndugu Wadogo wakazidi kulalamika hadi Kardinali mlinzi akajitwalia polepole mamlaka yao na hatimaye (1250) aliwaandikia wasithubutu kujiingiza katika uongozi wa Waklara.


Question: Je,Fransisko wa Asizi alikuwa kiongozi kwa muda gani?

Klara wa Asizi

Hivyo kwa muda mfupi katiba hiyo ikashindikana pande zote.