Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini kabla ya kuondoka waliwahi kuvunja nguvu ya Bizanti kiasi cha kutosha.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kumbe Ulaya Magharibi iliharibu ulinzi wa dola la mashariki dhidi ya Waturuki waliofaulu baadaye kuingia Ulaya.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Badala ya kufukuzwa, jeshi la Waturuki lilianza kuishambulia Ulaya Kusini-Mashariki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1453 ulianguka mji wa Bizanti, na mwaka 1529 Waturuki walifika mpaka Vienna, mji mkuu wa Mfalme wa Ujerumani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hapo walirudishwa nyuma, lakini nchi nyingi za Ulaya Kusini-Mashariki pamoja na Wakristo wao walikaa chini ya Waturuki kwa karne tatu zijazo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika karne XII, ambapo baadhi ya Wakristo walipiga vita vya msalaba kuikomboa nchi takatifu, na baadhi walitekwa na Waislamu kuwa watumwa, zilianzishwa aina mpya za watawa ambao washike maisha ya Kiroho pamoja na upanga ili kusindikiza, kukaribisha, kulinda na kutibu waliohiji Yerusalemu, au wajitolee kukomboa watumwa hata kwa kubadilishana nao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Baadhi ya mashirika hayo yanadumu mpaka leo, lakini yamebadili sana malengo na mbinu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kati ya waanzilishi wakumbukwe Yohane wa Matha (1154-1213) na Petro Nolasco (1180-1249).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa ujumla majaribio ya vita vya msalaba ya kuikomboa nchi takatifu yalishindikana.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Vita hivyo vilidhoofisha Wakristo wa Mashariki waliozoea kuishi chini ya Waarabu Waislamu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kipindi cha vita vya kidini kilisababisha mateso mengi kwa Wakristo Waorthodoksi chini ya Waislamu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Walilipa madeni yaliyoachwa nyuma na ndugu zao kutoka Ulaya Magharibi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika uhusiano mgumu kati ya dini hizo mbili kule Ulaya na Mashariki ya Kati, Waislamu wanastahili pia sifa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ahadi nyingi walizozifanya zilivunjika, lakini mahali pengi Wakristo walipewa nafasi za kuendelea kuishi kati ya Waislamu hata kama ilikuwa kwa ubaguzi na mateso.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Maisha haya yalikuwa mara nyingi magumu, lakini mahali pengi waliweza kubaki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Waliruhusiwa kuendelea na ibada zao (lakini waliweza kukataliwa kujenga makanisa au hata kutengeneza makanisa ya kale isipokuwa kwa kulipa tena kodi za nyongeza).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika mambo ya ndoa au urithi wa mali walikuwa chini ya makanisa yao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Viongozi wa makanisa yao waliwajibika mbele ya serikali ya Kiislamu juu ya ushirikiano mwema.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa namna hiyo jumuiya za makanisa kama vile la Kigiriki, la Kikopti, la Kisiria, la Kiarmenia n.k. zilihifadhiwa mpaka leo katika nchi za Kiarabu, isipokuwa idadi ya waumini wao iliendelea kupungua.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Sababu kuu ni kwamba kama Mkristo amekuwa Mwislamu hakuweza kurudi tena.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Sheria ya Kiislamu inamruhusu Mkristo kugeukia Uislamu, lakini mtu aliyekuwa Mwislamu anastahili adhabu ya kifo akigeukia Ukristo au dini nyingine.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Pamoja na hayo Wakristo walianza kuhamia nchi ambako watakuwa raia huru bila kasoro.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kumbe historia inaonyesha kwamba giza lipo hata upande wa Wakristo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wakati ule Wakristo wengi walikosa vilevile ustahimilivu kwa watu wenye imani tofauti.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hakuna Mwislamu aliyeweza kubaki katika nchi za Hispania na Ureno baada ya kuvunjwa wa utawala wa Kiarabu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Inatosha kulinganisha hali ya Waislamu kule Hispania.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Sehemu kubwa ya Hispania ilikuwa miaka mamia chini ya utawala wa Waarabu Waislamu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika vita vingi mfululizo Wahispania waliteka nchi yao tena.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1492 mfalme wa mwisho Mwislamu alishindwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Waislamu wakaishi chini ya utawala wa Wahispania Wakatoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini miaka michache baadaye Waislamu wote walilazimishwa wapokee ubatizo, wengine waliuawa au kufukuzwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Bila shaka hayo ni matokeo ya hali ya vita kati ya Waislamu na Wakristo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wahispania walionyesha tabia zinazofanana na zile za Wamongolia Waislamu walioharibu makanisa yote ya Asia ya Kati.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini ipo mifano mingine: Wakristo wote walifyekwa Uarabuni kwenyewe kumbe Waislamu waliweza kubaki chini ya Waaustria Wakristo waliotawala nchi za Ulaya Kusini-Mashariki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kweli kati ya dini hizo mbili hakuna anayeweza kujisifu tu juu ya historia ya dini yake bila kukiri makosa na kasoro pia.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ugandamizaji wa wazushi Serikali ziliona ni lazima kutetea umoja wa Kanisa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo viongozi wa Kanisa walishawishika kutumia nguvu ya serikali kuhakikisha uongozi wao ufuatwe.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ikiwa walijitokeza Wakristo waliodai mabadiliko au kupinga uongozi wa Kanisa, serikali iliingilia kati na kuwagandamiza kama "wazushi".


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ilikuwa hasa utajiri wa Kanisa na wa maaskofu wengi uliosababisha ugomvi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika karne ya 13 Ufaransa alijitokeza mfanyabiashara Petro Waldo aliyesikia wito wa Kristo katika maisha yake.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Aliwapa maskini mali yake yote akaanza maisha ya kuhubiri akijaribu kumwiga Bwana Yesu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Akafundisha ya kwamba Mkristo wa kweli anapaswa kumfuata Yesu hata katika maisha ya umaskini.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Akauliza: mbona Kristo alikuwa maskini, lakini maaskofu wa leo ni matajiri?


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wafuasi wake kwanza waliruhusiwa, halafu wakaanza kukutana nje ya makanisa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kanisa liliwatangaza kuwa wazushi wakatafutwa na kukamatwa na serikali.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wengine wakafungwa gerezani, wengine wakauawa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Baadaye ilikuwa kawaida kuweka "wazushi" mbele ya mahakama za pekee na hata kuwachoma moto.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Papa Inosenti III akaunda idara ya pekee "Baraza la Ulinzi wa Imani".


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ofisi hiyo ilikuwa na kazi ya kuwatafuta "wazushi" na kuwahoji juu ya imani zao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wakionekana kuwa na makosa wasitake kutubu walikabidhiwa mikononi mwa serikali iliyotoa adhabu ya kifo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hata hivyo mawazo yao yaliendelea kuzunguka kati ya watu wa kawaida.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wawaldo walihubiri kwa siri katika nchi nyingi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Fransisko na tapo la mafukara  Kama kawaida bidii kwa urekebisho wa Kanisa zilifanikiwa kiasi tu: hasa walei hawakuridhika na wengine walianza kukata tamaa juu ya hali ya Kanisa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Pia hija na vita vya msalaba vilifanya wengi wajionee nchi ya Yesu na hivyo kuvutiwa upya na maisha yake.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ndiyo sababu walistawisha mifumo mbalimbali ya Kiinjili na kulenga maisha ya Kanisa la mwanzoni.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Dhidi ya mwenendo wa mapadri na wamonaki, walisisitiza ufukara na unyofu hata wengi walifikia hatua ya kuliasi Kanisa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ulikuwa wakati wa utajiri kuzidi hata kufanya watu kadhaa waukinai.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika matatizo hayo Mungu aliita watu wairudishe upya roho ya Injili.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo katika karne XIII yalianzishwa mashirika mbalimbali (hasa Wafransisko na Wadominiko, lakini pia Waaugustino, Wakarmeli na Watumishi wa Maria) yaliyoitwa ya ombaomba kwa jinsi yalivyokaza ufukara.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Fransisko wa Asizi alizaliwa katika familia tajiri akawa kijana aliyependa sana muziki na sherehe.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Vitani alifungwa mwaka mmoja akaanza kumtafuta Mungu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Siku moja aliposali akasikia sauti, "nenda ukatengeneze Kanisa langu linalotaka kubomoka".


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Basi, akachukua pesa akaanza kutengeneza kanisa dogo lililokuwa bovu sana.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Baba yake akakasirika akiona kijana anapoteza mali ya familia.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Fransisko akakutana na baba mbele ya Askofu uwanjani akavua nguo zake na kumrudishia baba pamoja na pesa zakeː "Kuanzia sasa nitasema tu, Baba yetu uliye mbinguni".


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Fransisko akaishi maisha kama mtawa akimwomba Mungu amwonyeshe njia.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Siku moja kanisani alisikia somo la Mathayo 10:7-20, akajua: Hiyo ndiyo njia yangu!


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Alielewa maana yake "ukatengeneze Kanisa langu": kwamba si jengo lile dogo alipoanzia, lakini Kanisa la Kristo lililobomolewa kwa sababu ya ujumbe wa Injili kusahauliwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Alianza maisha ya ufukara akijaribu kuiga mfano wa Yesu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Akazunguka akivaa kanzu ya gunia na kuhubiri upendo wa Mungu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Vijana wengine wakamfuata wakaunda utaratibu wa maisha ya pamoja.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Fransisko akaona ya kwamba nyumba za wamonaki zilikuwa tajiri sana (mmonaki mwenyewe hakuwa na mali, lakini jumuiya yake iliweza kuwa tajiri).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa wafuasi wake alikataza jumuiya zisiwe na mali.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Fransisko alipendwa sana kwani alionyesha imani na furaha katika Kristo na upendo kwa watu wote.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwenyewe alisafiri mpaka Afrika akahubiri mbele ya Sultani wa Misri.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ingawa wakati ule vita vilikuwa vinaendelea kati ya jeshi la Kikatoliki la Ulaya na Waislamu, Sultani alimpokea kwa heshima, akamsikiliza na kumruhusu kurudi kwake.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Fransisko aliamini ya kwamba majaribio yote ya kuwashinda Waislamu kwa silaha ni ya bure.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa Mkristo hakuna njia nyingine kuliko mfano wa Bwana Yesu, yaani upendo na unyenyekevu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mfumo wa Wafransisko ulienea haraka sana.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ndugu hao walitembea popote wamevaa usiku na mchana kanzu ileile na kupewa chakula kutoka kwa Wakristo wa kawaida.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Tofauti na wamonaki, wakaishi kati ya watu wakihubiri na kufundisha.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Walikuwa mfano wa kumtegemea Mungu kabisa katika umaskini kwani hawakuwa na mali wala mapato kuliko sadaka za hiari kutoka kwa Wakristo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika maisha hayo walifanana na vikundi kama Wawaldo lakini wakawafundisha Wakristo kufuata uongozi wa Kanisa na maaskofu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo Wafransisko walikuwa silaha muhimu ya Kanisa Katoliki dhidi ya waliopinga utajiri wake.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mahali pengi Wakristo wa kawaida wakajiunga na jumuiya za kiroho zilizokuwa chini ya ulezi wa Wafransisko.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Muda uleule Mhispania kwa jina Dominiko Guzman (1170-1221) aliunda shirika la watawa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kusudi lake lilikuwa kuhubiri.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Akiwa padri aliguswa na uenezi wa uzushi akajitahidi kutatua tatizo hilo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ili akubaliwe na watu wote kama mhubiri halisi wa Injili alishika ufukara wa Yesu na mitume wake: kwenda wawiliwawili, kwa miguu, bila ya kuchukua chochote kwa safari.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo aliliandalia Kanisa kundi la watu wanaofanya kazi ya kuhubiri, ambayo awali ilikuwa maalumu ya maaskofu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa lengo hilo utawa wake ulipunguza miundo ya kimonaki na urefu wa liturujia ili kuacha nafasi ya kusoma na kusali zaidi mmojammoja: hivyo ndugu wahubiri watajipatia ukweli ambao wawashirikishe wengine kwa kuhubiri na kufundisha.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ndio utume unaolingana zaidi na maisha ya sala na kusoma.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wafransisko na Wadominiko walinyosha kiasi kasoro za kukosa mahubiri katika Misa ya kawaida.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Walifanya kazi muhimu sana ya kuwafundisha watu wadogo waliokuwa maskini na bila elimu wala uwezo wa kusoma.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Baadaye Wadominiko waliogopwa pia kwa kazi ya kutafuta na kushtaki walioitwa "wazushi".


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Watawa wa kike hawakuweza kufuata mtindo uleule: waliishi kimonaki lakini kwa kuzingatia ufukara na udugu wa Kifransisko na kwa kuombea utume wa hao ndugu wadogo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Klara wa Asizi (1193-1253), “mche mdogo” wa Fransisko, ndiye mwanamke wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Tapo hilo ni maarufu kwa marekebisho yaliyofuatana hadi leo kuhusu ufukara.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Tangu karne XII wanawake wengine pia walichangia sana ustawi wa utawa, wa maisha ya Kiroho na wa Kanisa kwa jumla hata kwa maandishi yao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kati yao Katerina wa Siena (1347-1380), wa utawa wa tatu wa Mt. Dominiko, ametangazwa kuwa mwalimu wa Kanisa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kuanzia karne XIII zilijitokeza pia jumuia nyingine ambazo pengine zinahusiana na mashirika ya kitawa (yaani za Utawa wa Tatu), lakini hazina nadhiri au si za hadhara.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa kuenea, zikaja kuwa na muundo kama wa mashirika (1401), ingawa kwa kawaida ya kwao yalikuwa na jumuia za kiume na za kike ndani yake.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Baada ya upinzani mwingi, wanawake wakaja kukubaliwa wafanye utume na kuanzisha mashirika yasiyobanwa na ugo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa namna ya pekee Anjela Merici (1474-1540) alitaka wafuasi wake waishi na kutumikia kati ya watu; baada ya karne nne shirika lake likakubaliwa kutambulika kuwa la kilimwengu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Upande wa wanaume Filipo Neri (1515-1595) ndiye maarufu zaidi kati ya walioanzisha jumuia ambapo watu wanaishi pamoja ili kujipatia malezi na kufanya utume fulani, lakini bila ya kuwekwa wakfu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Farakano la Magharibi Wengi wanaona karne ya 13 kuwa kilele cha matunda wa Kanisa Katoliki katika kulea upya Ulaya magharibi kwa kuzaa hasa mashirika ya ombaomba ya Fransisko wa Asizi na Dominiko Guzman, mitindo mipya ya sanaa, pamoja na vyuo vikuu walipostawi walimu wa Kanisa kama Thoma wa Akwino na Bonaventura.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini utaifa, uliotokea Ulaya magharibi kuanzia ufalme wa Ufaransa katika karne ya 14, ulivuruga umoja wa Kanisa na matatizo yalionekana mpaka ngazi ya Upapa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi Papa mpya (Askofu wa Roma) alichaguliwa kufuatana na ukoo au sifa za kisiasa tu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Cheo cha Papa kiliingizwa katika siasa kubwa kati ya wafalme wa Ujerumani, Uingereza na Ufaransa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1300 Papa Bonifas VIII alidai kuwa na madaraka juu ya wafalme wote.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mfalme wa Ufaransa alikasirika akataka kulipiza kisasi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Migongano hii ilisababisha tatizo la Mapapa kwenda kukaa miaka 68 (1309-1377) huko Avinyon (leo nchini Ufaransa) badala ya kuongoza mjini Roma.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Aliyefaulu kumrudisha Papa katika jimbo lake hilo ni Katerina wa Siena, bikira mwenye karama ya unabii.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini baada ya muda mfupi makardinali waliofanya uchaguzi wa Papa mpya walisababisha farakano ndani ya Kanisa lililoendelea kwa muda wa karibu miaka 40 (1378-1417).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika hilo Farakano la Kanisa la Magharibi, baadhi ya maaskofu na waamini wengine walimfuata Papa wa Roma na baadhi Antipapa wa Avignon wakidhani ndiye Papa wa kweli.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hali ilizidi kuwa mbaya: mwaka 1409 walikuwepo watu watatu waliojiita "Papa" na kukubaliwa na sehemu ya maaskofu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Maaskofu na Wakristo walichoka sana farakano hilo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1417 Mtaguso mkuu wa Konstanz (Ujerumani) ulifaulu kuwaondoa wote watatu na kumchagua Papa mpya, Martin V. Farakano la magharibi liliisha kwa Mtaguso wa Konstanz.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Viongozi mbalimbali wakajitahidi kufuta maovu ndani ya Kanisa lakini hawakufaulu sana.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Walikuwepo watu wakubwa wengi mno waliofaidika na hali halisi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Nyumba za wamonaki zilienea sana, pia kwa sababu ilikuwa kawaida kupeleka utawani watoto wasioweza kurithi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Cheo cha uaskofu kilikuwa nafasi iliyotafutwa sana na familia za makabaila kwa ajili ya wanao wasioweza kurithi cheo cha baba.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Uaskofu ulipatikana mara nyingi kwa njia ya kuwahonga wenye haki ya kumchagua au kumthibitisha askofu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Viongozi wa Kanisa katika eneo fulani walipokea hela kabla ya kumchagua askofu mpya.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Papa wa Roma alidai hela kabla ya kumthibitisha askofu yeyote aliyechaguliwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mfalme alidai hela kabla ya kumkabidhi askofu madaraka ya kiserikali katika eneo lake.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini malipo hayo yote yalifidiwa tena na watu wa kawaida, wakulima na wafanyabiashara wa eneo hilo waliopaswa kumlipa askofu kodi zao kila mwaka.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Maaskofu wengine walianguka kabisa wakitumia hela zao katika vita dhidi ya majirani wao, kwa ujenzi wa maboma na makanisa uliopita uwezo wao, au kwa maisha ya ulevi na uasherati.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Askofu alikataliwa kuoa lakini wengi walikuwa na wapenzi wao na kuwajengea nyumba kubwa pamoja na watoto wao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wakristo wengi wakasikitika juu ya hali hii.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mapapa mbalimbali walijaribu kusimamisha maovu hayo lakini bila mafanikio makubwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Yohane Hus na Umoja wa Ndugu Padri Yohane Hus alikuwa mwalimu wa teolojia kwenye Chuo Kikuu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1412 alihubiri kwa nguvu sana kule Praha (leo mji mkuu wa Ucheki), akafundisha ya kwamba mamlaka kuu Kanisani ni katika Biblia si katika maamuzi ya maaskofu au Papa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Maaskofu wakamtangaza kuwa mzushi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Alishtakiwa mbele ya mfalme lakini wengi walimfuata.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Akahifadhiwa na kufichwa na kabaila katika boma lake.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Miaka 1414-1418 kulikuwa na Mtaguso mkuu wa Kanisa Katoliki kule Konstanz, Ujerumani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hus akaitwa kujitetea mbele ya mkutano huo, akaahidiwa ulinzi wa mfalme, yaani kwamba ataweza kurudi tena hata akionekana kuwa mzushi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini kinyume cha ahadi alikamatwa akahukumiwa kuwa mwasi na mzushi, akachomwa moto akiwa hai.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wafuasi wake katika mikoa ya Bohemia na Moravia (leo Ucheki) wakasikitika mno.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wengine wakachukua silaha wakataka kutenga nchi yao kutoka uongozi wa Kanisa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Vita vya miaka mingi vilianza kati ya Wahus na askari wa mfalme na maaskofu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Alama ya Wahus ilikuwa kikombe cha Ekaristi kwani Hus alifundisha ya kwamba Wakristo wote wanapaswa kupokea kikombe kanisani (katika karne XII Kanisa Katoliki lilianza desturi ya kutoa kikombe kwa mapadri tu).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwishoni Ukristo wa Bohemia na Moravia uligawanyika.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wahus wakali waliojaribu kuunda utaratibu wa kisiasa juu ya mahubiri ya Yesu na kuwalazimisha wote kuufuata kwa silaha wakashindwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wengine wakafuata Wahus wasio wakali waliopatana na wakubwa wa nchi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wengine wakabaki ndani ya Kanisa Katoliki, wakaruhusiwa kuwa na ibada ya Misa (chakula cha Bwana) wakipokea sakramenti katika maumbo ya mkate na divai.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1457 kikundi kidogo cha wafuasi wa Hus waliochoka uuaji na vita vya kidini walianzisha jumuiya ya Kikristo iliyoitwa "Umoja wa Ndugu", wakajaribu kuishi kama ndugu wakikaa pamoja, kufanya kazi na kusali pamoja.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwanzoni hawakupokea matajiri waliotaka kujiunga nao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mbinu hii ilifanana na watawa aina ya Wafransisko lakini walikuwa jumuiya ya watu wenye ndoa na watoto.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Waliona muhimu wasiwe na taratibu za utawala katika Kanisa, lakini viongozi wawe kama ndugu na watumishi wa wengine.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hawakutaka kumlazimisha yeyote katika mambo ya imani kama ilivyokuwa katika maeneo ya Wakatoliki na ya Wahus wengine.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwanzoni walihudumiwa kiroho na mapadri wa Kanisa Katoliki, lakini mwaka 1467 waliamua kuchagua watumishi wao wenyewe, wakiwemo mpaka leo mashemasi, makasisi na maaskofu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Umoja huo ulienea Bohemia na Moravia ukawa chanzo cha madhehebu ambayo yalistawi upya kuanzia mwaka 1722 na yanaitwa ya "Wamoravia" (leo wengi wao wanaishi nchini Tanzania).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwisho wa Karne za Kati Karne za 15 na 16 zilikuwa muhimu katika historia ya Ukristo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Huko Asia ya Kati jeshi la Wamongolia Waislamu chini ya kiongozi Timur liliteka na kuharibu nchi nyingi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Makanisa yalichomwa moto popote Asia ya Kati na Uajemi mpaka Palestina.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

(Wakaharibu vilevile nyumba za dini nyingine kama Wabuddha au Wahindu).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1453 mji mkubwa wa Bizanti ukatekwa na jeshi la Waturuki Waislamu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ulikuwa mwisho wa Dola la Roma lilivyoendelea katika eneo la mashariki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Tangu muda ule Wakristo wote wa Mashariki ya Kati wameishi chini ya Waislamu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Waturuki wakaendelea kuingia Ulaya ya Kusini-Mashariki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa muda wakatawala eneo la nchi za Ugiriki, Bulgaria, Romania, Masedonia, Serbia, Albania, Montenegro na Hungaria za leo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ukristo wa Kiorthodoksi ulibaki huru katika nchi za Urusi na Ethiopia tu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini Hispania wafalme Wakatoliki walifaulu kuwafukuza Waarabu kutoka rasi ile.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Tangu mwaka 711 hadi 1491 sehemu za Hispania na Ureno zilikuwa chini ya Waarabu Waislamu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Baadhi ya wenyeji walisilimu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kumbe 1491 mji wa mwisho uliotawaliwa na Waarabu ulitekwa, na mfalme wake akakimbilia Moroko.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wakristo wa nchi hizo walichukua nafasi ya kulipiza kisasi kwa mateso yote ya nyuma.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Waislamu waliobaki walilazimishwa kubatizwa, wengine waliuawa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ingawa uhusiano kati ya mataifa ya Waislamu na ya Wakristo ulikuwa mgumu yaliendelea kufanya biashara.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla Waarabu walikuwa na ujuzi zaidi katika mambo ya elimu na ufundi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Vilevile walifaulu sana katika biashara.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ni Waarabu walionunua bidhaa kule India na kuzipeleka mpaka Italia.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wazungu walisikitikia sana bei kubwa ya bidhaa hizo na hasa faida kubwa ya wafanyabiashara Waislamu lakini wakazinunua kwani wenyewe walishindwa kuzitengeneza.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika kipindi kilekile mawazo mapya yalienea duniani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Anguko la Bizanti mwaka 1453 lilisababisha wasomi wengi wa mashariki kukimbilia Ulaya Magharibi wakileta vitabu vyao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wataalamu walianza kusoma tena vitabu vya Wagiriki na Waroma wa kale.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Elimu ilisonga mbele.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hasa mijini shule ziliundwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mjerumani kwa jina Gutenberg alitengeneza mashine ya kwanza ya kupiga chapa vitabu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo vitabu vilianza kupatikana kwa urahisi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Habari zikazunguka haraka kati ya nchi na nchi, hali isiyojulikana karne nyingi tangu anguko la Dola la Roma.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Yakaanza kusambaa tena mafundisho ya kale kuwa dunia si tambarare lakini mviringo kama chungwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Alijitokeza nahodha Mwitalia kwa jina Kristoforo Kolombo aliyetaka kujaribisha mafundisho hayo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ikiwa dunia kweli ina umbo la chungwa inawezekana kuelekea magharibi kutoka Hispania na kufika mashariki katika Bara Hindi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa njia hiyo inawezekana kufanya biashara moja kwa moja na nchi tajiri za mashariki bila kuwapa faida wafanyabiashara Waarabu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mfalme wa Hispania akampa Kolombo fedha za kuandaa meli tatu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1492 Kolombo akaondoka Hispania akakuta bara jipya magharibi lililoitwa baadaye Amerika.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

(Mwenyewe alifikiri amefika Bara Hindi, hivyo akawaita wenyeji "Wahindi" na visiwa alipofika mwanzoni mpaka leo huitwa "West Indies" = India Magharibi).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wahispania walipora utajiri wa mataifa ya Amerika yaliyokosa silaha za kushindana nao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Utajiri huo mpya ulisaidia maendeleo ya Ulaya kupiku yale ya mataifa ya Waislamu na ya Asia.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Urekebisho wa Kikatoliki na Matengenezo ya Kiprotestanti  Umoja halisi wa Kanisa unaweza kupatikana tu katika ukweli wa Injili ya Yesu Kristo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ni habari mbaya kwamba katika karne ya 16 kuupigania ukweli huo kulivunja umoja wa Ukristo wa magharibi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Haiwezekani kushangilia mafarakano ya wafuasi wa Yesu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Yale ya karne hiyo yalitokana na kuelewa tofauti kweli za imani ya Kikristo na yalikuwa na ukali kwa sababu pande zote zilisadiki kwamba kushikilia kwa usahihi ufunuo wa Mungu ni suala la wokovu wa milele.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa mfano, Martin Luther aliandika, «Sikubali mafundisho yangu yahukumiwe na yeyote, hata kama ni malaika.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Asiyekubali mafundisho yangu hawezi kufikia wokovu».[1]


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Pamoja na hayo, mambo mengi yalichangia farakano, si teolojia tu, bali siasa, uchumi, jamii na utamaduni.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wakati huo mara nyingi hoja za imani na malengo ya kisiasa vilichanganyikana: wanasiasa wengi walitumia hoja hizo ili kufikia malengo ya kiutawala, na vilevile wanateolojia walitumia siasa kutetea mafundisho yao ili kuvuta watu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ndiyo sababu Luther alichorwa kama shujaa wa taifa la Ujerumani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi pande zote zilipotosha maana ya wapinzani na kuwachora vibaya wakivunja amri ya nane inayokataza uongo dhidi ya jirani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hata waliojitahidi kusema ukweli tu juu ya wengine kwa kawaida hawakujitahidi vya kutosha kuelewa msimamo wao na kuona kwamba pengine si mbaya zaidi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kila mmoja alitaka ushindi akachangia ugomvi uliorithishwa kwa vizazi vilivyofuata.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo, kilichosababisha zaidi farakano si masuala ya imani yaliyojadiliwa na Waprotestanti, bali lawama zao dhidi ya hali mbaya ya Kanisa la wakati huo iliyokuwa inakera wengi na kuwaelekeza kuunga mkono urekebisho.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hapo kale neno hilo (kwa Kilatini reformatio) lilihusu badiliko la hali mbaya iliyopo ili kurudia hali nzuri zaidi ya awali.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika Karne za Kati lilitumika mara nyingi kwa marekebisho ya umonaki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika karne ya 15 haja ya urekebisho ilionekana wazi si tu kwa mashirika ya kitawa bali kwa Kanisa lote.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hasa Mtaguso wa Konstanz (1414-1418) ulidai kabisa ufanyike «katika kichwa na katika viungo».


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini kwa jumla mitaguso yote ya Karne za Kati na mikutano mingi ya Bunge la Dola la Ujerumani ililenga urekebisho wa Kanisa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa kweli Karne za Kati zilikuwa na mchanganyiko wa mambo yaliyopingana: ibada za nje tu na za dhati kabisa; teolojia iliyoelekeza kutenda kwa msingi wa nipe nikupe na hakika ya kwamba binadamu anategemea kabisa neema ya Mungu; kutojali wajibu hata upande wa viongozi wa Kanisa na marekebisho safi ya mashirika ya kitawa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Karne XV ilikuwa kipindi cha umotomoto wa pekee katika Kanisa, ambapo walei wengi zaidi na zaidi walipata elimu nzuri, hivyo walitamani hotuba bora na mafundisho ya kuwasaidia kuishi Kikristo zaidi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Luther aliitikia haja hizo zilizomgusa sana kama mtu wa wakati wake.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwenyewe alitumia kwa nadra neno urekebisho, lakini likaja kuwa jina la kawaida la matukio yale mengi ya miaka 1517 - 1555, yaani kuanzia uenezi wa hoja 95 za Martin Luther hadi amani ya Augsburg.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kati yake mabishano ya Kikanisa yaliyosababishwa na teolojia ya Luther, yalichanganyikana mapema na siasa, uchumi na utamaduni, kutokana na hali halisi ya wakati huo, mbali kuliko mwenyewe alivyofikiri.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Viongozi Wakatoliki, yaani Papa na Mfalme mkuu wa Ujerumani, waliona kwa masikitiko kutokea kwa mafarakano lakini mawazo yao yalitekwa na shughuli nyingi za siasa na vita hata wakatumia nguvu zao kushindana kati yao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwanzoni walimwona Luther kuwa padri mdogo tu apaswaye kurudishwa kwenye njia iliyo halali.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Papa Leo X hakuona umuhimu mkubwa katika habari zake: mwaka 1521 akamtenga Luther katika Kanisa, halafu akapokea habari za Bunge la Ujerumani lililomhukumu Luther kuwa mzushi na adui wa taifa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Miaka 1522/1523 akafuata Papa Adriano VI: akiona uenezaji wa haraka wa mafundisho ya Luther kila mahali akakiri Kanisa lilikuwa na makosa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini uongozi wake ulidumu muda mfupi mno.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Papa Klementi VII aliyefuata hakuwa na mawazo ya kiroho, akashughulikia zaidi siasa akipigana vita na Mfalme juu ya kutawala mikoa mbalimbali ya Italia.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1527 jeshi la Mfalme liliteka Roma, Papa akakimbia.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Walipatana mwaka 1529 lakini mwaka uleule Waturuki Waislamu walifika mbele ya mji mkuu wa mfalme, Vienna.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa shida tu jeshi la Wakristo liliwashinda.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mfalme Karolo V wa Ujerumani alikuwa pia Mfalme wa Hispania.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1521 jeshi la Wahispania liliteka Meksiko, baadaye Peru katika Amerika Kusini.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Dhahabu na fedha za huko zilianza kuletwa Hispania.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mfalme hakuwa na muda wala nguvu kushindana na sehemu kubwa ya makabaila wa Ujerumani waliomuunga mkono Luther.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kivulini mwa matokeo hayo mafundisho ya Waprotestanti yalienea haraka pande nyingi za Ulaya.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kuanzia mwaka 1530 ilikuwa wazi kwamba farakano limetokea, likitenga na Papa sehemu kubwa ya Ulaya Kaskazini pamoja na matengenezo yenyewe kuvunjikavunjika katika madhehebu mbalimbali.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Sasa sauti ya wale waliodai urekebisho ndani ya Kanisa Katoliki ilisikika zaidi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Papa Paulo III akachukua hatua mbili: kwanza aliandaa mtaguso wa maaskofu wote halafu aliimarisha Baraza la Ulinzi wa Imani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ofisi hiyo ilikuwa na kazi ya kufuatilia habari zote za upinzani dhidi ya Kanisa Katoliki na kuomba serikali zilizokuwa mikononi mwa Wakatoliki kugandamiza wote waliotaka kufuata mafundisho ya Luther na wenzake.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Baraza hilo lilikuwa na nguvu sana: kwa jumla lilifaulu kufuta vikundi vyote vya Wainjili katika nchi kama Italia, Ureno na Hispania.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini ugandamizaji huo uliongeza uchungu kati ya madhehebu ukasababisha ugandamizaji wa Wakatoliki katika maeneo ya Walutheri na ya Wareformati.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Chombo kingine kilikuwa "Orodha ya vitabu vilivyopigwa marufuku" kwa kila Mkatoliki asivisome, navyo havikuruhusiwa katika nchi katoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Orodha hiyo ilifutwa rasmi na Papa Paulo VI mwaka 1965.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Chombo kingine muhimu zaidi cha urekebisho wa Kikatoliki kilikuwa Shirika la Yesu, jumuia ya mapadri iliyoongozwa na "Jenerali" wake akitumia nidhamu ya kijeshi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwanzilishi wake ni Ignas wa Loyola, Mhispania ambaye alikuwa mwanajeshi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1521 alijeruhiwa vibaya vitani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Alipokaa hospitalini muda mrefu akasikia wito wa Mungu uliobadilisha maisha yake.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kisha kuacha jeshi, akamtolea Bikira Maria upanga wake akawa "Mwanajeshi wa Kiroho".


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Alifuata kwa juhudi zote maisha ya kiroho na kutunga Mazoezi ya Kiroho ili kuongoza watu wamfuate Yesu Kristo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1534, Ignas alikusanya vijana sita wakaweka nadhiri za ufukara, useja mtakatifu na utiifu, halafu ile ya kumtii daima Papa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kisha kusoma teolojia akapadrishwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Akakusanya kikundi cha marafiki akiwaongoza kujenga maisha ya kiroho kwa njia ya mazoezi ya pekee.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wote walifuata utaratibu uleule.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kila mwaka walikutana kwa kipindi cha sala, kutafakari na kusoma kilichofuata hatua au mbinu maalumu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wengi walianza kumfuata na chama chake kikakubaliwa na Papa mwaka 1540.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Shabaha kuu ilikuwa kutetea Kanisa chini ya Papa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kila mwanachama alitakiwa kuwa na elimu ya juu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo Kanisa Katoliki liliimarika katika teolojia, jambo lililowahi kukazwa zaidi na Waprotestanti.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mapadri Wajesuiti walifanya hasa kazi ya ualimu wakiunda shule na kufundisha vijana elimu pamoja na upendo kwa Kanisa Katoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mkazo mwingine ulikuwa kufufua utaratibu wa maungamo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Popote Ulaya Wajesuiti walikuwa washauri hasa wa watawala Wakatoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Waliposikiliza ungamo la dhambi zao walipata nafasi nzuri ya kuwapa mawazo na kusababisha hatua za serikali dhidi ya Waprotestanti.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo kwa athari ya Wajesuiti polepole Uprotestanti ulirudi nyuma katika nchi za Ulaya ambako wakazi wengi walikuwa wameanza kufuata mafundisho ya Martin Luther na Calvin lakini watawala walikuwa bado Wakatoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mbali nao, mashirika mengine yalifanya kazi kubwa ya kuzuia uenezi wa Uprotestanti, kuanzia Wafransisko waliowahi kutambua hatari kabla ya viongozi wa Kanisa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Baadaye ulikuwa hasa urekebisho wa Wakapuchini uliorudisha wengi katika Kanisa Katoliki kwa upole, usikivu na ushuhuda wa maisha safi yenye kujitosa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Miaka 1545-1563 maaskofu wa Kanisa Katoliki walikutana Trento, Italia kaskazini, wakajadiliana juu ya mafundisho na hali ya Kanisa, wakachukua hatua za kuondoa matatizo na kuimarisha imani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Maazimio yake makuu yalibaki muhimu mpaka karne ya 20: a) Msingi wa imani ni Biblia pamoja na mapokeo ya Kanisa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

b) Sakramenti ziko saba.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

c) Juu ya kuhesabiwa haki (jinsi ya kupata wokovu) ni kwamba mwanadamu hahesabiwi haki kwa sababu ya matendo yake mema bali kwa neema ya Mungu, lakini lazima mwanadamu ashiriki katika kupokea na kutumia neema hiyo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

d) Kanisa peke yake lina mamlaka ya kueleza maana ya Biblia; Mkristo asijisomee bila mwongozo wa Kanisa; toleo pekee la Biblia linalofaa ni lile linalotolewa na Kanisa Katoliki katika lugha ya Kilatini (lililoitwa "Vulgata" - pamoja na vitabu vya "Deuterokanoni" vilivyotengwa na Luther).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

e) Kufuta maovu katika Kanisa: kampeni za kuuza vyeti vya rehema, malipo ya maaskofu kwa Papa ili awathibitishie cheo, askofu kuwa na majimbo zaidi ya moja (walivyofanya zamani kwa sababu ya mapato).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

f) Mapadri wawe na elimu, wote wapitie masomo ya seminari, kila mmoja afuate utaratibu wa kusoma Biblia kila siku, mahubiri yawepo katika kila Misa ya Jumapili.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

g) Itungwe Katekisimu ya kwanza ya Kanisa Katoliki, pamoja na vitabu vipya vya liturujia.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla Mtaguso wa Trento ulishindwa kuwavuta Wainjili warudi, lakini uliendeleza urekebisho wa Kanisa Katoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika nchi zilizobaki chini ya Roma Kanisa lilipata nguvu tena kwa kuimarisha mafundisho ya kale pamoja na kuondoa kasoro mbalimbali.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hata hivyo haikuwezekana kufuta farakano lililotokea tayari.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Vita kati ya madhehebu ya Kikristo  Karolo V, Kaisari wa Dola Takatifu la Kiroma, aliendesha Vita vya Schmalkald (1546-1547) dhidi ya maeneo ya Walutheri yaliyokuwa ndani ya dola hilo kubwa la Ujerumani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lengo lake lilikuwa kuwalazimisha watawala wadogo waliowaunga mkono Walutheri wafute matengenezo yote.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwanzoni alishinda (20 Julai 1547); kwenye Bunge la Augsburg (1547-1548) alidai Walutheri wakubali kuwa chini ya maaskofu na Papa wa Kanisa Katoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ingawa aliruhusu ndoa ya mapadri na kupokea ekaristi kwa maumbo yote mawili (mkate na divai), maitikio hayakuwa mazuri hata kidogo: kukawa na vurugu kubwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1552, baada ya njama ya watawala hao dhidi ya Karolo V, vilianza tena vita ambavyo vilimlazimisha kukimbia Austria.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hatimaye watawala Walutheri walipatana na mwanae, mfalme Ferdinand III.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo jaribio la kufuta Ulutheri kijeshi lilishindikana kabisa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Vita vilimalizika mwaka 1555 kwa amani ya Augsburg.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mapatano hayo yalilenga kuwezesha wananchi wenye imani tofauti waishi katika taifa lilelile.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Watawala walipewa haki ya kuwachagulia madhehebu ya dini raia wao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wasiokubali kufuata imani ya mtawala, walipewa tu haki ya kuhamia eneo lingine ambapo mtawala wake alikuwa na imani yao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo katika Dola la Kijerumani yalikubalika rasmi maeneo yaliyoshikilia Ungamo la Augsburg na yale yaliyobaki katika Kanisa Katoliki, lakini si wenye imani tofauti na hizo mbili, kama vile Wareformati na Waanabaptisti.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Amani ya Augsburg kwanza ilifaulu kuleta mahusiano imara upande wa siasa, lakini baadaye haikuweza kuzuia mlipuko wa vita vikali vya karne XVII: vita vya miaka 30 (1618-1648).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Madola ya Ujerumani yalipigana kati yao, na nchi za nje zilishiriki zikiwemo Hispania, Ufaransa, Uswidi, Uholanzi na Denmark, lakini mapigano yake yalitokea hasa katika Ujerumani kwenye eneo la Dola Takatifu la Kiroma.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ni kwamba uhusiano kati ya madhehebu ya Kikristo ulikuwa mbaya kwa muda mrefu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Karibu katika kila nchi Wakristo walilazimishwa kufuata madhehebu rasmi, ama Ukatoliki ama Ulutheri.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ikiwa mtawala fulani aliona vema kukubali mawazo ya Luther mapadri wote walipewa chaguo la kufuata Ulutheri au kuhama nchi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Vilevile baada ya kifo chake ikiwa mtawala aliyefuata alikuwa na msimamo tofauti, mapadri wakarudi na wachungaji wa Kiinjili wakafukuzwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Raia hawakuulizwa wenyewe wanasadiki nini, isipokuwa katika miji iliyojitawala na kuwa na utaratibu wa kidemokrasia.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini hata mijini huko haikuwa kawaida kuruhusu madhehebu mawili mahali pamoja.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mafundisho ambayo kwetu leo yanaonekana kuwa na tofauti ndogo yaliweza kumfikisha mtu gerezani au hata kifoni.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Uhusiano mbaya ulikuwepo vilevile kati ya wafuasi wa Luther na Wareformati.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katekisimu zao zilitumika kama bendera.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Walishutumiana kuwa wazushi wasioelewa vizuri kiini cha imani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kilichofuata ni kipindi cha vita vya kidini kule Ulaya.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kilele kilikuwa Vita vya Miaka 30 ambavyo vilianza kule Bohemia na Moravia kwa sababu watawala wadogo waliokuwa karibu na Umoja wa Ndugu walijaribu kumpindua Mfalme Mkatoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Vita hivyo vilianza kama mapigano ya kidini kati ya madhehebu tofauti ya dola moja la Ujerumani, lakini viliendelea kuwa vita vya Ulaya nzima ambako nchi ya Wakatoliki kama Ufaransa ilishikamana na Uswidi ya Kiprotestanti dhidi ya Kaisari Mkatoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Vita hivyo vilileta uharibifu mkubwa mno katika Ujerumani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kuna makadirio ya kwamba karibu theluthi moja ya wakazi wote walikufa kutokana na mauaji, njaa na magonjwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika maeneo ya Ujerumani ya Kusini zaidi ya nusu ya watu walipotea.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wanajeshi walikuwa askari wa kukodiwa ambao mara nyingi hawakulipwa bali walipewa uhuru wa kutwaa kwa mabavu chochote walichotaka.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Uchovu ulileta majadiliano juu ya amani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1648 wawakilishi wa wafalme walipatana katika amani ya Westfalia kuhusu kanuni za amani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Madhehebu matatu yaliyokubaliwa Ulaya ni Wakatoliki, Walutheri na Wareformed; mengine (kama Waanabaptisti na Umoja wa Ndugu) yaliangaliwa kuwa ya kizushi popote.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kila mtawala aliamua kwa dola lake ni yapi kati ya madhehebu matatu halali yatafuatwa lakini raia walikuwa na haki ya kutoka katika nchi kama mtawala alikataa dini yao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Sheria ilikuwa: "Cuius regio, eius religio" (mwenye nchi ni mwenye kuamua dini) Katika maeneo kadhaa Wakristo wa madhehebu tofauti walipewa ustahimilivu, lakini katika maeneo mengine walipaswa kuhamia nchi ya madhehebu yao au kufuata madhehebu rasmi ya nchi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ikiwa mtawala atabadili madhehebu baadaye wananchi wataruhusiwa kuendelea walivyozoea.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Uholanzi na Uswisi zilitoka katika Dola Takatifu la Kiroma kama nchi huru za pekee.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mfalme wa Uswidi alitwaa maeneo makubwa katika Ujerumani ya Kaskazini Kumbe mapatano hayo yaliunda ramani ya kimadhehebu kule Ulaya yenye maeneo ya Wakatoliki, Walutheri au Wareformati watupu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Jumuiya ndogo ziliendelea kugandamizwa wakapata ustahimilivu mahali pachache.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo wafuasi wa madhehebu madogo walilazimika kuficha imani yao au kuhamahama katika Ulaya.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wakati ule nafasi mpya ilitokea: Mfalme wa Uingereza alikuwa na makoloni Marekani lakini alikosa watu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Akatafuta walowezi kwa ajili ya makoloni yake akiwaahidia wote kwamba watapata shamba pamoja na uhuru wa dini.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo watu kutoka nchi nyingi za Ulaya walianza kuhamia Marekani, hasa wale waliokosa uhuru huo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mpaka leo nchi mbalimbali za Ulaya zinafuata hasa madhehebu moja, na Marekani ina madhehebu makubwa ambayo hayana wafuasi wengi Ulaya, k.mf. Wabatisti.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Umisionari kupamba tena  Wakati wa matengenezo na mafarakano ulikuwa pia kipindi kilicholeta habari za nchi mpya kwa watu wa Ulaya.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mataifa ya Wahispania na Wareno yalijenga aina mpya za meli zilizoweza kusafiri kote duniani hata kuvuka bahari kubwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wafanyabiashara na wanajeshi wao walizunguka pande zote za dunia wakiambatana na mapadri wao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hao walikutana na wenyeji wengi wa nchi mbalimbali wasio Wakristo, au walikuwa Wakristo lakini si washiriki wa Kanisa Katoliki (kama Waethiopia au Wahindi wa Kusini).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wakaanza kuwaeleza imani, wakahubiri mbele ya Mfalme wa China, mbele ya Negus Negesti wa Ethiopia na mbele ya watawala wa Amerika Kusini.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Tatizo la misheni hizo lilikuwa kwamba liliambatana na uenezaji wa kijeshi wa Hispania na Ureno.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hasa Amerika wamisionari walijikuta kati ya mahitaji ya walowezi, waliotaka kuhudumiwa kiroho, na mahitaji ya wazalendo, waliogandamizwa vibaya na walowezi walewale.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Serikali ya kikoloni ilikuwa vilevile serikali ya mfalme Mkatoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Haikuwa rahisi kwa wamisionari kutofautisha kati ya pande hizo mbili.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi Kanisa lilibariki tu utawala wa kikoloni uliogandamiza wenyeji.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini mara kwa mara walijitokeza Wakristo wengine waliopinga unyama na kuleta taarifa za kweli kule Ulaya.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mmojawao alikuwa Askofu Bartolomeo Las Casas aliyewashtaki walowezi Wahispania kwa sababu waliua wenyeji wengi wakiwalazimisha kufanya kazi zao migodini na mashambani bila kujali afya zao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Akafaulu kuleta sheria zilizolinda Waamerika na kupunguza ukali dhidi ya watumwa, lakini walowezi walijaribu kumwua.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Zaidi tena Wajesuiti walijaribu kuwalinda Waindio wa Paraguay wakiwakusanya katika vijiji vya ujamaa vilivyojitegemea kiuchumi na hata kisiasa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini walishtakiwa na walowezi majirani waliotaka kuwinda watumwa, ati wanadhoofisha utawala wa kikoloni.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mwishoni Wajesuiti walifukuzwa na serikali, na vijiji vya Wakristo wenyeji waliharibiwa na wawindaji wa watumwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kule Asia mapadri wa Shirika la Yesu walifaulu kupanda mbegu ya Injili mpaka Japani na China.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Walijitahidi kupatanisha Injili na utamaduni wa nchi hizo ambao ni tofauti na desturi za Ulaya.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini uongozi wa Kanisa kule Roma uliwakataza wasitumie mbinu hizo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo Wakristo wa Japan walionekana kufuata dini ya kigeni.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa sababu hiyo waligandamizwa, ila wachache walishika imani yao kwa siri mpaka kutokea kwa uhuru wa dini katika karne ya 19.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kati ya wote anakumbukwa hasa Fransisko Saveri (Francisco de Jasso y Azpilicueta) (Javier, Navarra, leo nchini Hispania, 7 Aprili 1506 - kisiwa cha Shangchuan, China, 3 Desemba 1552), padri wa Shirika la Yesu, ambalo alichangia kulianzisha pamoja na Ignas wa Loyola.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Baadaye alitangaza Injili katika nchi nyingi za Ulaya, Afrika na Asia hata akawa kati ya wamisionari maarufu zaidi ya historia ya Kanisa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kati ya miaka 1500 na 1850 wamisionari Wakatoliki walihubiri kwenye pwani ya Afrika, hata Afrika Mashariki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Walifuata uenezi wa Wareno waliojaribu kutawala pwani hiyo kama vituo vya biashara kati ya Ulaya na Bara Hindi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ustawi wa pekee ulipatikana katika ufalme wa Kongo (kusini kwa mto huo) ambapo Wakristo walifikia kuwa 50% za wakazi wote, na kati yao alipatikana askofu Mwafrika wa kwanza kutoka Kusini kwa Sahara, Dom Enrique.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kutoka kwa makao yao ya Sofala na Msumbiji walijaribu pia kutawala biashara ya dhahabu iliyochimbwa katika eneo la Mwene Mtapa (Zimbabwe).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kati ya matunda bora ya uinjilishaji huo wanakumbukwa "Mashahidi wa Mombasa" waliomfia Yesu mwaka 1631.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mizizi ya Kanisa Afrika ilikauka tena mnamo karne za 16-18 kwa sababu ya kuingiliana kwa hotuba ya Injili na siasa ya ukoloni.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Udhaifu wa kibinadamu uliongezea ugumu wa mazingira na hali ya hewa kwa ajili ya wamisionari kutoka Ulaya.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Upietisti  Upietisti (kwa Kiingereza Pietism, kutoka neno la Kilatini pietas, yaani heshima kwa Mungu, kwa wazazi, kwa ndugu na kwa nchi asili) ulikuwa tapo lenye athari kubwa kati ya Walutheri, lakini pia kwa madhehebu mengine ya Uprotestanti, na hata kwa Wakatoliki huko Ulaya na Amerika Kaskazini[2] tangu mwishoni mwa karne ya 17.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Uliunganisha mikazo ya Kilutheri kuhusu mafundisho ya Biblia ya Kikristo na mikazo ya Kikalvini kuhusu maadili imara.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Asili yake ni Ujerumani ya leo na kazi ya Philipp Jakob Spener, mwanateolojia Mlutheri aliyesisitiza mabadiliko ya Mkristo kwa aina ya kuzaliwa upya.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ingawa yeye hakudai wafuasi wake wajitenge na Wakristo wenzao, mahimizo yake yalielekea huko.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Upietisti ulienea kwanza Uswisi na nchi nyingine za lugha ya Kijerumani barani Ulaya, halafu Skandinavia na Baltiki (ulipoathiri zaidi tena utamaduni wa Kikristo kupitia watu kama Hans Nielsen Hauge huko Norway, Carl Olof Rosenius huko Sweden, Katarina Asplund huko Finland na Barbara von Krüdener katika nchi za Baltiki), na hatimaye Ulaya nzima.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kutoka huko ulipelekwa Amerika Kaskazini, hasa kwa njia ya wahamiaji kutoka Ujerumani na Skandinavia, ukaathiri Waprotestanti wenye asili tofauti ukachangia katika karne ya 18 mwanzo wa Ukristo wa Kiinjilisti, ambao leo una waumini milioni mia tatu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Tapo la Upietisti ndani ya Ulutheri lilifikia kilele chake katikati ya karne ya 18, lilififia kati karne ya 19 na kutoweka Amerika mwishoni mwa karne ya 20.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hata hivyo, baadhi ya misimamo yake iliathiri Uprotestanti kwa jumla, ikimchochea kasisi Mwanglikana John Wesley kuanzisha tapo la Wamethodisti, na vilevile Alexander Mack kuanzisha tapo la Schwarzenau Brethren kati ya Waanabaptisti.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Huko Marekani, Upietisti ulitawala pia kati ya Quakers, Wakalvini, Wabaptisti, Waanglikana n.k.  Umisionari wa Kiprotestanti Tumeshaona kwamba tangu mwaka 1500 wamisionari Wakatoliki walienda sehemu mbalimbali za dunia.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika karne ya 17 Waprotestanti walienea nje ya Ulaya, lakini bila kumtangaza Kristo kwa wenyeji, kwa mfano katika makoloni ya Marekani mashariki ya leo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kumbe katika 18 walianza kuiga mifano ya wamisionari Wakatoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Uenezaji wa Ukristo wa Kiprotestanti ulianzishwa na Wakristo kutoka nchi za Ulaya zilizoendelea kama Uingereza, Ufaransa na Ujerumani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mapinduzi ya viwandani yaliongeza sana uwezo wa kiuchumi wa mataifa hayo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Biashara ya kimataifa ilianza kuunganisha nchi za mbali sana.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Vyombo vya usafiri kama vile meli, reli na baadaye hata ndege vilifikisha watu na bidhaa kila sehemu za dunia.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Watu walianza kupata habari za nchi zisizojulikana kwao mpaka wakati ule.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wakristo wa nchi za Ulaya walitumia mawasiliano hayo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Labda tunaweza kulinganisha hali hiyo na sera za mitume ambao walitumia njia zilizofunguliwa na biashara ya Kiroma katika karne za kwanza.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wengine waliona uwezo wao kama wito wa Mungu kwa Wakristo wa Ulaya katika karne ile hasa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mahali pengi Ulaya Wakristo hawakuridhika tena na hali ya Kanisa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ukristo ulikwisha kuwa sehemu ya utamaduni na jambo la kawaida.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Bila kutafakari sana, mtoto alibatizwa, akafundishwa na kupewa Kipaimara, akafunga ndoa kanisani, akawabatiza watoto wake halafu akazikwa kwa ibada.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kanisa lilikuwa kama idara ya serikali iliyosaidia taifa kuweka utaratibu wa kidini kwa manufaa ya maadili ya umma.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Serikali zilihimiza watu washiriki na kuhudhuria ibada.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wasipofika kanisani waliweza kutozwa faini.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini mazingira na hali ya maisha vilibadilika.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Watu walianza kuhamia mijini, jumuiya za vijiji zilianza kulegea na kuvunjika.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mahali pengi watumishi wa makanisa hawakujua kujibu maswali mapya ila tu kukumbusha mazoea ya kale na mila nzuri za zamani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ndiyo asili ya matapo ya uamsho yaliyotokea kwa nguvu sana.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wasioridhika na hali hiyo walikutana nje ya makanisa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika maeneo ya Kiprotestanti hali ilitegemea.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Penye uongozi wenye busara walipewa nafasi zao shirikani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Watu waliguswa upya na neno la Mungu na Roho wake, walitafuta njia mpya za kuishi na kuonyesha imani yao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hivyo vilijitokeza vyama vya kusaidia wagonjwa, wajane, mayatima na maskini.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Penye uongozi mkali uliokataa njia na mbinu mpya Wakristo walikutana na kusali katika nyumba za watu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wengine walianzisha jumuiya na madhehebu ya pekee.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini sehemu kubwa ya Wakristo wa uamsho walielewa kazi yao ya kutengeneza upya makanisa yao badala ya kuunda vikanisa vipya.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika maeneo ya Wakatoliki matapo yaliyofanana na uamsho yalisababisha mara nyingi kutokea kwa shirika jipya la watawa au la walei.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Muundo wa Kanisa Katoliki unasaidia kuwapa watu wenye wito au vipawa vya pekee nafasi zao katika mashirika hayo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kanisa la Anglikana liliunda kamati ya kupeleka Injili katika nchi za ng'ambo lakini ilishughulikia hasa Waingereza waliohamia makoloni.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Polepole wazalendo wachache walianza kuwaendea pia, jambo lililokuwa gumu kutokana na hali ya ukoloni wenyewe.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kanisa la kwanza la Kiprotestanti lililotuma wamisionari hasa kwa watu wasiomjua Kristo lilikuwa ni la Ndugu wa Herrnhut (Wamoravia).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika kijiji hicho kidogo cha Ujerumani waliishi wakimbizi kutoka Moravia waliopewa ustahimilivu kuanzisha upya ushirika wa Umoja wa Ndugu kufuatana na urithi wao kutoka Ucheki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Walikuwa watu wa kawaida kama wakulima na mafundi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Siku moja katika mwaka 1732 walikutana na mgeni, kwa jina Antoni, mtumishi wa Mdenmark aliyemtembelea Mkuu wa Herrnhut, Ludwig von Zinzendorf.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Antoni alikuwa mtumwa mwenye asili ya Afrika aliyenunuliwa na bwana wake katika Visiwa vya Karibi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Baadaye akapewa uhuru wake akasafiri pamoja na bwana wake hadi Denmark.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kwa Antoni Ndugu wa Herrnhut wakasikia kwa mara ya kwanza habari za hali mbaya ya watumwa Waafrika kule Karibi, na jinsi walivyozuiwa kusikia neno la Mungu pamoja na mateso yao mengine.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Usiku ule ndugu wawili wakasali pamoja na asubuhi yake wakamwendea Mkuu wa Herrnhut wakamwomba ruhusa ya kusafiri hadi Karibi ili wawahubirie wale watumwa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Katika sala hiyo ya maseremala wawili ilianza kazi ya misheni ya Umoja wa Ndugu (Wamoravia).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Baadaye Ndugu Wamoravia waliendelea kuhubiri kule Greenland, Urusi, Nikaragua, Afrika Kusini na kati ya Waindio wa Amerika.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mawasiliano mapya yakaleta habari hiyo katika kila pembe ya dunia zisizosikika zamani kwa watu wengi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wamoravia walihubiri mahali pengi Ulaya kati ya Wakristo wa madhehebu yote bila kuwashawishi wajiunge nao lakini walieneza sana habari za misheni.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Wakiitikia mfano wa Ndugu wa Herrnhut Wakristo kutoka vikundi mbalimbali vya uamsho walianza kuelewa wajibu wao wa kueneza Injili kote duniani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mnamo mwaka 1800 Wakristo Waingereza waliunda vyama mbalimbali vya misheni, kama Wabatisti mwaka 1792, Chama cha Misheni cha London mwaka 1795 na Chama cha Misheni cha Kanisa (la Kianglikana = Church Missionary Society/CMS) mwaka 1799.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Waprotestanti wa nchi nyingine za Ulaya walifuata.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi wakati ule si viongozi wa madhehebu ya Kiprotestanti (isipokuwa kwa kiasi Waanglikana) walioendesha kazi ya misheni, kwa kuwa walijali maeneo yao tu wakikosa mtazamo wa dunia nzima kama wenzao Wakatoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kumbe walikuwa walei na wachungaji wa kawaida waliounda vyama vya misheni, kuiombea kazi hiyo, kutafuta habari za nchi nyingine na kuchanga pesa wakiandaa vijana watakaokuwa tayari kuacha ndugu zao wakielekea nchi za mbali zisizojulikana nao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kanisa Katoliki na la Kiorthodoksi katika karne ya 18 Wakati Ukristo ulipozidi kuenea na kuchangamka katika bara lote la Amerika, huko Ulaya Kanisa Katoliki lilipitia kipindi cha udhaifu, hasa kutokana na mashambulizi ya falsafa ya Mwangaza dhidi yake.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Falsafa hiyo ilienea katika matabaka ya juu ya nchi nyingi na kufuatwa na serikali zake, ambazo zilianza kulibana kwa njia nyingi, hasa kwa kuzuia mashirika ya kitawa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mambo yalizidi kuwa magumu Mapinduzi ya Ufaransa yalipopiga vita dini, kuanzia Ukatoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Akili ilisimikwa kama mungu mpya.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kalenda mpya ilitengenezwa ili kufuta wiki na Jumapili pamoja na sikukuu za Kikristo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Monasteri zote zilibomolewa, wengi waliuawa au kufukuzwa nchini kwa sababu ya imani yao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mali za Kanisa zilitaifishwa na mapadri walidaiwa kula kiapo cha kufuata serikali badala ya Papa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mnamo 1799 Papa Pius VI alitekwa hadi Ufaransa na hatimaye kufa kifungoni.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kiongozi wa Ufaransa, Napoleon Bonaparte, alizidi kueneza misimamo mipya katika sehemu kubwa ya Ulaya aliyoiteka.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hata Waorthodoksi walipata shida za namna hiyo hasa Urusi, ambapo mwaka 1721 Kaisari Petro I alifuta Upatriarki nchini na kuweka Kanisa moja kwa moja chini ya serikali.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Ukristo katika karne ya 19  Baada ya Ufaransa wa Napoleon kushindwa (1815), nchi za Ulaya zilikubaliana kurudisha hali ilivyokuwa kabla ya mapinduzi, lakini haikuwa rahisi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Umati wa watu ulizidi kusogea mbali na dini.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Baada ya mateso yao, Papa na Kanisa Katoliki walipewa tena heshima, lakini siasa iliendelea kuwa dhidi yao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kilele chake ni Kulturkampf (kwa Kijerumani: vita vya utamaduni) iliyotangazwa na Chansela Bismarck ili kuzuia umoja wa Wakatoliki wa Ujerumani na Papa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Majimbo na parokia nyingi vilibaki bila mchungaji, mapadri wengi walifungwa n.k. Kabla ya hapo, Papa Pius IX alikutanisha maaskofu mjini Roma kwa Mtaguso wa kwanza wa Vatikano (1869-1870) uliotangaza dogma ya karama ya Papa kutokosea anapotoa mafundisho ya moja kwa moja "ex cathedra".


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mtaguso ulikatishwa na jeshi la Italia lililovamia Roma na kuuteka moja kwa moja, likikomesha Dola la Papa (1870).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Tukio hilo lilimkomboa Papa kutoka majukumu ya kisiasa na kumwezesha kuimarisha mamlaka yake ya kiroho duniani kote dhidi ya utaifa uliotesa Kanisa kwa karne kadhaa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Karne ya 19 iliona pia Wakatoliki kuchangamkia tena umisionari, kuanzia Wafaransa.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Jambo lingine la pekee katika Kanisa Katoliki la karne hiyo ni uundaji wa mashirika ya kitawa ya kike na ya kiume zaidi ya 2000 yaliyolenga huduma maalumu, k.mf. kuhubiri vijijini, kulea vijana, kufundisha mafukara, kuuguza wagonjwa, kuanzisha misheni, kushughulikia upashanaji habari.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi mashirika hayo yanafanana ingawa yalianzishwa wakati na mahali tofauti, kwa kawaida chini ya askofu wa jimbo, baada ya mashirika ya zamani kuzuiwa na serikali.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kati ya waanzilishi muhimu zaidi wakumbukwe Karolo Yosefu Mazenod (1782-1861), Vinsenti Pallotti (1795-1850), Antoni Maria Claret (1807-1870), Yohane Bosco (1815-1888), Daniele Comboni (1831-1881), Arnold Janssen (1837-1909).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Kati ya wanawake, Yoana Antida Thouret (1765-1826), Magdalena wa Canossa (1774-1835), Visensya Gerosa (1784-1847) pamoja na Bartolomea Capitanio (1807-1833), Fransiska Saveri Cabrini (1850-1917).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Uprotestanti uliendelea kufaidika na uamsho, ingawa huko Marekani walifikia hatua ya kuanzisha madhehebu mengi ya aina mpya, yaliyojaribu kuanza kila kitu upya kwa msingi wa Biblia, yakidharau historia yote ya Kanisa kama upotoshaji wa imani.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Miaka ya mwisho ya karne ya 19 iliona ustawi wa elimu ya Biblia iliyoongozwa na mawazo mapya kabisa yaliyoyumbisha imani ya wengi kwa kukanusha mambo yapitayo maumbile (teolojia ya Usasa).


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Karne ya 20  Wakati Ulaya ulipozidi kuachana na dini, Ukristo ulienea kwa kasi ya ajabu katika bara la Afrika, na kwa kiasi tofauti katika maeneo mengine yasiyokuwa na mapokeo hayo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mang'amuzi ya kimisionari yalifanya Wakristo watambue upya haja ya umoja kati yao.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Walianza Waprotestanti (Kongamano la Edinburgh, 1910), halafu Waorthodoksi na Wakatoliki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Masomo ya liturujia na uchungaji pamoja na uchunguzi wa maandishi ya mababu wa Kanisa vilileta pumzi mpya katika madhehebu mbalimbali.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Mtaguso wa pili wa Vatikano (1962-1965) ulioitishwa na Papa Yohane XXIII ulielekeza Kanisa Katoliki kukabili vema ulimwengu wa kisasa badala ya kuulaumu tu.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Lakini karne ya 20 inakumbukwa hasa kwa dhuluma za kidini zisizowahi kutokea: hasa Ukomunisti, ulioteka Urusi ukaenea polepole hadi kutawala theluthi moja ya binadamu wote, ulipiga vita dini kwa namna zote na kuua mamilioni ya waamini, hasa Waorthodoksi.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Hatimaye, chini ya Papa Yohane Paulo II, wa kwanza kutoka mataifa ya Kislavi, Wapolandi walifaulu kuangusha serikali ya Kikomunisti, wakifuata na wenzao wa nchi zote za Ulaya Mashariki.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Baada ya hapo, Ukristo uliamka upya katika nchi hizo.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Tanbihi  Marejeo Bowden, John.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Encyclopedia of Christianity (2005), 1406pp    Carrington, Philip.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

The Early Christian Church (2 vol. 1957) ;  ;    Holt, Bradley P. Thirsty for God: A Brief History of Christian Spirituality (2nd ed. 2005) Johnson, Paul.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

History of Christianity (1979)    ;  Livingstone, E. A., ed.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

The Concise Oxford Dictionary of the Christian Church (2nd ed. 2006)  online at  MacCulloch, Diarmaid.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

Christianity: The First Three Thousand Years (2010) McLeod, Hugh, and Werner Ustorf, eds.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

The Decline of Christendom in Western Europe, 1750-2000 (2003) 13 essays by scholars;  McGuckin, John Anthony.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

The Orthodox Church: An Introduction to its History, Doctrine, and Spiritual Culture (2010), 480pp  McGuckin, John Anthony.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

The Encyclopedia of Eastern Orthodox Christianity (2011), 872pp  Stark, Rodney.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

The Rise of Christianity (1996) Tomkins, Stephen.


Question: Somo la Kemia lilianzia wapi?

Historia ya Kanisa

A Short History of Christianity (2006)  Viungo vya nje  !


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Uvimbe wa koromeo usababishwao na streptokoki (kwa Kiingereza Streptococcal pharyngitis au strep throat) ni  ugonjwa ambao unasababishwa na bakteria inayoitwa “Streptococcus ya kundi A”.[1]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Maambukizi yanaathiri koo na findo (tezi mbili katika koo nyuma ya mdomo).


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Maambukizi katika koo pia yanaweza kuathiri zoloto.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Dalili za kawaida ni pamoja na homa, uchungu kwa koo na tezi iliyofura (inayoitwa kivimbe timfu) katika shingo.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Maambukizi katika koo inasababisha asilimia 37 ya uchungu wa koo miongoni mwa watoto.[2]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Maambukizi katika koo huenea kwa njia ya mawasiliano ya karibu na mgonjwa.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Ili kuwa na uhakika mtu ana maambukizi katika koo, kipimo kinachoitwa throat culture kinahitajika.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Hata bila kipimo hiki, ugonjwa huu unaweza kujulikana kwa sababu ya ishara.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kiua vijasumu kinaweza kumsaidia mtu aliye na maambukizi katika koo.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kiuua vijasumu ni dawa ambazo huua bakteria.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Hizo hutumika zaidi ili kuzuia matatizo kama vile homa kang’ata badala ya kufupisha urefu wa ugonjwa.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Ishara na dalili Dalili ya kawaida ni uchungu kwa koo, homa ya zaidi ya sentigredi 38°C (100.4°F),  usaha (ugiligili wa manjano au kijani  ulioundwa na bakteria waliokufa, na chembechembe nyeupe za damu) kwenye findo, na kivimbe timfu iliyofura.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kunaweza kuwa dalili nyingine kama vile: Maumivu ya kichwa [4] Kutapika au kichefuchefu [4] Maumivu ya tumbo [4] Maumivu ya misuli [5] Vipele (uvimbe ndogo nyekundu) kwenye mwili au katika mdomo au koo.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Hii si kawaida lakini ni ishara maalum.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Mtu ambaye amepatwa ataonyesha dalili siku moja hadi tatu baada ya kugusana na mtu mgonjwa.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Picha  Kesi ya maambukizi katika koo.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Angalia findo kubwa iliyo na usaha nyeupe.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kesi ya maambukizi katika koo.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kumbuka madoa madogo mekundu.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Upele huu si kawaida lakini ni ishara maalum.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kesi ya maambukizi katika koo kwa mtoto aliye na umri wa miaka 8.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Angalia findo kubwa nyuma ya koo, imefunikwa na usaha nyeupe.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Chanzo Maambukizi katika koo inasababishwa na aina ya bakteria inayoitwa kundi A beta-hemolytic streptococcus (GAS).[6]Bakteria au virusi vingine pia husababisha kuumwa na koo.[3][5] Watu hupata strep throat kwa mawasiliano ya moja kwa moja na mtu mgonjwa.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Ugonjwa unaweza kuenea kwa urahisi zaidi wakati kuna umati wa watu.[5][7] Mifano ya umati ni pamoja na kwatu katika jeshi au katika shule.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Bakteria ya GAS inaweza kukauka katika vumbi, lakini haiwezi kufanya watu wawe wagonjwa.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kama bakteria yamewekwa katika mazingira ya unyevunyevu inaweza kufanya watu wawe wagonjwa hadi siku 15.[5]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Bakteria nyevunyevu inaweza kupatikana kwenye vitu kama  miswaki.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Bakteria hawa wanaweza kuishi katika chakula, lakini hii si kawaida.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Watu ambao wanakula chakula hicho wanaweza kugonjeka.[5]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Asilimia kumi na mbili ya watoto wasiokuwa na ishara ya maambukizi katika koo wana GAS kawaida katika koo zao.[2]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Utambuzi wa ugonjwa  Orodha inayoitwa alama ya Kituo Kilichobadilishwa inasaidia madaktari kuamua jinsi ya kutunza watu walio na uchungu kooni.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Alama ya kituo ina vipimo au uchunguzi tano za kliniki.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Inaonyesha uwezekano wa jinsi vile mtu ana maambukizi katika koo.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Hatua moja imetolewa kwa kila moja ya vigezo hivi:[3] Hakuna kukohoa Kivimbe timfu zilizofura au kivimbe timfu ambayo inauma ikiguswa Halijoto kubwa kuliko sentigredi 38 (100.4°F) Usaha au kufura kwa findo Chini ya umri wa miaka 15 (sehemu huchukuliwa kama mtu ana zaidi ya miaka 44) Uchunguzi wa maabara Jaribio linaloitwa throat culture ni njia kuu[8] ya kujua kama mtu anayo maambukizi katika koo.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kipimo hiki ni sahihi kwa asilimia 90 hadi 95.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kuna kipimo kingine kinachoitwa rapid strep test, au RADT.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Hiyo ni ya haraka kuliko throat culture lakini kwa usahihi inapata ugonjwa kwa asilimia 70.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Vipimo vyote huonyesha wakati mtu hana strep throat.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Wanaweza kuonyesha hili kwa usahihi kwa asilimia 98 ya muda. [3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Wakati mtu ni mgonjwa kipimo cha throat culture au rapid strep inaweza kubaini kama mtu ni mgonjwa kutokana na strep throat.[9]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Watu ambao hawana dalili wanapaswa wapimwe kipimo cha throat culture au rapid strep kwani baadhi ya watu wana bakteria ya streptococcal katika koo zao kwa kawaida bila ya matokeo yoyote mabaya.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Na watu hawa hawahitaji matibabu. [9]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Vyanzo vya dalili sawa Strep throat ina baadhi ya dalili sawa kama magonjwa mengine.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kwa sababu ya haya, inaweza kuwa vigumu kujua kama mtu ana strep throat bila ya kipimo cha throat culture au rapid throat test.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kama mtu ana homa na uchungu kwa koo na kukohoa, mafua, kuhara, na hisia ya macho mekundu yanayowasha,  huenda ikawa ni uchungu wa koo ambayo inasababishwa na  virusi.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Maambukizi mononucleosis inaweza kusababisha kivimbe timfu iliyovimba katika shingo na koo, homa, na inaweza kufanya findo kuwa kubwa.[10]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Utambuzi huu unaweza kuamuliwa na uchunguzi wa damu.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Hatahivyo hakuna tiba maalum kwa ajili ya kuambukiza ya mononucleosis.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kinga Baadhi ya watu hupata strep throat mara nyingi kuliko wengine.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kuondoa findo ni njia moja ya kuzuia watu hawa kutopata strep throat tena.[11][12] Kupata strep throat mara tatu au zaidi kwa mwaka moja inaweza kuwa sababu nzuri ya kuondoa findo.[13]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kusubiri pia ni sahihi.[11]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Matibabu Maambukizi katika koo kwa kawaida huchukua muda wa siku chache bila matibabu.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kutibu na kiua vijasumu kwa kawaida hufanya dalili kupotea masaa 16 kwa haraka. [3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Sababu kubwa kwa ajili ya kutibu na kiua vimelea ni kupunguza hatari ya kupata ugonjwa mbaya zaidi.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kwa mfano, ugonjwa wa moyo unaojulikana kama homa kang’ata au ukusanyaji wa usaha katika koo inajulikana kama retropharyngeal abscess.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kiua vijasumu kitafanya kazi vizuri kikitolewa ndani ya siku 9 za mwanzo wa dalili.[6]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Dawa ya maumivu Dawa ya kupunguza maumivu inaweza kusaidia uchungu unaosababishwa na strep throat.[14]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kwa kawaida hizi ni pamoja na NSAID aur paracetamol ambayo pia inajulikana kama acetaminophen.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Steroidi pia ni muhimu[6][15], kama ulimo lidocaine.[16]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Aspirini inaweza kutumiwa kwa watu wazima.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Si vizuri kuwapa watoto aspirini kwa sababu inawafanya kuwa na uwezekano wa kupata Ugonjwa wa Reye.[6]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Dawa ya kiua vijasumu Penicillin V ni kiua vijasumu ya kawaida inayotumika nchini Marekani kwa maambukizi katika koo.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Ni maarufu kwa sababu ni salama, inafanya kazi vizuri na haigharimu pesa pesa nyingi.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Amoxicillin kwa kawaida hutumika barani Uropa.[17]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Nchini India sanasana ni ya watu wanaopata homa ya yabisi.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kwa sababu hiyo, dawa ya kudunga inayoitwa benzathine penicillin G ni tiba ya kawaida.[6]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kiua vijasumu hupunguza urefu wa wastani ya dalili.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Urefu wa wastani siku tatu hadi tano.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kiua vijasumu  inapunguza hii kwa siku moja.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Dawa hizi pia kupunguza maambukizi ya ugonjwa.[9]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Dawa hutumika zaidi na inajaribu kupunguza matatizo kwa nadra.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Hizi ni pamoja na homa kang’ata, upele au maambukizi.[18]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Madhara mazuri ya kiua vijasumu inapaswa iwe na uwiano na uwezekano wa athari zake. [5]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Matibabu ya kiua vijasumu haihitaji kupewa kwa watu wazima walio na afya ambao wamekuwa na athari mbaya kwa dawa. [18]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kiua vijasumu hutumiwa kwa ajili ya strep throat mara nyingi zaidi kuliko inavyotarajiwa kutoka jinsi ilivyo kali  na kwa kasi ambavyo huenea.[19]Dawa erythromycin (na dawa zingine, zinazoitwamacrolide) zinapaswa zitumike kwa watu ambao wana mizio mbaya kwa penicillin.[3]Cephalosporin inaweza kutumiwa kwa watu walio na mzio kidogo.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Maambukizi ya Streptococcal pia inaweza kusababisha uvimbe wa figo (glomerulonephritis kali).


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kiua vijasumu haipunguzi uwezekano wa hali hii. [6]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Mtazamo Dalili za maambukizi katika koo kawaida hupata kuwa bora, na au bila ya tiba, katika muda wa siku tatu hadi tano.[9]Matibabu na viua vijasumu hupunguza hatari ya magonjwa mabaya zaidi.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Pia huifanya vigumu kueneza ugonjwa.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Watoto wanaweza kurejea  shuleni masaa 24 baada ya kuchukua kiua vijasumu.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Matatizo haya mabaya sana inaweza kusababishwa na maambukizi katika koo: Hizi ni pamoja na homa yabisi[4] au homa yabisi[20] Ugonjwa mbaya unaoitwa ugonjwa wa mshtuko wa sumu[20][21] Glomerulonephritis[22] Ugonjwa unaoitwa ugonjwa wa PANDAS.[22]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Hii ni shida ya kinga maradhi ambayo inasababisha shida ya ghafla, wakati mwingine shida za mwenendo.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Uwezekano Strep throat ni pamoja na kundi pana la uchungu wa koo au uvimbe wa koromeo.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kadiri ya watu milioni 11 hupata kidonda kooni nchini Marekani kila mwaka.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kesi nyingi za vidonda vya koo husababishwa na virusi.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Bakteria Kundi A Streptokokasi beta-hemolytic husababisha asilimia 15-30 ya vidonda vya kooni kwa watoto.


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Husababisha asilimia 5 hadi 20 ya vidonda vya kooni kwa watu wazima.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Kesi kwa kawaida hutokea katika majira ya baridi na mapema katika majira ya kuchipua.[3]


Question: Je, Ugonjwa wa Saratani ya koo una tiba?

Marejeo  Jamii:Magonjwa ya bakteria


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Historia ya Urusi inahusu historia ya eneo ambalo leo linaunda nchi inayoitwa Shirikisho la Urusi.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Historia ya kale Urusi kama nchi ya pekee ilianza polepole pale ambako makabila ya wasemaji wa Kislavoni cha Mashariki walipoanza kujenga maeneo yao kuanzia karne ya 8 BK.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Waviking waliunda dola la kwanza katika eneo la Kiev, wakalitawala kama dola la Kislavoni.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Wenyewe waliingia haraka katika lugha na utamaduni wa wenyeji, lakini waliacha jina lao kwa sababu "Rus" kiasili ilikuwa jina la Waskandinavia wale kutoka Uswidi ya leo.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Mwaka 988 Kiev ilipokea Ukristo wa Kiorthodoksi kutoka Bizanti.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Tukio hilo liliathiri moja kwa moja utamaduni na historia yote iliyofuata.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Dola la Kiev liliporomoka kutokana na mashambulio ya Wamongolia baada ya Jingis Khan, na maeneo madogo zaidi yalijitokeza yaliyopaswa kukubali ubwana wa Wamongolia.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Upanuzi wa utemi wa Moscow  Kubwa kati ya maeneo yale madogo ulikuwa utemi wa Moscow.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Watemi wa Moscow walichukua nafasi ya kwanza kuunganisha Waslavoni wa Mashariki dhidi ya Wamongolia na kupanua utawala wao.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Baada ya anguko la Konstantinopoli mwaka 1453 watawala wa Moscow walipokea cheo cha Kaisari wa Roma kilichoitwa "tsar" na kuwa cheo cha watawala wa Urusi hadi mwaka 1917.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Mpaka karne ya 18 eneo la Moscow lilikuwa tayari kubwa likabadilika kuwa Milki ya Kirusi iliyoendelea kupanuka katika Siberia na Asia ya Kati, ikawa kati ya milki kubwa kabisa za historia ikienea kutoka Poland upande wa magharibi hadi bahari ya Pasifiki upande wa mashariki.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Matengenezo ya kisiasa chini ya Petro I Tsar Petro I (1689-1725) alitambua ya kwamba nchi yake ilikuwa nyuma upande wa teknolojia na elimu kulingana na mataifa ya Ulaya.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Alianzisha mabadiliko mengi ya kuiga mfano wa Ulaya ya Magharibi akahamisha mji mkuu kutoka Moscow kwenda mji mpya aliounda sehemu ya magharibi ya milki yake akauita Sankt Peterburg.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Tangu wakati wa Petro I nchi ilishiriki katika siasa ya Ulaya pamoja na vita vingi vya huko.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Mwanzo wa karne ya 19 milki ikashambuliwa na Napoleon Bonaparte aliyeteka Moscow lakini Warusi walifaulu kuwafukuza maadui kwa msaada wa baridi iliyoua askari wengi wa Ufaransa.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Upanuzi barani Asia  Matsar wa Urusi waliendelea kutawala kwa kuwa na mamlaka zote bila kushirikisha wananchi jinsi ilivyokuwa kawaida katika sehemu nyingine za Ulaya.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Miji iliona maendeleo ya viwanda na jamii ya kisasa, lakini sehemu kubwa ya wakulima waliendelea kukaa chini ya utawala wa makabaila.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Katika sehemu ya pili ya karne ya 19 Urusi ulipanua utawala wake juu ya maneo makubwa ya Asia ya Kati na milima Kaukasus ukashindana na Milki ya Osmani, Uajemi na athira ya Uingereza katika Asia.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Mapinduzi za 1905 na 1917   Mwanzoni mwa karne ya 20 Urusi ukaonekana tena kuwa nyuma ya nchi za magharibi na sababu kuu ilikuwa nafasi kubwa ya serikali iliyojitahidi kusimamia mabadiliko yote katika jamii na kuzuia mabadiliko yaliyoonekana magumu machoni pa Tsar, pa makabaila na pa maaskofu wa Kanisa la Kiorthodoksi.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Mwaka 1903 upanuzi wa Urusi katika Asia uligongana na upanuzi wa Japan na kusababisha vita ya Japani na Urusi ya 1905.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Sababu kuu ya vita ilikuwa mashindano ya nchi zote mbili juu ya athira na kipaumbele katika Korea na Manchuria.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Urusi ulishindwa, hivyo ililazimika kujiondoa katika Manchuria na Korea na kukubali maeneo haya mawili kuwa chini ya athira ya Japani.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Ilikuwa mara ya kwanza kwa taifa la Asia kushinda nchi ya "watu weupe" wa Ulaya tangu zama za kati.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Tukio hili lilisababisha mapinduzi ya Urusi ya 1905.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Tsar Nikolas alipaswa kukubali uchaguzi wa bunge la duma kwa mara ya kwanza.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Hata hivyo haki za duma zilikuwa chache na mabadiliko yalitokea polepole mno.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Urusi ulijiunga mwaka 1914 na vita kuu ya kwanza ya dunia ukisimama upande wa Uingereza na Ufaransa dhidi ya Ujerumani na Austria-Hungaria.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Vita havikuenda vizuri, wananchi wakaona njaa na mapinduzi ya Februari 1917 yakamfukuza Tsar aliyejiuzulu.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Vita vikaendelea na Wajerumani walizidi kusogea mbele.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Serikali mpya ya bunge ikapinduliwa katika mwezi wa Oktoba 1917 na mapinduzi ya Bolsheviki chini ya kiongozi wao Vladimir Ilyich Lenin.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Utawala wa kikomunisti na Umoja wa Kisovyeti  Huo ulikuwa mwanzo wa vita ya wenyewe kwa wenyewe.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Wakomunisti chini ya Lenin walishinda na kugeuza Urusi kuwa Umoja wa Kisoveti tangu mwaka 1922, wakitawala kwa mfumo wa kiimla wa chama chao.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Ili kurahisisha utawala wao Wakomunisti waliamua kutawala Urusi wa awali kwa muundo wa shirikisho, wakaunda jamhuri mbalimbali kufuatana na mataifa ndani ya eneo hilo kubwa.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Urusi lilikuwa sasa jina la jamhuri kubwa katika umoja huu nao ukaitwa Shirikisho la Jamhuri ya Kisovyiet ya Kijamii ya Kirusi.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Kikatiba jamhuri hizo zote zilikuwa nchi huru lakini hali halisi zilitawaliwa zote kutoka makao makuu ya chama cha kikomunisti huko Moscow.


Question: Vladimir Ilyich Lenin alizaliwa mwaka upi?

Historia ya Urusi

Katiba hiyo ilipata umuhimu tangu 1989, wakati wa mwisho wa utawala wa Wakomunisti ambako jamhuri zote zilitafuta uhuru wao zikaachana na Umoja.