Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mfano mmojawapo ni ubatizo wa Wasaksoni, kabila kubwa katika eneo la Ujerumani kaskazini.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baadhi ya mababu wao walivuka bahari na kuteka Uingereza pamoja na Waangli.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakati ule Wajerumani wengi walikuwa Wakristo lakini Wasaksoni waliendelea kutetea Upagani wao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mfalme wa eneo la Ufaransa na Ujerumani Magharibi aliyeitwa Karolo Mkuu alipigana nao mara kwa mara.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwishowe aliona wakibaki Wapagani hatawashinda.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 800 B.K. aliwapa chaguo: upanga au ubatizo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwanzoni walikataa akawaua machifu 4000 wa Wasaksoni katika siku moja.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Waliobaki wakabatizwa wakawaamuru wenzao kubatizwa vilevile.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo eneo kubwa lilipokea Ukristo, lakini si kwa sababu ya imani, ila kwa kulazimishwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Si ajabu ya kwamba kwa muda mrefu Ukristo wa Ulaya katika nchi mbalimbali ulikuwa wa juujuu tu, ukaonyesha dalili za mchanganyiko wa Injili na desturi za kale za Upagani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kumbe Ukristo ulikwenda njia ndefu sana tangu zamani za mashahidi wa Aleksandria na Karthago waliokufa badala ya kukana Ukristo wao mpaka wale Wakristo wapya wa Kisaksoni walioona heri wabatizwe kuliko kufa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Maeneo mapya ya Ukristo yalifuata desturi za kule walikotokea wahubiri wao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ndivyo makabila ya Ulaya kaskazini walivyojiunga na Kanisa Katoliki la Kilatini.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kumbe makabila ya Mashariki wakawa Waorthodoksi wakipokea ubatizo kutoka kwa wajumbe wa Askofu wa Bizanti.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mpaka leo Ulaya mataifa ya Warusi, Waukraina, Waromania, Wabulgaria na Waserbia (pamoja na Wagiriki wenyewe) ni Waorthodoksi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

(Afrika ni hasa nchi za Misri, Ethiopia na Eritrea zinazofuata mapokeo ya Kiorthodoksi ya Kikopti).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mnamo mwaka 1000 karibu maeneo yote ya Ulaya yalikuwa na Wakristo, ingawa mara nyingi kwa jina tu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kule Asia Ukristo wa Kiorthodoksi uliendelea vizuri katika nchi nyingi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Tangu mwanzo mpaka leo lipo Kanisa la India Kusini (jimbo la Kerala).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wamisionari wa Kanisa la Mesopotamia na Uajemi walihubiri kote Asia ya Kati hadi Uchina na Indonesia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini maendeleo hayo yalirudishwa nyuma na mashindano kati ya Ukristo na Uislamu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kiasili Uislamu ulikuwa na uvumilivu kwa dini za Wakristo na Wayahudi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika maeneo ya Waarabu kama Misri au Siria Kanisa liliendelea kupata ustahimilivu: liliweza kuendelea na ibada ya Kikristo ingawa kwa matatizo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini huko Asia makabila na mataifa mapya walipokea Uislamu, mara nyingi kwa njia ya vita.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Makabila hayo ya Waturuki na Wamongolia yalifuata imani ya Kiislamu kwa ukali kuliko Waarabu wenyewe.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Walilazimisha wote waliokuwa na imani tofauti (Wakristo, Wabuddha au wafuasi wa dini za jadi) wawe Waislamu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mtawala Mwislamu wa Wamongolia, Tamerlano, aliua Wakristo lukuki na kubomoa makanisa elfu kadhaa alipofanya vita vyake Asia ya Kati.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika vita hivyo Ukristo wa Asia ya Kati uliharibika kabisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Maeneo makubwa yalichomwa moto, watu walilazimishwa kwa upanga kuwa Waislamu au kuuawa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mnamo mwaka 1400 Ukristo wa Asia ulibaki katika Mashariki ya Kati tu (Asia ya Magharibi) pamoja na India Kusini.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kumbe uzito wa Ulaya uliongezeka katika Kanisa kwani ni huko tu lilipoweza kuendelea bila maadui wa nje.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kuingiliana kwa dini na siasa Mwaka 1200 kwa jumla Ulaya ilikuwa bara la Kikristo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kanisa Katoliki (au: la Kiorthodoksi katika Mashariki) lilikuwa dini rasmi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Popote Kanisa lilikuwa chini ya ulinzi wa serikali.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Watu wote walipaswa kuonekana Wakristo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Watu pekee wenye tofauti walikuwa Wayahudi, lakini waliruhusiwa kuishi katika nchi kadhaa tu; katika nchi nyingine walifukuzwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika mila na desturi za Ulaya zilizotangulia kuja kwa Ukristo umoja huo wa dini na kabila ulikuwa kawaida.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo kwa upande mmoja Ukristo ulikuwa na nguvu sana Ulaya wakati ule.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini kwa ndani ulikuwa na udhaifu wa aina mbalimbali.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wataalamu wengine wa historia ya Ulaya huita kipindi hicho "Karne za Kati" au hata "Nyakati za Giza".


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Maana yake ni kipindi kati ya kuanguka kwa utamaduni na uchumi wa hali ya juu uliokuwapo wakati wa Dola la Roma na kipindi cha kuanzia mwaka 1500 ambacho uchumi na elimu vilianza kusonga mbele tena.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Tutajaribu kuangalia pande zote mbili, yaani mafanikio na matatizo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika nchi nyingi tumezoea kwamba serikali haina dini.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kila mwananchi ni huru kuchagua imani yake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kumbe wazo hilo si la kawaida popote duniani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mpaka leo tunasikia habari za nchi zinazotoa kipaumbele kwa dini au madhehebu fulani upande wa serikali.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Taratibu hizo ni mabaki ya zile zilizokuwa kawaida katika sehemu nyingi za dunia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Zamani katika nchi nyingi ilikuwa kawaida kuangalia mambo ya dini na mambo ya dola pamoja.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Agano Jipya halina amri yoyote juu ya kuunda "serikali za Kikristo".


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kinyume chake Wakristo walifundishwa na mtume Paulo kuiombea serikali ya Kipagani ya Kaisari wa Roma.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini baada ya viongozi wa mataifa kuwa Wakristo waliona lazima kulitumia Kanisa kama chombo kinachoongeza umoja na nguvu ya nchi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika Ulaya ya Karne za Kati Kanisa na serikali vilikwenda pamoja.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika sehemu za Waorthodoksi Kanisa lilikuwa chini ya wafalme waliokubaliwa kuwa walezi wake wakuu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ulaya magharibi kwenye Wakatoliki wengi Kanisa lilikuwa huru zaidi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini hata huko mambo yaliingiliana.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Utaratibu wa utawala wakati ule ulikuwa wa kikabaila yaani machifu na watu wa familia za wakubwa walitawala maeneo chini ya serikali kuu ya mfalme.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

a.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wafalme na hata watawala wadogo walipewa madaraka yao katika nchi kwa ibada maalumu kanisani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

b.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Watawala waligandamiza wapinzani wa Kanisa kwani waliona wangeleta vurugu hata kisiasa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

c.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Watawala walikabidhi madaraka mengi kwa maaskofu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Askofu aliweza kuunganisha uongozi wa Kanisa na mamlaka ya kiserikali katika eneo lake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Viongozi wa Kanisa waliaminika kuliko machifu wa kawaida.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Machifu wakikabidhiwa madaraka fulani kwa muda walijaribu mara nyingi kuyashika kama mali yao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakatafuta kuongeza mali yao kuwa urithi wa familia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Faida ya kutumia watu wa Kanisa ilikuwa kwamba mapadri na hasa maaskofu hawaoi, hawana watoto, hawana hamu ya kutafuta urithi kwa ajili ya watoto wao. d. Maaskofu (na viongozi wengine wa Kanisa) walichaguliwa mara nyingi kutokana na sifa zao za kisiasa kuliko uwezo wa kuongoza kiroho.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa sababu cheo cha askofu kiliambatana na mapato makubwa, ni familia za machifu zilizopeleka wanao katika nafasi hizo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa njia hiyo matabaka ya kijamii yalionekana vilevile ndani ya Kanisa: viongozi wake walitoka katika familia za wakubwa, nafasi za chini walipewa watumishi kutoka familia za matabaka ya chini.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Marekebisho ya karne IX-XII Ni kawaida ya binadamu kuanzisha kazi kwa nguvu halafu kuchoka, kuanza safari kwa kasi halafu kupunguza mwendo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Vilevile jumuia zina vipindi vya bidii na vya ulegevu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kanisa lenyewe, ingawa ni takatifu, linaathiriwa na ukosefu wa wanae.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ila Roho Mtakatifu haliachi bila ya msaada wa watu motomoto ili kulirekebisha.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Utawa unahusika kabisa na utakatifu wa Kanisa: ukistawi mmoja, unastawi wa pili pia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hasa katika karne IX hadi XII Kanisa la magharibi lilitambua wazi haja ya urekebisho katika umonaki na katika maisha yake yote.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kati ya matukio muhimu yaliyoandaa ukombozi wa Kanisa kutoka mikono ya wanasiasa kuna uundaji wa monasteri ya Cluny (leo nchini Ufaransa) mwaka 910 ikiwa chini ya Mtume Petro (yaani chini ya Papa tu), si chini ya mtawala wa dunia hii.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Monasteri hiyo ilizaa nyingine nyingi kote Ulaya ambazo kwa kutoingiliwa waliweza kuongozwa na watu wa kiroho waliochaguliwa na wamonaki wenyewe kwa malengo ya imani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kati ya matawi mapya ya Kibenedikto yaliyotokana na juhudi hizo, mbali ya lile la Cluny (ambalo lilikazia liturujia kuliko kazi za mikono), lile la Camaldoli (lililofufua ukaapweke) na lile la Citeaux (ambalo lilirudia maisha magumu katika ufukara na kazi).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wamonaki wa matawi hayo wakaja kushika nafasi muhimu katika kurekebisha Kanisa, hasa Petro Damiani (1007-1072), Papa Gregori VII (1028-1085) na Bernardo wa Clairvaux (1090-1153).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakati huohuo Bruno (1035-1101) alianzisha aina mpya ya ukaapweke iliyodumu kuwa na juhudi hadi leo (Wakartusi).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kutoka monasteri za namna hiyo walitokea viongozi wa Kanisa waliokomboa Upapa pia katika kuingiliwa na wanasiasa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Muhimu zaidi kati yao ni Papa Gregori VII aliyeshindana na Kaisari akitumia mamlaka ya kiroho.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwenzake aliyesababisha Mapapa wachaguliwe na makardinali tu ni Petro Damiani, Mbenedikto wa urekebisho mwingine, ule wa Camaldoli (Italia).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakati huohuo, ili kuboresha maisha ya mapadri wanajimbo, toka zamani ulisisitizwa uundaji wa jumuia kati yao, ambamo wasali na kufanya utume kwa pamoja.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hasa kuanzia karne XI wengi walifanya hivyo kwenye makanisa makubwa kama mtindo mpya wa kitawa unaosisitiza liturujia ya fahari pamoja na uchungaji.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Inavyoweza kueleweka, hao walifuata kanuni ya Augustino na kuitwa Wakanoni.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Maarufu zaidi katika yao ni Norbert (1082-1134), mwanzilishi wa Wapremontree.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Utajiri wa Kanisa Kanisa lilikuwa tajiri sana.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Makanisa yalijengwa na wakubwa waliotoa baadaye shamba fulani kuwa mradi wa kanisa lile.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ilikuwa kawaida kwa kanisa kumiliki mashamba yenye nia mbalimbali: moja kugharimia matengenezo ya jengo, lingine kumtunza mchungaji au paroko, lingine kumlipa msaidizi wake n.k.  Kanisa kubwa lenye watumishi wengi lilikuwa na mapato makubwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Watu wa vijiji kadhaa walitakiwa kuchanga sehemu ya mavuno yao na kulifanyia kanisa kazi siku mbili kwa juma kama kodi kwa ajili ya gharama za jengo, mapadri kadhaa au askofu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi zawadi hizo za mashamba au vijiji zilitolewa kama sadaka, kama alama ya toba au kama shukrani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Sadaka za makabaila ziliongeza utajiri wa Kanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Familia za makabaila zilichagua nafasi za uaskofu kwa watoto wao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwana wa chifu aliyepokewa katika upadri alizuiliwa kuunda familia na kurithi cheo cha baba, lakini alipanda ngazi ndani ya Kanisa, kupata cheo cha heshima katika jamii na kuwa na mapato makubwa yaliyomwezesha kuishi maisha mazuri na tajiri kama familia yake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakati wa njaa maskini waliweza kupata misaada kanisani, hasa katika nyumba za watawa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wamonaki waliweza kuwasaidia maskini hata kwa kuuza hazina ya kanisa hata mapambo ya dhahabu yaliyopatikana wakati wa utajiri.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini mara nyingi maaskofu walijisikia kuwa wakubwa na wengi wao hawakujali matatizo ya wadogo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Uhaba wa elimu Karne za Kati kule Ulaya zilikuwa kipindi pasipo elimu kwa watu wengi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla utamaduni wa juu wa Kiroma ulikuwa umeanguka chini.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Karibu watu wote hawakujua kusoma wala kuandika.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika nchi nyingi ni watawa tu waliosoma.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Tatizo mojawapo lilikuwa uhaba wa vitabu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mashine za kupiga chapa vitabu hazikujulikana.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Maana yake kila kitabu kiliandikwa kwa mkono.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Nakala ya Biblia ilihitaji kuandikwa na mtu kwa muda wa mwaka au zaidi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo vitabu vilikuwa ghali sana.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mtu wa kawaida alishindwa kununua kitabu, hata kama angeweza kusoma.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kumbe Wakristo wengi sana hawakuwahi kusoma Biblia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Zaidi ya hayo Kanisa Katoliki lilitumia popote Biblia katika lugha moja tu, yaani Kilatini, ambacho kilikuwa pia lugha ya ibada zote kwa ajili ya nyimbo, masomo na sala.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kutumia lugha moja popote kulisaidia sana kutunza umoja wa Kanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini watu wa kawaida hawakuelewa Kilatini, hata mapadri wengi hawakukielewa vizuri.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kidogo ingekuwa kama kusoma Biblia na kuhubiri katika makanisa ya Afrika kwa Kiingereza au Kifaransa tu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hali hii ilisababisha elimu ya Kikristo kuwa chini kati ya waamini wa kawaida.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo walijali sana mambo ya pembeni kama vile masalia ya watakatifu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Watu wengi waliona muhimu sana kuhiji kwenye "mahali patakatifu" wakiamini ya kwamba safari za aina hii zinaleta sifa mbele za Mungu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ilikuwa vema kusafiri ili kusali kwenye kaburi la mtakatifu, k.mf. shahidi aliyekufa kwa ajili ya imani yake zamani, lakini mifano mbalimbali inaonyesha jinsi gani imani ya asili ya ushirikina ilikuwa bado na nguvu baada ya Ukristo kuenea.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Vita vya msalaba  Wakristo waliohiji Yerusalemu kutoka Ulaya walishambuliwa njiani mara kwa mara.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Naye Kaisari wa Bizanti aliomba msaada wa Wakristo wa magharibi dhidi ya mashambulio ya Waturuki Waislamu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kuanzia mwaka 1095 Wakristo Wakatoliki wa Ulaya walijaribu kuwaondoa Waislamu katika nchi za Mashariki ya Kati.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Papa aliwaita mataifa ya Kikatoliki ya Ulaya kuikomboa nchi takatifu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Tangu mwaka 1096 hadi mwaka 1270 kampeni za kijeshi zilianzishwa Ulaya kuelekea Yerusalemu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kampeni hizo huitwa "Vita vya msalaba" kwani wanajeshi walipokea kanisani alama ya msalaba wa kitambaa waliobandika juu ya nguo zao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Walifundishwa kuwa vita hivyo ni vitakatifu: atakayekufa atafika mbinguni kwa hakika.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wataalamu wanahisi kama hapo athari za mafundisho ya Kiislamu juu ya "jihadi" zimeingia katika Ukristo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1099 jeshi la Ulaya lilifika mbele ya kuta za Yerusalemu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baada ya mapigano mafupi jeshi la msalaba liliwashinda wateteaji Waislamu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika hasira ya mapigano waliua ovyo wakazi wengi sana, wazee na watoto, wakiwemo Waislamu, Wakristo na Wayahudi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mkabaila Mfaransa alipokea cheo cha "Mfalme wa Yerusalemu".


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini miaka 100 baadaye Sultani Salah-ed-Din wa Misri aliwafukuza wanamsalaba tena kutoka Yerusalemu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Miaka 40 baadaye alirudisha mji huo kwa hiari baada ya kupatana na Mfalme Mjerumani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini muda wote huo Wazungu walitawala sehemu ya Palestina na Siria tu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Waislamu waliwaona kama maadui.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hata Wakristo wenyeji (Waorthodoksi) hawakuwakubali kuwa wakombozi kwani walijaribu kuwaunganisha Wakristo wote chini ya Kanisa Katoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Safari moja iliyoondoka Ulaya mwaka 1204 ili kuikomboa Yerusalemu, kumbe ilifika mpaka Bizanti tu ambako wanajeshi wa msalaba waliteka mji, kupora utajiri na kumfukuza Kaisari wa Bizanti.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Miaka 100 baadaye Kaisari alirudi na kuunda upya Ufalme wa Roma ya Mashariki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1291 jeshi la Kiislamu liliwafukuza kabisa wanajeshi wa msalaba katika nchi takatifu wasirudi tena.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini kabla ya kuondoka waliwahi kuvunja nguvu ya Bizanti kiasi cha kutosha.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kumbe Ulaya Magharibi iliharibu ulinzi wa dola la mashariki dhidi ya Waturuki waliofaulu baadaye kuingia Ulaya.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Badala ya kufukuzwa, jeshi la Waturuki lilianza kuishambulia Ulaya Kusini-Mashariki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1453 ulianguka mji wa Bizanti, na mwaka 1529 Waturuki walifika mpaka Vienna, mji mkuu wa Mfalme wa Ujerumani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hapo walirudishwa nyuma, lakini nchi nyingi za Ulaya Kusini-Mashariki pamoja na Wakristo wao walikaa chini ya Waturuki kwa karne tatu zijazo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika karne XII, ambapo baadhi ya Wakristo walipiga vita vya msalaba kuikomboa nchi takatifu, na baadhi walitekwa na Waislamu kuwa watumwa, zilianzishwa aina mpya za watawa ambao washike maisha ya Kiroho pamoja na upanga ili kusindikiza, kukaribisha, kulinda na kutibu waliohiji Yerusalemu, au wajitolee kukomboa watumwa hata kwa kubadilishana nao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baadhi ya mashirika hayo yanadumu mpaka leo, lakini yamebadili sana malengo na mbinu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kati ya waanzilishi wakumbukwe Yohane wa Matha (1154-1213) na Petro Nolasco (1180-1249).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa ujumla majaribio ya vita vya msalaba ya kuikomboa nchi takatifu yalishindikana.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Vita hivyo vilidhoofisha Wakristo wa Mashariki waliozoea kuishi chini ya Waarabu Waislamu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kipindi cha vita vya kidini kilisababisha mateso mengi kwa Wakristo Waorthodoksi chini ya Waislamu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Walilipa madeni yaliyoachwa nyuma na ndugu zao kutoka Ulaya Magharibi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika uhusiano mgumu kati ya dini hizo mbili kule Ulaya na Mashariki ya Kati, Waislamu wanastahili pia sifa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ahadi nyingi walizozifanya zilivunjika, lakini mahali pengi Wakristo walipewa nafasi za kuendelea kuishi kati ya Waislamu hata kama ilikuwa kwa ubaguzi na mateso.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Maisha haya yalikuwa mara nyingi magumu, lakini mahali pengi waliweza kubaki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Waliruhusiwa kuendelea na ibada zao (lakini waliweza kukataliwa kujenga makanisa au hata kutengeneza makanisa ya kale isipokuwa kwa kulipa tena kodi za nyongeza).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika mambo ya ndoa au urithi wa mali walikuwa chini ya makanisa yao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Viongozi wa makanisa yao waliwajibika mbele ya serikali ya Kiislamu juu ya ushirikiano mwema.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa namna hiyo jumuiya za makanisa kama vile la Kigiriki, la Kikopti, la Kisiria, la Kiarmenia n.k. zilihifadhiwa mpaka leo katika nchi za Kiarabu, isipokuwa idadi ya waumini wao iliendelea kupungua.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Sababu kuu ni kwamba kama Mkristo amekuwa Mwislamu hakuweza kurudi tena.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Sheria ya Kiislamu inamruhusu Mkristo kugeukia Uislamu, lakini mtu aliyekuwa Mwislamu anastahili adhabu ya kifo akigeukia Ukristo au dini nyingine.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Pamoja na hayo Wakristo walianza kuhamia nchi ambako watakuwa raia huru bila kasoro.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kumbe historia inaonyesha kwamba giza lipo hata upande wa Wakristo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakati ule Wakristo wengi walikosa vilevile ustahimilivu kwa watu wenye imani tofauti.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hakuna Mwislamu aliyeweza kubaki katika nchi za Hispania na Ureno baada ya kuvunjwa wa utawala wa Kiarabu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Inatosha kulinganisha hali ya Waislamu kule Hispania.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Sehemu kubwa ya Hispania ilikuwa miaka mamia chini ya utawala wa Waarabu Waislamu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika vita vingi mfululizo Wahispania waliteka nchi yao tena.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1492 mfalme wa mwisho Mwislamu alishindwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Waislamu wakaishi chini ya utawala wa Wahispania Wakatoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini miaka michache baadaye Waislamu wote walilazimishwa wapokee ubatizo, wengine waliuawa au kufukuzwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Bila shaka hayo ni matokeo ya hali ya vita kati ya Waislamu na Wakristo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wahispania walionyesha tabia zinazofanana na zile za Wamongolia Waislamu walioharibu makanisa yote ya Asia ya Kati.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini ipo mifano mingine: Wakristo wote walifyekwa Uarabuni kwenyewe kumbe Waislamu waliweza kubaki chini ya Waaustria Wakristo waliotawala nchi za Ulaya Kusini-Mashariki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kweli kati ya dini hizo mbili hakuna anayeweza kujisifu tu juu ya historia ya dini yake bila kukiri makosa na kasoro pia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ugandamizaji wa wazushi Serikali ziliona ni lazima kutetea umoja wa Kanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo viongozi wa Kanisa walishawishika kutumia nguvu ya serikali kuhakikisha uongozi wao ufuatwe.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ikiwa walijitokeza Wakristo waliodai mabadiliko au kupinga uongozi wa Kanisa, serikali iliingilia kati na kuwagandamiza kama "wazushi".


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ilikuwa hasa utajiri wa Kanisa na wa maaskofu wengi uliosababisha ugomvi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika karne ya 13 Ufaransa alijitokeza mfanyabiashara Petro Waldo aliyesikia wito wa Kristo katika maisha yake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Aliwapa maskini mali yake yote akaanza maisha ya kuhubiri akijaribu kumwiga Bwana Yesu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Akafundisha ya kwamba Mkristo wa kweli anapaswa kumfuata Yesu hata katika maisha ya umaskini.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Akauliza: mbona Kristo alikuwa maskini, lakini maaskofu wa leo ni matajiri?


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wafuasi wake kwanza waliruhusiwa, halafu wakaanza kukutana nje ya makanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kanisa liliwatangaza kuwa wazushi wakatafutwa na kukamatwa na serikali.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wengine wakafungwa gerezani, wengine wakauawa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baadaye ilikuwa kawaida kuweka "wazushi" mbele ya mahakama za pekee na hata kuwachoma moto.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Papa Inosenti III akaunda idara ya pekee "Baraza la Ulinzi wa Imani".


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ofisi hiyo ilikuwa na kazi ya kuwatafuta "wazushi" na kuwahoji juu ya imani zao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakionekana kuwa na makosa wasitake kutubu walikabidhiwa mikononi mwa serikali iliyotoa adhabu ya kifo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hata hivyo mawazo yao yaliendelea kuzunguka kati ya watu wa kawaida.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wawaldo walihubiri kwa siri katika nchi nyingi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Fransisko na tapo la mafukara  Kama kawaida bidii kwa urekebisho wa Kanisa zilifanikiwa kiasi tu: hasa walei hawakuridhika na wengine walianza kukata tamaa juu ya hali ya Kanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Pia hija na vita vya msalaba vilifanya wengi wajionee nchi ya Yesu na hivyo kuvutiwa upya na maisha yake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ndiyo sababu walistawisha mifumo mbalimbali ya Kiinjili na kulenga maisha ya Kanisa la mwanzoni.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Dhidi ya mwenendo wa mapadri na wamonaki, walisisitiza ufukara na unyofu hata wengi walifikia hatua ya kuliasi Kanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ulikuwa wakati wa utajiri kuzidi hata kufanya watu kadhaa waukinai.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika matatizo hayo Mungu aliita watu wairudishe upya roho ya Injili.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo katika karne XIII yalianzishwa mashirika mbalimbali (hasa Wafransisko na Wadominiko, lakini pia Waaugustino, Wakarmeli na Watumishi wa Maria) yaliyoitwa ya ombaomba kwa jinsi yalivyokaza ufukara.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Fransisko wa Asizi alizaliwa katika familia tajiri akawa kijana aliyependa sana muziki na sherehe.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Vitani alifungwa mwaka mmoja akaanza kumtafuta Mungu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Siku moja aliposali akasikia sauti, "nenda ukatengeneze Kanisa langu linalotaka kubomoka".


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Basi, akachukua pesa akaanza kutengeneza kanisa dogo lililokuwa bovu sana.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baba yake akakasirika akiona kijana anapoteza mali ya familia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Fransisko akakutana na baba mbele ya Askofu uwanjani akavua nguo zake na kumrudishia baba pamoja na pesa zakeː "Kuanzia sasa nitasema tu, Baba yetu uliye mbinguni".


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Fransisko akaishi maisha kama mtawa akimwomba Mungu amwonyeshe njia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Siku moja kanisani alisikia somo la Mathayo 10:7-20, akajua: Hiyo ndiyo njia yangu!


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Alielewa maana yake "ukatengeneze Kanisa langu": kwamba si jengo lile dogo alipoanzia, lakini Kanisa la Kristo lililobomolewa kwa sababu ya ujumbe wa Injili kusahauliwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Alianza maisha ya ufukara akijaribu kuiga mfano wa Yesu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Akazunguka akivaa kanzu ya gunia na kuhubiri upendo wa Mungu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Vijana wengine wakamfuata wakaunda utaratibu wa maisha ya pamoja.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Fransisko akaona ya kwamba nyumba za wamonaki zilikuwa tajiri sana (mmonaki mwenyewe hakuwa na mali, lakini jumuiya yake iliweza kuwa tajiri).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa wafuasi wake alikataza jumuiya zisiwe na mali.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Fransisko alipendwa sana kwani alionyesha imani na furaha katika Kristo na upendo kwa watu wote.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwenyewe alisafiri mpaka Afrika akahubiri mbele ya Sultani wa Misri.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ingawa wakati ule vita vilikuwa vinaendelea kati ya jeshi la Kikatoliki la Ulaya na Waislamu, Sultani alimpokea kwa heshima, akamsikiliza na kumruhusu kurudi kwake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Fransisko aliamini ya kwamba majaribio yote ya kuwashinda Waislamu kwa silaha ni ya bure.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa Mkristo hakuna njia nyingine kuliko mfano wa Bwana Yesu, yaani upendo na unyenyekevu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mfumo wa Wafransisko ulienea haraka sana.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ndugu hao walitembea popote wamevaa usiku na mchana kanzu ileile na kupewa chakula kutoka kwa Wakristo wa kawaida.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Tofauti na wamonaki, wakaishi kati ya watu wakihubiri na kufundisha.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Walikuwa mfano wa kumtegemea Mungu kabisa katika umaskini kwani hawakuwa na mali wala mapato kuliko sadaka za hiari kutoka kwa Wakristo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika maisha hayo walifanana na vikundi kama Wawaldo lakini wakawafundisha Wakristo kufuata uongozi wa Kanisa na maaskofu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo Wafransisko walikuwa silaha muhimu ya Kanisa Katoliki dhidi ya waliopinga utajiri wake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mahali pengi Wakristo wa kawaida wakajiunga na jumuiya za kiroho zilizokuwa chini ya ulezi wa Wafransisko.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Muda uleule Mhispania kwa jina Dominiko Guzman (1170-1221) aliunda shirika la watawa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kusudi lake lilikuwa kuhubiri.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Akiwa padri aliguswa na uenezi wa uzushi akajitahidi kutatua tatizo hilo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ili akubaliwe na watu wote kama mhubiri halisi wa Injili alishika ufukara wa Yesu na mitume wake: kwenda wawiliwawili, kwa miguu, bila ya kuchukua chochote kwa safari.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo aliliandalia Kanisa kundi la watu wanaofanya kazi ya kuhubiri, ambayo awali ilikuwa maalumu ya maaskofu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa lengo hilo utawa wake ulipunguza miundo ya kimonaki na urefu wa liturujia ili kuacha nafasi ya kusoma na kusali zaidi mmojammoja: hivyo ndugu wahubiri watajipatia ukweli ambao wawashirikishe wengine kwa kuhubiri na kufundisha.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ndio utume unaolingana zaidi na maisha ya sala na kusoma.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wafransisko na Wadominiko walinyosha kiasi kasoro za kukosa mahubiri katika Misa ya kawaida.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Walifanya kazi muhimu sana ya kuwafundisha watu wadogo waliokuwa maskini na bila elimu wala uwezo wa kusoma.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baadaye Wadominiko waliogopwa pia kwa kazi ya kutafuta na kushtaki walioitwa "wazushi".


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Watawa wa kike hawakuweza kufuata mtindo uleule: waliishi kimonaki lakini kwa kuzingatia ufukara na udugu wa Kifransisko na kwa kuombea utume wa hao ndugu wadogo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Klara wa Asizi (1193-1253), “mche mdogo” wa Fransisko, ndiye mwanamke wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Tapo hilo ni maarufu kwa marekebisho yaliyofuatana hadi leo kuhusu ufukara.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Tangu karne XII wanawake wengine pia walichangia sana ustawi wa utawa, wa maisha ya Kiroho na wa Kanisa kwa jumla hata kwa maandishi yao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kati yao Katerina wa Siena (1347-1380), wa utawa wa tatu wa Mt. Dominiko, ametangazwa kuwa mwalimu wa Kanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kuanzia karne XIII zilijitokeza pia jumuia nyingine ambazo pengine zinahusiana na mashirika ya kitawa (yaani za Utawa wa Tatu), lakini hazina nadhiri au si za hadhara.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa kuenea, zikaja kuwa na muundo kama wa mashirika (1401), ingawa kwa kawaida ya kwao yalikuwa na jumuia za kiume na za kike ndani yake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baada ya upinzani mwingi, wanawake wakaja kukubaliwa wafanye utume na kuanzisha mashirika yasiyobanwa na ugo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa namna ya pekee Anjela Merici (1474-1540) alitaka wafuasi wake waishi na kutumikia kati ya watu; baada ya karne nne shirika lake likakubaliwa kutambulika kuwa la kilimwengu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Upande wa wanaume Filipo Neri (1515-1595) ndiye maarufu zaidi kati ya walioanzisha jumuia ambapo watu wanaishi pamoja ili kujipatia malezi na kufanya utume fulani, lakini bila ya kuwekwa wakfu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Farakano la Magharibi Wengi wanaona karne ya 13 kuwa kilele cha matunda wa Kanisa Katoliki katika kulea upya Ulaya magharibi kwa kuzaa hasa mashirika ya ombaomba ya Fransisko wa Asizi na Dominiko Guzman, mitindo mipya ya sanaa, pamoja na vyuo vikuu walipostawi walimu wa Kanisa kama Thoma wa Akwino na Bonaventura.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini utaifa, uliotokea Ulaya magharibi kuanzia ufalme wa Ufaransa katika karne ya 14, ulivuruga umoja wa Kanisa na matatizo yalionekana mpaka ngazi ya Upapa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi Papa mpya (Askofu wa Roma) alichaguliwa kufuatana na ukoo au sifa za kisiasa tu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Cheo cha Papa kiliingizwa katika siasa kubwa kati ya wafalme wa Ujerumani, Uingereza na Ufaransa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1300 Papa Bonifas VIII alidai kuwa na madaraka juu ya wafalme wote.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mfalme wa Ufaransa alikasirika akataka kulipiza kisasi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Migongano hii ilisababisha tatizo la Mapapa kwenda kukaa miaka 68 (1309-1377) huko Avinyon (leo nchini Ufaransa) badala ya kuongoza mjini Roma.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Aliyefaulu kumrudisha Papa katika jimbo lake hilo ni Katerina wa Siena, bikira mwenye karama ya unabii.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini baada ya muda mfupi makardinali waliofanya uchaguzi wa Papa mpya walisababisha farakano ndani ya Kanisa lililoendelea kwa muda wa karibu miaka 40 (1378-1417).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika hilo Farakano la Kanisa la Magharibi, baadhi ya maaskofu na waamini wengine walimfuata Papa wa Roma na baadhi Antipapa wa Avignon wakidhani ndiye Papa wa kweli.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hali ilizidi kuwa mbaya: mwaka 1409 walikuwepo watu watatu waliojiita "Papa" na kukubaliwa na sehemu ya maaskofu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Maaskofu na Wakristo walichoka sana farakano hilo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1417 Mtaguso mkuu wa Konstanz (Ujerumani) ulifaulu kuwaondoa wote watatu na kumchagua Papa mpya, Martin V. Farakano la magharibi liliisha kwa Mtaguso wa Konstanz.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Viongozi mbalimbali wakajitahidi kufuta maovu ndani ya Kanisa lakini hawakufaulu sana.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Walikuwepo watu wakubwa wengi mno waliofaidika na hali halisi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Nyumba za wamonaki zilienea sana, pia kwa sababu ilikuwa kawaida kupeleka utawani watoto wasioweza kurithi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Cheo cha uaskofu kilikuwa nafasi iliyotafutwa sana na familia za makabaila kwa ajili ya wanao wasioweza kurithi cheo cha baba.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Uaskofu ulipatikana mara nyingi kwa njia ya kuwahonga wenye haki ya kumchagua au kumthibitisha askofu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Viongozi wa Kanisa katika eneo fulani walipokea hela kabla ya kumchagua askofu mpya.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Papa wa Roma alidai hela kabla ya kumthibitisha askofu yeyote aliyechaguliwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mfalme alidai hela kabla ya kumkabidhi askofu madaraka ya kiserikali katika eneo lake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini malipo hayo yote yalifidiwa tena na watu wa kawaida, wakulima na wafanyabiashara wa eneo hilo waliopaswa kumlipa askofu kodi zao kila mwaka.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Maaskofu wengine walianguka kabisa wakitumia hela zao katika vita dhidi ya majirani wao, kwa ujenzi wa maboma na makanisa uliopita uwezo wao, au kwa maisha ya ulevi na uasherati.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Askofu alikataliwa kuoa lakini wengi walikuwa na wapenzi wao na kuwajengea nyumba kubwa pamoja na watoto wao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakristo wengi wakasikitika juu ya hali hii.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mapapa mbalimbali walijaribu kusimamisha maovu hayo lakini bila mafanikio makubwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Yohane Hus na Umoja wa Ndugu Padri Yohane Hus alikuwa mwalimu wa teolojia kwenye Chuo Kikuu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1412 alihubiri kwa nguvu sana kule Praha (leo mji mkuu wa Ucheki), akafundisha ya kwamba mamlaka kuu Kanisani ni katika Biblia si katika maamuzi ya maaskofu au Papa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Maaskofu wakamtangaza kuwa mzushi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Alishtakiwa mbele ya mfalme lakini wengi walimfuata.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Akahifadhiwa na kufichwa na kabaila katika boma lake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Miaka 1414-1418 kulikuwa na Mtaguso mkuu wa Kanisa Katoliki kule Konstanz, Ujerumani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hus akaitwa kujitetea mbele ya mkutano huo, akaahidiwa ulinzi wa mfalme, yaani kwamba ataweza kurudi tena hata akionekana kuwa mzushi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini kinyume cha ahadi alikamatwa akahukumiwa kuwa mwasi na mzushi, akachomwa moto akiwa hai.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wafuasi wake katika mikoa ya Bohemia na Moravia (leo Ucheki) wakasikitika mno.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wengine wakachukua silaha wakataka kutenga nchi yao kutoka uongozi wa Kanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Vita vya miaka mingi vilianza kati ya Wahus na askari wa mfalme na maaskofu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Alama ya Wahus ilikuwa kikombe cha Ekaristi kwani Hus alifundisha ya kwamba Wakristo wote wanapaswa kupokea kikombe kanisani (katika karne XII Kanisa Katoliki lilianza desturi ya kutoa kikombe kwa mapadri tu).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwishoni Ukristo wa Bohemia na Moravia uligawanyika.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wahus wakali waliojaribu kuunda utaratibu wa kisiasa juu ya mahubiri ya Yesu na kuwalazimisha wote kuufuata kwa silaha wakashindwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wengine wakafuata Wahus wasio wakali waliopatana na wakubwa wa nchi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wengine wakabaki ndani ya Kanisa Katoliki, wakaruhusiwa kuwa na ibada ya Misa (chakula cha Bwana) wakipokea sakramenti katika maumbo ya mkate na divai.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1457 kikundi kidogo cha wafuasi wa Hus waliochoka uuaji na vita vya kidini walianzisha jumuiya ya Kikristo iliyoitwa "Umoja wa Ndugu", wakajaribu kuishi kama ndugu wakikaa pamoja, kufanya kazi na kusali pamoja.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwanzoni hawakupokea matajiri waliotaka kujiunga nao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mbinu hii ilifanana na watawa aina ya Wafransisko lakini walikuwa jumuiya ya watu wenye ndoa na watoto.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Waliona muhimu wasiwe na taratibu za utawala katika Kanisa, lakini viongozi wawe kama ndugu na watumishi wa wengine.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hawakutaka kumlazimisha yeyote katika mambo ya imani kama ilivyokuwa katika maeneo ya Wakatoliki na ya Wahus wengine.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwanzoni walihudumiwa kiroho na mapadri wa Kanisa Katoliki, lakini mwaka 1467 waliamua kuchagua watumishi wao wenyewe, wakiwemo mpaka leo mashemasi, makasisi na maaskofu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Umoja huo ulienea Bohemia na Moravia ukawa chanzo cha madhehebu ambayo yalistawi upya kuanzia mwaka 1722 na yanaitwa ya "Wamoravia" (leo wengi wao wanaishi nchini Tanzania).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwisho wa Karne za Kati Karne za 15 na 16 zilikuwa muhimu katika historia ya Ukristo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Huko Asia ya Kati jeshi la Wamongolia Waislamu chini ya kiongozi Timur liliteka na kuharibu nchi nyingi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Makanisa yalichomwa moto popote Asia ya Kati na Uajemi mpaka Palestina.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

(Wakaharibu vilevile nyumba za dini nyingine kama Wabuddha au Wahindu).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1453 mji mkubwa wa Bizanti ukatekwa na jeshi la Waturuki Waislamu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ulikuwa mwisho wa Dola la Roma lilivyoendelea katika eneo la mashariki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Tangu muda ule Wakristo wote wa Mashariki ya Kati wameishi chini ya Waislamu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Waturuki wakaendelea kuingia Ulaya ya Kusini-Mashariki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa muda wakatawala eneo la nchi za Ugiriki, Bulgaria, Romania, Masedonia, Serbia, Albania, Montenegro na Hungaria za leo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ukristo wa Kiorthodoksi ulibaki huru katika nchi za Urusi na Ethiopia tu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini Hispania wafalme Wakatoliki walifaulu kuwafukuza Waarabu kutoka rasi ile.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Tangu mwaka 711 hadi 1491 sehemu za Hispania na Ureno zilikuwa chini ya Waarabu Waislamu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baadhi ya wenyeji walisilimu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kumbe 1491 mji wa mwisho uliotawaliwa na Waarabu ulitekwa, na mfalme wake akakimbilia Moroko.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakristo wa nchi hizo walichukua nafasi ya kulipiza kisasi kwa mateso yote ya nyuma.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Waislamu waliobaki walilazimishwa kubatizwa, wengine waliuawa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ingawa uhusiano kati ya mataifa ya Waislamu na ya Wakristo ulikuwa mgumu yaliendelea kufanya biashara.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla Waarabu walikuwa na ujuzi zaidi katika mambo ya elimu na ufundi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Vilevile walifaulu sana katika biashara.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ni Waarabu walionunua bidhaa kule India na kuzipeleka mpaka Italia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wazungu walisikitikia sana bei kubwa ya bidhaa hizo na hasa faida kubwa ya wafanyabiashara Waislamu lakini wakazinunua kwani wenyewe walishindwa kuzitengeneza.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika kipindi kilekile mawazo mapya yalienea duniani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Anguko la Bizanti mwaka 1453 lilisababisha wasomi wengi wa mashariki kukimbilia Ulaya Magharibi wakileta vitabu vyao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wataalamu walianza kusoma tena vitabu vya Wagiriki na Waroma wa kale.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Elimu ilisonga mbele.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hasa mijini shule ziliundwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mjerumani kwa jina Gutenberg alitengeneza mashine ya kwanza ya kupiga chapa vitabu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo vitabu vilianza kupatikana kwa urahisi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Habari zikazunguka haraka kati ya nchi na nchi, hali isiyojulikana karne nyingi tangu anguko la Dola la Roma.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Yakaanza kusambaa tena mafundisho ya kale kuwa dunia si tambarare lakini mviringo kama chungwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Alijitokeza nahodha Mwitalia kwa jina Kristoforo Kolombo aliyetaka kujaribisha mafundisho hayo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ikiwa dunia kweli ina umbo la chungwa inawezekana kuelekea magharibi kutoka Hispania na kufika mashariki katika Bara Hindi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa njia hiyo inawezekana kufanya biashara moja kwa moja na nchi tajiri za mashariki bila kuwapa faida wafanyabiashara Waarabu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mfalme wa Hispania akampa Kolombo fedha za kuandaa meli tatu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1492 Kolombo akaondoka Hispania akakuta bara jipya magharibi lililoitwa baadaye Amerika.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

(Mwenyewe alifikiri amefika Bara Hindi, hivyo akawaita wenyeji "Wahindi" na visiwa alipofika mwanzoni mpaka leo huitwa "West Indies" = India Magharibi).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wahispania walipora utajiri wa mataifa ya Amerika yaliyokosa silaha za kushindana nao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Utajiri huo mpya ulisaidia maendeleo ya Ulaya kupiku yale ya mataifa ya Waislamu na ya Asia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Urekebisho wa Kikatoliki na Matengenezo ya Kiprotestanti  Umoja halisi wa Kanisa unaweza kupatikana tu katika ukweli wa Injili ya Yesu Kristo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ni habari mbaya kwamba katika karne ya 16 kuupigania ukweli huo kulivunja umoja wa Ukristo wa magharibi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Haiwezekani kushangilia mafarakano ya wafuasi wa Yesu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Yale ya karne hiyo yalitokana na kuelewa tofauti kweli za imani ya Kikristo na yalikuwa na ukali kwa sababu pande zote zilisadiki kwamba kushikilia kwa usahihi ufunuo wa Mungu ni suala la wokovu wa milele.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa mfano, Martin Luther aliandika, «Sikubali mafundisho yangu yahukumiwe na yeyote, hata kama ni malaika.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Asiyekubali mafundisho yangu hawezi kufikia wokovu».[1]


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Pamoja na hayo, mambo mengi yalichangia farakano, si teolojia tu, bali siasa, uchumi, jamii na utamaduni.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakati huo mara nyingi hoja za imani na malengo ya kisiasa vilichanganyikana: wanasiasa wengi walitumia hoja hizo ili kufikia malengo ya kiutawala, na vilevile wanateolojia walitumia siasa kutetea mafundisho yao ili kuvuta watu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ndiyo sababu Luther alichorwa kama shujaa wa taifa la Ujerumani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi pande zote zilipotosha maana ya wapinzani na kuwachora vibaya wakivunja amri ya nane inayokataza uongo dhidi ya jirani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hata waliojitahidi kusema ukweli tu juu ya wengine kwa kawaida hawakujitahidi vya kutosha kuelewa msimamo wao na kuona kwamba pengine si mbaya zaidi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kila mmoja alitaka ushindi akachangia ugomvi uliorithishwa kwa vizazi vilivyofuata.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo, kilichosababisha zaidi farakano si masuala ya imani yaliyojadiliwa na Waprotestanti, bali lawama zao dhidi ya hali mbaya ya Kanisa la wakati huo iliyokuwa inakera wengi na kuwaelekeza kuunga mkono urekebisho.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hapo kale neno hilo (kwa Kilatini reformatio) lilihusu badiliko la hali mbaya iliyopo ili kurudia hali nzuri zaidi ya awali.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika Karne za Kati lilitumika mara nyingi kwa marekebisho ya umonaki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika karne ya 15 haja ya urekebisho ilionekana wazi si tu kwa mashirika ya kitawa bali kwa Kanisa lote.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hasa Mtaguso wa Konstanz (1414-1418) ulidai kabisa ufanyike «katika kichwa na katika viungo».


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini kwa jumla mitaguso yote ya Karne za Kati na mikutano mingi ya Bunge la Dola la Ujerumani ililenga urekebisho wa Kanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa kweli Karne za Kati zilikuwa na mchanganyiko wa mambo yaliyopingana: ibada za nje tu na za dhati kabisa; teolojia iliyoelekeza kutenda kwa msingi wa nipe nikupe na hakika ya kwamba binadamu anategemea kabisa neema ya Mungu; kutojali wajibu hata upande wa viongozi wa Kanisa na marekebisho safi ya mashirika ya kitawa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Karne XV ilikuwa kipindi cha umotomoto wa pekee katika Kanisa, ambapo walei wengi zaidi na zaidi walipata elimu nzuri, hivyo walitamani hotuba bora na mafundisho ya kuwasaidia kuishi Kikristo zaidi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Luther aliitikia haja hizo zilizomgusa sana kama mtu wa wakati wake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwenyewe alitumia kwa nadra neno urekebisho, lakini likaja kuwa jina la kawaida la matukio yale mengi ya miaka 1517 - 1555, yaani kuanzia uenezi wa hoja 95 za Martin Luther hadi amani ya Augsburg.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kati yake mabishano ya Kikanisa yaliyosababishwa na teolojia ya Luther, yalichanganyikana mapema na siasa, uchumi na utamaduni, kutokana na hali halisi ya wakati huo, mbali kuliko mwenyewe alivyofikiri.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Viongozi Wakatoliki, yaani Papa na Mfalme mkuu wa Ujerumani, waliona kwa masikitiko kutokea kwa mafarakano lakini mawazo yao yalitekwa na shughuli nyingi za siasa na vita hata wakatumia nguvu zao kushindana kati yao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwanzoni walimwona Luther kuwa padri mdogo tu apaswaye kurudishwa kwenye njia iliyo halali.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Papa Leo X hakuona umuhimu mkubwa katika habari zake: mwaka 1521 akamtenga Luther katika Kanisa, halafu akapokea habari za Bunge la Ujerumani lililomhukumu Luther kuwa mzushi na adui wa taifa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Miaka 1522/1523 akafuata Papa Adriano VI: akiona uenezaji wa haraka wa mafundisho ya Luther kila mahali akakiri Kanisa lilikuwa na makosa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini uongozi wake ulidumu muda mfupi mno.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Papa Klementi VII aliyefuata hakuwa na mawazo ya kiroho, akashughulikia zaidi siasa akipigana vita na Mfalme juu ya kutawala mikoa mbalimbali ya Italia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1527 jeshi la Mfalme liliteka Roma, Papa akakimbia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Walipatana mwaka 1529 lakini mwaka uleule Waturuki Waislamu walifika mbele ya mji mkuu wa mfalme, Vienna.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa shida tu jeshi la Wakristo liliwashinda.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mfalme Karolo V wa Ujerumani alikuwa pia Mfalme wa Hispania.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1521 jeshi la Wahispania liliteka Meksiko, baadaye Peru katika Amerika Kusini.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Dhahabu na fedha za huko zilianza kuletwa Hispania.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mfalme hakuwa na muda wala nguvu kushindana na sehemu kubwa ya makabaila wa Ujerumani waliomuunga mkono Luther.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kivulini mwa matokeo hayo mafundisho ya Waprotestanti yalienea haraka pande nyingi za Ulaya.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kuanzia mwaka 1530 ilikuwa wazi kwamba farakano limetokea, likitenga na Papa sehemu kubwa ya Ulaya Kaskazini pamoja na matengenezo yenyewe kuvunjikavunjika katika madhehebu mbalimbali.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Sasa sauti ya wale waliodai urekebisho ndani ya Kanisa Katoliki ilisikika zaidi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Papa Paulo III akachukua hatua mbili: kwanza aliandaa mtaguso wa maaskofu wote halafu aliimarisha Baraza la Ulinzi wa Imani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ofisi hiyo ilikuwa na kazi ya kufuatilia habari zote za upinzani dhidi ya Kanisa Katoliki na kuomba serikali zilizokuwa mikononi mwa Wakatoliki kugandamiza wote waliotaka kufuata mafundisho ya Luther na wenzake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baraza hilo lilikuwa na nguvu sana: kwa jumla lilifaulu kufuta vikundi vyote vya Wainjili katika nchi kama Italia, Ureno na Hispania.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini ugandamizaji huo uliongeza uchungu kati ya madhehebu ukasababisha ugandamizaji wa Wakatoliki katika maeneo ya Walutheri na ya Wareformati.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Chombo kingine kilikuwa "Orodha ya vitabu vilivyopigwa marufuku" kwa kila Mkatoliki asivisome, navyo havikuruhusiwa katika nchi katoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Orodha hiyo ilifutwa rasmi na Papa Paulo VI mwaka 1965.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Chombo kingine muhimu zaidi cha urekebisho wa Kikatoliki kilikuwa Shirika la Yesu, jumuia ya mapadri iliyoongozwa na "Jenerali" wake akitumia nidhamu ya kijeshi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwanzilishi wake ni Ignas wa Loyola, Mhispania ambaye alikuwa mwanajeshi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1521 alijeruhiwa vibaya vitani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Alipokaa hospitalini muda mrefu akasikia wito wa Mungu uliobadilisha maisha yake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kisha kuacha jeshi, akamtolea Bikira Maria upanga wake akawa "Mwanajeshi wa Kiroho".


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Alifuata kwa juhudi zote maisha ya kiroho na kutunga Mazoezi ya Kiroho ili kuongoza watu wamfuate Yesu Kristo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1534, Ignas alikusanya vijana sita wakaweka nadhiri za ufukara, useja mtakatifu na utiifu, halafu ile ya kumtii daima Papa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kisha kusoma teolojia akapadrishwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Akakusanya kikundi cha marafiki akiwaongoza kujenga maisha ya kiroho kwa njia ya mazoezi ya pekee.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wote walifuata utaratibu uleule.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kila mwaka walikutana kwa kipindi cha sala, kutafakari na kusoma kilichofuata hatua au mbinu maalumu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wengi walianza kumfuata na chama chake kikakubaliwa na Papa mwaka 1540.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Shabaha kuu ilikuwa kutetea Kanisa chini ya Papa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kila mwanachama alitakiwa kuwa na elimu ya juu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo Kanisa Katoliki liliimarika katika teolojia, jambo lililowahi kukazwa zaidi na Waprotestanti.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mapadri Wajesuiti walifanya hasa kazi ya ualimu wakiunda shule na kufundisha vijana elimu pamoja na upendo kwa Kanisa Katoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mkazo mwingine ulikuwa kufufua utaratibu wa maungamo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Popote Ulaya Wajesuiti walikuwa washauri hasa wa watawala Wakatoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Waliposikiliza ungamo la dhambi zao walipata nafasi nzuri ya kuwapa mawazo na kusababisha hatua za serikali dhidi ya Waprotestanti.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo kwa athari ya Wajesuiti polepole Uprotestanti ulirudi nyuma katika nchi za Ulaya ambako wakazi wengi walikuwa wameanza kufuata mafundisho ya Martin Luther na Calvin lakini watawala walikuwa bado Wakatoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mbali nao, mashirika mengine yalifanya kazi kubwa ya kuzuia uenezi wa Uprotestanti, kuanzia Wafransisko waliowahi kutambua hatari kabla ya viongozi wa Kanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baadaye ulikuwa hasa urekebisho wa Wakapuchini uliorudisha wengi katika Kanisa Katoliki kwa upole, usikivu na ushuhuda wa maisha safi yenye kujitosa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Miaka 1545-1563 maaskofu wa Kanisa Katoliki walikutana Trento, Italia kaskazini, wakajadiliana juu ya mafundisho na hali ya Kanisa, wakachukua hatua za kuondoa matatizo na kuimarisha imani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Maazimio yake makuu yalibaki muhimu mpaka karne ya 20: a) Msingi wa imani ni Biblia pamoja na mapokeo ya Kanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

b) Sakramenti ziko saba.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

c) Juu ya kuhesabiwa haki (jinsi ya kupata wokovu) ni kwamba mwanadamu hahesabiwi haki kwa sababu ya matendo yake mema bali kwa neema ya Mungu, lakini lazima mwanadamu ashiriki katika kupokea na kutumia neema hiyo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

d) Kanisa peke yake lina mamlaka ya kueleza maana ya Biblia; Mkristo asijisomee bila mwongozo wa Kanisa; toleo pekee la Biblia linalofaa ni lile linalotolewa na Kanisa Katoliki katika lugha ya Kilatini (lililoitwa "Vulgata" - pamoja na vitabu vya "Deuterokanoni" vilivyotengwa na Luther).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

e) Kufuta maovu katika Kanisa: kampeni za kuuza vyeti vya rehema, malipo ya maaskofu kwa Papa ili awathibitishie cheo, askofu kuwa na majimbo zaidi ya moja (walivyofanya zamani kwa sababu ya mapato).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

f) Mapadri wawe na elimu, wote wapitie masomo ya seminari, kila mmoja afuate utaratibu wa kusoma Biblia kila siku, mahubiri yawepo katika kila Misa ya Jumapili.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

g) Itungwe Katekisimu ya kwanza ya Kanisa Katoliki, pamoja na vitabu vipya vya liturujia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa jumla Mtaguso wa Trento ulishindwa kuwavuta Wainjili warudi, lakini uliendeleza urekebisho wa Kanisa Katoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika nchi zilizobaki chini ya Roma Kanisa lilipata nguvu tena kwa kuimarisha mafundisho ya kale pamoja na kuondoa kasoro mbalimbali.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hata hivyo haikuwezekana kufuta farakano lililotokea tayari.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Vita kati ya madhehebu ya Kikristo  Karolo V, Kaisari wa Dola Takatifu la Kiroma, aliendesha Vita vya Schmalkald (1546-1547) dhidi ya maeneo ya Walutheri yaliyokuwa ndani ya dola hilo kubwa la Ujerumani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lengo lake lilikuwa kuwalazimisha watawala wadogo waliowaunga mkono Walutheri wafute matengenezo yote.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwanzoni alishinda (20 Julai 1547); kwenye Bunge la Augsburg (1547-1548) alidai Walutheri wakubali kuwa chini ya maaskofu na Papa wa Kanisa Katoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ingawa aliruhusu ndoa ya mapadri na kupokea ekaristi kwa maumbo yote mawili (mkate na divai), maitikio hayakuwa mazuri hata kidogo: kukawa na vurugu kubwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1552, baada ya njama ya watawala hao dhidi ya Karolo V, vilianza tena vita ambavyo vilimlazimisha kukimbia Austria.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hatimaye watawala Walutheri walipatana na mwanae, mfalme Ferdinand III.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo jaribio la kufuta Ulutheri kijeshi lilishindikana kabisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Vita vilimalizika mwaka 1555 kwa amani ya Augsburg.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mapatano hayo yalilenga kuwezesha wananchi wenye imani tofauti waishi katika taifa lilelile.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Watawala walipewa haki ya kuwachagulia madhehebu ya dini raia wao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wasiokubali kufuata imani ya mtawala, walipewa tu haki ya kuhamia eneo lingine ambapo mtawala wake alikuwa na imani yao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo katika Dola la Kijerumani yalikubalika rasmi maeneo yaliyoshikilia Ungamo la Augsburg na yale yaliyobaki katika Kanisa Katoliki, lakini si wenye imani tofauti na hizo mbili, kama vile Wareformati na Waanabaptisti.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Amani ya Augsburg kwanza ilifaulu kuleta mahusiano imara upande wa siasa, lakini baadaye haikuweza kuzuia mlipuko wa vita vikali vya karne XVII: vita vya miaka 30 (1618-1648).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Madola ya Ujerumani yalipigana kati yao, na nchi za nje zilishiriki zikiwemo Hispania, Ufaransa, Uswidi, Uholanzi na Denmark, lakini mapigano yake yalitokea hasa katika Ujerumani kwenye eneo la Dola Takatifu la Kiroma.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ni kwamba uhusiano kati ya madhehebu ya Kikristo ulikuwa mbaya kwa muda mrefu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Karibu katika kila nchi Wakristo walilazimishwa kufuata madhehebu rasmi, ama Ukatoliki ama Ulutheri.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ikiwa mtawala fulani aliona vema kukubali mawazo ya Luther mapadri wote walipewa chaguo la kufuata Ulutheri au kuhama nchi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Vilevile baada ya kifo chake ikiwa mtawala aliyefuata alikuwa na msimamo tofauti, mapadri wakarudi na wachungaji wa Kiinjili wakafukuzwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Raia hawakuulizwa wenyewe wanasadiki nini, isipokuwa katika miji iliyojitawala na kuwa na utaratibu wa kidemokrasia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini hata mijini huko haikuwa kawaida kuruhusu madhehebu mawili mahali pamoja.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mafundisho ambayo kwetu leo yanaonekana kuwa na tofauti ndogo yaliweza kumfikisha mtu gerezani au hata kifoni.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Uhusiano mbaya ulikuwepo vilevile kati ya wafuasi wa Luther na Wareformati.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katekisimu zao zilitumika kama bendera.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Walishutumiana kuwa wazushi wasioelewa vizuri kiini cha imani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kilichofuata ni kipindi cha vita vya kidini kule Ulaya.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kilele kilikuwa Vita vya Miaka 30 ambavyo vilianza kule Bohemia na Moravia kwa sababu watawala wadogo waliokuwa karibu na Umoja wa Ndugu walijaribu kumpindua Mfalme Mkatoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Vita hivyo vilianza kama mapigano ya kidini kati ya madhehebu tofauti ya dola moja la Ujerumani, lakini viliendelea kuwa vita vya Ulaya nzima ambako nchi ya Wakatoliki kama Ufaransa ilishikamana na Uswidi ya Kiprotestanti dhidi ya Kaisari Mkatoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Vita hivyo vilileta uharibifu mkubwa mno katika Ujerumani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kuna makadirio ya kwamba karibu theluthi moja ya wakazi wote walikufa kutokana na mauaji, njaa na magonjwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika maeneo ya Ujerumani ya Kusini zaidi ya nusu ya watu walipotea.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wanajeshi walikuwa askari wa kukodiwa ambao mara nyingi hawakulipwa bali walipewa uhuru wa kutwaa kwa mabavu chochote walichotaka.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Uchovu ulileta majadiliano juu ya amani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwaka 1648 wawakilishi wa wafalme walipatana katika amani ya Westfalia kuhusu kanuni za amani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Madhehebu matatu yaliyokubaliwa Ulaya ni Wakatoliki, Walutheri na Wareformed; mengine (kama Waanabaptisti na Umoja wa Ndugu) yaliangaliwa kuwa ya kizushi popote.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kila mtawala aliamua kwa dola lake ni yapi kati ya madhehebu matatu halali yatafuatwa lakini raia walikuwa na haki ya kutoka katika nchi kama mtawala alikataa dini yao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Sheria ilikuwa: "Cuius regio, eius religio" (mwenye nchi ni mwenye kuamua dini) Katika maeneo kadhaa Wakristo wa madhehebu tofauti walipewa ustahimilivu, lakini katika maeneo mengine walipaswa kuhamia nchi ya madhehebu yao au kufuata madhehebu rasmi ya nchi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ikiwa mtawala atabadili madhehebu baadaye wananchi wataruhusiwa kuendelea walivyozoea.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Uholanzi na Uswisi zilitoka katika Dola Takatifu la Kiroma kama nchi huru za pekee.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mfalme wa Uswidi alitwaa maeneo makubwa katika Ujerumani ya Kaskazini Kumbe mapatano hayo yaliunda ramani ya kimadhehebu kule Ulaya yenye maeneo ya Wakatoliki, Walutheri au Wareformati watupu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Jumuiya ndogo ziliendelea kugandamizwa wakapata ustahimilivu mahali pachache.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo wafuasi wa madhehebu madogo walilazimika kuficha imani yao au kuhamahama katika Ulaya.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakati ule nafasi mpya ilitokea: Mfalme wa Uingereza alikuwa na makoloni Marekani lakini alikosa watu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Akatafuta walowezi kwa ajili ya makoloni yake akiwaahidia wote kwamba watapata shamba pamoja na uhuru wa dini.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo watu kutoka nchi nyingi za Ulaya walianza kuhamia Marekani, hasa wale waliokosa uhuru huo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mpaka leo nchi mbalimbali za Ulaya zinafuata hasa madhehebu moja, na Marekani ina madhehebu makubwa ambayo hayana wafuasi wengi Ulaya, k.mf. Wabatisti.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Umisionari kupamba tena  Wakati wa matengenezo na mafarakano ulikuwa pia kipindi kilicholeta habari za nchi mpya kwa watu wa Ulaya.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mataifa ya Wahispania na Wareno yalijenga aina mpya za meli zilizoweza kusafiri kote duniani hata kuvuka bahari kubwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wafanyabiashara na wanajeshi wao walizunguka pande zote za dunia wakiambatana na mapadri wao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hao walikutana na wenyeji wengi wa nchi mbalimbali wasio Wakristo, au walikuwa Wakristo lakini si washiriki wa Kanisa Katoliki (kama Waethiopia au Wahindi wa Kusini).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakaanza kuwaeleza imani, wakahubiri mbele ya Mfalme wa China, mbele ya Negus Negesti wa Ethiopia na mbele ya watawala wa Amerika Kusini.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Tatizo la misheni hizo lilikuwa kwamba liliambatana na uenezaji wa kijeshi wa Hispania na Ureno.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hasa Amerika wamisionari walijikuta kati ya mahitaji ya walowezi, waliotaka kuhudumiwa kiroho, na mahitaji ya wazalendo, waliogandamizwa vibaya na walowezi walewale.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Serikali ya kikoloni ilikuwa vilevile serikali ya mfalme Mkatoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Haikuwa rahisi kwa wamisionari kutofautisha kati ya pande hizo mbili.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi Kanisa lilibariki tu utawala wa kikoloni uliogandamiza wenyeji.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini mara kwa mara walijitokeza Wakristo wengine waliopinga unyama na kuleta taarifa za kweli kule Ulaya.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mmojawao alikuwa Askofu Bartolomeo Las Casas aliyewashtaki walowezi Wahispania kwa sababu waliua wenyeji wengi wakiwalazimisha kufanya kazi zao migodini na mashambani bila kujali afya zao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Akafaulu kuleta sheria zilizolinda Waamerika na kupunguza ukali dhidi ya watumwa, lakini walowezi walijaribu kumwua.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Zaidi tena Wajesuiti walijaribu kuwalinda Waindio wa Paraguay wakiwakusanya katika vijiji vya ujamaa vilivyojitegemea kiuchumi na hata kisiasa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini walishtakiwa na walowezi majirani waliotaka kuwinda watumwa, ati wanadhoofisha utawala wa kikoloni.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mwishoni Wajesuiti walifukuzwa na serikali, na vijiji vya Wakristo wenyeji waliharibiwa na wawindaji wa watumwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kule Asia mapadri wa Shirika la Yesu walifaulu kupanda mbegu ya Injili mpaka Japani na China.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Walijitahidi kupatanisha Injili na utamaduni wa nchi hizo ambao ni tofauti na desturi za Ulaya.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini uongozi wa Kanisa kule Roma uliwakataza wasitumie mbinu hizo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo Wakristo wa Japan walionekana kufuata dini ya kigeni.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa sababu hiyo waligandamizwa, ila wachache walishika imani yao kwa siri mpaka kutokea kwa uhuru wa dini katika karne ya 19.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kati ya wote anakumbukwa hasa Fransisko Saveri (Francisco de Jasso y Azpilicueta) (Javier, Navarra, leo nchini Hispania, 7 Aprili 1506 - kisiwa cha Shangchuan, China, 3 Desemba 1552), padri wa Shirika la Yesu, ambalo alichangia kulianzisha pamoja na Ignas wa Loyola.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baadaye alitangaza Injili katika nchi nyingi za Ulaya, Afrika na Asia hata akawa kati ya wamisionari maarufu zaidi ya historia ya Kanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kati ya miaka 1500 na 1850 wamisionari Wakatoliki walihubiri kwenye pwani ya Afrika, hata Afrika Mashariki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Walifuata uenezi wa Wareno waliojaribu kutawala pwani hiyo kama vituo vya biashara kati ya Ulaya na Bara Hindi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ustawi wa pekee ulipatikana katika ufalme wa Kongo (kusini kwa mto huo) ambapo Wakristo walifikia kuwa 50% za wakazi wote, na kati yao alipatikana askofu Mwafrika wa kwanza kutoka Kusini kwa Sahara, Dom Enrique.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kutoka kwa makao yao ya Sofala na Msumbiji walijaribu pia kutawala biashara ya dhahabu iliyochimbwa katika eneo la Mwene Mtapa (Zimbabwe).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kati ya matunda bora ya uinjilishaji huo wanakumbukwa "Mashahidi wa Mombasa" waliomfia Yesu mwaka 1631.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mizizi ya Kanisa Afrika ilikauka tena mnamo karne za 16-18 kwa sababu ya kuingiliana kwa hotuba ya Injili na siasa ya ukoloni.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Udhaifu wa kibinadamu uliongezea ugumu wa mazingira na hali ya hewa kwa ajili ya wamisionari kutoka Ulaya.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Upietisti  Upietisti (kwa Kiingereza Pietism, kutoka neno la Kilatini pietas, yaani heshima kwa Mungu, kwa wazazi, kwa ndugu na kwa nchi asili) ulikuwa tapo lenye athari kubwa kati ya Walutheri, lakini pia kwa madhehebu mengine ya Uprotestanti, na hata kwa Wakatoliki huko Ulaya na Amerika Kaskazini[2] tangu mwishoni mwa karne ya 17.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Uliunganisha mikazo ya Kilutheri kuhusu mafundisho ya Biblia ya Kikristo na mikazo ya Kikalvini kuhusu maadili imara.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Asili yake ni Ujerumani ya leo na kazi ya Philipp Jakob Spener, mwanateolojia Mlutheri aliyesisitiza mabadiliko ya Mkristo kwa aina ya kuzaliwa upya.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ingawa yeye hakudai wafuasi wake wajitenge na Wakristo wenzao, mahimizo yake yalielekea huko.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Upietisti ulienea kwanza Uswisi na nchi nyingine za lugha ya Kijerumani barani Ulaya, halafu Skandinavia na Baltiki (ulipoathiri zaidi tena utamaduni wa Kikristo kupitia watu kama Hans Nielsen Hauge huko Norway, Carl Olof Rosenius huko Sweden, Katarina Asplund huko Finland na Barbara von Krüdener katika nchi za Baltiki), na hatimaye Ulaya nzima.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kutoka huko ulipelekwa Amerika Kaskazini, hasa kwa njia ya wahamiaji kutoka Ujerumani na Skandinavia, ukaathiri Waprotestanti wenye asili tofauti ukachangia katika karne ya 18 mwanzo wa Ukristo wa Kiinjilisti, ambao leo una waumini milioni mia tatu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Tapo la Upietisti ndani ya Ulutheri lilifikia kilele chake katikati ya karne ya 18, lilififia kati karne ya 19 na kutoweka Amerika mwishoni mwa karne ya 20.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hata hivyo, baadhi ya misimamo yake iliathiri Uprotestanti kwa jumla, ikimchochea kasisi Mwanglikana John Wesley kuanzisha tapo la Wamethodisti, na vilevile Alexander Mack kuanzisha tapo la Schwarzenau Brethren kati ya Waanabaptisti.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Huko Marekani, Upietisti ulitawala pia kati ya Quakers, Wakalvini, Wabaptisti, Waanglikana n.k.  Umisionari wa Kiprotestanti Tumeshaona kwamba tangu mwaka 1500 wamisionari Wakatoliki walienda sehemu mbalimbali za dunia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika karne ya 17 Waprotestanti walienea nje ya Ulaya, lakini bila kumtangaza Kristo kwa wenyeji, kwa mfano katika makoloni ya Marekani mashariki ya leo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kumbe katika 18 walianza kuiga mifano ya wamisionari Wakatoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Uenezaji wa Ukristo wa Kiprotestanti ulianzishwa na Wakristo kutoka nchi za Ulaya zilizoendelea kama Uingereza, Ufaransa na Ujerumani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mapinduzi ya viwandani yaliongeza sana uwezo wa kiuchumi wa mataifa hayo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Biashara ya kimataifa ilianza kuunganisha nchi za mbali sana.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Vyombo vya usafiri kama vile meli, reli na baadaye hata ndege vilifikisha watu na bidhaa kila sehemu za dunia.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Watu walianza kupata habari za nchi zisizojulikana kwao mpaka wakati ule.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakristo wa nchi za Ulaya walitumia mawasiliano hayo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Labda tunaweza kulinganisha hali hiyo na sera za mitume ambao walitumia njia zilizofunguliwa na biashara ya Kiroma katika karne za kwanza.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wengine waliona uwezo wao kama wito wa Mungu kwa Wakristo wa Ulaya katika karne ile hasa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mahali pengi Ulaya Wakristo hawakuridhika tena na hali ya Kanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ukristo ulikwisha kuwa sehemu ya utamaduni na jambo la kawaida.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Bila kutafakari sana, mtoto alibatizwa, akafundishwa na kupewa Kipaimara, akafunga ndoa kanisani, akawabatiza watoto wake halafu akazikwa kwa ibada.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kanisa lilikuwa kama idara ya serikali iliyosaidia taifa kuweka utaratibu wa kidini kwa manufaa ya maadili ya umma.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Serikali zilihimiza watu washiriki na kuhudhuria ibada.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wasipofika kanisani waliweza kutozwa faini.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini mazingira na hali ya maisha vilibadilika.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Watu walianza kuhamia mijini, jumuiya za vijiji zilianza kulegea na kuvunjika.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mahali pengi watumishi wa makanisa hawakujua kujibu maswali mapya ila tu kukumbusha mazoea ya kale na mila nzuri za zamani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ndiyo asili ya matapo ya uamsho yaliyotokea kwa nguvu sana.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wasioridhika na hali hiyo walikutana nje ya makanisa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika maeneo ya Kiprotestanti hali ilitegemea.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Penye uongozi wenye busara walipewa nafasi zao shirikani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Watu waliguswa upya na neno la Mungu na Roho wake, walitafuta njia mpya za kuishi na kuonyesha imani yao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hivyo vilijitokeza vyama vya kusaidia wagonjwa, wajane, mayatima na maskini.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Penye uongozi mkali uliokataa njia na mbinu mpya Wakristo walikutana na kusali katika nyumba za watu.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wengine walianzisha jumuiya na madhehebu ya pekee.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Lakini sehemu kubwa ya Wakristo wa uamsho walielewa kazi yao ya kutengeneza upya makanisa yao badala ya kuunda vikanisa vipya.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika maeneo ya Wakatoliki matapo yaliyofanana na uamsho yalisababisha mara nyingi kutokea kwa shirika jipya la watawa au la walei.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Muundo wa Kanisa Katoliki unasaidia kuwapa watu wenye wito au vipawa vya pekee nafasi zao katika mashirika hayo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kanisa la Anglikana liliunda kamati ya kupeleka Injili katika nchi za ng'ambo lakini ilishughulikia hasa Waingereza waliohamia makoloni.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Polepole wazalendo wachache walianza kuwaendea pia, jambo lililokuwa gumu kutokana na hali ya ukoloni wenyewe.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kanisa la kwanza la Kiprotestanti lililotuma wamisionari hasa kwa watu wasiomjua Kristo lilikuwa ni la Ndugu wa Herrnhut (Wamoravia).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika kijiji hicho kidogo cha Ujerumani waliishi wakimbizi kutoka Moravia waliopewa ustahimilivu kuanzisha upya ushirika wa Umoja wa Ndugu kufuatana na urithi wao kutoka Ucheki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Walikuwa watu wa kawaida kama wakulima na mafundi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Siku moja katika mwaka 1732 walikutana na mgeni, kwa jina Antoni, mtumishi wa Mdenmark aliyemtembelea Mkuu wa Herrnhut, Ludwig von Zinzendorf.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Antoni alikuwa mtumwa mwenye asili ya Afrika aliyenunuliwa na bwana wake katika Visiwa vya Karibi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baadaye akapewa uhuru wake akasafiri pamoja na bwana wake hadi Denmark.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kwa Antoni Ndugu wa Herrnhut wakasikia kwa mara ya kwanza habari za hali mbaya ya watumwa Waafrika kule Karibi, na jinsi walivyozuiwa kusikia neno la Mungu pamoja na mateso yao mengine.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Usiku ule ndugu wawili wakasali pamoja na asubuhi yake wakamwendea Mkuu wa Herrnhut wakamwomba ruhusa ya kusafiri hadi Karibi ili wawahubirie wale watumwa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Katika sala hiyo ya maseremala wawili ilianza kazi ya misheni ya Umoja wa Ndugu (Wamoravia).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baadaye Ndugu Wamoravia waliendelea kuhubiri kule Greenland, Urusi, Nikaragua, Afrika Kusini na kati ya Waindio wa Amerika.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mawasiliano mapya yakaleta habari hiyo katika kila pembe ya dunia zisizosikika zamani kwa watu wengi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wamoravia walihubiri mahali pengi Ulaya kati ya Wakristo wa madhehebu yote bila kuwashawishi wajiunge nao lakini walieneza sana habari za misheni.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Wakiitikia mfano wa Ndugu wa Herrnhut Wakristo kutoka vikundi mbalimbali vya uamsho walianza kuelewa wajibu wao wa kueneza Injili kote duniani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mnamo mwaka 1800 Wakristo Waingereza waliunda vyama mbalimbali vya misheni, kama Wabatisti mwaka 1792, Chama cha Misheni cha London mwaka 1795 na Chama cha Misheni cha Kanisa (la Kianglikana = Church Missionary Society/CMS) mwaka 1799.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Waprotestanti wa nchi nyingine za Ulaya walifuata.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi wakati ule si viongozi wa madhehebu ya Kiprotestanti (isipokuwa kwa kiasi Waanglikana) walioendesha kazi ya misheni, kwa kuwa walijali maeneo yao tu wakikosa mtazamo wa dunia nzima kama wenzao Wakatoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kumbe walikuwa walei na wachungaji wa kawaida waliounda vyama vya misheni, kuiombea kazi hiyo, kutafuta habari za nchi nyingine na kuchanga pesa wakiandaa vijana watakaokuwa tayari kuacha ndugu zao wakielekea nchi za mbali zisizojulikana nao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kanisa Katoliki na la Kiorthodoksi katika karne ya 18 Wakati Ukristo ulipozidi kuenea na kuchangamka katika bara lote la Amerika, huko Ulaya Kanisa Katoliki lilipitia kipindi cha udhaifu, hasa kutokana na mashambulizi ya falsafa ya Mwangaza dhidi yake.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Falsafa hiyo ilienea katika matabaka ya juu ya nchi nyingi na kufuatwa na serikali zake, ambazo zilianza kulibana kwa njia nyingi, hasa kwa kuzuia mashirika ya kitawa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mambo yalizidi kuwa magumu Mapinduzi ya Ufaransa yalipopiga vita dini, kuanzia Ukatoliki.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Akili ilisimikwa kama mungu mpya.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kalenda mpya ilitengenezwa ili kufuta wiki na Jumapili pamoja na sikukuu za Kikristo.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Monasteri zote zilibomolewa, wengi waliuawa au kufukuzwa nchini kwa sababu ya imani yao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mali za Kanisa zilitaifishwa na mapadri walidaiwa kula kiapo cha kufuata serikali badala ya Papa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mnamo 1799 Papa Pius VI alitekwa hadi Ufaransa na hatimaye kufa kifungoni.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kiongozi wa Ufaransa, Napoleon Bonaparte, alizidi kueneza misimamo mipya katika sehemu kubwa ya Ulaya aliyoiteka.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Hata Waorthodoksi walipata shida za namna hiyo hasa Urusi, ambapo mwaka 1721 Kaisari Petro I alifuta Upatriarki nchini na kuweka Kanisa moja kwa moja chini ya serikali.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Ukristo katika karne ya 19  Baada ya Ufaransa wa Napoleon kushindwa (1815), nchi za Ulaya zilikubaliana kurudisha hali ilivyokuwa kabla ya mapinduzi, lakini haikuwa rahisi.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Umati wa watu ulizidi kusogea mbali na dini.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Baada ya mateso yao, Papa na Kanisa Katoliki walipewa tena heshima, lakini siasa iliendelea kuwa dhidi yao.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kilele chake ni Kulturkampf (kwa Kijerumani: vita vya utamaduni) iliyotangazwa na Chansela Bismarck ili kuzuia umoja wa Wakatoliki wa Ujerumani na Papa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Majimbo na parokia nyingi vilibaki bila mchungaji, mapadri wengi walifungwa n.k. Kabla ya hapo, Papa Pius IX alikutanisha maaskofu mjini Roma kwa Mtaguso wa kwanza wa Vatikano (1869-1870) uliotangaza dogma ya karama ya Papa kutokosea anapotoa mafundisho ya moja kwa moja "ex cathedra".


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mtaguso ulikatishwa na jeshi la Italia lililovamia Roma na kuuteka moja kwa moja, likikomesha Dola la Papa (1870).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Tukio hilo lilimkomboa Papa kutoka majukumu ya kisiasa na kumwezesha kuimarisha mamlaka yake ya kiroho duniani kote dhidi ya utaifa uliotesa Kanisa kwa karne kadhaa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Karne ya 19 iliona pia Wakatoliki kuchangamkia tena umisionari, kuanzia Wafaransa.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Jambo lingine la pekee katika Kanisa Katoliki la karne hiyo ni uundaji wa mashirika ya kitawa ya kike na ya kiume zaidi ya 2000 yaliyolenga huduma maalumu, k.mf. kuhubiri vijijini, kulea vijana, kufundisha mafukara, kuuguza wagonjwa, kuanzisha misheni, kushughulikia upashanaji habari.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Mara nyingi mashirika hayo yanafanana ingawa yalianzishwa wakati na mahali tofauti, kwa kawaida chini ya askofu wa jimbo, baada ya mashirika ya zamani kuzuiwa na serikali.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kati ya waanzilishi muhimu zaidi wakumbukwe Karolo Yosefu Mazenod (1782-1861), Vinsenti Pallotti (1795-1850), Antoni Maria Claret (1807-1870), Yohane Bosco (1815-1888), Daniele Comboni (1831-1881), Arnold Janssen (1837-1909).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Kati ya wanawake, Yoana Antida Thouret (1765-1826), Magdalena wa Canossa (1774-1835), Visensya Gerosa (1784-1847) pamoja na Bartolomea Capitanio (1807-1833), Fransiska Saveri Cabrini (1850-1917).


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Uprotestanti uliendelea kufaidika na uamsho, ingawa huko Marekani walifikia hatua ya kuanzisha madhehebu mengi ya aina mpya, yaliyojaribu kuanza kila kitu upya kwa msingi wa Biblia, yakidharau historia yote ya Kanisa kama upotoshaji wa imani.


Question: Nani alianzisha dini ya Kiyahudi?

Historia ya Kanisa

Miaka ya mwisho ya karne ya 19 iliona ustawi wa elimu ya Biblia iliyoongozwa na mawazo mapya kabisa yaliyoyumbisha imani ya wengi kwa kukanusha mambo yapitayo maumbile (teolojia ya Usasa).