Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Uharibifu huu wa kinurolojia hutokana na malaria ya ubongo ambayo ni hatari mno kwa  watoto.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

[10] [11] malaria ya ubongo huhusishwa na uweupe wa retina, [12] ambayo inaweza kuwa na manufaa kama ishara ya kutofautisha malaria na visababishi vingine vya homa. [13]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Malaria kali husababishwa takriban kipekee na maambukizi ya P. falciparum kwa kawaida hujitokeza kati ya siku 6-14 baada ya kuambukizwa. [14]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Madhara ya ugonjwa wa malaria kali ni pamoja na kukosa fahamu na kifo ikiwa haitatibiwa-watoto wachanga na wanawake wajawazito hasa wamo hatarini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Splenomegali (kupanuka kwa wengu), maumivu makali ya kichwa, iskemia ya ubongo, hepatomegali (kupanuka kwa ini), hypoglisimia, na hemoglobinuria na kufeli kwa figo huweza kutokea.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kufeli kwa figo kunaweza kusababisha homa ya mkojo wa damu, ambapo hemoglobin kutoka katika chembechembe nyekundu za damu zilizosambaratika huvuja na kuingia katika mkojo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Malaria kali inaweza kuendelea kwa kasi na kusababisha kifo katika mudaa wa masaa  kadhaa au masiku. [14]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika hali mbaya zaidi ya ugonjwa huo viwango vya vifo vinaweza kuzidi 20%, hata kuwe na utunzi wa hali ya juu na matibabu. [15]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea, mara nyingi matibabu si ya kuridhisha na kiwango cha jumla cha vifo vinavyosababishwa na malaria huwa kimoja kati visa kumi. [16]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Baada ya muda mrefu, matatizo ya kukua yamerekodiwa kwa watoto ambao wameugua malaria kali. [17]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Malaria ya muda mrefu hutokana na P. vivax na P. ovale, lakini si katika P. falciparum.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hapa, ugonjwa huo unaweza kujitokeza tena miezi au miaka baada ya kuambukizwa kutokana na uwepo wa vimelea fiche katika ini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa hivyo, kueleza kuwa malaria imetibiwa kwa kutazama kutokuwepo kwa vimelea katika damu kunaweza kupotosha.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kipindi kirefu zaidi kati ya kuambukizwa vimelea na kujitokeza kwa dalili za ugonjwa kimeripotiwa kwa P. vivax kuwa miaka 30. [14]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Inakadiriwa kuwa moja kati ya visa vitano vya malaria vinavyosababishwa na P. vivax katika maeneo ya hari huhusiana na kujihifadhi kwa vijimelea vya hipnoziti (yaani, dalili hujitokeza mwaka unaofuata kung'atwa na mbu). [18]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Sababu  Vimelea vya malaria Vimelea vya malaria ni wa jenasi ya Plasmodium (Faila Apicomplexa).


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika binadamu malaria husababishwa na P. falciparum, P. malariae, P. ovale, P. vivax na P. knowlesi.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

[19] [20] P. falciparum ndiyo iliyoenea zaidi na huchangia takriban 80% ya maambukizi yote ya malaria, na pia inahusishwa na karibu 90% ya vifo vinavyotokana na malaria. [21]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vimelea vya spishi ya Plasmodium  huambukiza pia ndege, mitambaazi, nyani, sokwe na panya. [22]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kumedhibitishwa maambukizi kadhaa ya wanadamu na spishi zinazoambukiza nyani malaria, yaani P. knowlesi, P. inui, P. cynomolgi, [23] P. simiovale, P. brazilianum, P. schwetzi na P. simium, hata hivyo, isipokuwa kwa P. knowlesi, hizo nyingine hazina umuhimu  kwa afya ya umma. [24]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ingawa malaria ya ndege inaweza kuua kuku na batamzinga, ugonjwa huu hausababishi hasara kubwa kiuchumi kwa wafugaji wa kuku. [25]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, tangu kuingizwa kiajali na binadamu imeeneza ugonjwa na kuua idadi kubwa ya  ndege wa Hawaii, ambao walikuwa wamekua katika mazingira bila kimelea hicho na kwa hivyo hawakuwa na kinga yoyote dhidi yake. [26]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Taratibu Mzunguko wa maisha ya Plasmodium na vekta wa mbu Kimelewa cha msingi (mahsusi) cha kimelea hicho na njia ya uenezi na vekta zake ni mbu jike wa jenasi ya Anopheles, binadamu na wanyama wengine wenye uti wa mgongo ni vimelewa wa ziada.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwanza mbu wachanga  humeza vimelea kwa kufyonza damu ya mwanadamu aliyeambukizwa kisha mbu huyo wa aina ya<i data-parsoid='{"dsr":[17423,17436,2,2]}'>Anopheles hubeba mbegu za vimilea za Plasmodium katika matezi ya mate yao.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mbu huambukizwa baada ya kufyonza damu kutoka kwa binadamu aliyeambukizwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Baada ya kumezwa, gameti za vimelea viliyofyonzwa pamoja na damu hujigawanya kwa msingi wa mbegu za kiume au za kike na kisha kuungana katika utumbo wa mbu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hii hubuni ukineti inayopenya wambo wa utumbo wa mbu na kuzalisha uusisi katika ukuta wa utumbo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Uusisi inapopasuka, inatoa spora(sporozoites)vinayohama katika mwili wa mbu kuelekea katika matezi ya mate ya mbu, ambapo huwa tayari kumwambukiza binadamu mwingine.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Aina hii ya maambukizi wakati mwingine hujulikana kama uhamisho kituo wa kabla(anterior station transfer).


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Spora huingizwa ndani ya ngozi, pamoja na mate, wakati mbu anapofyonza mlo wake mwingine wa damu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mbu jike tu ndio hufyonza damu, hivyo mbu wa kiume hawasambazi ugonjwa huo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mbu jike wa jenasi ya Anopheles  hupendelea kutafuta mlo usiku.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Huanza kutafuta mlo giza linapoanza kuingia na kuendelea usiku kucha mpaka watakapopata mlo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vimelea vya malaria pia vinaweza kuambukizwa kupitia kuongezwa damu, ingawa hii ni nadra.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Pathojenesisi  Malaria katika binadamu hupevuka katika awamu mbili: awamu ya eksoirithasitika na erithrasiti.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Awamu ya eksoirithasitika inahusisha maambukizi ya mfumo wa ini, huku awamu ya erithrasiti inahusisha maambukizo ya seli nyekundu za damu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mbu aliyeambukizwa anapodunga ngozi ya binadamu kufyonza mlo wa  damu, spora katika mate ya mbu huingia katika mfumo wa damu ya binadamu na kuhamia katika ini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika muda wa dakika 30 ya kuwa mwilini mwa binadamu, spora huambukiza seli za ini, kujizidisha kwa uzazi nafsi na bila kusababisha dalili za ugonjwa kwa muda wa kati ya siku 6 na 15.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mara zinapoingia katika ini viumbe hivyo huzaana kwa maelfu ya merozoiti, ambazo, baada ya kupasuka kwa seli ya kimelewa wao, hujipenyeza ndani ya damu na kuambukiza chembechembe nyekundu za damu, na hivyo kuanza awamu ya erithrasiti katika mzunguko wa maisha. [27]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vimelea hutoka katika ini bila kutambulika  kwa kujizungusha kwenye kiwambo cha seli ya ini ya kimelewa aliyeambukizwa. [28]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ndani ya chembechembe nyekundu za damu, vimelea huendelea kuongezeka, kwa uzazi nafsi, mara nyingine hujipenyeza nje ya chembe wenyeji na kuvamia chembechembe nyekundu zilizokuwa hazijaambukizwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mizunguko kadhaa kama hiyo ya kujiongezea nguvu hutokea.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa hivyo, maelezo yanayofahamika ya kukumbwa na homa ya ghafla hutokea wakati merozoiti wanapojipenyeza na kuambukiza chembechembe nyekundu za damu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Baadhi ya spora za P. vivax  na P. ovale  hazikui moja kwa moja kuwa merozoiti katika awamu ya eksoirithasitika, badala yake huzalisha hipnozoiti zinazobakia bwete kwa kipindi cha kati ya miezi kadhaa (aghalabu miezi 6-12) hadi urefu wa mpaka miaka mitatu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Baada ya kipindi cha kuwa bwete, vimelea hivyo hujiamilisha na kuzalisha merozoiti.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hipnozoiti zanahusika na kipindi kirefu cha kati ya kuambukizwa na cha maradhi, na kurejea tena kwa ugonjwa katika aina hizi mbili za malaria. [29]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kimelea cha malaria kwa kiwango fulani hulindwa dhidi ya kushambuliwa na mfumo wa kinga mwili kwa sababu katika kipindi cha mzunguko wa maisha kinapoishi katika mwili wa mwanadamu, hukaa ndani ya ini na chembechembe nyekundu za damu na haionekani kwa urahisi kwa ufuatiliaji wa kinga mwili.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, chembechembe za damu zilizoambukizwa na zilizo katika mzunguko wa damu huharibiwa katika wengu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ili kuepuka hali hii vimelea vya P. falciparum hutandaza protini inayonata juu ya chembechembe za damu zilizoambukizwa, hii husababisha chembechembe hizo kukwama kwenye kuta za mishipa ndogo ya damu, hivyo basi kutenga vimelea hivyo na mzunguko wa jumla na wengu. [30]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hali hii ya "kunata" ni sababu kuu inayochangia matizo ya kutokwa damuwakati wa malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vena ndogo za endotheliumu (matawi madogo kabisa katika mzunguko wa damu) zinaweza kuzibwa na mkusanyiko wa chembechembe hizo za damu zilizoambukizwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kuzibwa kwa mishipa hii husababisha dalili kama zinazohusishwa na malaria ya kondo ya nyuma na malaria ya ubongo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika malaria ya ubongo chembechembe nyekundu za damu zilizotengwa zinaweza kuvunja kizuizi cha damu na ubongo hali inayoweza kupelekea kukosa fahamu. [31]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ingawa protini gandishi ya uso wa chembechebe nyekundu za damu (iitwayo PfEMP1, yaani Plasmodium falciparum erythrocyte membrane protini 1) ziko wazi kwa mfumo wa kinga, hazisaidii kama kinga nzuri kwa minajili ya chanjo kwa sababu ya utofauti wao uliokithiri; kuna angalau aina 60 za protini ndani ya kimelea kimoja na ina tofauti zaidi katika jamii ya vimelea. [30]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kimelea hicho hujigeuza kati ya mchanganyiko mkubwa wa protini gandishi za uso PfEMP1, hivyo basi kuwa hatua moja mbele ya mfumo wa kinga unaoitafuta.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Baadhi ya merozoiti hugeuka kuwa gameti za kiume au za kike .


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mbu anapong'ata ngozi ya mtu aliyeambukizwa, mara moja huwa na uwezo kufyonza gameti zilizo damuni.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Muunganiko wa mbegu za kiume na kike za vimelea hutokea katika utumbo wa mbu, na hivyo kumfanya mbu kuwa kimelea cha msingi wa ugonjwa huo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Spora mpya hukua na kusafiri kuelekekea katika tezi ya mate ya mbu, na hivyo kukamilisha mzunguko.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Wanawake wajawazito hasa huwa kivutio kwa mbu, [32] malaria kwa wanawake wajawazito ni kisababishi kikuu cha uzazimfu, vifo vya watoto wachanga na uzaaji wa watoto wasio na uzito unaostahili, [33] hasa katika maambukizi ya P. falciparum, lakini pia kutokana na maambukizi ya spishi nyingine, kama vile P. vivax. [34]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Uaguzi  Tangu Charles Laveran alipokiona kwa mara ya kwanza kimelea cha malaria katika damu mwaka wa 1880, [35] msingi wa uaguzi wa malaria umekuwa uchunguzi wa damu kwa hadubini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Homa na mshtuko wa mwili huchukuliwa kimakosa kama aina ya malaria kali sana barani Afrika kiasi cha kutoshughulikia magonjwa mengine hatari.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika maeneo ambapo malaria imeenea uwepo wa vimelea damuni hakutoshi kutoa uaguzi wa malaria kali kwa sababu uwepo wa vimelea unaweza kusababishwa na maradhi mengine yanayolingana na malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Uchunguzi wa hivi karibuni unapendekeza kuwa upimaji mwanga katika retina ni njia bora ya kuagua malaria (uwezo wa kijumla wa kupitisha mwangaza wa 95% na uwezo wa bainifu wa 90%) zaidi ya mbinu za kutegemea dalili au maabara katika utofautishaji baina ya malaria na magonjwa mengine.{ {1/} Ingawa damu ni sampuli inayotumiwa  mara nyingi kufanya uaguzi, mate na mkojo vimechunguzwa kama sampuli mbadala, inayoingiwa na vimelea chache. [35]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Uaguzi wa dalili Maeneo yasiyoweza kumudu angaa vipimo sahili vya kimaabara aghalabu hutegemea historia ya dalili za homa ambazo mgonjwa ataeleza kuamua kutoa tiba ya malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa kutumia damu iliyopakwa Gemsa kutoka kwa watoto nchini Malawi, utafiti ulionyesha kwamba wakati uaguzi wa dalili (joto la mjiko, weupe wa shina la ukucha, na kupanuka kwa wengu) zilipotumika kama ishara ya tiba, badala ya kutumia dalili anazoeleza mgonjwa,kiwango cha  uaguzi sahihi kiliongezeka kutoka 21 % hadi 41% na kutoa matibabu ya  malaria kusikohitajika kukapungua vikubwa. [36]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Uchunguzi hadubini wa filmu za damu  Njia ya kiiktisadi zaidi, inayopendelewa, na ya kuaminika kwa uaguzi wa malaria ni uchunguzi hadubini wa filmu za damu kwa sababu kila moja ya spishi nne za vimelea huwa na sifa bainifu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa kawaida, aina mbili za filmu ya damu hutumika.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Filmu nyembamba ni sawa na filmu ya damu za kawaida na huruhusu utambulisho wa spishi kwa sababu mwonekano wa vimelea huhifadhiwa vyema katika maandalizi hayo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Filmu nzito humruhusu mhadubini kuchunguza kiasi kikubwa cha damu na ni karibu mara kumi na moja rahisi kuonekana kuliko filmu nyembamba, kwa hivyo kutambua viwango vya chini ya maambukizi ni rahisi kwa kutumia filmu nzito, lakini mwonekano wa vimelea huwa umepotoa zaidi na hivyo kutofautisha kati ya spishi mbalimbali kunaweza kuwa vigumu zaidi.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa kuzingatia faida na mapungufu ya filmu nzito na nyembamba, ni muhimu kutumia filmu hizi mbili wakati wa kutafuta uaguzi bainifu. [37]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kutoka kwa filamu nzito, mhadubini anaweza kuchunguza viwango vya vimelea (au uwepo wa vimelea) hadi kiwango cha chini cha 0.0000001% cha chembechembe nyekundu za damu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Utambuzi wa spishi unaweza kuwa vigumu kwa sababu trofozoiti ("umbo pete") za mapema maishani mwa vimelea zote hufanana na kamwe haiwezekani kutambua spishi kwa msingi wa umbo pete moja; utambulisho wa spishi hutegemea trofozoiti kadhaa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Uchunguzi nyanjani Katika maeneo ambapo uchunguzi hadubini haupatikani, au ambapo wafanyakazi wa maabara hawana uzoefu katika uaguzi wa malaria, kuna vipimo antijeni ambavyo vinahitaji tone tu la damu. [38]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vipimo vya imunokromatografia (pia huitwa: Uaguzi Haraka wa Malaria, Uchanganuzi wa Kukamata Antijeni au "Dipsticks") vimetengenezwa, kusambazwa na kujaribiwa nyanjani.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vipimo hivi hutumia damu inayotolewa  kidoleni au damu ya vena, kipimo kamilufu huchukua jumla ya dakika 15-20, na maabara haihitajiki.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Upeo chini wa vipimo vya uaguzi haraka upo katika vimelea 100 / μl ya damu ikilinganishwa  na uchunguzi hadubini kutumia filmu nzito ambapo upeo huo ni 5.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vipimo vya uaguzi haraka vya kwanza vilitumia P. falciparum glutamate dehydrogenase kama antijeni. [39]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Nafasi ya PGluDH ilichukuliwa na P.falciparum lactate dehydrogenase, aina moja ya 33 kDa oxidoreductase [EC 1.1.1.27].


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ndicho kimeng'enya cha mwisho katika njia ya glaikoliti, na ni muhimu kwa uzalishaji ATP na pia ni mojawapo ya kimeng'enya kinachopatikana kwa wingi katika P.falciparum.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

PLDH haiendelei kuwa katika damu bali humalizika karibu wakati mmoja na vimelea kufuatia matibabu yaliyofanikiwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kutokuwepo kwa antijeni baada ya tiba hufanya upimaji wa pLDH muhimu katika kutabiri ikiwa matibabu hayakufaulu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa jinsi hii, pLDH ni sawa na pGluDH.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Uchanganuzi wa OptiMAL-IT unaweza kutofautisha kati ya P. falciparum na P. vivax kwa sababu ya tofauti ya kiantijeni kati ya kimeng'enya chao pLDH.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mbinu za kimolekyuli Mbinu za kimolekyuli hupatikana katika baadhi ya maabara za kimatibabu na asei za uchanganuzi wa papo kwa hapo (kwa mfano, QT-NASBA inayotumia mmenyuko endelevu wa polimeresi ) [40]zinaendelea kuandaliwa kwa matumaini ya kuzisambaza katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vipimo haraka vya antijeni OptiMAL-IT inaweza kuchunguza kwa umadhubuti uwepo wa vimelea vya P. falciparum hadi chini ya 0.01% na vimelea visivyo falciparum hadi 0.1%.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Para check-PF huweza kuchunguza vimelea chini ya 0.002% lakini haiwezi kutofautisha kati  ya malaria inayoambukizwa na falciparum na isiyoambukizwa na falciparum.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Asidi za viiniseli vya vimelea hugunduliwa kutumia mmenyuko endelevu wa polimeresi.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mbinu hii ni sahihi zaidi kuliko uchunguzi hadubini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, ni ghali, na inahitaji maabara maalumu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Pia, uwepo wa vimelea si lazima uwiane na kukua kwa ugonjwa, hasa wakati kimelea kinaweza kujigandisha katika kuta za mishipa ya damu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa hivyo, vifaa zaidi vilivyo na uwezo wa kupima mabadiliko madogo na visivyohitaji teknolojia ya hali ya juu vinafaa kubuniwa ili kugundua uwepo wa vimelea vya viwango vya chini nyanjani. [41]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kuzuia  Mbinu zinazotumiwa kuzuia kuenea kwa ugonjwa, au kulinda watu katika maeneo ambapo malaria imeenea ni pamoja na madawa ya kuzuia ugonjwa, kutokomeza mbu, na uzuiaji kung'atwa na mbu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kuendelea kuwepo kwa malaria katika eneo kunahitaji; mseto wa idadi kubwa ya binadamu, idadi kubwa ya mbu katika eneo moja, na viwango vya juu vya maambukizi kutoka kwa binadamu hadi kwa mbu na  kutoka kwa mbu hadi kwa binadamu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ikiwa hali hizi zote zitapunguzwa kwa viwango vya kutosha, bila shaka kimelea cha malaria kitatoweka kutoka katika eneo hilo, kama ilivyotokea Amerika ya Kaskazini, Ulaya sehemu kubwa ya Mashariki ya Kati.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, vimelea visipotokomezwa kutoka dunia nzima, vinaweza kujisitawisha tena ikiwa hali itarejea kuwa inayofaa kuzaana kwao.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Nchi nyingi zinashuhudia ongezeko la idadi ya maambukizi ya malaria kutokana na usafiri na uhamaji mwingi.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa sasa, hakuna kinga inayozuia malaria lakini utafiti unaendelea.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Watafiti wengi wanasema kuwa kinga ya malaria inaweza kuwa nafuu zaidi kuliko tiba ya ugonjwa huo kwa muda mrefu, lakini mtaji unaohitajika ni wa juu sana kwa watu wengi maskini duniani.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mshauri wa kiuchumi Jeffrey Sachs anakadiria kwamba malaria inaweza kudhibitiwa kwa msaada wa dola za Amerika bilioni 3  kila mwaka.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Imesemekana kuwa, ili kufikia Malengo ya Maendeleo ya Milenia, pesa lazima zielekezwe kutoka katika juhudi za kutibu VVU / UKIMWI na kuelekezwa kuzuia malaria, ambayo kwa kiasi sawa cha fedha  kutakuwa na manufaa makubwa kwa chumi za Afrika. [42]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Usambazaji wa ufadhili inatofautiana miongoni mwa mataifa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Nchi zenye idadi kubwa ya watu hazipokei kiasi sawa cha msaada.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Nchi 34 zilizopokea msaada wa chini ya $ 1 kwa kila mtu kila mwaka ni baadhi ya mataifa maskini zaidi barani Afrika.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Brazili, Eritrea, India na Vietnam, tofauti na nchi nyingine zinazoendelea, zimefanikiwa kupunguza tatizo la malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Sababu zilizopelekea mafanikio katika mataifa hayo ni pamoja na mazingira mazuri ya nchi, mpangilio mahususi wa kiufundi unaotumia zana faafu kuwafikia walengwa, kufanya uamuzi kwa misingi ya utafiti, uongozi tendaji katika ngazi zote za serikali, kushirikisha jamii, ugatuzi wa utekelezaji na udhibiti wa fedha, wafanyikazi wa kiufundi na wa usimamizi wenye ujuzi katika ngazi ya taifa na nyanjani, kujishughulisha moja kwa moja kiufundi na kivitendo kwa mashirika wafadhili na fedha za kutosha na zinazopatikana kwa urahisi. [43]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Udhibiti Vekta Juhudi za kukomesha malaria na kutokomeza mbu zimefanikiwa katika baadhi ya maeneo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kitambo malaria ilikuwa ugonjwa wa kawaida Amerika na Ulaya kusini lakini juhudi za kudhibiti vekta, pamoja na matibabu na ufuatiliaji wa binadamu walioambukizwa, ulikomesha ugonjwa huo katika maeneo hayo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika baadhi ya maeneo, kukomesha mitiririsho kwenye maeneo chepechepe ambapo mbu huzaliana na kuimarisha usafi kuliwezesha hali hiyo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Malaria ilitokomezwa kutoka kaskazini mwa Marekani mapema katika karne ya 20 kwa mbinu kama hizo, na matumizi ya kiuadudu cha DDT yaliutokomeza kutoka Kusini kufikia mwaka wa 1951. [44]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika mwaka wa 2002, kuliripotiwa matukio 1059 ya malaria nchini Amerika, ikiwa ni pamoja na vifo vinane, lakini kati ya hayo yote, matukio matano tu ya ugonjwa huo yaliambukizwa ndani ya Amerika.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kabla ya kuvumbuliwa kwa kiuadudu cha DDT,maeneo kadhaa ya kitropiki pia yalitokomeza au kudhibiti  malaria kwa kuondoa au kusumisha maeneo ya mbu kuzaliana au maji ambamo lava huishi, kwa mfano kwa kumwaga au kujaza mafuta mahali maji yamesimama.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mbinu hizi hazijatumika vilivyo barani Afrika kwa zaidi ya nusu karne. [45]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika miaka ya 1950 na 1960 kulikuwa na juhudi kubwa za afya ya umma kutokomeza ugonjwa wa malaria duniani kwa kulenga maeneo ambako malaria ilikuwa imeenea. [46]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, juhudi hizi hazijafaulu kutokomeza malaria katika sehemu nyingi zinazoendelea duniani, tatizo hilo limeenea zaidi barani Afrika.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mbinu ya kutasisha mdudu inajitokeza kama mbinu ya kudhibiti mbu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Maendeleo kuelekea transijeni, au wadudu waliogeuzwa vinasaba, zinaonyesha kwamba mbu mwitu wanaweza kubadilishwa kuwa sugu kwa malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Watafiti katika Imperial College London walibuni mbu wa kwanza wa malaria ulimwenguni aliyegeuzwa vinasaba, [47] huku spishi wa kwanza sugu kwa  Plasmodium akizinduliwa na watafiti kutoka Case Western Reserve University Ohio mwaka wa 2002. [48]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mafanikio ya kubadilisha kizazi cha sasa na kizazi kilicho na vinasaba vipya, yanategemea mfumo kadhaa, kama vile vipengele vinavyoweza kubadilishwa kuruhusu nadharia nyingine za jenetikia mbali na ya Mendel.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, mbinu hii ina matatizo mengi na mafanikio yako mbali mno. [49]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mbinu nyingine ya usoni zaidi ya kudhibiti vekta ni uwezekano wa kutumia mwanga wa leza kuua mbu wanaoruka. [50]Pia inadaiwa kuwa harufu ya ndege wafugwao ikiwapo kuku huweza kuwafukuza wadudu warukao ikiwamo mbu wa malaria[51] Madawa ya kuzuia Madawa mengi ambayo hutumiwa kutibu malaria, yanaweza kutumika kuzuia.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa ujumla, dawa hizi hutumiwa kila siku au kila wiki, katika kipimo cha chini kuliko inavyofaa kutumiwa kutibabu mtu ambaye kweli ameambukizwa ugonjwa huo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Matumizi ya madawa ya kuzuia ni nadra kwa wakazi wa maeneo ambapo malaria imeenea, matumizi hayo kawaida huwa kwa wageni wa muda mfupi na wasafiri wanaotembelea maeneo ya malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hii ni kutokana na gharama ya madawa hayo, athari mbaya kutokana na matumizi ya muda mrefu, na kwa sababu baadhi ya madawa madhubuti ya kupambana na malaria hayapatikani kwa rahisi  nje ya mataifa tajiri.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwinini ilianza kutumika kama dawa ya kuzuia malaria (profilaksis) katika karne ya 17.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kubuniwa kwa madawa mbadala fanisi zaidi kama vile kwinakrini, klorokwini na primakwini katika karne ya 20, kulipunguza kutegemewa kwa kwinini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Siku hizi, kwinini bado inatumiwa katika kutibu malaria sugu inayoambukizwa na Plasmodium falciparum pamoja na kutibu malaria ya ubongo, lakini kwa kawaida haitumiki kama kizuia malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Madawa ya kisasa yanayotumiwa kuzuia ni pamoja na mefloqine (Lariam),  [[doxycycline/0} (inapatikana kwa urahisi), na mchanganyiko wa atovaquone na proguanil hydrochloride ya {0{/0} (Malarone).|doxycycline/0} (inapatikana kwa urahisi), na mchanganyiko wa atovaquone na proguanil hydrochloride ya {0{/0} (Malarone).


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Chaguo la dawa gani litumike hutegemea vimelea vilivyo sugu katika eneo hilo, athari ya dawa hiyo na maswala mengine.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Dawa ya prophylactic haianzi kufanya kazi mara moja baada ya kumezwa, kwa hivyo watu wanaopanga kutembelea maeneo ambapo malaria imeenea kawaida huanza kutumia dawa hiyo wiki moja au mbili kabla ya kutembelea sehemu hizo na ni lazima waendeleae kuzitumia kwa wiki 4 baada ya kuondoka (isipokuwa atovaquone proguanil inayohitaji kuanza kutumiwa siku 2 kabla ya kusafiri na kuendelea siku 7 baadaye ya kuondoka).


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Matumizi ya madawa ya kuzuia malaria katika maeneo ambapo mbu wanaoambukiza malaria wanapatikana yanaweza kufanya mwili kuwa sugu katika kupata malaria. [52]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Unyunyizaji majumbani Unyunyizaji majumbani (IRS) ni hali ya kunyunyizia viuadudu kwenye kuta za ndani ya nyumba katika maeneo yaliyoathirika na malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Baada ya kufyonza, spishi nyingi za mbu hupumzika juu ya kitu kilicho karibu huku akimeng'enya mlo wake wa damu, kwa hivyo iwapo kuta za majumba zitanyunyuziwa viuadudu, mbu wanaopumzika huenda wakauawa kabla kumng'ata mhasiriwa mwingine, na kumhamishia vimelea vya malaria Kiuadudu cha kwanza kilichotumika katika unyunyizaji majumbani (IRS) kilikuwa DDT. [44]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ingawa awali kilitumika kupambana na malaria pekee, matumizi yake yalienea kwa haraka na kuingia katika kilimo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Baada ya muda, dawa ya DDT ilianza kutumika hasa kwa lengo la kudhibiti wadudu kuliko kama dawa ya kuzuia ugonjwa kuenea na kutokana na matumizi haya makubwa katika kilimo kulizuka mbu sugu katika maeneo mengi.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Usugu wa mbu wa aina ya Anopheles dhidi ya  DDT unaweza kufananishwa na usugu wa bakteria kwa viuavijasumu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Matumizi ya kupindukia ya sabuni za kuua bakteria na viuavijasumu dhidi ya bakteria yalisabisha usugu kwa bakteria kwa viuavijasumu, sawa na jinsi unyunyizaj wa DDT wa kupundukia kwa mimea  ulipelekea usugu wa mbu wa Anopheles kwa DDT.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika miaka ya 1960, uenezaji wa habari kuhusu madhara ya matumizi ya kiholela ya DDT uliongezeka, jambo ambalo lilipelekea matumizi ya DDT katika kilimo kupigwa marufuku katika nchi nyingi katika miaka ya 1970.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa kuwa matumizi ya DDT katika kilimo yamepungua au kupigwa marufuku kwa muda, DDT sasa inaweza kuwa njia ya kufaa kama hatua ya kudhibiti ugonjwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ingawa matumizi ya DDT kudhibiti malaria hayajawahi kupigwa marufuku na kwamba kuna viuadudu vingine vingi vinavyoweza kutumika kunyunyiza, baadhi ya wanaharakati wamedai kwamba marufuku haya yamesababisha vifo vya mamilioni ya watu katika nchi za kitropiki ambapo DDT iliwahi kuwa madhubuti katika kudhibiti malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Fauka ya hayo, matatizo mengi yanayokurubishwa na matumizi ya DDT yanatokana na matumizi yake kwa viwango pana katika kilimo, wala si matumizi yake katika afya ya umma. [53]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Shirika la Afya Duniani (WHO) kwa sasa linashauri matumizi ya aina 12 tofauti za viuadudu katika operesheni za kunyunyiza.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hizi ni pamoja na matumizi ya DDT na msururu wa vibadala (kama vile pyrethroids Permethrin na deltamethrin), ili kupambana na malaria katika maeneo ambapo mbu wamekuwa sugu kwa DDT  ili kupunguza kasi ya mabadiliko kuelekea usugu. [54]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Matumizi haya ya viwango vidogo vya DDT katika afya ya umma yanaruhusiwa chini ya Mkataba wa Stolckholm wa Usimamizi wa Taka za Kemikali Zinazodumu katika Mazingira kwa Muda Mrefu (POPs), ambao unapiga marufuku matumizi ya DDT katika kilimo. [55]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, kwa sababu ya historia yake, nchi nyingi zilizoendelea zimewekea vikwazo matumizi ya DDT hata kwa viwango vidogo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

[56] [57] Tatizo mojawapo la aina zote za unyunyizaji wa viuadudu majumbani ni usugu unaotokana na mabadiliko ya mbu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kulingana na utafiti uliochapishwa kuhusu  Mosquito Behavior and Vector Control, spishi wa mbu wanaoathiriwa na IRS ni wale wanaopumzika na kuishi majumbani (endophilic), kutokana na mwasho unasababishwa na dawa za kunyunyizia, vizazi vyao wanabadilika kuelekea spishi wanaopumzika na kuishi nje (exophilic), kumaanisha hawaathiriki - ikiwa wanaathirika kwa vyovyote - na IRS, na kufanya mbinu hii kuwa isiyofaa kwa kiasi fulani katika kujilinda.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vyandarua vya mbu na matandiko  Vyandarua vya mbu husaidia kutenga watu na mbu na kupunguza maambukizi na usambazaji wa malaria kwa kiwango kikubwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vyandarua si vizuizi kamilifu na mara nyingi hutiwa kiuadudu kilichotengenezwa kuua mbu kabla apate muda wa kutafuta upenyu wa kuingia ndani ya chandarua.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vyandarua vilivyotiwa dawa (Insectcide-Treated-Neta;ITN) vinakadiriwa kuwa na ufanisi mara mbili zaidi ya vyandarua visivyotiwa dawa, [42] na hutoa ulinzi zaidi ya 70% ikilinganishwa na kutotumia chandarua. [58].


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ingawa vyandarua vilivyotiwa dawa, ITN vimedhibitishwa kuwa na ufanisi dhidi ya malaria, chini ya 2% ya watoto katika miji ya mataifa ya Afrika iliyo Kusini kwa Sahara wanalindwa na ITN.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa sababu mbu wa Anopheles hufyonza damu usiku, njia inayopendekezwa ni kuning'iniza  neti katikati ya kitanda hivi kwamba inafunika kitanda chote.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Usambazaji wa vyandarua vilivyotiwa viuadudu kama vile Pamethrin au deltamethrin umeonyesha kuwa ni mbinu madhubuti mno katika kuzuia malaria, na pia ni mojawapo ya mbinu yenye gharama nafuu zaidi.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vyandarua hivi vinaweza kupatikana kwa dola zipatazo 2,50-$ 3,50 (kati ya euro 2-3 ) kutoka kwa Umoja wa Mataifa, Shirika la Afya Duniani (WHO) na mashirika mengine.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vyandarua vilivyotiwa dawa (ITN) vimedhibitishwa kuwa mbinu yenye gharama nafuu zaidi katika kuzuia malaria na ni sehemu ya Malengo ya Maendeleo ya Milenia (Millennium Development Goals;MDGs) za WHO.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa ufanisi zaidi, vyandarua lazima vitiwe viuadudu kila baada ya miezi sita.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mchakato huu hukumbwa na tatizo la ukosefu wa vifaa muhimu katika maeneo ya vijijini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kuna teknolojia mpya kama Olyset au DawaPlus inayowezesha neti kudumu kwa muda mrefu(Long- Lasting Insecticide nets;LLIN),ambapo vyandarua hivyo hutoa viuadudu kwa takriban miaka 5, [59] na hugharimu takribani US $ 5.50.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vyandarua hivi huwalinda wanaovotumia na kuua mbu wanaogusa chandarua hicho.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Watu wanaolala katika chumba kimoja na hawajajifunika kwa chandarua pia hupata ulinzi wa kiasi fulani.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Huku usambazaji wa vyandarua vya mbu ukiwa sehemu muhimu ya mbinu za kuzuia malaria, uelimishaji na uhamasishaji wa jamii kuhusu hatari za ugonjwa wa malaria huambatanishwa na kampeni za usambazaji ili kuhakikisha kuwa watu wanaopokea vyandarua wanajua jinsi ya kuvitumia.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kampeni za "Hang Up" kama zinazofanywa na wanaojitolea kuhudumu na shirika la Kimataifa la Red Cross na la Red Crescent Movement hushirikisha kutembelea miji ambayo ilipokea vyandarua ifikapo mwisho wa kampeni au kabla tu ya msimu wa mvua kuhakikisha kwamba chandarua kinatumika vizuri na kwamba watu walio hatarini zaidi ya kuambukizwa, kama watoto wachanga na wazee, wanalala chini neti.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Utafiti uliofanywa na CDC nchini Sierra Leone ulionyesha ongezeko la asilimia 22 katika utumiaji wa chandarua kufuatia kutembelewa kibinafsi na mtu wa kujitolea anayeishi katika jamii hiyo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Utafiti nchini Togo ulionyesha hali bora sawa  na hukSierra Leoneo. [60]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Gharama ya kutibu malaria huwa juu ikilinganishwa na mapato ya mgonjwa,na basi ugonjwa huo husababisha hali ya mtu kupoteza riziki yake.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mara nyingi vyandarua huwa ghali kwa watu katika nchi zinazoendelea, hasa kwa wengi walio hatari ya kuambukizwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mtu 1 tu katiya watu 20 huwa na chandarua cha mbu barani Afrika. [42]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vyandarua pia husambazwa wakati wa kampeni za kutoa chanjo kwa kutumia vocha za ruzuku, kama vile wakati wa kampeni za kuwachanja watoto dhidi ya surua.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Utafiti uliofanywa miongoni mwa wakimbizi wa Afghanistani  nchini Pakistan ulibainisha kuwa kutia dawa ya permethrin kwenye matandiko na buibui (pamoja na hijabu) huwa na athari sawa na hali ya kutumia chandarua kilichotiwa dawa, lakini bei yake ni nafuu. [61]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mbinu nyingine mbadala hutumia spora za kuvu  Beauveria bassiana kunyunyizia kuta na vyandarua ili kuua mbu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Japo baadhi ya mbu wamekua sugu kwa kemikali, haijapatikana kuwa wamekuwa sugu kwa maambukizi ya kuvu. [62]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Chanjo  Kingamaradhi (au, kwa usahihi zaidi, kuhimili malaria) hutokea kawaida, lakini baada ya maambukizi yaliyorudiwarudiwa na aina nyingi za malaria. [63]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Chanjo ya malaria inaendelea kufanyiwa utafiti na, hakuna chanjo madhubuti iliyopatikana hadi sasa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ufafiti wa kwanza ulioonyesha uwezekano wa kupatikana kwa chanjo ya malaria ulifanyika mwaka wa 1967 kwa kumchanja panya na spora hai zilizodhoofishwa kwa mnunurisho, na ilitoa kinga kwa takriban 60% ya panya baadaye walipodungwa kwa spora hai zinazoweza kuambukiza. [64]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Tangu 1970, kumekuwa na juhudi za kubuni chanjo kwa binadamu kutumia mikakati sawa na hiyo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ilibainishwa kwamba mtu anaweza kupata kinga dhidi ya maambukizo ya P. falciparum ikiwa atang'atwa zaidi ya mara 1,000 na mbu walioambukizwa, ambao pia wamenunurishwa. [65]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Imekubaliwa kwa ujumla kwamba ni vigumu kutumia mkakati kama huo kutoa chanjo kwa watu walio hatarini kuambukizwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Badala yake, kazi nyingi zimefanywa kujaribu kuelewa michakato ya kiimyunolojia inayotoa kinga baada ya kuchanjwa kwa spora iliyonunurishwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Baada ya utafiti wa chanjo kwa panya mwaka wa 1967, [64] ilichukuliwa kinadharia kwamba spora zilizodungwa zilikuwa zikitambuliwa na mfumo wa kingamwili, ambao kwa upande wake ulikuwa ukiunda mazindikomwili (antibodies) dhidi ya vimelea.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ilidhibitishwa kwamba mfumo wa kingamwili ulikuwa ukibuni mazindikomwili dhidi ya protini ya circumsporozoite (CSP) iliyokuwa imeizunguka spora. [66]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Aidha, mazindikomwili dhidi ya CSP yalizuia spora kuzivamia seli za ini (hepatocytes). [67]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hivyo basi CSP ilichaguliwa kama protini iliyokuwa na uwezekano zaidi wa kubuni chanjo dhidi ya spora ya malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ni kwa sababu hizi za kihistoria ambapo chanjo zilizo na msingi katika CSP ni nyingi miongoni mwa chanjo za malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa sasa, kuna aina tofauti za chanjo zinazokaguliwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Chanjo inayolenga vimelea kabla havijafikia damu (pre-erythrocytic), hasa chanjo ambazo misingi yake ni CSP, huchangia pakubwa la tafiti za chanjo ya malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Aina nyingine za tafiti za chanjo zinajumuisha: zile zinazotafuta kuweka kinga katika awamu ya kuambukizwa kwa damu; zinazotafuta kuepuka pathologia kali zaidi ya malaria kwa kuzuia kushikamana kwa vimelea katika mishipa ya damu au na chanjo dhidi ya uenezi utakaokomesha kukua kwa vimelea mwilini mwa mbu baada ya mbu kufyonza damu ya mtu aliyeambukizwa. [68]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Inatarajiwa kwamba matokeo ya utafiti wa mpangilio wa jinomu ya P. falciparum uliomalizika mwaka wa 2002 [69], yatatoa mwelekeo kuhusu dawa au chanjo mpya. [70]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Chanjo ya kwanza ambayo imebuniwa na kufanyiwa majaribio nyanjani, ni SPf66, iliyoandaliwa na Manuel Elkin Patarroyo mwaka 1987.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Inatoa mchanganyiko wa mazindikomwili chanjo kutoka kwa spora (kutumia marudio ya CS) na vimelea vya merozoiti.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika awamu ya kwanza ya majaribio umadhubuti wa 75% ulipatikana na chanjo ikaonekana kuhimiliwa vizuri na watafitiwa na ilikuwa na uwezo wa kuanzisha kingamwili.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Awamu za IIb na III ya majaribio haikuridhisha sana, umadhubuti ulishuka kwa kiwango cha kati ya 38.8% na 60.2%.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Jaribio lilifanyika Tanzania mwaka wa 1993 na kuonyesha umadhubuti wa 31% baada ya kufuatilia wahusika kwa mwaka, hata hivyo hivi karibuni (ingawa kuna utata) utafiti uliofanywa nchini Gambia haukuonyesha madhara yoyote.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Licha ya muda mrefu na tafiti nyingi zilizofanywa, bado haijulikani jinsi chanjo ya SPf66 hutoa kinga; kwa hivyo inawezekana isiwe ufumbuzi wa tatizo la malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

CSP ndiyo chanjo nyingine iliyobuniwa na ilionekana kuwa ingepitia  majaribio.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Pia msingi wake ni protini inayozunguka spora (circumsporoziote), lakini zaidi ya hivyo imeunganika na  protini (Asn-Ala-Pro15Asn-Val-ASP-Pro) 2-Leu-arg (R32LR)  kwa kufungamanisha elekroni pamoja na Pseudomonas aeruginosa  tovin(A9) iliyosafishwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo katika hatua za awali ukosefu kamili wa kinga kwa waliochanjwa ulidhihirika miongoni mwa waliochanjwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kundi la watafitiwa lililopewa dawa ya majaribio nchini Kenya lilikuwa na kiwango cha matukio ya maambukizi cha 82% huku kundi ambalo halikupewa chanjo likiwa na kiwango cha  maambukizi cha 89%.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Chanjo hiyo ililenga kuongeza seli za limfosayti T kwa waliochanjwa, hali ambayo haikutokea.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Umadhubuti wa chanjo ya Patarroyo umetiliwa shaka huku baadhi ya wanasayansi wa Marekani wakiandika katika The Lancet (1997) kwamba "chanjo hiyo si madhubuti na ni lazima itupiliwe mbali" huku raia huyo wa Kolombia akiwatuhumu kuwa na "kiburi" na kupuuzilia mbali madai yao na kuongeza kuwa wanafanya hivyo kwa sababu yeye anatoka katika taifa linaloendelea.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

RTS, S/AS02A ni chanjo ambayo imebuniwa kwa ubia kati ya Mchakato wa PATH wa kutafuta Chanjo ya Malaria (PATH Malaria Vaccine Initiative) (unaofadhiliwa na Wakfu wa Gates, kampuni ya GlaxoSmithKline, na Walter Reed Army Institute of Research [71] Katika chanjo hiyo, sehemu ya CSP imeunganishwa na "S antigen" ya Virusi vya homa ya manjano B; {0   protini hii ya {0} mseto hudungwa pamoja na ajuvanti AS02A. [68]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mnamo Oktoba 2004, watafiti wa RTS, S/AS02A  walitangaza matokeo ya Awamu ya majaribio ya IIb, iliyoonyesha chanjo hiyo ilipunguza hatari ya maambukizi kwa takribani 30% na ukali wa maambukizi kwa zaidi ya 50%.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Utafiti huo uliwahusisha zaidi ya watoto 2,000 wa Msumbiji. [72]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Majaribio yaliyofuata ya chanjo ya RTS, S/AS02A yalilenga usalama na umadhubuti wa kutoa chanjo hiyo kwa watoto.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika mwezi wa Oktoba 2007, watafiti walitangaza matokeo ya awamu ya majaribio ya I / IIb yaliofanywa kwa watoto 214 wa Msumbiji wa kati ya umri wa miezi 10 na miezi 18 ambao walipokea vipimo kamili vitatu vya chanjo iliyopunguza maambukizi kwa 62% bila madhara makubwa isipokuwa tu uchungu wa kudungwa sindano. [73]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Njia nyinginezo Elimu kuhusu utambuaji dalili za malaria umepunguza idadi ya maambukizi katika baadhi ya maeneo ya nchi zinazoendelea kwa hadi kiasi cha 20%.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kutambua ugonjwa huo katika hatua za mapema pia kunaweza kuondoa hatari ya ungonjwa huo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Elimu pia inaweza kuwafundisha watu kufunika maeneo ambapo maji yamesimama, kwa mfano tangi ya maji ambayo ni sehemu bora ya kuzaliana kwa vimelea na mbu, hivyo kupunguza hatari ya maambukizi kwa watu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hii hasa hutekelezwa katika maeneo ya miji ambako kuna sehemu kubwa zilizo na idadi ya watu wengi wanaoishi pamoja, kuna uwezekano wa maambukizi kutokea katika maeneo hayo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mradi wa Kudhibiti Malaria sasa unatumia muda ambapo watu hujitolea kote duniani wanapokuwa hawafanyi kazi (tazama Volunteer computing and BOINC) ili kujaribu modeli za madhara ya kiafya na mienendo ya maambukizi ili kupata njia bora au mchanganyiko wa mbinu kudhibiti malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mbinu hii ya kuchanganua modeli hutegemea utumizi mpana wa kompyuta kwa sababu ya idadi kubwa ya watu kutoka sehemu mbalimbali walio na vigezo anuwai vya kibayolojia na sababu za kijamii zinazoathiri kuenea kwa ugonjwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Inatarajiwa kuwa itachukua miezi michache kutumia nguvu za waliojitolea wanaotumia kompyuta ikilinganishwa na miaka 40 ambayo ingechukua kutumia rasilimali walizonazo sasa wanasayasi waliobuni mpango huo. [74]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mfano wa umuhimu wa modeli za kompyuta katika kupangilia michakato ya kutokomeza ugonjwa wa malaria ni ulio katika chapisho la Aguas na wengine.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Walibainisha kuwa kutokomeza malaria kunategemea sana kupata na kutibu idadi kubwa ya watu katika maeneo ambapo malaria imeenea na malaria isiyoonyesha dalili za ugonjwa (asymptomatic), ambayo huwa kama hifadhi ya maambukizi. [75]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vimelea vya malaria haviathiri wanyama na hivyo kutokomeza ugonjwa huo kutoka kwa binadamu kunatarajiwa kufanikiwa .


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hatua nyingine kwa ajili ya kudhibiti ugonjwa wa malaria ni pamoja na kutoa dawa kwa waathiriwa wengi na kinga ya muda.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Tiba Maambukizi ya P. falciparum hai ni hali ya dharura ya kiafya inayomhitaji muathiriwa kulazwa hospitalini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Maambukizi ya P. vivax, P. ovale  au P. malariae mara nyingi huweza kutibiwa huku mgonjwa akiruhusiwa kurudi nyumbani.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Matibabu ya malaria hujumlisha utoaji wa huduma za kiusaidizi pamoja na madawa maalum ya malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mgonjwa wa malaria akitibiwa vizuri, anaweza kupata afueni kamili. [76]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Madawa ya malaria  Kuna aina kadhaa ya madawa yanayotumika kutibu malaria. {0Aina ya Chloroquine{/0} ina bei nafuu sana, hadi hivi majuzi, ilikuwa madhubuti sana, jambo lililoifanya kuwa dawa ya malaria iliyopendelewa na wengi kwa miaka mingi katika sehemu nyingi za dunia.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, usugu wa Plasmodium falciparum kwa dawa ya Chloroquine kumeenea hivi karibuni kutoka Asia hadi Afrika, na kuifanya isiweze kutibu aina nyingi za Plasmodium hatari katika maeneo mengi ya dunia yaliyoathirika. {1/ Katika maeneo ambapo klorokwini bado ni madhubuti kuponyesha inabakia kuwa chaguzi ya kwanza.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa bahati mbaya, usugu dhidi ya chloroquine unahusishwa na usugu kwa madawa mengine kama quinine na amodaquine. [77]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kuna dutu nyingine kadhaa zinatumiwa kutibu, na kwa kiasi, kuzuia (Prophylaxis).


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Madawa mengi yanaweza kutumiwa kwa madhumuni hayo mawili; dozi kubwa hutumiwa kutibu malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kutolewa kwao kunategemea sana marudio ya matukio ya vimelea kuwa sugu katika eneo ambapo dawa inatumika.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Dawa moja inayochunguzwa kwa madhumuni ya kutumiwa kama dawa ya malaria, hasa kutibu vimelea sugu ni beta blocker propranolol.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Propranolol imepatikana kuwa na uwezo wa kuzuia Plasmodium kuingia katika chembechembe nyekundu za damu na kuanzisha maambukizi, vilevile huzuia vimelea kuzaana.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Utafiti wa Desemba 2006 uliofanywa na Chuo Kikuu cha Northwestern ulipendekeza kuwa propranolol inaweza kupunguza dozi za dawa zinazotumika sasa kuwa na udhibiti mkuu dhidi ya P. falciparum kwa kiwango cha 5 - hadi 10, na kupendekeza jukumu la dawa mchanganyiko. [78]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Madawa ya malaria yanayopatikana kwa sasa ni pamoja na: [79] Artemether - lumefantrine (Kutibu tu, majina ya kibiashara ni Coartem na Riamet) Artesunate - amodiaquine (Kutibu tu) Artesunate - mefloquine (Kutibu tu) Artesunate - Sulfadoxine / pyrimethamine (Kutibu tu) Atovaquone - proguanil, jina la kibiashara Malarone (Kutibu na kuzuia) Quinine (Kutibu tu) Chloroquine (Kutibu na kukinga; manufaa sasa yamepunguzwa kutokana na usugu) Cotrifazid (Kutibu na kuzuia) Doxycycline (Kutibu na kuzuia) Mefloquine, jina la kibiashara Lariam (Kutibu na kuzuia) Primaquine (Tiba kwa P. vivax  na P. ovale  tu, si ya kuzuia) Proguanil (Kuzuia tu) Sulfadoxine - pyrimethamine (Kutibu; hutumika kuzuia kwa wanawake wajawazito walio na nusu-kinga katika nchi ambazo ugonjwa umeenea huitwa "Intermittent Preventive Treatment" - IPT) Hydroxychloroquine, jina la kibiashara Plaquenil (Kutibu na kuzuia) Utengenezaji wa madawa uliwezeshwa na kufanikiwa kwa ukuzaji wa vimelea vya Plasmodium falciparum. [80]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hii ilifanikisha kujaribiwa kwa madawa mapya maabarani.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Dutu kutoka katika mmea Artemisia annua, ulio na msombo wa artemisinin au vizalika sanisi vyake (dutu isiyohusiana na kwinini), hutoa umadhubuti wa zaidi ya 90%, lakini kutolewa kwao hakutimizi mahitaji. [81]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Utafiti mmoja nchini Rwanda ulionyesha kuwa watoto waliokuwa na maambukizi yasiyo kali ya P. falciparum walionyesha dalili na ishara chache za kuwa na vimelea katika siku ya 28 ya baada ya matibabu wakati walipopewa mchanganyiko wa amodiaquine na artesunate, badala ya kutolewa pekee (AU = 0.34).


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, kuongezeka kwa usugu dhidi ya amodiaquine katika kipindi hiki cha utafiti pia ulibainisha. [82]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kuanzia mwaka wa 2001, Shirika la Afya Duniani limependekeza kutumiwa kwa dawa mseto ya artemisinin combination therapy (ACT) kama tiba ya kwanza kwa malaria isiyo kali katika maeneo ambapo kuna usugu kwa madawa ya awali.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hivi karibuni WHO imetoa  inayopendekeza aina nne tofauti za ACT.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ijapokuwa nchi nyingi, zikiwa ni pamoja na mataifa mengi ya Afrika, zimejumuisha mabadiliko hayo katika sera zao rasmi kuhusu matibabu ya malaria, gharama kubwa bado ni kikwazo katika utekelezaji wa ACT.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa sababu ACT hugharamu hadi mara ishirini ya dawa za zamani, zimebakia ghali kwa nchi nyingi ambako maleria imeenea.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kuna utata kuhusu sehemu ambayo artemisisn hulenga, ingawa tafiti za hivi karibuni zinadokeza kwamba SERCA, aina ya kalsiamu ambayo huelekezwa katika endoplasmic reticulum inaweza kuhusishwa na usugu wa artemisinin. [83]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vimelea vya malaria vinaweza kuwa sugu dhidi ya artemisinin na usugu unaweza kuletwa na mgeuko palepale wa SERCA. [84]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, tafiti nyingine zinadokeza kuwa  mitokondria ndiyo inayolengwa sana na artemisinin na analogi zake. [85]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ingawa kuna dawa madhubuti za malaria, ugonjwa huo unaendelea kuwa tishio kwa watu wanaoishi katika maeneo ambapo umeenea na wasioweza kupata dawa hizo madhubuti vyema mapema.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Upatikanaji wa madawa na vituo vya afya, pamoja na gharama ya madawa, ni pingamizi kubwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Médecins Sans Frontières inakadiria kwamba gharama ya kutibu mtu aliyeambukizwa malaria katika nchi ambapo ugonjwa huo umeenea ilikuwa kati ya $ 0.25 na 2.40 $ kwa kila dozi katika mwaka 2002. [86]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Karibu watu milioni moja hufa kila mwaka kwa sababu ya kutoweza kununua dawa sahihi za malaria. [87]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Madawa ghushi Madawa ghushi changamano yamepatikana katika nchi kadhaa za Asia kama vile Kambodia, [88] Uchina, [89] Indonesia, Laos, Thailand, Vietnam na yametuhumiwa kusababisha vifo vingi ambavyo vingeepukwa katika nchi hizo. {3/ WHO imesema kwamba tafiti zimeonyesha kuwa hadi 40% ya madawa ya malaria yaliyo na msingi wa artesunate ni bandia, hasa katika kanda ya Greater Mekong na kuanzisha mpango wa kutoa onyo haraka kupitia habari kuhusu madawa ghushi kuripotiwa kwa kasi kwa mamlaka husika katika nchi shiriki. [90]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hakuna njia ya kuaminika kwa madaktari au watu wa kawaida kugundua dawa bandia bila msaada wa maabara.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Makampuni yanajaribu kukabiliana na kuendelea kuwepo kwa dawa ghushi kwa kutumia teknolojia mpya kutoa usalama kutoka uzalishaji hadi usambazaji.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Uenezi   Malaria husababisha karibu visa milioni 250 vya homa na takriban vifo nusu milioni kila mwaka. [91]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Idadi kubwa ya visa hutokea kwa watoto chini ya umri wa miaka 5; [92] wanawake wajawazito hasa pia huwa hatarini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Licha ya jitihada za kupunguza maambukizi na kuongeza matibabu, kumekuwa na mabadiliko madogo katika maeneo ambapo hatari ya ungojwa huu upo tangu mwaka 1992. [93]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa hakika, ikiwa maambukizi ya malaria yataendelea kuongezeka kama ilivyo sasa, kiwango cha vifo kinaweza kuongezeka mara mbili katika miaka ishirini ijayo. [94]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Takwimu sahihi hazijulikani kwa sababu kesi nyingi hutokea katika maeneo ya vijijini ambako watu hawana huduma za hospitali au pesa za kuwawezesha kupata  huduma za afya.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa sababu hiyo, visa vingi havijarekodiwa..


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

[94] Ingawa maambukizi ya pamoja ya VVU na malaria husababisha ongezeko la vifo, hili si tatizo kuu likilinganishwa na maambukizi ya pamoja ya VVU/kifua kikuu, kwa sababu magonjwa hayo mawili huathiri rika mbili tofauti, huku malaria ikiwa imeenea miongoni mwa watoto ,kifua kikuu kimeenea miongoni mwa watu wazima. [95]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ingawa maambukizi ya pamoja ya VVU/malaria huleta dalili zisizo kali zaidi zikilinganishwa na maambukizi ya pamoja ya VVU na TB, VVU na malaria huchangia kuenea kwa kila mmojawapo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Athari hii hutokana na malaria kuongeza wingi wa virusi mwilini huku VVU ikiongeza uwezekano wa mtu kuambukizwa malaria. [96]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa sasa malaria imeenea katika ukanda wote wa ikweta, katika maeneo ya Amerika, sehemu nyingi za Asia, na sehemu kubwa ya Afrika, hata hivyo, ni katika mataifa ya Afrika kusini kwa Sahara ambapo 90% ya vifo vya malaria hutokea. [97]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Usambaaji kijiografia wa malaria ndani ya maeneo makubwa ni changamano, maeneo yaliyo na malaria na yasiyo na malaria aghalabu hupakana.[98]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika maeneo kame, mikurupuko ya malaria inaweza kutabiriwa kwa kiasi cha usahihi kwa kutazama ramani ya mvua. [99]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Malaria imeenea zaidi katika maeneo ya vijijini kuliko miji; hii ni tofauti na homa ya kidingapopo ambayo  inaenea zaidi katika mijini.[100]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa mfano, miji ya Vietnam, Laos na Kambodia kimsingi haina malaria, lakini ugonjwa huo upo katika maeneo mengi vijijini. [101]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Tofauti na hivyo,katika  Afrika malaria ipo katika maeneo ya mijini na vijijini, ingawa hatari yake ni ndogo katika miji. [102]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Uenezi wa malaria duniani haujakadiriwa tangu miaka ya 1960.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, wakfu wa Wellcome Trust, ya Uingereza, umefadhili mradi waMalaria Atlas Project [103] kurekebisha hili, inatoa njia ya kisasa na imara zaidi ya kutathmini [[]]madhara/0} ya ugonjwa wa malaria sasa na baadaye .


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Historia  Malaria imewaambukiza binadamu kwa zaidi ya miaka 50,000, na Plasmodium huenda imekuwa kijasumu kwa binadamu tangu spishi hiyo ilipoanza kuishi. [104]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vimelea vinavyohusiana kwa karibu na vimelea vya malaria kwa binadamu vinapatikana miongoni mwa sokwe kwa wingi. [105]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Maelezo kuhusu homa za kipekee za malaria yamenakiliwa katika maandiko ya kihistoria, kuanzia mwaka 2700 KK huko Uchina. [106]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Neno malaria lina usuli wake katikaKiitaliano cha enzi ya kati: mala aria  - "hewa mbaya"; ugonjwa huo zamani uliitwa ague  au Marsh fever  kutokana na ukuruba wake na mabwawa na maeneo ya kinamasi. [107]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kuna nyakati ambapo visa vya malaria vilikuwa vingi Ulaya na Amerika Kaskazini, ambako sasa ugongwa huo haujaenea [108] ingawa unaweza kuletwa na mgeni aliyesafiri kutoka nchi nyingine .


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Tafiti za kisayansi kuhusu malaria zilipata mafanikio muhimu ya kwanza mwaka 1880, wakati daktari wa jeshi la Ufaransa Constantine Alphonse Laveran aliyekuwa akifanya kazi katika hospitali ya kijeshi nchini Algeria alipotambua kwa mara ya kwanza vimelea ndani ya chembechembe nyekundu za damu ya watu waliokuwa wakiugua malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa hiyo, alipendekeza kwamba ugonjwa wa malaria unasababishwa na kiumbe huyo, mara ya kwanza kabisa ambapo kijiumbe mwenye seli moja (Protista) alitambuliwa kusababisha ugonjwa. [109]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa sababu hii na vumbuzi nyingine za baadaye , alipokea Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka 1907.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kimelea cha malaria kiliitwa Plasmodium na wanasayansi wa Kiitalia Ettore Marchiafava na Angelo Celli. [110]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mwaka mmoja baadaye, Carlos Finlay, daktari wa Kuba aliyekuwa akitibu wagonjwa wa homa ya manjano huko Havana, alitoa ushahidi madhubuti kuwa mbu walihusika katika kusambaza ugonjwa huo miongoni mwa  binadamu. [111]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kazi hii ilifuata mapendekezo ya awali ya Yosia C. Nott, [112] na Patrick Manson kuhusu maambukizi ya homa ya mitoki. [113]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, ilikuwa Mwingereza Sir Ronald Ross aliyekuwa akifanya kazi katika Presidency General Hospital Calcutta, ambaye hatimaye katika mwaka wa 1898 alidhibitisha kuwa malaria inasambazwa na mbu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Alifanya hivyo kwa kuonyesha kwamba spishi fulani za mbu husambaza malaria kwa ndege na kuchuja vimelea vya malaria kutoka katika matezi ya mate ya mbu ambao walikuwa wamefyonza ndege waliokuwa wameambukizwa. [114]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kwa kazi hii Ross alipokea Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1902.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Baada ya kujiuzulu kutoka Indian Medical Service, Ross alifanya kazi katika chuo kilichokuwa kipya cha Liverpool School of Tropical Medicine na kuelekezwa juhudi za kudhibiti malaria  katika nchi za Misri, Panama, Ugiriki na Morishash. [115]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Matokeo ya Ross na Finlay baadaye yalithibitishwa na bodi ya matibabu iliyoongozwa na Walter Reed mwaka 1900, na mapendekezo yake kutekelezwa na William C. Gorgas katika hatua za kiafya zilizorchukuliwaatibiwa wakati wa ujenzi wa Mfereji wa Panama.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kazi hii ya afya ya umma iliokoa maisha ya maelfu ya wafanyakazi na ikasaidia kubuni mbinu zilizotumika katika kampeni za afya ya umma dhidi ya ugonjwa huu baadaye .


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Tiba ya kwanza madhubuti dhidi ya malaria ilitoka katika gome ya mti wa mkwinini ambayo ina kwinini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mti huu hukua kwenye miteremko ya Andes, hasa Peru.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Dawa iliyoundwa kutokana na bidhaa hii asili ilitumiwa na wenyeji wa Peru kudhibiti malaria, Wajesuti walieneza matumizi haya hadi Ulaya katika miaka ya 1640, ambapo ilikubalika kwa haraka. [116]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, ilikuwa hadi 1820 ambapo kiambato tendi, kwinini, ilipofyonzwa kutoka gome ya mti, kuchujwa na kupewa jina na wanakemia wa Kifaransa Pierre Joseph Pelletier na Joseph Bienaimé Caventou. [117]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mapema katika karne ya 20, kabla  viuavijasumu kuvumbuliwa, Julius Wagner-Jauregg aligundua kwamba wagonjwa wa kaswende wangeweza kutibiwa kwa kuambukizwa kimakusudi kwa vimelea vya malaria; homa iliyosababishwa iliua spirochete za malaria, hatimaye kwinini ingetolewa kudhibiti malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ingawa baadhi ya wagonjwa walikufa kutokana na malaria, hii ilidhaniwa kuwa afadhali kuliko kifo ambacho hakinge epukika kutokana na kaswende. [118]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ingawa awamu ya maisha ya kimelea katika damu na katika mbu katika hatua ya mzunguko wa maisha ya kimelea cha malaria iligunduliwa karne ya 19 na mapema karne ya 20, ilikuwa katika miaka ya 1980 ambapo awamu fiche ya kimelea hicho katika  ini ilipoonekana. [119] [120] Ugunduzi huu wa awamu fiche ya kimelea hatimaye ulieleza kwa nini watu wangeweza kuonekana wamepona malaria lakini wakaugua tena miaka baada ya vimelea kutoweka katika mfumo wa damu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Shinikizo la kubadilisha jeni za malaria  Malaria inakisiwa kuwa nashinikizo kubwa kwa jieni ya binadamu katika siku za hivi karibuni. [121]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hii ni kutokana na vifo vingi na maradhi yanayosababishwa na malaria, hasa spishi ya P. falciparum.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ugonjwa wa seli mundu  Athari iliyotafitiwa sana ya vimelea vya malaria kwa jinomu ya binadamu ni ya ugonjwa wa damu wa kinasaba yaani ugonjwa wa seli mundu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Seli mundu husababisha ugonjwa, lakini hata walioathirika kwa kiwango kidogo kwa seli mundu huwa na kinga ya kutosha dhidi ya malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika maradhi ya seli mundu, kuna mabadiliko katika jeni ya HBB, ambayo husimba viwango vidogo vya haemoglobin viitwavyo beta-globini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Aleli ya kawaida husimba glutamate katika sehemu ya sita ya protini ya beta-globini, ilihali aleli ya seli mundu husimba valine.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mabadiliko haya kutoka asidi amino inayoyeyuka majini hadi isiyoyeyuka majini husababisha kushikana kwa molekyuli za hemoglobini na upolimishaji wa hemoglobini ambao husababisha kuharibika kwa maumbo ya chembechembe nyekundu za damu kuwa katika umbo la "mundu".


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Chembe chembe kama hizo zilizoharibika umbo huondolewa haraka kutoka kwa damu, hasa katika wengu, ambapo huharibiwa na kuchakatwa tena.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika hatua ya merozoiti kwenye mzunguko wa uhai wao, vimelea vya malaria huishi ndani ya chembechembe nyekundu za damu, na umetaboli wavyo hubadili kemia ya ndani ya chembe chembe nyekundu za damu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Seli zilizoambukizwa kwa kawaida huishi hadi vimelea vizaane, lakini, ikiwa chembechembe nyekundu zina mchanganyiko wa mundu na hemoglobini ya kawaida, kuna uwezekano wa seli hizo kuangamizwa kabla vimelea kuzaa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hivyo basi, watu walio na maumbo ya aina mbili ya seli nyekundu lakini moja ndiyo inayotambaa yaani aleli iliyogeuka, ijulikanayo kama seli mundu, wanaweza kuwa na kiwango cha chini cha anemia kisicho na athari kubwa, lakini pia uwezekano wa wao kuambukizwa na malaria huwa umepunguzwa kwa kiwango kikubwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Huu ni mfano wa kipekee wa faida inayotokana na hali ya kuwa na namna mbili za jeni moja (heterozygote).


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Watu walio na jeni ya aina moja ya damu iliyobadilika kabisa (Homozygous) huwa na ugonjwa kamili wa seli mundu ambao ni nadra kuishi zaidi ya umri wa kubaleghe.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, katika maeneo ambapo malaria imeenea, maenezi ya jeni inayosababisha seli mundu ni takribani 10%.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Uwepo wa jeni nne zinazotoshelezana kwa pamoja (haplotype) za hemoglobini mundu unaashiria kwamba kumekuwa na mabadiliko ya kujitegemea ya jeni angalau mara nne katika maeneo ambayo malaria imeenea, hii inaonyesha faida ya mabadiliko katika maeneo hayo yaliyoathiriwa.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Aidha kuna mabadiliko mengine ya jeni ya HBB yanayosababisha molekyuli za hemoglobini zilizo na uwezo wa kutoa kinga sawa na hiyo dhidi ya maambukizi ya malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mabadiliko hayo husababisha hemoglobini ya aina za HbE na HbC, ambazo kwa kawaida hupatikana Kusini Mashariki mwa Asia na Afrika Magharibi, kwa usanjari huo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Thalasemia Mabadiliko mengine yaliyothibitishwa yanayopatikana katika jinomu ya binadamu yanayohusiana na ugonjwa wa malaria ni yanayohusika katika kusababisha matatizo ya damu yajulikanayo kama thalasemia.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Utafiti uliofanywa Sardinia na Papua New Guinea umeonyesha kwamba ueneaji wa jeni ya β-thalasemia unahusiana na kiwango cha kuenea kwa malaria miongoni mwa watu wa eneo fulani.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Utafiti uliofanyiwa watoto zaidi ya 500 nchini Liberia ulibainisha kwamba wale waliokuwa na β-thalasemia walikuwa kiwango cha 50% cha kinga dhidi ya dalili za malaria.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Tafiti nyingine kama hizo zimegundua uhusiano baina ya maenezi ya jeni na ueneaji wa malaria katika aina ya α + ya α-thalasemia.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Inakadiriwa kuwa jeni hizi pia zimechaguliwa katika mfululizo wa mabadiliko ya binadamu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Antijeni za Duffy Antijeni za Duffy ni antijeni zinazopatikana kwenye chembechembe nyekundu za damu na seli nyingine katika mwili na hufanya kazi kama kipokezi cha kemokini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Antijeni hiyo ya Duffy hudhihirika kwenye chembechembe za damu kwa kusimbwa na jeni za Fy (Fya, Fyb, Fyc nk).


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kimelea cha malaria cha Plasmodium vivax hutumia antijeni za Duffy kuingia kwenye seli za damu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, antijeni za Duffy zisidhihirike kwenye chembechembe nyekundu za damu (Fy-/Fy-).


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Aina hizi za muundojeni hutoa kinga kamili dhidi ya maambukizi ya kimelea cha P. vivax.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Muundojeni huu ni nadra sana miongoni mwa wakazi wa Ulaya, Asia na Marekani, lakini hupatikana katika takribani wakazi wote wa kiasili wa Afrika Magharibi na Kati. [123]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hii inafikiriwa kusababishwa na kukumbana sana na vimelea vya P. vivax  katika Afrika vikwi vichache vilivyopita.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

G6PD Glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) ni kimeng'enya ambacho huzuia athari za msongo unaotokana na uoksidishaji chembechembe nyekundu za damu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Hata hivyo, upungufu wa kimeng'enya hicho kwa sababu za kijenetiki huongeza kinga dhidi ya malaria kali.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

HLA na interleukin-4 HLA-B53 inahusishwa na kupunguzwa kwa hatari ya malaria kali.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Molekyuli ya MHC hii huwawasilisha hatua ya ini na antijeni za spora kwa seli za T Interleukin-4, inayosimbwa na IL4, huzalishwa na seli za T zinazochochewa na hukuza kuzaana na utofautishaji seli B ambazo huzalisha zindikomwili.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Utafiti uliofanywa miongoni mwa jamii ya Fulani wa Burkina Faso, ambao huwa na visa vya maambukizi ya malaria vichache na viwango vya juu vya zindikomwili dhidi ya malaria kuliko jamii jirani, uligundua kuwa aleli ya IL4-524 T inahusishwa na viwango vya juu vya zindikomwili dhidi ya antijeni za malaria, hali ambayo inaongeza uwezakano hii inaweza kuwa sababu ongezeko la kinga dhidi ya malaria. [124]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Usugu Kusini mwa Asia Vilima vya chini ya Mlima Himalaya na mabonde ya Terai ama ya Doon nchini Nepal na India huwa na visa vingi vya malaria kutokana na hali ya hewa ya joto na vinamasi vinavyohimiliwa wakati wa kiangazi na chemichemi inayotiririka kutoka vilima vya juu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Misitu iliyokuwa na malaria ilitunzwa kimakusudi na watawala wa Nepal kama mbinu ya kujihami.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Binadamu waliojaribu kuishi katika eneo hili walikufa kwa wingi kuliko katika nyanda za juu zaidi au sehemu kame Tambarare za Ganges, hata hivyo, wenyeji wa Tharu walikuwa wameishi katika eneo hili kwa muda mrefu kiasi cha kuwa na kinga kupitia kwa mabadiliko katika jeni nyingi.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ndoa za tabaka au kabila zilionekana kufungia hali hiyo mingoni mwa wenyeji wa Tharu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Vinginevyo jeni hizi pengine zingekuwa zimesambaa karibu kote Kusini mwa Asia na kwingineko kwa sababu ya thamani yao dhahiri na kutokuwa na madhara ikilinganishwa na Anemia ya Seli Mundu.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Jamii na utamaduni  Malaria si ungonjwa unaohusishwa tu na umaskini bali pia husababisha umaskini na ni kikwazo kikubwa kwa maendeleo ya kiuchumi.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Maeneo ya hali ya joto yameathirika zaidi, hata hivyo kiwango cha athari kamili ya malaria hufika katika baadhi ya maeneo yenye joto la wastani na misimu isiyotabirika Ugonjwa huu umehusishwa na athari mbaya za kiuchumi katika maeneo ambayo umeenea sana.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Mwishoni mwa karne ya 19 na mapema katika karne ya 20, ugonjwa huu ndio uliosababisha kudorora kwa uchumi kwa majimbo ya kusini mwa Marekani. [125].


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Ulinganisho wa Pato wastani la Taifa kwa kila mtu mnamo mwaka 1995, iliyorekebishwa kuzingatia tofauti za uwezo wa kununua, kati ya nchi zilizo na zisizo na malaria ulionyesha tofauti za aina tano($ 1.526 dola dhidi ya $ 8.268 USD).


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika nchi ambazo malaria inapatikana kwa wingi, Pato Wastani la Taifa kwa kila mtu limeongezeka (kati ya 1965 na 1990) kwa 0.4% tu kwa kila mwaka, ikilinganishwa na 2.4% kwa kila mwaka katika nchi nyingine. [126]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Umaskini ni kisababishi na athari, hata hivyo, kwa sababu maskini hawana uwezo wa kifedha kuzuia au kutibu ugonjwa huo.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Watu wa pato la chini nchini Malawi katika mwaka wa (1994) walitumia 32% ya pato lao la kila mwaka katika kugharamia ugonjwa huu ikilinganishwa na 4% ya watu wa pato la chini.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Kijumla, athari ya kiuchumi ya malaria kwa Afrika inakadiriwa kugharimu dola za kimarekani $ billion 12 kila mwaka.


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Athari za kiuchumi ni pamoja na gharama za huduma za afya, siku za kazi kupotea kutokana na ugonjwa huu, siku kupotezwa katika elimu, uzalishaji kupungua kutokana na uharibifu wa ubongo kufuatia malaria ya ubongo, na hasara ya uwekezaji na utalii. [92]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Katika baadhi ya nchi zilizo athiriwa sana na malaria, ugonjwa huu hugharimu hadi 40% ya fedha zilizotengwa kwa matumizi ya afya ya umma, kati ya 30-50% ya wagongwa waliolazwa, na hadi 50% ya wagonjwa wanaotibiwa na kuruhusiwa kurudi nyumbani. [127]


Question: Je, Kuvu huzaa kwa jinsi gani?

Malaria

Tazama pia Utokomezaji wa magonjwa ya kuambukizwa Utandawazi na magonjwa Medicines for Malaria Venture (MMV) Roll Back Malaria (RBM) Partnership Save My Soul - Music to Prevent Malaria (albamu) The Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria Magonjwa ya Kitropiki J. Gordon Edwards (mwanaentomolojia na mpanda mlima) Rachel Carson Marejeo  Viungo vya nje Maelezo ya jumla       kurasa za habari  Jamii:Maradhi ya kuambukiza Jamii:Malaria Jamii:Tiba


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Kwa mnyama tazama hapa: Kifaru     Kifaru (pia: faru) ni mashine ya vita iliyopewa jina lake kutokana na mnyama wa pori.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Kimsingi kifaru ni kama gari kubwa lililokingwa kwa mabamba ya feleji likibeba silaha mara nyingi mzinga.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Vifaru vyepesi hutembea kwa matairi lakini vifaru vizito huwa na minyororo.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Mashine ndogo na nyepesi yenye kasi kubwa hupewa jukumu la kupeleleza uwanja wa vita na hasa kubeba askari wakielekea penye hatari.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Mashine kubwa na nzito yenye bunduki kubwa mara nyingi hutumiwa dhidi ya vifaru vya adui.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Vikiwa na mbio vinaweza kupita hata moto ya mizinga.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Vifaru vingine hupewa kazi kama lori yaani kubeba mizigo ya pekee kwa kazi inayotekelezwa katikati ya mapigano.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Mfano wake ni kifaru kinachobeba daraja la kuwekea juu ya mito midogo.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Vingine hubeba roketi dhidi ya ndege au kuhudumia kama mashine ya rada.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Historia ya Kifaru Vifaru vilitumiwa mara ya kwanza na Ufalme wa Muungano wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia dhidi ya Ujerumani.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Machine hizi zilitembea polepole zikawa bado na matatizo mengi lakini zilifaulu kwa sababu pale mwanzoni hapakuwa na silaha maalumu dhidi yao.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Hadi Vita Kuu ya Pili ya Dunia teknolojia iliendelea mbele hasa Ujerumani ilishambulia kwa kutumia vifaru vingi na kushinda majirani yake.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Warusi walijenga pia vifaru vingi na vita katika Urusi iliona vifaru maelfu katika mapigano.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Hapa udhaifu wa vifaru umeshajulikana na pande zote zilishindana kubuni bunduki maalumu dhidi ya kifaru pamoja na kuboresha kinga chake.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Katika vita hivi ilionekana ya kwamba vifaru havifai kila mahali.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Hasa mlimani na penye matope si mahali pake.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Katika vita baada ya 1945 vifaru vilikuwa muhimu katika vita kati ya Israeli na majirani zake Waarabu.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Tangu kupatikana kwa silaha nyingi za hewani kama vile ndege za kijeshi na helikopta faida ya kifaru imepungua kama adui ana uwezo mkubwa hewani.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Mashindano kati ya kinga na kasi Tatizo moja la maendeleo ya vifaru ilikuwa uwiano kati ya kinga na mwendo.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Kinga cha chuma au feleji ni nzito kinachelewesha mwendo wa mashine.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Mashine inayotembea polepole hushambuliwa kirahisi na mizinga, ndege za kijeshi au vifaru vidogo vyenye mbio kubwa zaidi.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Dawa yake ni kuipa injini kubwa zaidi inayoongeza uzani tena.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Matumizi ya mashine nzito mno hupungua kwa sababu haupiti tena kwenye ardhi laini baada ya mvua.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Vilevile hautembei tena mbali bila kufuatwa na malori yanayobeba mafuta yake kwa sababu mashine nzito hutumia mafuta mengi.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Kifaru kinachokwama ni lengo nyepesi kwa maadui.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Majaribio yalifanywa kuongeza feleji mbele kifaru kinapotazama maadui lakini udhaifu wa nyuma ilitambuliwa na maadui waliojificha na kushambulia kwa nyuma.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Vilevile mafundi walibuni silaha zilizoweza kukata hata feleji nene na dawa lake ni kuongeza mbio.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Mashindano kati ya malengo ya kasi na kinga kwa vifaru yalikuwa kimsingi sawa na matatizo katika kujenga manowari na yanaendelea.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Uzazi mpya wa teknolojia unagundua aina mpya ya kinga lakini hii inafuatwa na aina mpya ya silaha za shambulio inayotoboa kinga.


Question: Sayansi ina maana gani kwa wanyama wa pori?

Kifaru (jeshi)

Viungo vya Nje   Jamii:Silaha


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Manchester United ni kilabu cha kandanda cha Uingereza, ambacho ni kimojawapo kati ya vilabu maarufu sana ulimwenguni, na kina makao katika Old Trafford eneo la Greater Manchester.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Kilabu hiki kilikuwa mwanachama mwanzilishi wa Ligi ya Premier mwaka 1992, na kimeshiriki katika divisheni ya juu ya kandanda ya Uingereza tangu mwaka wa 1938, isipokuwa msimu wa 1974-1975.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Mahudhurio ya wastani kwenye kilabu yamekuwa ya juu kuliko timu nyingine yoyote katika kandanda ya Uingereza kwa misimu yote isipokuwa sita tangu 1964-65.[3]


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Manchester United ndiyo bingwa wa sasa wa Uingereza na washikilizi wa Kombe la Dunia la Vilabu, baada ya kushinda Ligi ya Primia 2008-09 na Kombe la Dunia la FIFA.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Kilabu hicho ni miongoni mwa vilabu vyenye ufanisi mkubwa katika historia ya kandanda ya Uingereza na kimeshinda mataji makubwa 22 tangu Alex Ferguson alipochukua wadhifa wa meneja wake mnamo Novemba 1986.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Mwaka wa 1968, kilikuwa kilabu cha kwanza kushinda Kombe la Uropa kwa kucharaza Benfica 4-1.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Walishinda kombe la pili la Ulaya kama sehemu ya ushindi wa mataji matatu mwaka 1999, na la tatu mwaka wa 2008, kabla ya kumaliza katika nafasi ya pili mwaka wa cha 2009.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Kilabu hicho kinashikilia rekodi mbili ya kushinda mataji mengi ya Ligi ya Uingereza mara 18 na pia kushikilia rekodi kwa wingi wa kutwaa kombe la FA ikiwa imeshinda mara 11.[4]


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Tangu mwisho wa mwaka ya 1990, kilabu hicho kimekuwa mojawapo ya vilabu tajiri duniani kilicho na mapato ya juu kuliko kilabu chochote,[5] na sasa kinatajwa kama kilabu chenye thamani zaidi katika mchezo wowote, na makisio ya thamana ya takriban bilioni £ 1.136 (bilioni € 1.319 ) Aprili 2009.[6]


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Manchester United ilikuwa mwanachama mwanzilishi wa kundi la vilabu la G-14 la Vilabu kuu vya kandanda Uingereza, ambalo halipo tena, na European Club Association, muungano uliochukua nafasi yake.[7]


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Alex Ferguson amekuwa meneja wa kilabu hicho tangu 6 Novemba 1986 alipojiunga na kilabu hicho kutoka Aberdeen baada ya kung'atuka kwa Ron Atkinson.[8]


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Nahodha wa kilabu wa sasa ni Garry Neville, aliyechukua nafasi ya Roy Keane Novemba 2005.[9]


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Historia Miaka ya mwanzo (1878–1945)  Kilabu kilianzishwa kikijulikana kama  Newton Heath L & YR F.C.  mwaka wa 1878 kama timu ya kazi ya bohari la Reli la Lancashire na Yorkshire huko  Newton Heath.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Mashati ya kilabu hiyo yalikuwa ya kijani na nusu dhahabu.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Walicheza kwenye uwanja mdogo, uliochakaa huko North Road kwa miaka kumi na mitano, kabla ya kuhamia Bank Street katika mji wa karibu wa Clayton mwaka wa 1893.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Kilabu kilikuwa kimeingia ligi ya kandanda ya Football Leagu mwaka uliotangulia na kuanza kukatiza uhusiano wake na bohari la reli, na ikawa kampuni ya kujitegemea, ikimteua katibu wa kilabu na kudondoasha herufi “L&YR” kutoka jina lao na kujiita Newton Heath F.C.  Muda mrefu haukupita, mwaka 1902, kilabu kilikaribia kufilisika, kikawa na madeni ya zaidi ya £2,500.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Wakati mmoja, uwanja wao wa Bank Street ulifungwa na wadai wao.[10]


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Kabla ya kufungwa kabisa, kilabu kilipokea uwekezaji mkubwa kutoka kwa J. H. Davies, mkurugenzi mtendaji wa Manchester Breweries.[11]


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Kuna tetesi kuwa Harry Stafford, nahodha wa kilabu alikuwa akijivunia mbwa wake wa thamani wa aina ya St. Bernard katika mkutano wa kuchangishia kilabu fedha, wakati Davies alipomwendea ili kumnunua mbwa huyo.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Stafford alikataa, lakini aliweza kumshawishi Davies kuwekeza katika kilabu na kuwa mwenyekiti wake.[12]


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Iliamuliwa katika kikao cha bodi ya mapema kuwa kilabu kilihitaji kubadilishwa jina ili kuashiria mwanzo huo mpya.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Manchester Central na Manchester Celtic ni miongoni mwa majina yaliopendekezwa kabla ya Louis Rocca, mhamiaji mchanga kutoka Italy aliposema "Ndugu zangu, mbona tusijiite Manchester united?"[13]


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Jina hilo lilibakia hivyo, na Manchester United likawa jina rasmi tarehe 26 Aprili 1902.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Davies pia aliamua itakuwa vyema kubadili rangi za kilabu, walitupilia mbalirangi za kijani na nusu dhahabu za Newton Health na kuchagua nyekundu na nyeupe kuwa rangi za Manchester United.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Ernest Mangnall aliteuliwa kama katibu wa kilabu baada ya James West ambaye alikuwa amejiizulu kama meneja tarehe 28 Septemba 1902.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Mangnall alitwikwa jukumu la kujitahidi kukifika kilabu kwenye Divisheni ya kwanza, na kushindwa kidogo tu katika jaribio la kwanza kusudio hilo kwa jaribuio la, walipomaliza katika nafasi ya tano katika Divisheni ya pili.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Mangnall aliamua kwamba ilikuwa muhimu kuleta machipukizi katika klabu, na kuwasajili wachezaji kama vile Harry Moger katika lango, Dick Duckworth, beki wa nyuma na Jack Picken mbele lakini ilikuwa na beki wa nyuma mwingine kwa jina la Charlie Roberts aliyeleta mabadiliko makubwa.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Alinunuliwa kwa £750 kutoka Grimsby Town Aprili 1904, na kuisaidi klabu kumaliza msimu wa 1903-04 kikiwa kimekosa alama moja tu  kipandishwe ngazi iliyofuata.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Hata hivyo, haikuchukua muda mrefu, kilabu kilipandishwa cheo hadi Divisheni ya Kwanza kwa mara ya kwanza chini ya jina mpya na kumaliza katika nafasi ya pili katika Divisheni ya Pili mwaka wa 1905-06.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Msimu wa kujiiimarisha ulifuatia, huku kilabu ikimaliza katika nafasi ya nane, kabla ya kutwaa taji lao la kwanza la ligi mwaka wa 1908.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Katika siku za karibuni,Manchester City ilikuwa ikichunguzwa kwa kuwalipa baadhi ya wachezaji wao mshahara uliozidi kiwango kilichopendekezwa na masharti ya FA.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Walipigwa faini ya £250 na wachezaji wao kumi na wanane wakapigwa marufuku kuwachezea tena.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

United hawakusita kukabiliana na hali hiyo na kuwatwaa Billy Meredith (almaarufu Welsh Wizard) na Sandy Turnbull, miongoni mwa wengine.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Vijana hao wageni kutoka mji jirani hawakuruhusiwa kucheza hadi tarehe mosi mwaka wa 1907, kwa sababu ya marufuku yao, kwa hivyo hatua hiyo iliahirishwa hadi msimu wa 1907-08 ili waweze kuendeleza jitihada za united kutwaa taji.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Na hilo walifanya, walianza kampeni yao kwa kishindo kwa kuishinda Sheffield United 2-1 na kuanzisha msururu wa ushindi mfululilizo mara kumi.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Licha ya msimu kuonekana wenye tatizo mwishoni, United ilifaulu kushikilia  na kumaliza msimu kwa pointi tisa mbele ya wapinzani wao wa karibu Aston Villa.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Msimu uliofuatia ulianza kwa United kujitwalia fedha nyingine, Charity Shield,[14] ambayo ilikuwa ya kwanza kuwahi kutolewa na kumalizia kwa taji jingine, taji la kwanza kwa kilabu cha FA, ambalo lilipanda mbegu njema ya kile kimekuwa rekodi ya mataji ya FA.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Jinsi walivyokuwa katika kampeni ya taji la kwanza la klabu, Turnbull na Meredith walikuwa na umuhimu katika msimu huu, Turnbull akifunga bao la ushindi katika Finali ya kombe la FA.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Ilibidi Klabu kusubiri miaka mingine miwili kabla ya kushinda makombe  mengine zaidi, kilishinda Divisheni ya Kwanza kwa mara ya pili katika msimu wa 1910-11.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Wakati huo huo, United ilihamia uga wao mpy wa Old Trafford.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Walichezea mmchuano wao wa kwanza huko tarehe 19 Februari 1910 dhidi ya Liverpool, lakini wakapoteza 4-3 baada ya kupoteza ushindi wao wa 3-0.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Kisha wakasalia bila kombe tena katika msimu wa 1911-12, ambao haukuwa tu wa mwisho kwa Mangnall kuhusikia (alihamia Manchester City baada ya miaka kumi na United), lakini pia wakati wa mwisho kwa klabu kushinda Divisheni ya Kwanza baada ya miaka 41, muda mrefu zaidi ambao klabu imekaa bila kushinda ligi katika historia yake.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Kwa miaka kumi iliyofuata, klabu kilishuhudia hali ya kudidimia polepole kabla ya kushushwa ngazi ya chini, Division ya pili katika 1922.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Walipandishwa ngazi tena mwaka 1925, wakang'ang'ana kufika nusu ya msimamo wa ligi, na wakashushwa ngazi tena mwaka wa 1931.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Katika miaka minane iliyotangulia Vita vya Pili vya Dunia, klabu kilididimia na kuwa klabu yo-yo, kikafikia kiwango chao cha chini zaidi cha nafasi ya 20 katika Divisheni ya Pili mwaka wa 1934.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Walipandishwa tena katika msimu wa mwisho kabla ya Vita vya Pili vya Dunia.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Walijihakikishia nafasi yao katika kiwango  cha  juu baada ya vita kwa kumaliza katika nafasi ya 14 katika msimu wa 1938-39.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Kipindi cha Busby (1945-1969) 1945 ilishuhudia kuteuliwa kwa Matt Busby kuwa msimamizi katika Old Trafford.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Alitumia mtindo usio wa kawaida kufanya kazi yake, akisisitiza kuwa aruhusiwe kuchagua timu yake mwenyewe, kuchagua wachezaji atakaowaajiri na kuwafunza mwenyewe.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Mwenyewe alikuwa tayari amepoteza kazi ya usimamizi kwenye kilabu chake cha awali, Liverpool, kwa sababu klabu kiliona kazi hizo kama za wakurugenzi lakini United ikaamua kujaribu mawazo bunifu ya Busby.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Wa kwanza kusajiliwa na Busby hakuwa mchezaji, bali meneja msaidizi mpya kwa jina la Jimmy Murphy.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Hatua hatari ambayo klabu ilichukulia kumteua Bushy ilileta mazao ya mara moja, klabu kilipomaliza  katika nafasi ya pili katika ligi ya 1947, 1483 na 1949 na kushinda kombe la FA 1948, kutokana na juhudi za wazao wa hapo watatu, Stan Pearson, Jack Rowley na Charlie Mitten (Rowley na Pearson walifunga katika fainali ya kombe la 1948),  na  pia kiungo wa kati kutoka Kazini Mashariki, Allenby Chilton.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Charlie Mitten alikuwa amekimbilia Kolombia kutafuta mshahara bora,lakini wachezaji waliobaki waliweza kushinda taji la Divisheni ya Kwanza baadaye mwaka 1952.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Hata hivyo, Busby alijua kwamba timu za kandanda zilihitaji zaidi ya tajriba, kwa hivyo alitumia sera ya kuleta wachezaji kutoka katika timu ya vijana pale ilipowezekana.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Mara ya kwanza, wachezaji wachanga kama vile Roger Byrne, Bill Foulkes, Mark Jones na Dennis Viollet, walichukua muda kuzoea timu kuu, na kuteremka hadi nafasi ya nane mwaka 1956, lakini timu hiyo ilishinda ligi tena katika mwaka wa 1956 kwa umri wa wastani miaka 22 tu, na kufunga mabao 103 wakati huo.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Sera ya  kuteua vijana iliyowekwa na Busby sasa imekuwa fadhila mahususi kwa vipindi vilivyofanikiwa zaidi katika historia ya klabu (katikati ya 1950, kati na mwisho wa miaka ya 1960 na miak 1990).


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Kundi asilia la vijana wachezaji lilijulikana kama Busby Babes, ambapo aliyevuma sana alikuwa kiungo wa pembeni Duncan Edwards.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Kijana huyo kutoka Dudley, West Midlands aliichezea United kwa mara ya kwanza kabisa akiwa na umri wa miaka 16 tu mwaka 1953.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Ilisemekana kuwa Edwards angeweza kucheza katika nafasi yoyote uwanjani, na wengi waliomwona akicheza walisema kuwa  yeye ndiye alikuwa  mchezaji maarufu kabisa katika historia  ya mchezo huo.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Msimu uliofuata, 1956-57, walishinda ligi tena na kufikia fainali ya Kombe la FA, na kupoteza kwa Aston Villa.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Pia ilikuwa timu ya kwanza ya Uingereza kushindana katika kombe la Uropa, kwa amri ya FA, ambayo ilikuwa imeiinyima Chelsea fursa sawa na hiyo msimu uliotangulia, na kufika nusu fainali kabla ya kung'olewa na Real Madrid.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Ikielekea nusu fainali hizo, United pia iliacha rekodi kwa ushindi ambayo bado ipo kama washindi wakuu katika mashindano yote, kwa kuwachapa mabingwa wa Ubelgiji Anderlecht mabao 10-0 ugani Maine Road.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Janga liliikumba msimu uliofuata, wakati ndege iliyokuwa imewabeba wachezaji kurejea nyumbani kutoka mchuano wa European Cup ilipoanguka  pindi ilipoanza kupaa baada ya kutua kujaza mafuta huko Munich, Ujerumani.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Ajali hiyo ya ndege Munich ya 6 Februari 1958 ilisababisha vifo vya wachezaji - Geoff Bent, Roger Byrne, Eddie Colman, Duncan Edwards, Marko Jones, Daudi Pegg, Tommy Taylor na Liam "Billy" Whelan - na abiria wengine kumi na watano, pamoja na wafanyikazi wa United Walter Crickmer, Bert Whalley na Tom Curry.[15]


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Tayari kulikuwa na  majaribio mawili ya kupaa kabla hilo la tatu lililoishia maafa, lilisababishwa na kujazana kwa tope mwishoni mwa barabara ya ndege na hivyo kupunguza kasi ya ndege hadi kiwango kisichotosha kupaa.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Ndege iliteleza nje ya mwishoni mwa barabara ya kupaa, kupitia uani na kuingia katika nyumba ambazo hazikuwa na watu watu.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Mlindalango wa United Harry Gregg alifanikiwa kutozirai baada ya ajali, na kwa kuhofia kulipuka kwa ndege wakati wowote, aliwakamata Bobby Charlton-ambaye alikuwa ameichezea United mechi yake ya kwanza kabisa miezi 18 tu iliyopita – na Denni Viollet viunoni na kuwavuta mahali salama.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Wachezaji 7 wa United walikufa katika eneo la tukio, huku Duncan Edwards akifa majuma mawili baadaye hospitalini.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Wing'a wa kulia Johnny Berry pia alinusurika ajali hiyo, lakini majeraha aliyopata kwenye ajali yalisitisha ghafla uchezaji wa kandanda.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Matt Busby hakutumainiwa kuishi zaidi na madaktari wa Munich na wakati mmoja alifanyiwa Maombi ya Mwisho, lakini alipata afueni kimiujiza na hatimaye aliruhusiwa kutoka hospitalini baada ya kulazwa kwa zaidi ya miezi miwili.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Kulikuwa na uvumi kuwa klabu ingefilisika na kujiondoa kutoka mashindano yote, lakini Jimmy Murphy aliposhikilia usukani kama meneja huku Busby akiendelea kupona majeraha, klabu kiliendelea kucheza kwa timu hafifu.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Licha ya ajali hiyo, walifika fainali ya kombe la FA tena, ambapo walipoteza dhidi ya Bolton Wanderers.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

Mwishoni mwa msimu, UEFA iliipa FA nafasi ya kuwasilisha United na mabingwa wa msimu Wolverhampton Wanderers, kushiriki kombe la Uropa mwaka 1958-59 kama heshima kwa waathiriwa lakini FA ilikataa.


Question: Klabu ya Burnley F.C ilianzishwa mwaka upi?

Manchester United F.C.

United ilimudu kuikaba Wolves koo  msimu uliofuata,  huku ikimaliza katika nafasi ya kuridhisha ya pili; haikuwa mbaya kwa timu iliyokuwa imepoteza wachezaji tisa  katika ajali ya ndege ya Munich.